Dane pochodzą z oficjalnych ulotek i ChPL. Zostały wyodrębnione automatycznie (częściowo z użyciem AI), więc treści mogą być niepełne, przybliżone lub błędne. Wiążący jest zawsze oryginalny dokument. Brak informacji w serwisie nie oznacza, że jej nie ma. To nie jest porada medyczna, ranking ani polecenie leku: o wyborze i dawkowaniu decyduje lekarz lub farmaceuta. Nie odstawiaj leków na własną rękę. W razie nagłego, ciężkiego objawu dzwoń pod 112.
Losartanum kalicum 50 mg (tabletki powlekane)
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- poniżej 25 °C
- chronić przed wilgocią / przechowywać w suchym miejscu
źródło: ChPL, pkt 6.4
- Termin ważności
- 3 lata (opakowanie nieotwarte)
źródło: ChPL, pkt 6.3
- Substancje pomocnicze
- Rdzeń tabletki: celuloza mikrokrystaliczna; wapnia wodorofosforan dwuwodny; krzemionka koloidalna bezwodna; sodu kroskarmeloza; talk; magnezu stearynian
- Otoczka tabletki: Opadry II 32K54870 różowy (hypromeloza, laktoza jednowodna, tytanu dwutlenek (E171), glicerolu trójoctan, żelaza tlenek czerwony (E172))
źródło: ChPL, pkt 6.1
- Substancje wymienione w dokumencie (m.in. alergeny, cukry, alkohol, sód)
- barwniki: w składzie (Otoczka tabletki)
- laktoza: w składzie (Otoczka tabletki)
- sód: mniej niż 1 mmol (23 mg) na tabletkę powlekaną (ChPL pkt 4.4)
źródło: ChPL, pkt 4.4, ChPL, pkt 6.1
Pokazane są tylko substancje wymienione w dokumencie; brak wzmianki nie oznacza, że substancji nie ma w leku.
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: blister
źródło: ChPL, pkt 6.5
- Wygląd
- okrągły
Jasnoróżowe, okrągłe, dwuwypukłe tabletki powlekane z kreską dzielącą po jednej stronie. źródło: Ulotka, pkt 6, ChPL, pkt 3
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument: możliwy wpływ lub zalecana ostrożność źródło: „Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu produktu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania urządzeń mechanicznych w ruchu. Jednakże podczas prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn, należy pamiętać o możliwości wystąpienia zawrotów głowy lub senności w trakcie leczenia przeciwnadciśnieniowego, zwłaszcza na początku leczenia lub po zwiększeniu dawki.” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
59 pozycji wyodrębnione przez model AI
- bardzo często: zawroty głowy
- często: zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego; zawroty głowy pochodzenia błędnikowego; hiperkaliemia; niedokrwistość; zaburzenia czynności nerek; niewydolność nerek; zwiększenie stężenia mocznika we krwi; kreatyniny w osoczu; potasu w osoczu; hipoglikemia
- niezbyt często: senność; ból głowy; zaburzenia snu; kołatanie serca; dławica piersiowa; niedociśnienie (ortostatyczne); zależne od dawki objawy ortostatyczne; ból brzucha; zaparcie; wysypka; osłabienie; zmęczenie; obrzęk; duszność; kaszel; biegunka; nudności; wymioty; pokrzywka; świąd; objawy ortostatyczne
- rzadko: zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT); parestezje; omdlenie; migotanie przedsionków; udar naczyniowy mózgu; reakcje nadwrażliwości; reakcje anafilaktyczne; obrzęk naczynioruchowy; zapalenie naczyń krwionośnych; zapalenie wątroby
- częstość nieznana: małopłytkowość; depresja; migrena; zaburzenia smaku; szumy uszne; zaburzenia czynności wątroby; zapalenie trzustki; reakcja uczuleniowa na światło; ból mięśni; ból stawów; rabdomioliza; zaburzenia erekcji/impotencja; złe samopoczucie; hiponatremia; ból pleców; zakażenia dróg moczowych; objawy grypopodobne
Ten układ ChPL nie dał się odczytać regułami, więc listę wyodrębnił model językowy (AI) z punktu 4.8; może być niepełna lub błędna, a częstość podano tylko tam, gdzie tekst ją zawiera. Sprawdź w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Wiek i masa ciała
-
- nie zaleca się poniżej 6 lat
źródło: „Losartan nie jest zalecany do stosowania u dzieci w wieku poniżej 6 lat, ponieważ dostępne są ograniczone dane dotyczące stosowania w tych grupach pacjentów.” · ChPL, pkt 4.2
- Maksymalna dawka wg dokumentu
-
- 50 mg na dobę · dzieci · pod nagłówkiem „Niewydolność serca”
„W wyjątkowych przypadkach dawkę można zwiększyć maksymalnie do 50 mg raz na dobę.”
- 100 mg na dobę · dzieci · pod nagłówkiem „Niewydolność serca”
„W wyjątkowych przypadkach dawkę można zwiększyć maksymalnie do 100 mg raz na dobę.”
źródło: ChPL, pkt 4.2
- Dawkowanie wg grup (cytat)
-
Dzieci
„Dzieci Istnieją ograniczone dane dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa stosowania losartanu w leczeniu nadciśnienia u dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 16 lat (patrz punkt 5.1: Właściwości farmakodynamiczne). Dostępne są ograniczone dane farmakokinetyczne dotyczące dzieci z nadciśnieniem w wieku powyżej jednego miesiąca życia (patrz punkt 5.2: Właściwości farmakokinetyczne). Dla pacjentów o masie ciała > 20 kg do < 50 kg, którzy potrafią połykać tabletki, zalecana dawka wynosi 25 mg raz na dobę. W wyjątkowych przypadkach dawkę można zwiększyć maksymalnie do 50 mg raz na dobę. Dawkowanie należy dostosować zgodnie z reakcją dotyczącą zmiany ciśnienia tętniczego krwi.” dokument zawiera tabelę dawkowania; patrz źródło (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: ChPL, pkt 4.2
Stosowanie u dzieci i młodzieży (w wieku od 6 do 18 lat)
„Stosowanie u dzieci i młodzieży (w wieku od 6 do 18 lat) Zalecana dawka początkowa dla pacjentów o masie ciała od 20 kg do 50 kg to 25 mg leku Losartic jeden raz na dobę. Dla pacjentów o masie ciała > 50 kg, zazwyczaj stosowana dawka to 50 mg jeden raz na dobę. Lekarz może zalecić zwiększenie dawki w zależności od zmiany ciśnienia tętniczego krwi w odpowiedzi na lek. Nie zaleca się stosowania leku Losartic u dzieci w wieku poniżej 6 lat ze względu na ograniczone badania w tej grupie wiekowej pacjentów. Nie zaleca się również stosowania leku Losartic u dzieci z ostrą niewydolnością nerek oraz z zaburzeniami czynności wątroby.” źródło: Ulotka, pkt 3
- Grupy szczególne (cytat)
-
- Pacjenci w podeszłym wieku: „Pacjenci w podeszłym wieku Chociaż u pacjentów w wieku powyżej 75 lat należy rozważyć rozpoczęcie leczenia od dawki 25 mg, dostosowanie dawkowania u osób w wieku podeszłym nie jest zazwyczaj konieczne.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i pacjenci hemodializowani: „Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i pacjenci hemodializowani Nie ma konieczności zmiany dawkowania w przypadku pacjentów z niewydolnością nerek i pacjentów hemodializowanych.” źródło: ChPL, pkt 4.2
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
„Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby w wywiadzie należy rozważyć stosowanie niższych, niż ogólnie zalecane, dawek losartanu. Brak doświadczeń terapeutycznych dotyczących stosdowania u pacjentów z cieżkimi zaburzeniami czynności wątroby. Z tego względu losartan jest przeciwwskazany do stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (patrz punkty 4.3 i 4.4).” źródło: ChPL, pkt 4.2
Ciąża
„Ciąża Nie zaleca się stosowania losartanu podczas pierwszego trymestru ciąży (patrz punkt 4.4). Stosowanie losartanu jest przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze ciąży (patrz punkty 4.3 i 4.4). Dane epidemiologiczne odnoszące się do ryzyka działania teratogennego w przypadku narażenia na inhibitory ACE podczas pierwszego trymestru ciąży nie są rozstrzygające; jednakże nie można wykluczyć niewielkiego zwiększenia ryzyka. Chociaż brak danych z kontrolowanych badań epidemiologicznych dotyczących ryzyka w odniesieniu do inhibitorów receptora angiotensyny II (AIIRA), podobne ryzyko może istnieć dla tej grupy leków.” (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: ChPL, pkt 4.6
Karmienie piersią
„Karmienie piersią Ze względu na brak danych odnośnie stosowania losartanu podczas karmienia piersią, nie zaleca się stosowania losartanu, zwłaszcza w przypadku karmienia piersią noworodka lub wcześniaka. Zaleca się stosowanie alternatywnych metod leczenia, o lepiej ustalonym profilu bezpieczeństwa stosowania podczas karmienia piersią.” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Jedzenie, napoje i alkohol (cytat)
-
- jedzenie i napoje: „Losartic może być podawany na czczo lub w trakcie posiłku.” źródło: ChPL, pkt 4.2
Z ulotkiOficjalna informacja dla pacjenta dołączana do opakowania leku. i ChPLOficjalny dokument dla lekarzy i farmaceutów z pełnymi informacjami o leku. wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed zastosowaniem leku Losartic
Kiedy nie stosować leku Losartic
• Jeśli pacjent ma uczulenie (nadwrażliwość) na losartan lub którykolwiek z pozostałych
składników tego leku (wymienione w punkcie 6).
• Jeżeli u pacjenta występują ciężkie zaburzenia czynności wątroby.
• Po trzecim miesiącu ciąży (należy również unikać stosowania leku Losartic we wczesnym okresie
ciąży - patrz punkt Ciąża.)
• Jeśli pacjent ma cukrzycę lub zaburzenia czynności nerek i jest leczony lekiem obniżającym
ciśnienie krwi zawierającym aliskiren.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy poinformować lekarza o podejrzeniu (lub planowaniu) ciąży. Nie zaleca się stosowania leku
Losartic we wczesnym okresie ciąży i nie wolno go stosować po 3 miesiącu ciąży, ponieważ
stosowany w tym okresie może poważnie zaszkodzić dziecku (patrz punkt Ciąża).
Ważne jest, aby poinformować lekarza przed zastosowaniem leku Losartic
• Jeżeli u pacjenta stwierdzono obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie (obrzęki twarzy, warg,
gardła i (lub) języka) (patrz również punkt 4 „Możliwe działania niepożądane”).
• Jeżeli u pacjenta występują nasilone wymioty lub biegunka, prowadzące do znacznej utraty
płynów i (lub) soli z organizmu.
• Jeżeli pacjent przyjmuje leki moczopędne (leki zwiększające ilość wody wydalanej przez nerki)
lub jest na diecie z ograniczeniem soli, co prowadzi do znacznej utraty płynów i soli z organizmu
(patrz punkt 3 „Dawkowanie w specjalnych grupach pacjentów”).
• Jeżeli u pacjenta stwierdzono zwężenie lub niedrożność naczyń krwionośnych doprowadzających
krew do nerek lub pacjentowi niedawno przeszczepiono nerkę.
• Jeżeli u pacjenta stwierdzono zaburzenia czynności wątroby (patrz punkt 2 „Kiedy nie zażywać
leku Losartic” i punkt 3 „Dawkowanie w specjalnych grupach pacjentów”).
• Jeżeli u pacjenta występuje niewydolność serca z zaburzeniami czynności nerek lub bez albo
współistnieją ciężkie, zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Konieczne jest zachowanie
szczególnej ostrożności w przypadku jednoczesnego leczenia beta-adrenolitykami.
• Jeżeli u pacjenta występują zaburzenia dotyczące zastawek lub mięśnia sercowego.
• Jeżeli u pacjenta występuje choroba niedokrwienna serca (wywołana zmniejszonym przepływem
krwi w naczyniach krwionośnych serca) lub choroba naczyniowa mózgu (spowodowana
zmniejszonym przepływem krwi w mózgu).
• Jeżeli u pacjenta stwierdzono pierwotny hiperaldosteronizm (zespół chorobowy związany ze
zwiększonym wydzielaniem hormonu aldosteronu przez gruczoły nadnerczowe, spowodowanym
nieprawidłowościami wewnątrz gruczołu)
• Jeśli pacjent przyjmuje którykolwiek z poniższych leków stosowanych w leczeniu wysokiego
ciśnienia krwi:
- inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE) (ang. Angiotensin Converting Enzyme Inhibitors,
ACEI) (na przykład enalapryl, lizynopryl, ramipryl), w szczególności jeśli pacjent ma
zaburzenia czynności nerek związane z cukrzycą.
- aliskiren.
Lekarz prowadzący może monitorować czynność nerek, ciśnienie krwi oraz stęzenie elektrolitów (np.
potasu) we krwi w regularnych odstępach czasu.
Patrz także informacje pod nagłówkiem „Kiedy nie stosować leku Losartic”.
Dzieci i młodzież
Badano stosowanie losartanu u dzieci. Więcej informacji na ten temat udzieli lekarz prowadzący.
Inne leki i Losartic
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych obecnie lub
ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje stosować.
Podczas stosowania leku Losartic należy zachować szczególną ostrożność w przypadku stosowania
następujących leków:
• inne leki obniżające ciśnienie tętnicze krwi, ponieważ mogą dodatkowo je obniżać.
Ciśnienie krwi może być także zmniejszone przez jeden z następujących leków/typ
leków: trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, leki przeciwpsychotyczne, baklofen,
amifostyna
• lekarz prowadzący być może będzie musiał zmienić dawkę i (lub) zastosować inne środki
ostrożności:
Jeśli pacjent przyjmuje inhibitor ACE lub aliskiren (patrz także informacje pod nagłówkiem
„Kiedy nie stosować leku Losartic” oraz „Ostrzeżenia i środki ostrożności”).
• leki zatrzymujące potas lub mogące zwiększać stężenie potasu (np. suplementy potasu, substytuty
soli zawierające potas, leki oszczędzające potas, takie jak niektóre leki moczopędne [amiloryd,
triamteren, spironolakton] lub heparyna);
• niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak indometacyna, w tym inhibitory COX-2 (leki
hamujące reakcję zapalną i stosowane w łagodzeniu bólu), ponieważ mogą osłabiać obniżające
ciśnienie krwi działanie leku.
Jeżeli u pacjenta występują zaburzenia czynności nerek, jednoczesne stosowanie powyższych leków
może nasilać te zaburzenia.
Leków zawierających lit nie należy zażywać w skojarzeniu z lekiem Losartic bez ścisłego nadzoru
lekarza. Podjęte mogą zostać specjalne środki ostrożności (np. badania krwi).
Losartic z jedzeniem i piciem
Losartic może być zażywany niezależnie od posiłków.
Ciąża i karmienie piersią
Ciąża
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy
planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza przed zastosowaniem tego leku.
Lekarz zazwyczaj zaleci przerwanie stosowania leku Losartic przed planowaną ciążą lub natychmiast
po potwierdzeniu ciąży oraz zaleci przyjmowanie innego leku zamiast leku Losartic. Nie zaleca się
stosowania leku Losartic we wczesnym okresie ciąży i nie wolno go stosować po 3 miesiącu ciąży,
ponieważ stosowany w tym okresie może poważnie zaszkodzić dziecku.
Karmienie piersią
Należy poinformować lekarza o karmieniu piersią lub zamiarze karmienia piersią. Nie zaleca się
stosowania leku Losartic podczas karmienia piersią, zwłaszcza w przypadku karmienia piersią
noworodka lub wcześniaka. Lekarz może zalecić stosowanie innego leku.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu leku na zdolność prowadzenia pojazdów
i obsługiwania maszyn.
Wpływ leku na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn jest mało prawdopodobny.
Jednak, podobnie jak w przypadku innych leków stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego, lek
Losartic może u niektórych pacjentów powodować zawroty głowy lub senność. Jeżeli u pacjenta
wystąpią zawroty głowy lub senność, przed podjęciem powyższych czynności należy skonsultować się
z lekarzem.
Lek Losartic zawiera laktozę jednowodną i sód.
Laktoza
Jeżeli u pacjenta stwierdzono nietolerancję niektórych cukrów, należy skontaktować się z lekarzem
przed zażyciem leku.
Sód
Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę powlekaną, to znaczy lek uznaje się za
„wolny od sodu”.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Jeśli u pacjenta wystąpią wymienione niżej działania niepożądane, należy przerwać przyjmowanie
leku Losartic i natychmiast skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się na izbę przyjęć najbliższego
szpitala:
Ciężka reakcja alergiczna (wysypka, świąd, obrzęk twarzy, warg, ust lub gardła, który może
powodować trudności w przełykaniu lub oddychaniu).
Jest to ciężkie, ale rzadko występujące działanie niepożądane, występujące u ponad 1 na 10 000
pacjentów, jednak u mniej niż 1 na 1 000 pacjentów. Może być konieczna pilna interwencja medyczna
lub hospitalizacja.
Częstość występowania działań niepożądanych leków sklasyfikowano w następujący sposób:
bardzo często: występuje u więcej niż 1 na 10 pacjentów
często: występuje u 1 do 10 pacjentów na 100
niezbyt często: występuje u 1 do 10 pacjentów na 1 000
rzadko: występuje u 1 do 10 pacjentów na 10 000
bardzo rzadko: występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Stwierdzono występowanie następujących działań niepożądanych w wyniku stosowania leku Losartic:
Często:
• zawroty głowy,
• niskie ciśnienie krwi,
• osłabienie,
• zmęczenie,
• zmniejszone stężenie cukru we krwi (hipoglikemia),
• zmniejszenie ilości krwinek czerwonych (niedokrwistość),
• niskie ciśnienie tętnicze krwi,
• zaburzenia czynności nerek w tym niewydolność nerek,
• wzrost stężenia mocznika we krwi, kreatyniny w osoczu oraz potasu w osoczu u pacjentów z
niewydolnością serca,
• zwiększone stężenie potasu we krwi (hiperkaliemia).
Niezbyt często:
• senność,
• ból głowy,
• zaburzenia snu,
• uczucie przyspieszonej pracy serca (palpitacje),
• silny ból w klatce piersiowej (dławica piersiowa),
• niskie ciśnienie krwi (zwłaszcza po nadmiernej utracie wody z organizmu przez naczynia
krwionośne, np. u pacjentów z ciężką niewydolnością serca lub leczonych dużymi dawkami
leków moczopędnych),
• objawy ortostatyczne zależne od dawki takie jak zmniejszenie ciśnienia krwi występujace
podczas podnoszenia się z pozycji leżącej lub siedzącej,
• skrócenie oddechu (duszność),
• ból brzucha,
• kaszel,
• zaparcie,
• biegunka,
• nudności,
• wymioty,
• pokrzywka,
• swędzenie (świąd),
• wysypka,
• obrzęki miejscowe.
Rzadko:
• zapalenie naczyń krwionośnych (w tym plamica Schonleina-Henocha),
• uczucie zdrętwienia lub mrowienia (parestezje),
• omdlenie,
• bardzo szybka i nieregularna czynność serca (migotanie przedsionków), udar mózgu,
• zapalenie wątroby,
• zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT), zwykle ustępujące po
zaprzestaniu leczenia.
Częstość nieznana:
• zmniejszenie liczby krwinek czerwonych (niedokrwistość),
• zmniejszenie liczby płytek krwi,
• migrena,
• zaburzenia smaku,
• zaburzenia czynności wątroby,
• zwiekszona wrażliwość na promienie słoneczne
• bóle mięśni i stawów,
• niewyjaśnione bóle mięśni z towarzyszącym ciemnym zabarwieniem (w kolorze herbaty)
moczu (rabdomioliza),
• zaburzenia czynności nerek (mogą ustąpić po zaprzestaniu leczenia), w tym niewydolność
nerek,
• objawy grypopodobne,
• impotencja,
• zapalenie trzustki,
• niski poziom sodu we krwi (hiponatremia),
• depresja,
• złe samopoczucie,
• szumy uszne,
• ból pleców i zakażenia układu moczowego.
Działania niepożądane u dzieci są podobne jak u pacjentów dorosłych.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane
niewymienione w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
Tel: + 48 22 49 21 301
Fax: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w
punkcie 6.1 (patrz także punkt 4.4).
- Drugi i trzeci trymestr ciąży (patrz punkty 4.4 i 4.6).
- Ciężkie zaburzenia czynności wątroby.
- Jednoczesne stosowanie produktu leczniczego Losartic z produktami zawierającymi aliskiren jest
przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniem czynności nerek (współczynnik filtracji
kłębuszkowej, GFR<60 ml/min/1,73 m2) (patrz punkty 4.5 i 5.1).
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Nadwrażliwość
Obrzęk naczynioruchowy. Pacjenci z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie (obrzęk twarzy, warg,
gardła i (lub) języka) powinni być pod ścisłą obserwacją (patrz punkt 4.8).
Niedociśnienie i zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej
Objawowe niedociśnienie, szczególnie po podaniu pierwszej dawki i po zwiększeniu dawki może
wystąpić u pacjentów ze zmniejszoną objętością krwi krążącej i (lub) z niedoborem sodu na skutek
intensywnego leczenia moczopędnego, ograniczenia ilości soli w diecie, biegunki lub wymiotów.
Takie niedobory należy wyrównać przed zastosowaniem produktu Losartic lub zastosować mniejszą
dawkę początkową (patrz punkt 4.2). Dotyczy to także dzieci w wieku od 6-18 lat.
Zaburzenia równowagi elektrolitowej
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek ze współistniejącą cukrzycą lub bez cukrzycy, często
występują zaburzenia równowagi elektrolitowej, które wymagają wyrównania. W badaniu klinicznym
przeprowadzonym z udziałem pacjentów z cukrzycą typu 2 i nefropatią częstość występowania
hiperkaliemii była większa w grupie stosującej losartan niż w grupie otrzymującej placebo (patrz punkt
4.8). Dlatego też stężenie potasu jak również wartości klirensu kreatyniny w osoczu należy ściśle
kontrolować, szczególnie ściśle obserwować należy pacjentów z niewydolnością serca oraz klirensem
kreatyniny od 30-50 ml/ min.
Jednoczesne stosowanie losartanu i leków moczopędnych oszczędzających potas, suplementów potasu
oraz substytutów soli zawierających potas nie jest zalecane (patrz punkt 4.5).
Zaburzenia czynności wątroby
Na podstawie badań farmakokinetycznych, stwierdzono zwiększone stężenie losartanu we krwi
u pacjentów z marskością wątroby. Dlatego u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby w wywiadzie
należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki losartanu. Brak jest doświadczeń terapeutycznych w
leczeniu losartanem pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Dlatego też, nie wolno
podawać losartanu pacjentom z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (patrz punkty 4.2, 4.3 i 5.2).
Losartan nie jest zalecany do stosowania u dzieci z zaburzeniami czynności wątroby (patrz punkt 4.2).
Zaburzenia czynności nerek
Odnotowano zaburzenia czynności nerek, w tym niewydolność nerek, będące skutkiem zahamowania
układu renina-angiotensyna-aldosteron (szczególnie u pacjentów, u których czynność nerek zależy od
układu renina-angiotensyna-aldosteron, takich jak pacjenci z ciężką niewydolnością serca lub
istniejącymi uprzednio zaburzeniami czynności nerek). Podobnie jak w przypadku innych leków
wpływających na układ renina-angiotensyna-aldosteron, u pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic
nerkowych albo zwężeniem tętnicy zaopatrującej jedyną nerkę, obserwowano zwiększenie stężenia
mocznika we krwi i kreatyniny w surowicy. Zmiany te zwykle ustępują po przerwaniu leczenia. Losartan
należy stosować ostrożnie u pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem
tętnicy doprowadzającej krew do jedynej nerki.
Stosowanie u dzieci z zaburzeniami czynności nerek
Ze względu na brak danych, losartan nie jest zalecany do stosowania u dzieci, u których szybkość
przesączania kłębkowego wynosi < 30 ml/min/1,73 m2 (patrz punkt 4.2).
Podczas leczenia losartanem należy regularnie kontrolować czynność nerek, ponieważ może się ona
pogarszać. Dotyczy to zwłaszcza przypadków, gdy losartan podawany jest przy istniejących innych
schorzeniach (gorączka, odwodnienie) mogących wpływać na czynność nerek.
Wykazano, że jednoczesne stosowanie losartanu i inhibitorów ACE pogarsza czynność nerek.
Dlatego jednoczesne ich stosowanie nie jest zalecane (patrz punkt 4.5).
Przeszczep nerki
Brak jest doświadczeń u pacjentów po niedawno przebytym przeszczepie nerki.
Pierwotny hiperaldosteronizm
Pacjenci z pierwotnym hiperaldosteronizmem przeważnie nie reagują na leki przeciwnadciśnieniowe,
działające przez hamowanie aktywności układu renina-angiotensyna. Dlatego nie zaleca się stosowania
tabletek zawierających losartan.
Choroba niedokrwienna serca i choroby naczyniowo-mózgowe
Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwnadciśnieniowych, nadmierne zmniejszenie ciśnienia
tętniczego krwi u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca i chorobą naczyń mózgowych może
spowodować zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu.
Niewydolność serca
U pacjentów z niewydolnością serca ze współistniejącymi zaburzeniami czynności nerek lub bez, istnieje
- tak jak w przypadku innych leków działających na układ renina-angiotensyna - ryzyko ciężkiego
niedociśnienia i (często ostrej) niewydolności nerek.
Brak wystarczającego doświadczenia klinicznego dotyczącego stosowania losartanu u pacjentów z
niewydolnością serca i współistniejącymi ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, u pacjentów z ciężką
niewydolnością serca (stopień IV wg NYHA), jak również u pacjentów z niewydolnością serca
i objawowymi, zagrażającymi życiu zaburzeniami rytmu serca. Dlatego też losartan należy stosować
ostrożnie w tych grupach pacjentów. Skojarzone leczenie losartanem i beta-adrenolitykami należy
stosować ostrożnie (patrz punkt 5.1).
Zwężenie zastawki aortalnej i mitralnej, kardiomiopatia przerostowa ze zwężeniem drogi odpływu
Tak jak w przypadku innych leków rozszerzających naczynia krwionośne, wskazane jest zachowanie
szczególnej ostrożności u pacjentów ze zwężeniem zastawki aortalnej lub mitralnej lub kardiomiopatią
przerostową ze zwężeniem drogi odpływu.
Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) (ang. Renin-Angiotensin-Aldosterone-
system, RAAS)
Istnieją dowody, iż jednoczesne stosowanie inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE)
(ang. Angiotensin Converting Enzyme Inhibitors, ACEi), antagonistów receptora angiotensyny II (ang.
Angiotensin Receptor Blockers, ARB) lub aliskirenu zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz
zaburzenia czynności nerek (w tym ostrej niewydolności nerek). W związku z tym nie zaleca się
podwójnego blokowania układu RAA poprzez jednoczesne zastosowanie inhibitorów ACE, antagonistów
receptora angiotensyny II lub aliskirenu (patrz punkty 4.5 i 5.1).
Jeśli zastosowanie podwójnej blokady układu RAA jest absolutnie konieczne, powinno być prowadzone
wyłącznie pod nadzorem specjalisty, a parametry życiowe pacjenta, takie jak: czynność nerek, stężenie
elektrolitów oraz ciśnienie krwi powinny być ściśle monitorowane.
U pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy stosować jednocześnie inhibitorów ACE oraz
antagonistów receptora angiotensyny II.
Ciąża
Nie należy rozpoczynać podawania losartanu podczas ciąży. Z wyjątkiem konieczności kontynuowania
leczenia losartanem, u pacjentek planujących ciążę należy zastosować alternatywne leczenie
przeciwnadciśnieniowe, o ustalonym profilu bezpieczeństwa stosowania w ciąży. W przypadku
potwierdzenia ciąży należy natychmiast przerwać podawanie losartanu i, jeśli jest to wskazane, należy
rozpocząć leczenie alternatywne (patrz punkty 4.3 i 4.6).
Inne ostrzeżenia i środki ostrożności
Jak zaobserwowano w przypadku inhibitorów konwertazy angiotensyny, zarówno losartan, jak i inni
antagoniści receptora AT1 dla angiotensyny II zdecydowanie mniej skutecznie zmniejszają ciśnienie krwi
u osób rasy czarnej niż u osób innych ras, prawdopodobnie z powodu większej częstości występowania
stanów małego stężenia reniny w populacji osób rasy czarnej z nadciśnieniem tętniczym.
Substancje pomocnicze
Laktoza
Produkt leczniczy nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną
nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
Sód
Produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę powlekaną, to znaczy produkt
uznaje się za „wolny od sodu”.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Inne leki przeciwnadciśnieniowe mogą nasilać hipotensyjne działanie losartanu. Jednoczesne stosowanie
innych leków (takich jak trójpierścieniowe leki antydepresyjne, leki przeciwpsychotyczne, baklofen,
amifostyna), które w skutek działań niepożądanych mogą obniżać ciśnienie tętnicze krwi, mogą
zwiększać ryzyko hipotensji.
Losartan jest metabolizowany głównie przez cytochrom P450 (CYP) 2C9 do czynnego metabolitu
karboksykwasu. W badaniu klinicznym stwierdzono, że flukonazol (inhibitor CYP2C9) zmniejsza
stężenie czynnego metabolitu o około 50%. Stwierdzono, że jednoczesne leczenie losartanem i
ryfampicyną (induktor enzymów metabolizujących) powoduje 40% zmniejszenie stężenia czynnego
metabolitu w osoczu krwi. Kliniczne znaczenie tego działania nie jest znane. Nie odnotowano różnicy
stężenia podczas jednoczesnego stosowania fluwastatyny (słaby inhibitor CYP2C9).
Podobnie jak w przypadku innych leków, które blokują angiotensynę II lub jej działanie, podczas
jednoczesnego przyjmowania innych leków, które zatrzymują potas (np. leków moczopędnych
oszczędzających potas: amilorydu, triamterenu, spironolaktonu) lub leków mogących zwiększać stężenie
potasu (np. heparyna), suplementów potasu lub substytutów soli zawierających potas, może powodować
zwiększenie stężenia potasu w surowicy krwi. Nie zaleca się tego typu leczenia skojarzonego.
Podczas jednoczesnego stosowania litu oraz inhibitorów ACE obserwowano odwracalne zwiększenie
stężania litu w surowicy krwi oraz objawy jego toksyczności. W bardzo rzadkich przypadkach zgłaszano
podobną zależność w odniesieniu do antagonistów receptora AT1 dla angiotensyny II. Stosując
jednocześnie lit i losartan należy zachować ostrożność. Jeżeli przyjmowanie obu leków jest konieczne,
zalecane jest kontrolowanie stężenia litu w surowicy krwi podczas trwania leczenia skojarzonego.
Podczas jednoczesnego stosowania antagonistów receptora AT1 dla angiotensyny II i niesteroidowych
leków przeciwzapalnych (tj. selektywnych inhibitorów COX-2, kwasu acetylosalicylowego w dawkach
przeciwzapalnych oraz nieselektywnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych), może wystąpić
osłabienie działania przeciwnadciśnieniowego. Jednoczesne stosowanie antagonistów receptora AT1 dla
angiotensyny II lub leków moczopędnych i niesteroidowych leków przeciwzapalnych może prowadzić do
zwiększonego ryzyka pogorszenia czynności nerek, w tym możliwej ostrej niewydolności nerek oraz
zwiększenia stężenia potasu w surowicy krwi, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi wcześniej
zaburzeniami czynności nerek. Takie połączenie należy stosować ostrożnie, zwłaszcza u osób w wieku
podeszłym. Pacjenci powinni być odpowiednio nawodnieni oraz należy rozważyć kontrolowanie
czynności nerek po rozpoczęciu terapii skojarzonej oraz okresowo w dalszym czasie.
Jednoczesne stosowanie dwóch leków blokujących układ renina-angiotensyna-aldosteron (np. łączenie
inhibitora ACE i antagonisty receptora angiotensyny II) należy ograniczyć do szczególnych przypadków,
ściśle kontrolując czynności nerek pacjenta. W niektórych badaniach wykazano, że u pacjentów z
miażdżycą, niewydolnością serca lub cukrzycą z uszkodzeniem narządów zastosowanie dwóch leków
blokujących układ renina-angiotensyna-aldosteron związane jest z wyższą częstością występowania
niedociśnienia, omdleń, hiperkaliemii i zmian w czynności nerek (w tym ostrą niewydolność nerek), w
porównaniu ze stosowaniem pojedynczego czynnika działającego na układ renina-angiotensyna-
aldosteron.
Dane badania klinicznego wykazały, że podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA)
w wyniku jednoczesnego zastosowania inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub
aliskirenu jest związana z większą częstością występowania zdarzeń niepożądanych, takich jak:
niedociśnienie, hiperkaliemia oraz zaburzenia czynności nerek (w tym ostra niewydolność nerek) w
porównaniu z zastosowaniem leku z grupy antagonistów układu RAA w monoterapii (patrz punkty 4.3,
4.4 i 5.1).
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Działanie losartanu zostało określone na podstawie:
- kontrolowanych badań klinicznych z udziałem > 3000 dorosłych pacjentów w wieku 18 lat i starszych z
pierwotnym nadciśnieniem tętniczym,
- kontrolowanego badania klinicznego z udziałem 177 pacjentów w wieku od 6 do 16 lat z nadciśnieniem
tętniczym,
- kontrolowanego badania klinicznego z udziałem > 9000 pacjentów w wieku od 55 do 80 lat z
nadciśnieniem tętniczym i przerostem lewej komory serca (patrz badanie LIFE w punkcie 5.1),
- kontrolowanych badań klinicznych z udziałem > 7700 dorosłych pacjentów z przewlekłą
niewydolnością serca (patrz badania ELITE I, ELITE II i HEAAL w punkcie 5.1),
- kontrolowanego badania klinicznego z udziałem > 1500 pacjentów wieku 31 lat i starszych z cukrzycą
typu 2 i białkomoczem (patrz badanie RENAAL w punkcie 5.1).
W tych badaniach klinicznych najczęstszym działaniem niepożądanym były zawroty głowy.
Częstość występowania działań niepożądanych wymienionych poniżej określono zgodnie
z następującym schematem: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często
(≥ 1/1 000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000); bardzo rzadko (< 1/10 000), nieznana
(częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).
Nadciśnienie tętnicze
Zaburzenia układu nerwowego:
Często: zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego
Niezbyt często: senność, ból głowy, zaburzenia snu
Zaburzenia ucha i błędnika
Często: zawroty głowy pochodzenia błędnikowego
Zaburzenia serca:
Niezbyt często: kołatanie serca, dławica piersiowa
Zaburzenia naczyniowe:
Niezbyt często: niedociśnienie (ortostatyczne), w tym zależne od dawki objawy ortostatyczne (zwłaszcza
u pacjentów ze zmniejszoną objętością krwi krążącej, np. pacjentów z ciężką niewydolnością serca lub
stosujących duże dawki leków moczopędnych)
Zaburzenia żołądka i jelit:
Niezbyt często: ból brzucha, zaparcie
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej:
Niezbyt często: wysypka
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania:
Niezbyt często: osłabienie, zmęczenie, obrzęk
Badania diagnostyczne
Często: hiperkaliemia
Rzadko: zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT)*
*zazwyczaj ustępowało po zaprzestaniu leczenia
Pacjenci z nadciśnieniem tętniczym i przerostem lewej komory serca
Zaburzenia układu nerwowego:
Często: zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego
Zaburzenia ucha i błędnika:
Często: zawroty głowy pochodzenia błędnikowego
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania:
Często: osłabienie, zmęczenie
Przewlekła niewydolność serca
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Często: niedokrwistość
Zaburzenia układu nerwowego:
Często: zawroty głowy
Niezbyt często: ból głowy
Rzadko: parestezje
Zaburzenia serca:
Rzadko: omdlenie, migotanie przedsionków, udar naczyniowy mózgu
Zaburzenia naczyniowe:
Niezbyt często: niedociśnienie(ortostatyczne), w tym zależne od dawki objawy ortostatyczne (zwłaszcza
u pacjentów ze zmniejszoną objętością krwi krążącej, np. pacjentów z ciężką niewydolnością serca lub
stosujących duże dawki leków moczopędnych)
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia:
Niezbyt często: duszność, kaszel
Zaburzenia żołądka i jelit:
Niezbyt często: biegunka, nudności, wymioty
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej:
Niezbyt często: pokrzywka, świąd, wysypka
Zaburzenia nerek i dróg moczowych
Często: zaburzenia czynności nerek, niewydolność nerek
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania:
Niezbyt często: osłabienie, zmęczenie
Badania diagnostyczne
Niezbyt często: hiperkaliemia (często u pacjentów, którzy otrzymali 150 mg zamiast 50 mg losartanu)
Często: zwiększenie stężenia mocznika we krwi, kreatyniny w osoczu i potasu w osoczu
Nadciśnienie tętnicze i cukrzyca typu 2 z chorobą nerek
Zaburzenia układu nerwowego:
Często: zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego
Zaburzenia naczyniowe:
Często: niedociśnienie(ortostatyczne), w tym zależne od dawki objawy ortostatyczne (zwłaszcza u
pacjentów ze zmniejszoną objętością krwi krążącej, np. pacjentów z ciężką niewydolnością serca lub
stosujących duże dawki leków moczopędnych)
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania:
Często: osłabienie, zmęczenie
Badania diagnostyczne:
Często: hipoglikemia, hiperkaliemia*
* W badaniu klinicznym przeprowadzonym u pacjentów z cukrzycą typu 2 i nefropatią, u 9,9%
pacjentów leczonych tabletkami zawierającymi losartan i u 3,4% pacjentów otrzymujących placebo
wystąpiła hiperkaliemia (> 5,5 mmol/l).
Doświadczenie po wprowadzeniu do obrotu
Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu zgłaszano następujące działania niepożądane:
Zaburzenia krwi i układu chłonnego:
Nieznana: niedokrwistość, małopłytkowość
Zaburzenia układu immunologicznego:
Rzadko: reakcje nadwrażliwości, reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk krtani i
głośni, twarzy, warg, gardła, i (lub) języka (powodujący zwężenie dróg oddechowych); u niektórych z
tych pacjentów obrzęk naczynioruchowy występował w przeszłości w związku ze stosowaniem innych
leków, w tym inhibitorów ACE); zapalenie naczyń krwionośnych (w tym plamica Schoenleina-Henocha)
Zaburzenia psychiczne:
Nieznana: depresja
Zaburzenia układu nerwowego:
Nieznana: migrena, zaburzenia smaku
Zaburzenia ucha i błędnika
Nieznana: szumy uszne
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia:
Nieznana: kaszel
Zaburzenia żołądka i jelit:
Nieznana: biegunka
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych:
Rzadko: zapalenie wątroby
Nieznana: zaburzenia czynności wątroby, zapalenie trzustki
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej:
Nieznana: pokrzywka, świąd, wysypka, reakcja uczuleniowa na światło
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej:
Nieznana: ból mięśni, ból stawów, rabdomioliza
Zaburzenia układ rozrodczego i piersi
Nieznana: zaburzenia erekcji/impotencja
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
Nieznana: złe samopoczucie
Badania diagnostyczne:
Nieznana: hiponatremia
Następujące dodatkowe działania niepożądane występowały częściej u pacjentów otrzymujących losartan
niż placebo:
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej:
Nieznana: ból pleców
Zaburzenia nerek i dróg moczowych:
Nieznana: zakażenia dróg moczowych
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania:
Nieznana: objawy grypopodobne
Zaburzenia nerek i dróg moczowych:
W następstwie hamowania aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron obserwowano zaburzenia
czynności nerek, w tym niewydolność nerek u pacjentów z grupy ryzyka; te zmiany czynności nerek
mogą ustępować po przerwaniu leczenia (patrz punkt 4.4)
Dzieci
Profil działań niepożądanych u dzieci wydaje się być podobny do profilu obserwowanego u dorosłych
pacjentów. Dane dotyczące populacji pediatrycznej są ograniczone. Zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie
podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych
Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i
Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
Tel: + 48 22 49 21 301
Fax: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.