Hydrocortisone PHARMLINE

Kiedy nie stosować leku Hydrocortisone PHARMLINE - jeśli pacjent ma uczulenie na hydrokortyzon lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6). - jeśli u pacjenta występują ostre zakażenia wirusowe, grzybicze lub wywołane przez pasożyty tropikalne. Przed rozpoczęciem leczenia lekiem Hydrocortisone PHARMLINE należy najpierw wyleczyć zakażenie bakteryjne. - w przypadku choroby wrzodowej żołądka lub dwunastnicy. - jeśli pacjent otrzymał lub ma otrzymać szczepionki zawierające żywe lub atenuowane wirusy, nie należy stosować leku Hydrocortisone PHARMLINE w dawce osłabiającej układ odpornościowy. Tego leku nie należy wstrzykiwać: - do rdzenia kręgowego (dokanałowo) ani drogą zewnątrzoponową. Ogólne zasady dotyczące niestosowania hormonów kory nadnerczy (glikokortykoidów) oraz środki ostrożności, które powinny mieć zastosowanie podczas stosowania ogólnoustrojowej terapii glikokortykoidami, dotyczą również leku Hydrocortisone PHARMLINE. Ostrzeżenia i środki ostrożności Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych podczas stosowania glikokortykoidów wzrasta wraz ze zwiększeniem dawki i wydłużeniem czasu leczenia, dlatego zalety i wady zastosowanego leczenia zostaną starannie ocenione względem siebie podczas określania dawki i czasu trwania leczenia. Stosowania leku Hydrocortisone PHARMLINE nie należy nagle przerywać, ale stopniowo zmniejszać dawkę. Przed rozpoczęciem stosowania leku należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą: - Pacjenci poddawani zabiegowi chirurgicznemu, pacjenci, którzy ulegli wypadkowi, lub u których występuje zakażenie, w trakcie lub po leczeniu hydrokortyzonem, mogą wymagać leczenia szybko działającymi glikokortykoidami. - Glikokortykoidy mogą maskować objawy zakażenia, a podczas ich stosowania mogą wystąpić nowe zakażenia, ponieważ odporność pacjenta może się zmniejszyć. W przypadku zakażeń bakteryjnych lekarz najpierw określi rodzaj bakterii i wyleczy zakażenie przed zastosowaniem leczenia glikokortykoidami. - Podczas przyjmowania leków hamujących układ odpornościowy, pacjent może być bardziej podatny na zakażenia niż osoby zdrowe. - Jeśli u pacjenta wystąpił już czynnik ryzyka choroby sercowo-naczyniowej, może być on narażony na zwiększone ryzyko dodatkowych chorób sercowo-naczyniowych po dużych dawkach i długotrwałym stosowaniu leku Hydrocortisone PHARMLINE. Przykładami tego są podwyższone ciśnienie krwi i wzrost i (lub) zmniejszenie stężenia jednego lub więcej tłuszczów we krwi (lipidy, cholesterol, trójglicerydy). - Jeśli u pacjenta występuje zmniejszona zdolność serca do pompowania krwi (zastoinowa niewydolność serca). - Hydrokortyzon może spowodować podwyższenie ciśnienia tętniczego, zatrzymywanie soli i wody oraz zwiększenie wydalania potasu. Lekarz może zalecić pacjentowi stosowanie diety o niskiej zawartości soli z suplementacją potasu. Konieczne może być ograniczenie soli w diecie i suplementacja potasu. Wszystkie kortykosteroidy zwiększają wydalanie wapnia. - U pacjentów ze wstrząsem septycznym. Jest to stan spowodowany zakażeniem, charakteryzujący się gwałtownym spadkiem ciśnienia krwi, bladością, niepokojem, słabym i szybkim pulsem, wilgotną skórą i obniżonym poziomem świadomości. Rutynowe stosowanie Hydrocortisone PHARMLINE nie jest wówczas zalecane. - Podczas leczenia dużą dawką hydrokortyzonu nie należy szczepić pacjentów szczepionkami zawierającymi żywe wirusy. - Jeśli u pacjenta występuje aktywna gruźlica lub pacjent jest leczony z powodu gruźlicy, lekarz powinien dokładnie monitorować stan pacjenta podczas leczenia lekiem Hydrocortisone PHARMLINE. - Jeśli kiedykolwiek wystąpiły reakcje alergiczne z powodu stosowania leków, lekarz podejmie niezbędne środki ostrożności przed rozpoczęciem leczenia. - Jeśli u pacjenta występuje zakażenia oka spowodowane opryszczką, podczas leczenia należy wykonywać regularne kontrole u lekarza okulisty. - Leczenie kortykosteroidami może powodować odwarstwienie siatkówki oka i zaćmę. W przypadku wystąpienia niewyraźnego widzenia lub innych zaburzeń widzenia należy skontaktować się z lekarzem. - Leczenie kortykosteroidami może prowadzić do odwarstwienia siatkówki i zaćmy. - Podczas leczenia u pacjenta mogą wystąpić zmiany psychiczne, na przykład nadmierna wesołość, bezsenność, drażliwość, zmiana osobowości i depresja. - Zgłaszano przypadki gromadzenia się tłuszczu w kanale kręgowym podczas długotrwałego stosowania kortykosteroidów w dużych dawkach. - Jeśli u pacjenta występuje stan zapalny żołądka lub jelit, podwyższone ciśnienie krwi, czynny lub nieaktywny wrzód, zaburzenia czynności nerek, guz rdzenia nadnerczy, mięsak Kaposiego (pewien rodzaj raka skóry), osteoporoza, miastenia (niektóre choroby mięśni) lub zakrzepica lub pacjent ma zwiększone jej ryzyko, lekarz przepisując lek Hydrocortisone PHARMLINE powinien zachować szczególną ostrożność. - Jeśli u pacjenta występuje choroba wątroby, lekarz może przepisać mniejszą dawkę leku, ponieważ hydrokortyzon może wywierać u pacjenta zwiększone działanie. - Jeśli u pacjenta występuje choroba Cushinga (choroba spowodowana nadmiarem hormonu kortyzolu we krwi). - Jeśli pacjent ma zmniejszoną czynność tarczycy (niedoczynność tarczycy). - Jeśli u pacjenta występuje cukrzyca. - Jeśli u pacjenta występuje choroba, której towarzyszą drgawki lub napady (np. padaczka). - W przypadku stosowania niektórych leków przeciwbólowych o działaniu przeciwzapalnym i przeciwgorączkowym (NLPZ). - Jeśli u pacjenta występuje zapalenie trzustki, któremu towarzyszy silny ból w nadbrzuszu promieniujący do pleców oraz nudności i wymioty. Dzieci i młodzież Długotrwałe leczenie glikokortykoidami może hamować wzrostu dzieci. Dlatego lekarz zazwyczaj stosuje u dzieci leczenie naprzemiennymi dawkami. W szczególności niemowlęta i dzieci, które są długotrwale leczone kortykosteroidami, są narażone na zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego. Duże dawki kortykosteroidów mogą powodować zapalenie trzustki u dzieci. Jeśli hydrokortyzon jest podawany wcześniakom, konieczne może być kontrolowanie czynności serca i obrazu mięśnia sercowego. Lek Hydrocortisone PHARMLINE a inne leki Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach stosowanych przez pacjenta obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje przyjmować, w tym lekach dostępnych bez recepty. Należy poinformować lekarza o wszelkich przyjmowanych lekach, takich jak: - Izoniazyd: stosowany w leczeniu zakażeń bakteryjnych. - Ryfampicyna: antybiotyk stosowany w leczeniu gruźlicy. - Leki przeciwzakrzepowe (doustne leki przeciwzakrzepowe). - Barbiturany, karbamazepina i fenytoina stosowane w leczeniu padaczki. - Leki stosowane w leczeniu niektórych chorób układu nerwowego (leki antycholinergiczne). - Leki stosowane w chorobie mięśni - miastenii (antycholinesterazy). - Leki stosowane w leczeniu cukrzycy (leki przeciwcukrzycowe). - Aprepitant i fosaprepitant: stosowane w celu zapobiegania nudnościom i wymiotom. - Itrakonazol i ketokonazol: stosowane w leczeniu zakażeń grzybiczych. - Niektóre leki mogą nasilać działanie leku Hydrocortisone PHARMLINE i lekarz może chcieć uważnie monitorować stan pacjenta przyjmującego te leki (w tym niektóre leki przeciw HIV: indynawir, rytonawir, kobicystat). - Aminoglutetimid i cyklofosfamid: stosowane w leczeniu raka. - Takrolimus: lek stosowany po przeszczepie narządu w celu zapobiegania jego odrzuceniu. - Diltiazem: stosowany w leczeniu chorób serca lub wysokiego ciśnienia krwi. - Digoksyna: lek na serce należący do grupy glikozydów nasercowych. - Estrogeny (w tym doustne leki antykoncepcyjne zawierające estrogeny). - Cyklosporyna; stosowana w leczeniu, między innymi, ciężkiego stanu zapalnego stawów (reumatoidalne zapalenie stawów), ciężkich zaburzeń skórnych związanych z łuszczącą się, suchą wysypką skórną (łuszczyca) oraz w celu zapobiegania odrzuceniu przeszczepionego narządu. - Klarytromycyna, erytromycyna i (lub) troleandomycyna: leki stosowane w zapobieganiu lub zwalczaniu niektórych zakażeń. - Aspiryna (kwas acetylosalicylowy) i określona grupa leków przeciwbólowych, które mają również działanie przeciwzapalne i przeciwgorączkowe (NLPZ). - Leki obniżające stężenie potasu, takie jak leki moczopędne. Hydrocortisone PHARMLINE z jedzeniem i piciem Sok grejpfrutowy może zmienić działanie leku Hydrocortisone PHARMLINE. Należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed zastosowaniem tego leku i jednoczesnym spożywaniem soku grejpfrutowego. Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku. Ciąża Lek Hydrocortisone PHARMLINE może być stosowany zgodnie z zatwierdzonymi wskazaniami. W miarę możliwości należy unikać przewlekłego stosowania wyższych dawek. Karmienie piersią Kortykosteroidy przenikają do mleka kobiet karmiących piersią. Dlatego nie zaleca się karmienia piersią podczas leczenia kortykosteroidami, chyba że odbywa się to po konsultacji z lekarzem. Płodność Brak dowodów na to, że kortykosteroidy wpływają na płodność. Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn Wiele możliwych działań niepożądanych leku Hydrocortisone PHARMLINE, takich jak niewyraźne widzenie, zmiany nastroju, osłabienie mięśni i mimowolne skurcze mięśni, może negatywnie wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Lek Hydrocortisone PHARMLINE zawiera sód Lek zawiera 9,46 mg sodu (głównego składnika soli kuchennej) w każdej fiolce. Pacjenci kontrolujący zawartość sodu w diecie powinni wziąć to pod uwagę.

Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Poniższe działania niepożądane zgłaszano z częstością nieznaną (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych): - Hydrokortyzon hamuje objawy reakcji zapalenej, które z kolei może utrudniać rozpoznanie zakażenia, może dojść do ujawnienia się nieaktywnych zakażeń i pojawienia się nowych zakażeń. - Mogą wystąpić zakażenia, które zwykle występują rzadko (zakażenia oportunistyczne). - Rak skóry (mięsak Kaposiego). - Znaczny wzrost ciśnienia krwi z powodu z powodu obrzęku rdzenia nadnerczy (guz chromochłonny). - Zwiększona liczba białych krwinek we krwi (leukocytoza). - Ciężka reakcja alergiczna na niektóre substancje, obejmująca gwałtowny spadek ciśnienia krwi, bladość, niepokój, słaby i szybki puls, wilgotną skórę i obniżony poziom świadomości w wyniku nagłego, silnego rozszerzenia naczyń (reakcja anafilaktyczna). - Nadwrażliwość na leki. - Rozwój otyłości (głowa, tułów), twarz posteroidowa („księżyc w pełni”) i wysokie ciśnienie krwi (zespół Cushinga). - Niedobór jednego lub więcej hormonów wydzielanych przez przysadkę mózgową (zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza). - Zespół związany z objawami odstawienia, które mogą wystąpić po przerwaniu leczenia kortykosteroidami (zespół odstawienia steroidów). - Zakwaszenie krwi (kwasica metaboliczna). - Zatrzymywanie soli sodowej przez nerki (retencja sodu). - Zatrzymywanie nadmiaru płynu w organizmie (retencja płynu). - Zaburzenia metabolizmu tłuszczów (dyslipidemia). - Zaburzona równowaga kwasowo-zasadowa krwi z powodu nadmiernej utraty potasu (zasadowica hipokaliemiczna). - Zmniejszona zdolność do tolerowania glukozy (zmniejszona tolerancja glukozy). - Zaburzenie regulacji stężenia cukru we krwi, pozwalające wykryć uśpioną cukrzycę lub zwiększające zapotrzebowanie na insulinę lub inne leki obniżające stężenie cukru we krwi. - Zwiększenie apetytu. - Nagromadzenie tkanki tłuszczowej w różnych częściach ciała (lipomatoza). - Zaburzenia psychiczne, takie jak nadmierna wesołość związana z posiadaniem dużej ilości energii (mania), urojenia, postrzeganie rzeczy, których nie ma (omamy) oraz ciężka choroba psychiczna (schizofrenia) charakteryzująca się stopniowymi zmianami osobowości. - Zaburzenia nastroju, takie jak obniżony nastrój, ekstremalne uczucie radości (euforia), zmienność emocjonalna, uzależnienie od narkotyków, myśli samobójcze. - Zaburzenie psychiczne. - Dezorientacja. - Lęk. - Zmiana osobowości. - Wahania nastroju. - Nietypowe zachowanie. - Bezsenność. - Drażliwość. - Zaostrzenie wcześniej istniejących zachowań psychotycznych. - Nagromadzenie tłuszczu w kanale kręgowym (tłuszczakowatość nadtwardówkowa). - Zwiększone ciśnienie w czaszce. - Zwiększone ciśnienie w mózgu z obrzękiem błon śluzowych (łagodne nadciśnienie śródczaszkowe). - Utrata przytomności z drżeniem mięśni (drgawki). - Utrata pamięci (amnezja). - Zaburzenia funkcji poznawczych, takie jak percepcja, uwaga, koncentracja, pamięć, orientacja, posługiwanie się językami i umiejętnościami (zaburzenia poznawcze). - Zawroty głowy. - Ból głowy. - Zaburzenia siatkówki i naczyniówki (chorioretinopatia). - Zaburzenia widzenia. - Zmętnienie soczewki (zaćma). - Zwiększenie ciśnienia w oku (jaskra). - Nieprawidłowe wysunięcie gałek ocznych (wytrzeszcz). - Zawroty głowy z zaburzeniami równowagi (zawroty głowy). - U pacjentów z grupy ryzyka może dojść do zmniejszenia zdolności serca do pompowania krwi (zastoinowa niewydolność serca). - Zwiększone krzepnięcie krwi (zakrzepica). - Obniżone ciśnienie krwi (niedociśnienie tętnicze). - Zwiększone ciśnienie krwi (nadciśnienie tętnicze). - Zatorowość płucna. - Utrzymująca się czkawka. - Wrzody żołądka i (lub) dwunastnicy z możliwą perforacją i krwawieniem. - Krwawienie i uszkodzenie ściany jelita (perforacja jelita). - Krwawienie z żołądka - Zapalenie trzustki z objawami silnego bólu w górnej części brzucha promieniującego do pleców, nudności i wymioty (zapalenie trzustki). - Zapalenie przełyku z wrzodami lub bez. - Ból brzucha. - Wzdęcie brzucha. - Biegunka. - Zaburzenia trawienia z uczuciem pełności w górnej cześci brzucha, bólem żołądka, odbijaniem, nudnościami. - Wymioty i zgaga (niestrawność). - Nudności. - Nagłe gromadzenie się płynu w skórze i błonach śluzowych (np. gardła lub języka), trudności w oddychaniu i (lub) swędzenie i wysypka skórna, często jako reakcja alergiczna (obrzęk naczynioruchowy). - Nadmierne owłosienie u kobiet (hirsutyzm). - Małe siniaki pod skórą (wybroczyny). - Małe siniaki na błonie śluzowej (wybroczyny). - Cienka, krucha i pomarszczona skóra (atrofia skóry). - Zaczerwienienie skóry (rumień). - Nadmierna potliwość. - Blizny na skórze (rozstępy). - Wysypka skórna. - Swędzenie (świąd). - Wysypka skórna z silnym świądem i guzkami (pokrzywka). - „Młodzieńcze” wypryski na skórze (trądzik). - Osłabienie mięśni. - Ból mięśni (mialgia). - Choroby mięśni (miopatia). - Zmniejszenie tkanki mięśniowej przez nieużywanie mięśnia lub niemożność użycia mięśnia z powodu choroby układu nerwowego (zanik mięśni). - Martwica kości. - Odwapnienie kości (osteoporoza). - Złamanie kości (złamanie patologiczne). - Choroby stawów spowodowane zaburzeniami nerwowymi (artropatia neuropatyczna). - Ból stawów (artralgia). - Opóźnienie wzrostu. - Zapadnięcie kręgu (kompresyjne złamanie rdzenia kręgowego). - Zerwanie ścięgien. - Nieregularne miesiączki. - Trudności w gojeniu się ran. - Zatrzymywanie płynu w kończynach (obrzęki obwodowe). - Zmęczenie. - Ogólne złe samopoczucie, mdłości. - Reakcje skórne w miejscu podania po wstrzyknięciu. - Wzrost ciśnienia w gałce ocznej. - Zmniejszona zdolność metabolizmu cukrów (węglowodanów), co może prowadzić do zwiększonego zapotrzebowania na insulinę lub inny lek zmniejszający stężenie cukru we krwi. - Zmniejszone stężenie potasu we krwi, w ciężkiej postaci objawiające się skurczami mięśni lub osłabieniem i zmęczeniem mięśni (hipokaliemia). - Zwiększone stężenie wapnia w moczu. - Nieprawidłowe wyniki badań krwi (zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej, zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej, zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej we krwi). - Zwiększona ilość produktów rozpadu białka we krwi (wzrost stężenia mocznika we krwi). - Zaburzenia wyników skórnych testów alergicznych. - Zwiększenie masy ciała. Dodatkowe działania niepożądane, które mogą wystąpić u dzieci i młodzieży w wieku do 18 lat U dzieci może wystąpić zahamowanie wzrostu. U wcześniaków może wystąpić przerost mięśnia sercowego (kardiomiopatia przerostowa). Zgłaszanie działań niepożądanych Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku.

- Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. - Ostre zakażenia: zakażenia wirusowe i ogólnoustrojowe zakażenia grzybicze (zakażenia bakteryjne: patrz punkt 4.4). - Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy. - Zakażenia pasożytami tropikalnymi. - Podawanie żywych lub żywych atenuowanych szczepionek jest przeciwwskazane u pacjentów otrzymujących kortykosteroidy w dawkach immunosupresyjnych (patrz także punkt 4.4). - Podanie dokanałowe. - Podanie zewnątrzoponowe. Ogólne przeciwwskazania i środki ostrożności dotyczące stosowania ogólnoustrojowej terapii glikokortykoidami mają również zastosowanie do Hydrocortisone PHARMLINE.

Ogólne Ponieważ powikłania spowodowane leczeniem glikokortykoidami zależą od wielkości dawki i czasu trwania leczenia, w każdym indywidualnym przypadku należy dokonać oceny stosunku korzyści do ryzyka w odniesieniu do dawki i czasu trwania leczenia oraz tego, czy należy produkt podawać codziennie, czy okresowo. Należy stosować najmniejszą możliwą dawkę kortykosteroidów w celu kontrolowania leczonego stanu i jeśli możliwe jest zmniejszenie dawki, powinno być ono stopniowe. Aspirynę i niesteroidowe leki przeciwzapalne należy stosować ostrożnie podczas jednoczesnego podawania z kortykosteroidami (patrz punkt 4.5). Działanie immunosupresyjne/zwiększona podatność na zakażenia Glikokortykoidy mogą zwiększać podatność na zakażenia, maskować jego określone objawy, a podczas ich stosowania mogą wystąpić nowe zakażenia. Zawsze, gdy jest to możliwe, należy w pierwszej kolejności ustalić patogen(y) odpowiedzialne za zakażenia bakteryjne. Zakażenia należy wyleczyć przed rozpoczęciem stosowania glikokortykoidów. Pod wpływem działania glikokortykoidów odporność może się zmniejszyć, może być również utrudniona ocena lokalizacji zakażenia. Zakażenia wywyołane przez wszystkie rodzaje patogenów, w tym wirusy, bakterie, grzyby, pierwotniaki i robaki, mogą być związane ze stosowaniem glikokortykoidów w monoterapii lub w połączeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi, które mają wpływ na odporność komórkową i humoralną oraz na funkcjonowanie neutrofili. Zakażenia te mogą mieć łagodny przebieg, ale mogą być czasem również ciężkie lub nawet śmiertelne. Częstość występowania powikłań wynikających z zakażenia wzrasta podczas leczenia dużymi dawkami kortykosteroidów. Szczepienie żywymi lub atenuowanymi wirusami jest przeciwwskazane u pacjentów otrzymujących kortykosteroidy w dawkach immunosupresyjnych (patrz także punkt 4.4). Szczepionki zabite lub inaktywowane można podawać u tych pacjentów, jednakże uzyskana odpowiedź może być zmniejszona. Szczepienia żywymi lub atenuowanymi wirusami nie są przeciwwskazane u pacjentów stosujących nie-immunosupresyjne dawki glikokortykoidów. Zastosowanie bursztynianu sodowego hydrokortyzonu w aktywnej gruźlicy powinno być ograniczone do przypadków piorunującej lub rozsianej gruźlicy, w której kortykosteroid podaje się w połączeniu z odpowiednim lekiem przeciwgruźliczym. Jeśli u pacjentów z utajoną gruźlicą lub reaktywnością tuberkulinową wskazane jest stosowanie kortykosteroidów, konieczna jest ścisła obserwacja, ponieważ możliwa jest reaktywacja choroby. Podczas długotrwałej terapii kortykosteroidami, pacjenci ci powinni być leczeni chemoprofilaktycznie. U pacjentów leczonych kortykosteroidami zgłaszano występowanie mięsaka Kaposiego. Zakończenie leczenia może prowadzić do remisji klinicznej. Publikacje dotyczące stosowania kortykosteroidów we wstrząsie septycznym wykazują zarówno korzystne, jak i niekorzystne skutki. Rutynowe stosowanie w przypadku wstrząsu septycznego nie jest zalecane. Niemniej jednak ostatnie badania sugerują, że dodatkowe leczenie kortykosteroidami może być korzystne u pacjentów ze wstrząsem septycznym z niewydolnością nadnerczy. W szczególności przedłużone podawanie (5-11 dni) małej dawki kortykosteroidów może zmniejszyć śmiertelność, szczególnie u pacjentów ze wstrząsem septycznym spowodowanym stosowaniem leków wazopresyjnych. Wpływ na układ odpornościowy Mogą wystąpić reakcje alergiczne. Ponieważ u pacjentów leczonych pozajelitowo kortykosteroidami wystąpiły rzadkie przypadki reakcji skórnych oraz reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne, należy zastosować odpowiednie środki ostrożności przed podaniem produktu leczniczego, zwłaszcza jeśli u pacjenta występuje alergia na leki w wywiadzie. Wpływ na układ hormonalny U pacjentów narażonych na nadmierny stres podczas terapii kortykosteroidami (operacja, uraz, zakażenie), wskazane jest zwiększenie dawki szybko działających kortykoidów przed, w trakcie i po sytuacji stresowej. Pacjenci narażeni na silny stres po leczeniu glikokortykoidami powinni być bardzo uważnie monitorowani pod kątem objawów niewydolności kory nadnerczy. Długotrwałe podawanie farmakologicznych dawek kortykosteroidów może prowadzić do zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza lub osi podwzgórze-przysadka (wtórna niewydolność kory nadnerczy). Zakres i czas trwania niewydolności kory nadnerczy jest różny u różnych pacjentów i zależy od dawki, częstości, czasu podawania i czasu trwania leczenia glikokortykoidami. U pacjentów z wtórną niewydolnością kory nadnerczy nagłe przerwanie leczenia glikokortykoidami może spowodować ostrą niewydolność kory nadnerczy (przełom addisonalny), który może zakończyć się zgonem. U tych pacjentów leczenie należy przerwać poprzez stopniowe zmniejszanie dawki. Ten rodzaj względnej niewydolności może utrzymywać się przez wiele miesięcy po zakończeniu leczenia. W związku z tym terapię hormonalną należy wznowić w przypadku wystąpienia każdej sytuacji stresowej w tym okresie. Zespół odstawienia steroidów, w którym niewydolność kory nadnerczy wydaje się nie odgrywać roli, może również wystąpić po nagłym przerwaniu leczenia glikokortykoidami. Objawami tego zespołu są: anoreksja, nudności, wymioty, letarg, ból głowy, gorączka, ból stawów, łuszczenie się skóry, ból mięśni, utrata masy ciała i (lub) niedociśnienie tętnicze. Glikokortykoidy mogą powodować lub zaostrzać zespół Cushinga, dlatego należy unikać glikokortykoidów u pacjentów z chorobą Cushinga. Kortykosteroidy mają zwiększone działanie u pacjentów z niedoczynnością tarczycy. Rozpoczęcie leczenia zastępczego hormonem tarczycy u pacjentów z nadczynnością lub niedoczynnością tarczycy powinno być monitorowane w trakcie leczenia kortykosteroidami. Odżywianie i metabolizm Kortykosteroidy, w tym hydrokortyzon, mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi, zaostrzać istniejącą wcześniej cukrzycę i zwiększać ryzyko cukrzycy u pacjentów leczonych długotrwale kortykosteroidami. Wpływ na psychikę Podczas leczenia glikokortykoidami mogą wystąpić zaburzenia psychiczne, od euforii, bezsenności, niestabilnego nastroju, zmienionej osobowości i ciężkiej depresji, aż po wyraźne objawy psychotyczne. Istniejąca niestabilność emocjonalna i tendencje psychotyczne mogą również zaostrzyć się przez glikokortykoidy. Stosowanie ogólnoustrojowych steroidów może powodować potencjalnie ciężkie psychiczne działania niepożądane. Zazwyczaj objawy pojawiają się w ciągu kilku dni lub tygodni po rozpoczęciu leczenia. Większość działań niepożądanych ustępuje po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu; jednak konieczne może być specjalne leczenie. Po zaprzestaniu leczenia kortykosteroidami zgłaszano skutki psychologiczne, których częstość nie jest znana. Pacjentów lub opiekunów należy zachęcać do szukania pomocy medycznej, jeśli u pacjenta wystąpią objawy psychiczne, szczególnie w przypadku podejrzenia depresji lub myśli samobójczych. Pacjenci lub opiekunowie powinni być świadomi możliwych zaburzeń psychicznych, które mogą wystąpić podczas lub bezpośrednio po zmniejszeniu dawki lub przerwaniu leczenia steroidami ogólnoustrojowymi. Wpływ na układ nerwowy Kortykosteroidy należy stosować ostrożnie u pacjentów ze stanami obejmującymi drgawki. Kortykosteroidy należy stosować ostrożnie u pacjentów z miastenią (patrz także punkt dotyczący miopatii „Wpływ na układ mięśniowo-szkieletowy”). Zgłaszano ciężkie zdarzenia medyczne spowodowane dokanałowymi lub zewnątrzoponowymi drogami podawania (patrz punkt 4.8). U pacjentów przyjmujących kortykosteroidy zgłaszano tłuszczakowatość nadtwardówkową, zwykle podczas długotrwałego stosowania w dużych dawkach. Wpływ na wzrok Ze względu na ryzyko perforacji rogówki, w przypadku opryszczki ocznej, glikokortykoidy należy stosować ostrożnie. Zaleca się regularną kontrolę okulistyczną. Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów może powodować zaćmę podtorebkową tylną, a także zaćmę jądrową (szczególnie u dzieci), wytrzeszcz lub podwyższone ciśnienie śródgałkowe, co może prowadzić do jaskry z możliwym uszkodzeniem nerwów wzrokowych. U pacjentów otrzymujących glikokortykoidy można również przyspieszyć rozwój wtórnych zakażeń grzybiczych i wirusowych oka. Po ogólnoustrojowymi miejscowym stosowaniu kortykosteroidów mogą być zgłaszane zaburzenia widzenia. Jeśli u pacjenta wystąpią objawy, takie jak niewyraźne widzenie lub inne zaburzenia widzenia, należy rozważyć skierowanie go do okulisty w celu oceny możliwych przyczyn, w tym zaćmy, jaskry lub rzadkich chorób, takich jak centralna retinopatia surowicza (CSR) zgłaszana po zastosowaniu ogólnoustrojowych i miejscowych kortykosteroidów. Centralna retinopatia surowicza może powodować odwarstwienie siatkówki. Wpływ na serce Ze względu na skutki uboczne kortykoidów na układ sercowo-naczyniowy, takie jak dyslipidemia i nadciśnienie tętnicze, u leczonych pacjentów z istniejącymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego istnieje zwiększone ryzyko dodatkowych działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego w przypadku dużych dawek i długotrwałego stosowania. Zalecane są dodatkowe kontrole u pacjentów wysokiego ryzyka. W przypadkach zastoinowej niewydolności serca kortykosteroidy ogólnoustrojowe należy stosować ostrożnie i tylko wtedy, gdy jest to absolutnie konieczne. Wpływ na naczynia krwionośne Podczas stosowania kortykosteroidów zgłaszano przypadki zakrzepicy, w tym żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (patrz punkt 4.8). W związku z tym kortykosteroidy należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi lub predysponowanych do nich. Steroidy należy stosować ostrożnie u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Wpływ na przewód pokarmowy Wysokie dawki kortykosteroidów mogą powodować ostre zapalenie trzustki. Terapia glikokortykoidami może maskować objawy wrzodu (trawiennego), umożliwiając perforacje lub krwawienie bez znaczącego bólu. Terapia glikokortykoidami może maskować zapalenie otrzewnej lub inne objawy związane z zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak perforacja, niedrożność lub zapalenie trzustki. W połączeniu z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) zwiększa się ryzyko wystąpienia wrzodów żołądkowo-jelitowych. W przypadku niespecyficznego wrzodziejącego zapalenia jelita grubego glikokortykoidy należy stosować ostrożnie, jeśli istnieje możliwość wystąpienia perforacji, ropnia lub innej infekcji ropnej. Zaleca się także ostrożność w przypadku zapalenia uchyłka, niedawnego zespolenia jelitowego lub czynnego lub utajonego wrzodu trawiennego. Wpływ na wątrobę Hydrokortyzon może mieć nasilone działanie u pacjentów z chorobami wątroby, ponieważ u tych pacjentów metabolizm i wydalanie hydrokortyzonu jest znacznie zmniejszone. Należy rozważyć zmniejszenie dawki. Wpływ na układ mięśniowo-szkieletowy Zgłaszano ostre miopatie po zastosowaniu dużej dawki glikokortykoidów, zwykle u pacjentów z zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego (np. miastenia) lub u pacjentów leczonych jednocześnie cholinolitykami, takimi jak blokery nerwowo-mięśniowe (np. pankuronium). Jest to uogólniona miopatia, która może obejmować mięśnie oka i mięśnie oddechowe i może prowadzić do porażenia czterokończynowego. Może wystąpić wzrost stężenia kinazy kreatynowej. Poprawa kliniczna lub wyzdrowienie po zaprzestaniu stosowania kortykosteroidów może trwać od kilku tygodni do kilku lat. Osteoporoza jest częstym, ale rzadko rozpoznawanym działaniem niepożądanym związanym z długotrwałym stosowaniem dużych dawek glikokortykoidów. Zaburzenia nerek i dróg moczowych Kortykosteroidy należy stosować ostrożnie u pacjentów z niewydolnością nerek. Badania diagnostyczne Należy zachować ostrożność podczas podawania hydrokortyzonu pacjentom z niewydolnością serca ze względu na działanie mineralokortykoidowe hydrokortyzonu. Hydrokortyzon może prowadzić do wzrostu ciśnienia krwi, zatrzymywania wody i soli oraz zwiększenia wydalania potasu. Może być konieczne ograniczenie spożycia soli i suplementacja potasu. Wszystkie glikokortykoidy zwiększają wydalanie wapnia. Urazy, zatrucia i powikłania zabiegowe Ogólnoustrojowe kortykosteroidy nie są wskazane i dlatego nie powinny być stosowane w leczeniu urazowego uszkodzenia mózgu lub udaru mózgu, ponieważ jest mało prawdopodobne, aby przyniosły korzyści, a nawet mogą być szkodliwe. W przypadku urazowego uszkodzenia mózgu wieloośrodkowe badanie wykazało zwiększoną śmiertelność po 2 tygodniach i 6 miesiącach od wystąpienia urazu u pacjentów leczonych metyloprednizolonu sodu bursztynianem w porównaniu do pacjentów otrzymujących placebo. Związek przyczynowy z leczeniem metyloprednizolonu sodu bursztynianem nie został ustalony. Inne Oczekuje się, że jednoczesne leczenie inhibitorami CYP3A, w tym lekami zawierającymi kobicystat, zwiększy ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Należy unikać takiego połączenia, chyba, że korzyści przewyższają zwiększone ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów, w takim przypadku należy monitorować pacjentów pod kątem ogólnoustrojowych działań niepożądanych ze strony kortykosteroidów. Istnieją doniesienia o przełomie związanym z istnieniem guzów chromochłonnych, który może być śmiertelny po podaniu ogólnoustrojowych kortykosteroidów. Kortykosteroidy należy podawać pacjentom z podejrzeniem lub rozpoznaniem guza chromochłonnego wyłącznie po odpowiedniej ocenie ryzyka i korzyści. Dzieci i młodzież Kortykosteroidy powodują opóźnienie wzrostu w okresie niemowlęcym, dziecięcym i dojrzewania; może to być nieodwracalne. Wzrost i rozwój niemowląt lub małych dzieci i dzieci otrzymujących długotrwałe leczenie kortykosteroidami powinny być ściśle monitorowane. U dzieci poddawanych długotrwałemu leczeniu glikokortykoidami w dobowych dawkach podzielonych może dochodzić do zahamowania wzrostu. Stosowanie w takim schemacie jest uzasadnione tylko w przypadku bardzo poważnych wskazań. Długotrwale leczone kortykosteroidami niemowlęta i dzieci są dodatkowo narażone na wzrost ciśnienia śródczaszkowego. Duże dawki kortykosteroidów mogą powodować zapalenie trzustki u dzieci. Po podaniu hydrokortyzonu wcześniakom notowano przypadki kardiomiopatii przerostowej, dlatego należy przeprowadzić odpowiednią ocenę diagnostyczną oraz kontrolować czynność serca i obraz mięśnia sercowego.

Hydrokortyzon jest metabolizowany przez dehydrogenazę 11β-hydroksysteroidowe typu 2 (11β-HSD2) i enzym 3A4 cytochromu P450 (CYP) (patrz punkt 5.2). INHIBITORY CYP3A4 - Mogą zmniejszać klirens wątrobowy i zwiększać stężenie hydrokortyzonu w osoczu. W przypadku jednoczesnego podawania inhibitora CYP3A4 (np. ketokonazolu, itrakonazolu, klarytromycyny i soku grejpfrutowego) konieczne może być zmniejszenie dawki hydrokortyzonu w celu uniknięcia toksyczności steroidów. INDUKTORY CYP3A4 - Mogą zwiększać klirens wątrobowy i zmniejszać stężenie hydrokortyzonu w osoczu. Przy równoczesnym podawaniu induktora CYP3A4 (np. ryfampicyny, karbamazepiny, fenobarbitalu i fenytoiny) może być konieczne zwiększenie dawki hydrokortyzonu w celu osiągnięcia pożądanej reakcji. SUBSTRATY CYP3A4 - Jednoczesne podawanie innego substratu CYP3A4 może wpływać na klirens wątrobowy hydrokortyzonu, co może wymagać odpowiednich zmian dawkowania. Istnieje możlwość, że wystąpienie zdarzeń niepożądanych związanych ze stosowaniem któregokolwiek z leków osobno będzie bardziej prawdopodobne przy ich jednoczesnym podawaniu. DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE NIESPOWODOWANE CYP3A4 - w Tabeli 1 poniżej opisano inne interakcje i działania niepożądane występujące w przypadku hydrokortyzonu. W Tabeli 1 przedstwiono najczęstsze i (lub) istotne klinicznie interakcje lub działania niepożądane związane z hydrokortyzonem. Tabela 1. Istotne interakcje lub działania niepożądane leków lub substancji z hydrokortyzonem Klasa lub typ leku - LEK lub SUBSTANCJA Interakcja/działanie niepożądane Lek przeciwbakteryjny - IZONIAZYD INHIBITOR CYP3A4 Antybiotyk, lek przeciwgruźliczy - RYFAMPICYNA INDUKTOR CYP3A4 Antykoagulanty (doustne) Wpływ kortykosteroidów na doustne leki przeciwzakrzepowe jest zróżnicowany. Istnieją doniesienia o zwiększonej i zmniejszonej aktywności leków przeciwzakrzepowych przyjmowanych jednocześnie z kortykosteroidami. Dlatego też, aby utrzymać pożądane działanie przeciwzakrzepowe, należy monitorować wskaźniki krzepnięcia. Leki przeciwdrgawkowe - KARBAMAZEPINA INDUKTOR CYP3A4 (i SUBSTRAT) Leki przeciwdrgawkowe - FENOBARBITAL - FENYTOINA INDUKTORY CYP3A4 Leki antycholinergiczne - BLOKERY MIĘŚNIOWO- NERWOWE Kortykosteroidy mogą wpływać na działanie leków antycholinergicznych. 1) Zgłaszano przypadki ostrej miopatii podczas jednoczesnego stosowania dużych dawek kortykosteroidów i leków antycholinergicznych, takich jak blokery nerwowo-mięśniowe (patrz punkt 4.4). 2) U pacjentów przyjmujących kortykosteroidy odnotowano antagonistyczne działanie blokujące przewodnictwo nerwowo- mięśniowe pankuronium i wekuronium. Można spodziewać się tej interakcji w przypadku wszystkich konkurencyjnych blokerów nerwowo-mięśniowych. Antycholinesterazy Steroidy mogą zmniejszać działanie antycholinesteraz w miastenii. Leki przeciwcukrzycowe Ponieważ kortykosteroidy mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi, może być konieczne dostosowanie dawki leków przeciwcukrzycowych. Leki przeciwwymiotne - APREPITANT - FOSAPREPITANT INHIBITORY CYP3A4 (i SUBSTRATY) Leki przeciwgrzybicze - ITRAKONAZOL - KETOKONAZOL INHIBITORY CYP3A4 (i SUBSTRATY) Leki przeciwwirusowe - INHIBITORY PROTEAZY HIV INHIBITORY CYP3A4 (i SUBSTRATY) 1) Inhibitory proteazy, takie jak indynawir i rytonawir, mogą zwiększać stężenie kortykosteroidów w osoczu. 2) Kortykosteroidy mogą indukować metabolizm inhibitorów proteazy HIV, powodując zmniejszenie stężenia w osoczu. Lek zwiększający działanie farmakokinetyczne - KOBICYSTAT INHIBITORY CYP3A4 Inhibitory aromatazy - AMINOGLUTETYMID Zahamowanie czynności nadnerczy wywołane przez aminoglutetymid może zaostrzyć zmiany hormonalne spowodowane długotrwałym leczeniem glikokortykoidami. Bloker kanału wapniowego - DILTIAZEM INHIBITOR CYP3A4 (i SUBSTRAT) Glikozydy nasercowe - DIGOKSYNA Jednoczesne stosowanie kortykosteroidów z glikozydami nasercowymi może zwiększać ryzyko arytmii lub toksyczności naparstnicy związanej z hipokaliemią. U wszystkich pacjentów przyjmujących te leki jednocześnie należy ściśle monitorować stężenie elektrolitów w surowicy, zwłaszcza stężenie potasu. Estrogeny (w tym doustne leki antykoncepcyjne zawierające estrogeny) INHIBITOR CYP3A4 (i SUBSTRAT) Estrogeny mogą nasilać działanie hydrokortyzonu, zwiększając stężenie transkortyny, a tym samym zmniejszając ilość hydrokortyzonu dostępnego do metabolizmu. Dostosowanie dawki hydrokortyzonu może być konieczne, jeśli estrogeny są dodawane do stabilnego schematu dawkowania lub z niego usuwane. SOK GREJPFRUTOWY INHIBITOR CYP3A4 Leki immunosupresyjne - CYKLOSPORYNA INHIBITOR CYP3A4 (i SUBSTRAT) Jednoczesne stosowanie może prowadzić do zwiększonej aktywności zarówno cyklosporyny, jak i kortykosteroidów. Podczas jednoczesnego stosowania zgłaszano drgawki. Leki immunosupresyjne - CYKLOFOSFAMID - TAKROLIMUS SUBSTRATY CYP3A4 Antybiotyki makrolidowe - KLARYTROMYCYNA - ERYTROMYCYNA INHIBITORY CYP3A4 (i SUBSTRATY) Antybiotyki makrolidowe - TROLEANDOMYCYNA CYP3A4 INHIBITOR NLPZ - aspiryna (kwas acetylosalicylowy) w dużych dawkach 1) Możliwe jest zwiększenie częstości krwawień i owrzodzeń przewodu pokarmowego przy jednoczesnym podawaniu kortykosteroidów i NLPZ. 2) Kortykosteroidy mogą zwiększać klirens dużych dawek aspiryny, co może prowadzić do obniżenia poziomów salicylanu w osoczu. Przerwanie leczenia kortykosteroidami może prowadzić do zwiększenia stężenia salicylanów w osoczu i zwiększonego ryzyka toksyczności salicylanów. Leki obniżające stężenie potasu Podczas jednoczesnego podawania kortykosteroidów i leków obniżających stężenie potasu (takich jak leki moczopędne), należy uważnie obserwować pacjentów pod kątem rozwoju hipokaliemii. Istnieje również zwiększone ryzyko hipokaliemii przy jednoczesnym stosowaniu kortykosteroidów i amfoterycyny B, ksantyn lub agonistów receptorów beta-2. Istnieją doniesienia, że po jednoczesnym zastosowaniu amfoterycyny B i hydrokortyzonu nastąpiło powiększenie serca i zastoinowa niewydolność serca.

Zgłoszono następujące działania niepożądane przy przeciwwskazanych drogach podania: podanie dokanałowe lub zewnątrzoponowe: zapalenie pajęczynówki, czynnościowa choroba przewodu pokarmowego, zaburzenia pęcherza, ból głowy, zapalenie opon mózgowych, niedowład kończyn dolnych lub paraliż, drgawki, zaburzenia czucia. Częstość występowania tych działań niepożądanych jest nieznana. Poniższej wymienione działania niepożądane obserwowano podczas pozajelitowego podawania kortykosteroidów. Ich włączenie do poniższego wykazu nie oznacza, że te konkretne działania niepożądane zaobserwowano podczas stosowania hydrokortyzonu. Częstości wymienionych poniżej działań niepożądanych nie można ustalić na podstawie dostępnych danych i podano ją w tabeli jako częstość nieznaną. Leczenie glikokortykoidami, nawet w małych dawkach, może powodować następujące działania niepożądane: Tabelaryczny wykaz działań niepożądanych Klasyfikacja układów i narządów Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych) Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zakażenie oportunistyczne, maskowanie zakażenia, zakażenie (indukcja zakażenia, w tym reaktywacja gruźlicy) Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone (w tym torbiele i polipy) Mięsak Kaposiego, przełom związany z guzem chromochłonnym Zaburzenia krwi i układu chłonnego Leukocytoza Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje nadwrażliwości, reakcja anafilaktyczna, reakcja anafilaktoidalna Zaburzenia endokrynologiczne Zespół Cushinga, zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół odstawienia steroidów Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Kwasica metaboliczna, zatrzymanie sodu, zatrzymanie płynów, zasadowica hipokaliemiczna, dyslipidemia, zmniejszona tolerancja glukozy, zwiększone zapotrzebowanie na insulinę (lub doustne leki zmniejszające stężenie cukru we krwi u pacjentów z cukrzycą), tłuszczakowatość, zwiększenie apetytu Zaburzenia psychiczne Zaburzenia afektywne (w tym depresja, euforyczny nastrój, chwiejność emocjonalna, uzależnienie od narkotyków, myśli samobójcze), zaburzenia psychotyczne (w tym mania, urojenia, omamy i schizofrenia), zaburzenia psychiczne, zmiana osobowości, stan splątania, lęk, wahania nastroju, zaburzenia zachowania, bezsenność, drażliwość, zaostrzenie wcześniejszych zachowań psychotycznych Zaburzenia układu nerwowego Tłuszczakowatość zewnątrzoponowa, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, drgawki, amnezja, zaburzenia poznawcze, zawroty głowy, ból głowy Zaburzenia oka Chorioretinopatia, zaćma, jaskra, wytrzeszcz, niewyraźne widzenie (patrz także punkt 4.4) Zaburzenia ucha i błędnika Zawroty głowy Zaburzenia serca Zastoinowa niewydolność serca (u pacjentów podatnych), kardiomiopatia przerostowa u wcześniaków Zaburzenia naczyniowe Zakrzepica, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Zator płucny, czkawka Zaburzenia żołądka i jelit Wrzody trawienne (z możliwością perforacji i krwawienia), perforacja jelita, krwawienie z żołądka, zapalenie trzustki, zapalenie przełyku, wzdęcie brzucha, ból brzucha, biegunka, niestrawność, nudności Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Obrzęk naczynioruchowy, nadmierne owłosienie, wybroczyny, krwiaki, atrofia skóry, rumień, nadmierna potliwość, rozstępy, wysypka, świąd, pokrzywka, trądzik Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Osłabienie mięśni, ból mięśni, miopatia, atrofia mięśni, osteoporoza, martwica kości, złamania patologiczne, artropatia neuropatyczna, ból stawów, spowolnienie wzrostu, złamania kompresyjne kręgosłupa, zerwanie ścięgna Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Nieregularne miesiączkowanie Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Zaburzenia gojenia ran, obrzęk obwodowy, zmęczenie, złe samopoczucie, reakcja w miejscu wstrzyknięcia Badania diagnostyczne Zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe, zaburzenia tolerancji węglowodanów, zmniejszone stężenie potasu we krwi, zwiększone stężenie wapnia w moczu, zwiększona aktywność aminotransferazy alaninowej, zwiększona aktywność aminotransferazy asparaginianowej, zwiększona aktywność fosfatazy alkalicznej we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi, zahamowanie reakcji na testy skórne, zwiększenie masy ciała Dzieci i młodzież Zakażenia, o cięższym przebiegu, a nawet śmiertelne, po jednoczesnym stosowaniu glikokortykoidów (np. ospa wietrzna lub odra), występują częściej u dzieci niż u osób dorosłych. Długotrwałe leczenie glikokortykoidami może zahamować wzrost (patrz punkt 4.4). Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C 02-222 Warszawa Tel.: + 48 22 49 21 301 Faks: + 48 22 49 21 309 Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.