Dane pochodzą z oficjalnych ulotek i ChPL. Zostały wyodrębnione automatycznie (częściowo z użyciem AI), więc treści mogą być niepełne, przybliżone lub błędne. Wiążący jest zawsze oryginalny dokument. Brak informacji w serwisie nie oznacza, że jej nie ma. To nie jest porada medyczna, ranking ani polecenie leku: o wyborze i dawkowaniu decyduje lekarz lub farmaceuta. Nie odstawiaj leków na własną rękę. W razie nagłego, ciężkiego objawu dzwoń pod 112.
Hydrocortisonum 10 mg (tabletki)
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- brak specjalnych zaleceń (wg dokumentu)
- chronić przed światłem
- chronić przed wilgocią / przechowywać w suchym miejscu
- przechowywać szczelnie zamknięte
źródło: ChPL, pkt 6.4
- Termin ważności
- 3 lata (opakowanie nieotwarte)
źródło: ChPL, pkt 6.3
- Substancje pomocnicze
- Laktoza jednowodna; Skrobia kukurydziana; Talk; Żelatyna; Magnezu stearynian źródło: ChPL, pkt 6.1
- Substancje wymienione w dokumencie (m.in. alergeny, cukry, alkohol, sód)
- laktoza: wymieniona w ChPL pkt 4.4; w składzie
źródło: ChPL, pkt 4.4, ChPL, pkt 6.1
Pokazane są tylko substancje wymienione w dokumencie; brak wzmianki nie oznacza, że substancji nie ma w leku.
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: blister, pojemnik
źródło: ChPL, pkt 6.5
- Wygląd
- biały z linią podziału nadruk: ORN35
Białe, gładkie tabletki ze ściętymi krawędziami, z linią podziału o średnicy ok. 7 mm, z wytłoczonym oznakowaniem „ORN35”. Opakowanie zewnętrzne: tekturowe pudełko. źródło: Ulotka, pkt 6, ChPL, pkt 3
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument: możliwy wpływ lub zalecana ostrożność źródło: „Produkt leczniczy Akortor zazwyczaj nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. U niektórych pacjentów hydrokortyzon może powodować osłabienie mięśni, zanik mięśni, zawroty głowy, utratę pola widzenia, zmiany nastroju lub niestabilność psychiczną. Jeśli wystąpią takie objawy, pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
33 pozycji, według częstości
- często: Zwiększona podatność na zakażenia; maskowanie objawów zakażenia; Zahamowanie wydzielania endogennego hormonu adrenokortykotropowego (ang; Hipokaliemia; retencja sodu; Nasilenie niewydolności serca; Nadciśnienie tętnicze; Zanik skóry (cienka, delikatna skóra); opóźnienie gojenia się ran i blizny po uszkodzeniu tkanek; trądzik; rozstępy skłonność do powstawania siniaków; wylewy krwawe; Utrata masy mięśniowej; osłabienie mięśni; osteoporoza; Opóźnienie wzrostu u dzieci; obrzęki
- niezbyt często: Reakcje alergiczne; Zwiększony apetyt; Zmiany nastroju; depresja; mania; psychozy; bezsenność; Zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego; jaskra; zaćma; Zaburzenia zakrzepowozatorowe
- rzadko: Zwiększenie ciśnienia wewnątrzczaszkowego (rzekomy guz mózgu); napady drgawek; Zapalenie trzustki; Jałowa martwica kości; zerwanie ścięgna napady drgawek głowy
Lista może być niepełna: wyodrębniono tylko zapisy w układzie „Często: …”. Pełna lista jest w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Wiek i masa ciała
-
- stosowanie od 1 miesiąca
źródło: „Lek Akortor może być stosowany u dzieci od 1 miesiąca życia do 18 lat, gdy zastosowanie dawki 10 mg w postaci tabletek jest uznawane za odpowiednie dla pacjenta.” · Ulotka, pkt 3
- Dawkowanie wg grup (cytat)
-
Dzieci i młodzież
„Dzieci i młodzież We wrodzonym przeroście nadnerczy, 9-15 mg/m2/dobę podzielone na 3 dawki, dostosowane w zależności od odpowiedzi na leczenie. W przewlekłej niedoczynności kory nadnerczy, 8-10 mg/m2/dobę podzielone na 3 dawki, dostosowane w zależności od odpowiedzi na leczenie. Może być konieczne zastosowanie większej dawki.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- Dorośli: „Dorośli Dawka stosowana w terapii zastępczej wynosi zazwyczaj od 15 do 25 mg na dobę i jest podzielona na 2 3 dawki, w zależności od odpowiedzi pacjenta na leczenie.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie (zdanie bez nagłówka grupy): „Dawka stosowana w terapii zastępczej wynosi zazwyczaj 15-25 mg na dobę i jest podzielona na 2-3 dawki.” źródło: Ulotka, pkt 3
- Grupy szczególne (cytat)
-
Pacjenci w podeszłym wieku
„Pacjenci w podeszłym wieku Podczas leczenia, szczególnie długotrwałego, u osób w podeszłym wieku należy wziąć pod uwagę poważniejsze konsekwencje powszechnie występujących w starszym wieku działań niepożądanych kortykosteroidów, zwłaszcza osteoporozy, cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, zwiększonej skłonności do zakażeń i ścieńczenia skóry.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- Zaburzenie czynności wątroby: „Zaburzenie czynności wątroby Eliminacja hydrokortyzonu może być wolniejsza w przypadku chorób wątroby. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby konieczne może być dostosowanie dawki.” źródło: ChPL, pkt 4.2
Ciąża
„Ciąża Hydrokortyzon przenika przez łożysko. Za wyjątkiem terapii zastępczej, należy zachować ostrożność podczas leczenia innymi kortykosteroidami o działaniu ogólnoustrojowym w okresie ciąży. Nie należy jednak unikać leczenia, jeśli jest ono wyraźnie wskazane. Noworodki urodzone przez matki, które podczas ciąży otrzymywały hydrokortyzon w dawkach farmakologicznych, należy obserwować pod kątem wystąpienia niedoczynności kory nadnerczy. Leczenie kortykosteroidami, szczególnie długotrwałe, w okresie ciąży, związane było z opóźnieniem wzrostu płodu oraz, w pojedynczych przypadkach, z nieznacznym zwężeniem przewodu tętniczego.” (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: ChPL, pkt 4.6
- Karmienie piersią: „Karmienie piersią Hydrokortyzon przenika do mleka kobiet karmiących piersią. U niemowląt matek przyjmujących długotrwale duże dawki kortykosteroidów o działaniu ogólnoustrojowym może wystąpić zahamowanie czynności kory nadnerczy.” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Płodność: „Płodność Kortykosteroidy mogą powodować pogorszenie jakości nasienia i brak miesiączki.” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Jedzenie, napoje i alkohol (cytat)
-
- jedzenie i napoje: „Silne induktory CYP3A4, takie jak ketokonozal, itrakonazol, posakonazol, worykonazol, erytromycyna, telitromycyna, klarytromycyna, rytonawir i sok grejpfrutowy mogą zmniejszać metabolizm hydrokortyzonu, powodując zwiększenie jego stężeń we krwi.” źródło: ChPL, pkt 4.5
Z ulotkiOficjalna informacja dla pacjenta dołączana do opakowania leku. i ChPLOficjalny dokument dla lekarzy i farmaceutów z pełnymi informacjami o leku. wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed zastosowaniem leku Akortor
Kiedy nie stosować leku Akortor
- jeśli pacjent ma uczulenie na hydrokortyzon lub którykolwiek z pozostałych składników tego
leku (wymienionych w punkcie 6),
- jeśli pacjent ma gruźlicę lub jakiekolwiek inne ostre lub przewlekłe zakażenia bakteryjne,
grzybicze, wirusowe lub pasożytnicze i nie stosuje odpowiedniego leczenia lekami
przeciwdrobnoustrojowymi.
Duże dawki kortykosteroidów mogą osłabiać układ odpornościowy. W takim przypadku pacjentowi
nie wolno podawać szczepionek zawierających żywe, atenuowane wirusy lub bakterie, ponieważ może
to spowodować zakażenie.
Przed rozpoczęciem stosowania leku Akortor
Przed rozpoczęciem stosowania leku Akortor należy powiedzieć lekarzowi:
- jeśli u pacjenta występuje lub kiedykolwiek w przeszłości występowała ciężka depresja,
choroba maniakalno-depresyjna (choroba dwubiegunowa). Dotyczy to także przypadków, gdy
u pacjenta występowała depresja przed lub podczas stosowania steroidów, takich jak
hydrokortyzon.
- jeśli którakolwiek z wymienionych wyżej chorób występowała u członków najbliższej rodziny
pacjenta
Jeśli którakolwiek z powyższych sytuacji dotyczy pacjenta, należy powiedzieć o tym lekarzowi
przed przyjęciem hydrokortyzonu.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Akortor, należy omówić to z lekarzem, jeśli pacjent ma lub
miał w przeszłości:
- cukrzycę
- chorobę wrzodową żołądka lub jelit
- osteoporozę (przerzedzenie kości)
- jaskrę - zwiększone ciśnienie w oku
- choroby serca (niewydolność serca, niedawno przebyty zawał serca)
- wysokie ciśnienie tętnicze krwi
- zaburzenia czynności nerek lub wątroby
- padaczkę
- choroby zapalne jelit
- pacjent niedawno przeszedł operację zespolenia (wytworzenia sztucznego połączenia między
dwiema naturalnie oddzielnymi przestrzeniami)
- zaburzenia nastroju
- choroby tarczycy
- miastenię (choroba mająca wpływ na mięśnie) i pacjent przyjmuje jednocześnie
antycholinoesterazy
- ospę wietrzną, odrę lub półpasiec. Należy unikać kontaktu z osobami zarażonymi lub chorymi
na ospę wietrzną, odrę lub półpasiec. Jeśli pacjent uległ narażeniu na te choroby, należy
natychmiast skontaktować się z lekarzem.
- zakażenie wywołane przez robaki jelitowe (np. ameboza lub węgorczyca). Hydrokortyzon może
aktywować lub nasilać takie zakażenia.
- gruźlicę
- zakażenie wirusem opryszczki zwykłej w obrębie oka. Hydrokortyzon może aktywować lub
nasilać grzybicze i wirusowe zakażenia oczu.
- osłabienie mięśni po stosowaniu steroidów w przeszłości
- podejrzenie lub rozpoznanie guza chromochłonnego nadnerczy (rzadko występujący guz
nadnerczy)
- jeśli u pacjenta występuje nadczynność tarczycy (hipertyreoza).
Należy skontaktować się z lekarzem, jeśli podczas przyjmowania tabletek leku Akortor wystąpią
jakiekolwiek nowe zakażenia. Przyjmowanie hydrokortyzonu przez długi czas i w dużych dawkach
może zwiększać ryzyko zakażenia, ponieważ leczenie hydrokortyzonem może maskować zwykle
występujące objawy zakażenia.
Jeśli u pacjenta wystąpi nieostre widzenie lub inne zaburzenia widzenia, należy skontaktować się
z lekarzem.
Jeśli podczas stosowania hydrokortyzonu u pacjenta wystąpią: osłabienie mięśni, bóle mięśni, skurcze
i sztywność mięśni, należy bezzwłocznie skontaktować się z lekarzem. Mogą to być objawy
zaburzenia o nazwie okresowe porażenie tyreotoksyczne, które może wystąpić u pacjentów
z nadczynnością tarczycy (hipertyreozą), leczonych hydrokortyzonem. Aby złagodzić objawy tego
zaburzenia, może być konieczne wdrożenie dodatkowego leczenia.
Zaburzenia psychiczne podczas stosowania hydrokortyzonu
Podczas stosowania steroidów, takich jak hydrokortyzon, mogą wystąpić zaburzenia psychiczne (patrz
także punkt 4 „Możliwe działania niepożądane”).
• Zaburzenia te mogą być poważne.
• Zwykle występują w ciągu kilku dni lub kilku tygodni od rozpoczęcia stosowania leku.
• Większe prawdopodobieństwo ich wystąpienia istnieje po zastosowaniu dużych dawek leku.
• Większość tych zaburzeń ustępuje po zmniejszeniu dawki leku lub po przerwaniu jego
stosowania. Jednakże, jeśli zaburzenia utrzymują się, może być koniecznie zastosowanie
odpowiedniego leczenia.
Należy powiedzieć lekarzowi, jeśli u pacjenta (lub u osoby stosującej ten lek) występują jakiekolwiek
objawy zaburzeń psychicznych, szczególnie jeśli pacjent ma obniżony nastrój lub myśli samobójcze
podczas zmniejszania dawki lub po odstawieniu leku. W rzadkich przypadkach w tym okresie mogą
wystąpić zaburzenia psychiczne.
Sytuacje stresowe, urazy, zabiegi chirurgiczne
Jeśli pacjent przyjmuje lub przyjmował ostatnio lek Akortor i zachorował, jest narażony na stres,
doznał urazu lub u pacjenta planowana jest operacja, należy powiedzieć o tym lekarzowi. Może być
konieczne zwiększenie dawki leku Akortor (lub może być konieczne ponowne rozpoczęcie
przyjmowania leku przez krótki czas), aby zapobiec gwałtownemu zmniejszeniu ciśnienia tętniczego
krwi.
Szczepienia
Jeśli pacjent ma zostać poddany szczepieniu podczas leczenia kortykosteroidami, należy mieć
świadomość, że ochrona poszczepienna może nie być tak skuteczna, jak zwykle. Podczas leczenia
kortykosteroidami należy unikać poddawania niektórych szczepionek, patrz punkt „Kiedy nie
stosować leku Akortor”.
Krzepnięcie krwi
Leczenie kortykosteroidami może wpływać na krzepnięcie krwi, dlatego należy zachować ostrożność
podczas jednoczesnego stosowania jakichkolwiek leków wpływających na krzepnięcie krwi (patrz
punkt „Lek Akortor a inne leki”).
Dzieci
Leczenie kortykosteroidami może powodować opóźnienie wzrostu i zwiększać ryzyko wystąpienia
działań niepożądanych u dzieci.
Jeśli hydrokortyzon jest podawany wcześniakom, konieczne może być kontrolowanie czynności serca
i obrazu mięśnia sercowego.
Lek Akortor a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta obecnie lub
ostatnio, również tych, które wydawane są bez recepty.
Niektóre leki mogą nasilać działanie leku Akortor i lekarz może chcieć uważnie kontrolować stan
pacjenta przyjmującego takie leki (w tym niektóre leki na HIV: rytonawir, kobicystat).
W szczególności nie należy przyjmować tego leku i powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie, jeśli
pacjent stosuje którykolwiek z wymienionych leków:
- fenytoinę, karbamazepinę i barbiturany (leki stosowane w leczeniu padaczki)
- ryfampicynę i ryfabutynę (leki stosowane w leczeniu gruźlicy)
- leki roślinne zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
- efawirens i nepinawir (leki stosowane w leczeniu zakażenia wirusem HIV)
- leki przeciwgrzybicze (ketokonozal, itrakonazol, posakonazol, worykonazol, amfoterycyna B)
- erytromycynę, telitromycynę, klarytromycynę, fluorochinolony (antybiotyki)
- produkty estrogenowe i doustne leki antykoncepcyjne
- leki przeciwnadciśnieniowe
- leki zmniejszające krzepliwość krwi (leki przeciwzakrzepowe), np. warfaryna
- kwas acetylosalicylowy (aspiryna)
- leki stosowane w leczeniu cukrzycy
- antycholinoesterazy (np. pirydostygmina)
- tabletki „odwadniające” (leki moczopędne)
- glikozydy nasercowe (stosowane w leczeniu niewydolności serca) np. digoksyna
- teofilinę i beta2-sympatykomimetyki, np. bambuterol, fenoterol, formoterol, rytodryna,
salmeterol, salbutamol, terbutalina (stosowane w leczeniu astmy lub innych zaburzeń
oddychania)
- leki przeciwzapalne i przeciwbólowe (zwane niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi
(NLPZ)), np. ibuprofen, diklofenak lub naproksen
- somatropinę (hormon wzrostu)
- mifepriston (stosowany w celu przerwania ciąży)
- szczepionki. Kortykosteroidy mogą zmniejszać skuteczność szczepionek i zwiększać ryzyko
powikłań neurologicznych. Należy całkowicie unikać jednoczesnego podawania szczepionek
zawierających żywe, atenuowane wirusy lub bakterie (patrz punkt „Kiedy nie stosować leku
Akortor”).
Lek Akortor z jedzeniem i piciem
Lek można przyjmować w trakcie posiłków lub niezależnie od nich.
Należy unikać picia soku grejpfrutowego podczas leczenia, ponieważ może on zwiększać stężenie
hydrokortyzonu we krwi.
Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza, że może być w ciąży lub gdy planuje mieć
dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.
Ciąża
Hydrokortyzon przenika przez łożysko. Za wyjątkiem terapii zastępczej, należy zachować ostrożność
podczas stosowania innych kortykosteroidów o działaniu ogólnoustrojowym podczas ciąży. Jeśli
pacjentka otrzymywała dawki lecznicze hydrokortyzonu podczas ciąży, należy obserwować
noworodki pod kątem niewystarczającego wytwarzania hormonów przez nadnercza.
Karmienie piersią
Substancja czynna leku Akortor przenika do mleka kobiet karmiących piersią. Długotrwałe stosowanie
dużych dawek leku Akortor podczas karmienia piersią może osłabiać zdolność organizmu
niemowlęcia do wytwarzania odpowiedniej ilości hormonów steroidowych.
Płodność
Kortykosteroidy mogą wpływać na płodność, ponieważ mogą one powodować pogorszenie jakości
nasienia i utratę miesiączki (brak miesiączki).
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Lek Akortor zwykle nie wpływa na zdolność do prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Jednakże, u niektórych pacjentów steroidy mogą powodować uczucie poruszania się, nawet podczas
pozostawania w bezruchu, co może powodować zawroty głowy (zawroty głowy pochodzenia
ośrodkowego). Mogą również wystąpić zmiany w polu widzenia lub osłabienie mięśni. W razie
wystąpienia takich objawów nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.
Lek Akortor zawiera laktozę
Jedna tabletka leku Akortor zawiera 64,4 mg laktozy. Jeżeli stwierdzono wcześniej u pacjenta
nietolerancję niektórych cukrów, pacjent powinien skontaktować się z lekarzem przed przyjęciem
leku.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Działania niepożądane mogą być bardziej nasilone u pacjentów w podeszłym wieku i u dzieci.
Wystąpienie działań niepożądanych u pacjentów stosujących hydrokortyzon w celu zastąpienia
hormonów występujących naturalnie w organizmie jest mniej prawdopodobne niż u pacjentów
stosujących ten lek w leczeniu innych chorób. Lekarz będzie regularnie kontrolował, czy u pacjenta
nie występują te działania niepożądane.
Leczenie tym lekiem może czasem powodować ciężkie działania niepożądane. Należy natychmiast
powiedzieć lekarzowi, jeśli u pacjenta wystąpi którykolwiek z wymienionych stanów lub pacjent
przypuszcza, że istnieje u niego zwiększone ryzyko zakażenia (np. pacjent miał kontakt z osobą
zakażoną):
- potencjalnie zagrażająca życiu reakcja alergiczna, która powoduje m.in. wysypkę skórną,
obrzęk twarzy lub świszczący oddech
- nieregularne, bardzo szybkie lub wolne tętno, omdlenia,
- u dzieci ból głowy z wymiotami, brak energii i senność. Są to objawy rzekomego guza mózgu,
który powoduje zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe i zazwyczaj występuje po
zakończeniu leczenia.
- perforacja lub krwawienia wrzodów w przewodzie pokarmowym (objawiające się bólem
brzucha, szczególnie promieniującym do pleców, krwawieniem z dolnego odcinka przewodu
pokarmowego, czarnymi stolcami i wymiotami z krwią)
- ostre zapalenie trzustki (ból brzucha z możliwym towarzyszącym wstrząsem, tzn. niskim
ciśnieniem tętniczym krwi ze zmniejszonym oddawaniem moczu i często z utratą
przytomności),
- zakrzep krwi (zakrzepica) w żyle nogi, objawiający się obrzękiem, zaczerwienieniem,
zwiększoną ciepłotą i tkliwością mięśnia
- niewydolność serca – zaburzenia pracy serca objawiające się obrzękami wokół kostek, bólem
w klatce piersiowej, trudnościami w oddychaniu, kołataniem lub nieregularną pracą serca,
nieregularnym lub bardzo szybkim lub wolnym tętnem; nadciśnienie tętnicze (wysokie ciśnienie
krwi, objawiające się bólami głowy i ogólnie złym samopoczuciem).
Ciężkie działania niepożądane: należy natychmiast skontaktować się z lekarzem
Steroidy, w tym hydrokortyzon, mogą spowodować ciężkie zaburzenia psychiczne. Zaburzenia te są
częste zarówno u osób dorosłych, jak i u dzieci. Mogą one wystąpić u około 5 na 100 pacjentów
przyjmujących takie leki, jak hydrokortyzon.
- obniżony nastrój, w tym myśli samobójcze,
- wzmożony nastrój (mania) lub zmienne nastroje,
- uczucie lęku, zaburzenia snu, trudności w myśleniu lub uczucie dezorientacji i utrata pamięci,
- odczuwanie, widzenie lub słyszenie rzeczy, które w rzeczywistości nie istnieją. Dziwne
i przerażające myśli, zmiany zachowania i poczucie osamotnienia.
Należy natychmiast poinformować lekarza, jeśli wystąpi którykolwiek z tych stanów.
Inne działania niepożądane zgłaszane dla hydrokortyzonu:
Często (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 na 10 osób):
- wysokie ciśnienie krwi
- zwiększona podatność na zakażenia, maskowanie objawów zakażenia
- niewystarczające wydzielanie hormonów przez przysadkę mózgową (hormon
adrenokortykotropowy, ACTH) i nadnercza (kortyzol) podczas długotrwałego stosowania
- okrągła lub tzw. księżycowata twarz
- pogorszenie lub rozwój cukrzycy
- kurcze i skurcze spowodowane utratą potasu z organizmu. W rzadkich przypadkach utrata
potasu może prowadzić do kołatania serca (uczucie nierównomiernego bicia serca)
- nagromadzenie sodu w organizmie
- cienka lub delikatna skóra, opóźnienie gojenia się skaleczeń i ran, blizny, czerwone lub
fioletowe plamy, trądzik, rozstępy, siniaki
- osłabienie lub zanik mięśni, osteoporoza (kruchość kości - podatność kości na złamania).
Niezbyt często (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 na 100 osób):
- zwiększenie apetytu
- zmiany nastroju, depresja, mania (uczucie wzmożonego nastroju), psychozy (odczuwanie,
widzenie lub słyszenie rzeczy, które w rzeczywistości nie istnieją, dziwne i przerażające myśli,
zmiany zachowania i poczucie osamotnienia), bezsenność
- zaburzenia widzenia w wyniku zaćmy lub jaskry (zwiększonego ciśnienia wewnątrz gałki
ocznej).
Rzadko (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 na 1000 osób):
- drgawki
- złamania kości spowodowane zmniejszonym krążeniem krwi, zerwanie ścięgna (ból i (lub)
obrzęk).
Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych):
- zwiększona liczba białych krwinek
- zmniejszona reakcja na stres (np. uraz, operacja lub choroba)
- zwiększenie stężenia cukru we krwi
- utrata potasu i wapnia, utrata azotu spowodowana rozpadem ustrojowych zapasów białka,
zatrzymanie płynów
- zaburzenia nastroju, zaburzenia zachowania, rozdrażnienie lub niepokój, problemy ze snem,
trudności w myśleniu (w tym dezorientacja i utrata pamięci)
- zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, ból głowy
- obrzęk tarczy nerwu wzrokowego (obrzęk brodawki nerwu wzrokowego), ścieńczenie
powierzchniowych warstw oka, wytrzeszcz oczu, niewyraźne widzenie
- pęknięcie mięśnia sercowego po niedawno przebytym zawale serca
- przerost mięśnia sercowego (kardiomiopatia przerostowa) u wcześniaków
- czkawka
- wrzodziejące zapalenie przełyku, wzdęcia, niestrawność, pleśniawki w przełyku
- małe, okrągłe plamki na skórze lub błonach śluzowych, zaczerwienienie skóry, trwałe
rozszerzenie drobnych naczyń krwionośnych w skórze lub błonach śluzowych, nasilone pocenie
się, alergiczne zapalenie skóry, pokrzywka, nadmierne owłosienie ciała i twarzy u kobiet
- choroba mięśni spowodowana sterydami, złamania lub pęknięcia kości
- nieregularne miesiączki lub brak miesiączki u kobiet
- zwiększenie masy ciała, nudności, uczucie dyskomfortu i zmęczenia.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można
zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów
Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C 02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
Leczenie kortykosteroidami w dużych dawkach, potencjalnie wywołujących zmniejszenie odporności,
jest przeciwwskazane u pacjentów z gruźlicą lub innymi ogólnoustrojowymi, ostrymi i przewlekłymi
zakażeniami bakteryjnymi, grzybiczymi, wirusowymi lub pasożytniczymi, nieleczonych
odpowiednimi lekami przeciwdrobnoustrojowymi.
Pacjentom ze zmniejszoną odpornością, spowodowaną stosowaniem dużych dawek kortykosteroidów,
nie należy podawać szczepionek zawierających żywe, atenuowane wirusy lub bakterie.
Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną
w punkcie 6.1.
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Leczenie hydrokortyzonem w większych dawkach może prowadzić do zwiększenia częstości
występowania wielu ostrych i utajonych powikłań chorobowych oraz prowadzić do pogorszenia
(lub rozwoju) niektórych chorób. Dlatego, należy zachować ostrożność u pacjentów z rozpoznaną
cukrzycą, wrzodami żołądka lub dwunastnicy, osteoporozą lub jaskrą, a także u pacjentów
z niewydolnością serca, po niedawno przebytym zawale mięśnia sercowego, z nadciśnieniem
tętniczym, niewydolnością nerek, niewydolnością wątroby, miopatią wywołaną wcześniejszym
stosowaniem kortykosteroidów, padaczką, niedoczynnością tarczycy, chorobami zapalnymi jelit
i zapaleniem uchyłków oraz u pacjentów po niedawno przebytym zabiegu zespolenia. U pacjentów
otrzymujących duże dawki kortykosteroidów, objawy podrażnienia otrzewnej po perforacji przewodu
pokarmowego mogą być nieznaczne lub mogą nie występować wcale.
Należy zachować szczególną ostrożność, rozważając leczenie farmakologiczne kortykosteroidami
o działaniu ogólnoustrojowym u pacjentów z istniejącymi obecnie lub w przeszłości ciężkimi
zaburzeniami afektywnymi, w tym chorobą depresyjną lub maniakalno-depresyjną, psychozą oraz
przebytą psychozą steroidową. Należy zachęcać pacjentów i (lub) ich opiekunów do zasięgnięcia
porady lekarskiej w przypadku pojawienia się niepokojących objawów psychologicznych, zwłaszcza
w przypadku podejrzenia obniżonego nastroju lub myśli samobójczych. Pomimo, że takie reakcje
zgłaszano niezbyt często, pacjenci i (lub) ich opiekunowie powinni również zwracać uwagę na
możliwe zaburzenia psychiczne, które mogą wystąpić podczas zmniejszania dawki i (lub) odstawienia
kortykosteroidów o działaniu ogólnoustrojowym lub bezpośrednio po zakończeniu leczenia.
Klirens kortykosteroidów może być zmniejszony u pacjentów z niedoczynnością tarczycy
i zwiększony u pacjentów z nadczynnością tarczycy.
U pacjentów z nadczynnością tarczycy i hipokaliemią wywołaną stosowaniem hydrokortyzonu może
wystąpić okresowe porażenie tyreotoksyczne (TPP, ang. thyrotoxic periodic paralysis). Wystąpienie
TPP należy brać pod uwagę u pacjentów leczonych hydrokortyzonem, u których występują objawy
przedmiotowe lub podmiotowe osłabienia mięśni, szczególnie u pacjentów z nadczynnością tarczycy.
Jeśli podejrzewa się TPP, należy bezzwłocznie rozpocząć kontrolowanie stężenia potasu we krwi
i wdrożyć odpowiednie leczenie, aby zapewnić przywrócenie prawidłowego stężenia potasu we krwi.
Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę, a gdy możliwe jest zmniejszenie dawki, powinno ono
przebiegać stopniowo. Przerwanie długotrwałego stosowania kortykosteroidów może prowadzić do
wystąpienia objawów odstawienia (patrz punkt 4.8).
Wtórna niedoczynność kory nadnerczy wywołana stosowaniem leków może wynikać ze zbyt
szybkiego odstawienia kortykosteroidów, a jej ryzyko może być zmniejszone poprzez stopniowe
zmniejszanie dawki produktu leczniczego. Ten rodzaj względnej niedoczynności może utrzymywać
się przez kilka miesięcy po zakończeniu leczenia, dlatego w przypadku sytuacji stresowych
występujących w tym okresie należy powtórnie rozpocząć stosowanie kortykosteroidów. Jeśli pacjent
otrzymuje nadal steroidy, może być konieczne zwiększenie dawki. Ze względu na możliwość
zmniejszenia wydzielania mineralokortykoidów, należy jednocześnie podawać sole i (lub)
mineralokortykoidy.
Kortykosteroidy zwiększają podatność na zakażenia i mogą maskować objawy zakażeń.
U osób ze zmniejszoną odpornością, indukowaną stosowaniem kortykosteroidów, zakażenie ospą
wietrzną lub odrą może stanowić poważne zagrożenie. Dlatego, należy zachować szczególną
ostrożność u osób z zakażeniem ospą wietrzną, odrą lub półpaścem. Pacjentom nieszczepionym oraz
pacjentom którzy nie przebyli wcześniej ospy wietrznej i (lub) odry, otrzymującym immunosupresyjne
dawki kortykosteroidów, należy zalecić, aby unikali ekspozycji na ospę wietrzną i (lub) odrę. Jeśli
zostali narażeni na te choroby, powinni pilnie skorzystać z porady lekarskiej.
Należy również zachować ostrożność w przypadku gruźlicy, ze względu na ryzyko uaktywnienia
utajonej choroby.
Kortykosteroidy mogą spowodować aktywację utajonej pełzakowicy lub węgorczycy lub zaostrzać ich
przebieg. Dlatego, zaleca się wykluczenie utajonej lub czynnej pełzakowicy i węgorczycy przed
rozpoczęciem stosowania kortykosteroidów u pacjentów z grupy ryzyka lub z objawami sugerującymi
którąkolwiek z tych chorób.
U pacjentów ze zmniejszoną odpornością, spowodowaną stosowaniem dużych dawek
kortykosteroidów, nie należy stosować szczepionek zawierających żywe, atenuowane wirusy lub
bakterie. Ogólnie, należy unikać podawania takich szczepionek w trakcie leczenia kortykosteroidami.
W przypadku stosowania innych rodzajów szczepionek, ochrona uzyskana po szczepieniu może nie
być tak skuteczna, jak zazwyczaj, ze względu na niedobór odporności.
Przełom w przebiegu guza chromochłonnego
Po podaniu kortykosteroidów o działaniu ogólnoustrojowym zgłaszano przełom w przebiegu guza
chromochłonnego, niekiedy zakończony zgonem. U pacjentów, u których podejrzewa się lub
stwierdzono występowanie guza chromochłonnego, kortykosteroidy należy stosować tylko po
odpowiedniej ocenie ryzyka do korzyści.
Zaburzenie widzenia
W przypadku ogólnoustrojowego i miejscowego stosowania kortykosteroidów mogą wystąpić
zaburzenia widzenia. Jeżeli u pacjenta wystąpią takie objawy, jak nieostre widzenie lub inne
zaburzenia widzenia, należy rozważyć skierowanie go do okulisty w celu ustalenia możliwych
przyczyn, do których może należeć zaćma, jaskra lub rzadkie choroby, takie jak centralna
chorioretinopatia surowicza (ang. Central Serous Chorioretinopathy, CSCR), którą notowano po
ogólnoustrojowymi miejscowym stosowaniu kortykosteroidów.
Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów może prowadzić do wystąpienia zaćmy, jaskry z możliwym
uszkodzeniem nerwu wzrokowego i może sprzyjać powstawaniu wtórnych zakażeń oka, wywołanych
przez grzyby lub wirusy. Należy zachować ostrożności podczas stosowania kortykosteroidów
u pacjentów z opryszczką zwykłą narządu wzroku, ze względu na możliwość zaostrzenia zakażenia
i perforacji rogówki.
Leczenie kortykosteroidami może wpływać na krzepnięcie krwi. Należy zachować ostrożność podczas
jednoczesnego stosowania leków wpływających na krzepnięcie krwi (takich, jak warfaryna lub kwas
acetylosalicylowy).
Dzieci i młodzież i osoby w podeszłym wieku
Działania niepożądane występujące podczas leczenia kortykosteroidami o działaniu
ogólnoustrojowym mogą być bardziej nasilone u osób w podeszłym wieku i u dzieci.
Leczenie kortykosteroidami powodować zahamowanie wzrostu u niemowląt, dzieci i młodzieży.
Leczenie należy ograniczyć do stosowania najmniejszej dawki w celu zminimalizowania
zahamowania osi przysadka-podwzgórze-nadnercza i zahamowania wzrostu. Podczas długotrwałego
stosowania kortykosteroidów u niemowląt i dzieci należy uważnie monitorować ich wzrost i rozwój.
Po podaniu hydrokortyzonu wcześniakom zgłaszano przypadki kardiomiopatii przerostowej, dlatego
należy przeprowadzić odpowiednią ocenę diagnostyczną oraz kontrolować czynność serca i obraz
mięśnia sercowego.
Substancje pomocnicze
Produkt leczniczy Akortor zawiera laktozę. Produkt leczniczy nie powinien być stosowany u
pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem
złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Interakcje farmakokinetyczne
Silne induktory CYP3A4, takie jak fenytoina, ryfabutyna, karbamazepina, barbiturany, ryfampicyna,
ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) oraz słabsze induktory, takie jak
przeciwretrowirusowe produkty lecznicze efawirenz i newirapina, mogą zwiększać klirens
metaboliczny kortyzolu, powodując zmniejszenie jego końcowego okresu półtrwania, a tym samym
zmniejszenie stężeń we krwi. Konieczne może być dostosowanie dawki hydrokortyzonu.
Silne induktory CYP3A4, takie jak ketokonozal, itrakonazol, posakonazol, worykonazol,
erytromycyna, telitromycyna, klarytromycyna, rytonawir i sok grejpfrutowy mogą zmniejszać
metabolizm hydrokortyzonu, powodując zwiększenie jego stężeń we krwi. Podczas długotrwałego
leczenia profilaktycznego którymkolwiek z antybiotyków, należy rozważyć dostosowanie dawki
hydrokortyzonu.
Należy spodziewać się, że jednoczesne leczenie inhibitorami CYP3A, w tym produktami leczniczymi
zawierającymi kobicystat, zwiększy ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Należy unikać
takiego skojarzenia, chyba że korzyść z jego stosowania przewyższa zwiększone ryzyko
ogólnoustrojowych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem kortykosteroidów. W takim
przypadku pacjenta należy obserwować w celu wykrycia ogólnoustrojowych działań
kortykosteroidów.
Estrogenowe produkty lecznicze i doustne leki antykoncepcyjne mogą zwiększać stężenie
hydrokortyzonu w osoczu.
Kortykosteroidy zwiększają klirens salicylanów. W przypadku długotrwałego, jednoczesnego
stosowania należy zachować ostrożność podczas zmniejszania dawki kortykosteroidów.
Interakcje farmakodynamiczne
Hydrokortyzon może zwiększać ciśnienie tętnicze krwi. Należy mieć to na uwadze podczas
jednoczesnego stosowania leków przeciwnadciśnieniowych.
Hydrokortyzon może zmniejszać, a w niektórych przypadkach zwiększać, działanie leków
przeciwzakrzepowych. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania warfaryny
i kortykosteroidów o działaniu ogólnoustrojowym.
Działanie leków przeciwcukrzycowych (w tym insuliny) może być zmniejszone podczas
jednoczesnego stosowania z kortykosteroidami. Konieczne może być zwiększenie dawki.
Podczas jednoczesnego stosowania z antycholinoesterazami, kortykosteroidy mogą powodować
osłabienie mięśni u pacjentów z miastenią.
Leczenie kortykosteroidami o działaniu ogólnoustrojowym zwiększa ryzyko hipokaliemii u pacjentów
otrzymujących leki moczopędne, amfoterycynę B, glikozydy nasercowe, teofilinę lub
beta2-sympatykomimetyki. Jeśli jednoczesne stosowanie jest konieczne, pacjenta należy obserwować
pod kątem oznaki objawów hipokaliemii. Hipokaliemia prowadzi do zwiększenia toksyczności
glikozydów nasercowych, np. digoksyny.
Jednoczesne stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) lub kwasu
acetylosalicylowego z kortykosteroidami zwiększa ryzyko owrzodzeń i krwawienia z przewodu
pokarmowego.
Kortykosteroidy mogą hamować działanie pobudzające wzrost somatropiny.
Działanie kortykosteroidów może być zmniejszone przez 3-4 dni po leczeniu mifepristonem.
Jednoczesne stosowanie fluorochinolonów i kortykosteroidów może zwiększać ryzyko zerwania
ścięgna.
Kortykosteroidy mogą zmniejszać skuteczność szczepionek i zwiększać ryzyko powikłań
neurologicznych, związanych ze szczepieniami. U pacjentów otrzymujących hydrokortyzon,
szczepionki zawierające żywe wirusy mogą powodować zakażenie. U pacjentów ze zmniejszoną
odpornością, spowodowaną stosowaniem dużych dawek kortykosteroidów, nie należy stosować
szczepionek zawierających żywe, atenuowane wirusy lub bakterie.
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
W terapii zastępczej dawkami fizjologicznymi, wystąpienie działań niepożądanych jest mało
prawdopodobne.
Działania niepożądane hydrokortyzonu są podobne do działań niepożądanych innych
6
glikokortykosteroidów. Produkt leczniczy wykazuje również działanie mineralokortykoidowe.
Częstość występowania działań niepożądanych zależna jest od czasu trwania leczenia i stosowanej
dawki. Podczas długotrwałego leczenia dużymi dawkami kortykosteroidów działania niepożądane
występują często.
Długotrwałe leczeniu dużymi dawkami hydrokortyzon prowadzi do niedoczynności kory nadnerczy;
z tego względu, sytuacje związane ze stresem, takie jak zabieg chirurgiczny lub zakażenie, mogą
prowadzić do wystąpienia niedociśnienia tętniczego, hipoglikemii, a nawet zgonu, chyba, że dawka
steroidu zostanie zwiększona, w celu dostosowania jej do sytuacji związanej ze stresem.
Nagłe przerwanie długotrwałego leczenia steroidami prowadzi do wystąpienia zespołu odstawienia
kortykosteroidów. Objawy mogą obejmować gorączkę, bóle mięśni i stawów, osłabienie, nudności,
zwiększone ciśnienie śródczaszkowe i niedociśnienie tętnicze.
Glikokortykosteroidy mogą powodować reakcje alergiczne i anafilaktyczne.
Często: Zwiększona podatność na zakażenia, maskowanie objawów zakażenia
Niezbyt często: Reakcje alergiczne
Często: Zahamowanie wydzielania endogennego hormonu adrenokortykotropowego (ang. Adrenocorticotropic Hormone, ACTH) i kortyzolu (podczas długotrwałego stosowania), objawy zespołu Cushinga, pogorszenie istniejącej cukrzycy/rozwój cukrzycy
Często: Hipokaliemia, retencja sodu
Niezbyt często: Zwiększony apetyt
7
Niezbyt często: Zmiany nastroju, depresja, mania, psychozy, bezsenność
Rzadko: Zwiększenie ciśnienia wewnątrzczaszkowego (rzekomy guz mózgu), napady drgawek
Niezbyt często: Zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, jaskra, zaćma
Często: Nasilenie niewydolności serca
Często: Nadciśnienie tętnicze.
Niezbyt często: Zaburzenia zakrzepowozatorowe
Rzadko: Zapalenie trzustki
Często: Zanik skóry (cienka, delikatna skóra), opóźnienie gojenia się ran i blizny po uszkodzeniu tkanek, trądzik, rozstępy skłonność do powstawania siniaków, wylewy krwawe
Często: Utrata masy mięśniowej, osłabienie mięśni,
Rzadko: Jałowa martwica kości, zerwanie ścięgna
napady drgawek głowy
Zaburzenia oka Zwiększenie Obrzęk tarczy nerwu
ciśnienia wzrokowego,
wewnątrzgałko- ścieńczenie rogówki
wego, jaskra, lub twardówki,
zaćma wytrzeszcz oczu,
nieostre widzenie
(patrz również
punkt 4.4)
Zaburzenia serca Nasilenie niewydolności Pęknięcie mięśnia
serca sercowego po
niedawno przebytym
zawale serca,
kardiomiopatia
przerostowa
u wcześniaków
Zaburzenia Nadciśnienie tętnicze. Zaburzenia
naczyniowe zakrzepowo-
zatorowe
Zaburzenia układu Czkawka
oddechowego,
klatki piersiowej i
śródpiersia
Zaburzenia Zapalenie trzustki Wrzód trawienny z
żołądka i jelit możliwością perforacji
i krwotoku,
wrzodziejące
zapalenie przełyku,
perforacja jelita
cienkiego i grubego,
wzdęcie brzucha,
niestrawność,
kandydoza przełyku,
Zaburzenia skóry i Zanik skóry (cienka, Wybroczyny, rumień,
tkanki podskórnej delikatna skóra), teleangiektazje,
opóźnienie gojenia się ran nadmierne pocenie się,
i blizny po uszkodzeniu alergiczne zapalenie
tkanek, trądzik, rozstępy skóry, pokrzywka,
skłonność do powstawania hirsutyzm
siniaków, wylewy krwawe
Zaburzenia Utrata masy mięśniowej, Jałowa martwica kości, Miopatia
mięśniowo-szkielet osłabienie mięśni, zerwanie ścięgna posteroidowa,
8
Często: osteoporoza
Często: Opóźnienie wzrostu u dzieci, obrzęki
Leczenie kortykosteroidami może również powodować zwiększoną skłonność do krzepnięcia krwi,
hiperlipidemię i kamicę nerkową oraz pogorszenie jakości nasienia i brak miesiączki.
Dzieci i młodzież i osoby w podeszłym wieku
Działania niepożądane występujące podczas leczenia kortykosteroidami o działaniu
ogólnoustrojowym mogą być bardziej nasilone u pacjentów w podeszłym wieku i u dzieci.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C 02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.