Dane pochodzą z oficjalnych ulotek i ChPL. Zostały wyodrębnione automatycznie (częściowo z użyciem AI), więc treści mogą być niepełne, przybliżone lub błędne. Wiążący jest zawsze oryginalny dokument. Brak informacji w serwisie nie oznacza, że jej nie ma. To nie jest porada medyczna, ranking ani polecenie leku: o wyborze i dawkowaniu decyduje lekarz lub farmaceuta. Nie odstawiaj leków na własną rękę. W razie nagłego, ciężkiego objawu dzwoń pod 112.
Dokumenty: wspólne dla wszystkich mocy
Dotyczy wszystkich mocy: te bloki mają dla każdej mocy ten sam zapis w dokumentach, więc są pokazane raz. Linki do plików ulotki i ChPL każdej mocy są w tabeli „Dostępne moce i opakowania”.
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- brak specjalnych zaleceń (wg dokumentu)
- chronić przed światłem
- w oryginalnym lub zewnętrznym opakowaniu
źródło: ChPL, pkt 6.4
- Termin ważności
- 3 lata (opakowanie nieotwarte)
źródło: ChPL, pkt 6.3
- Substancje pomocnicze
- Zawartość kapsułki (minitabletki dojelitowe); Celuloza mikrokrystaliczna; Krospowidon; Talk; Powidon; Krzemionka koloidalna bezwodna; Magnezu stearynian; Trietylu cytrynian; Kwasu metakrylowego i etylu akrylanu kopolimer (1:1); Hypromeloza; Tytanu dwutlenek (E171); Triacetyna; Otoczka kapsułki; Żelatyna; Tytanu dwutlenek (E171); Błękit brylantowy FCF (E133); Żelaza tlenek żółty (E172); Tusz do nadruku kapsułki (czarny tusz); Szelak; Potasu wodorotlenek; Glikol propylenowy (E1520); Żelaza tlenek czarny (E172); Amonowy wodorotlenek stężony źródło: ChPL, pkt 6.1
- Substancje wymienione w dokumencie (m.in. alergeny, cukry, alkohol, sód)
- barwniki: w składzie
- glikol propylenowy: w składzie
źródło: ChPL, pkt 6.1
Pokazane są tylko substancje wymienione w dokumencie; brak wzmianki nie oznacza, że substancji nie ma w leku.
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: butelka, blister
źródło: ChPL, pkt 6.5
- Wygląd
- biały zielony nadruk: DMF 120 nadruk: DMF 240
Dimethyl fumarate Teva, 120 mg, kapsułki dojelitowe, twarde (kapsułki dojelitowe): kapsułki 21,4 mm, z zielonym wieczkiem i białym korpusem, z czarnym nadrukiem „DMF 120” na korpusie zawierające białe do białawych minitabletki. Dimethyl fumarate Teva, 240 mg, kapsułki dojelitowe, twarde (kapsułki dojelitowe): kapsułki 23,2 mm, z zielonym wieczkiem i zielonym korpusem, z czarnym nadrukiem „DMF 240” na korpusie zawierające białe do białawych minitabletki. Blistry OPA/Aluminium/PVC//Aluminium lub blistry jednodawkowe OPA/Aluminium/PVC//Aluminium. źródło: Ulotka, pkt 6, ChPL, pkt 3
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument: brak wpływu lub wpływ nieistotny źródło: „Fumaran dimetylu nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
51 pozycji wyodrębnione przez model AI
- bardzo często: Nagłe zaczerwienienie skóry; Obecność ciał ketonowych w moczu
- często: Zapalenie żołądka i jelit; Limfopenia; Leukopenia; Uczucie pieczenia; Uderzenia gorąca; Wymioty; Niestrawność; Zapalenie żołądka; Zwiększona aktywność aminotransferazy asparaginowej; aminotransferazy alaninowej; Świąd; Wysypka; Rumień; Łysienie; Białkomocz; Uczucie gorąca; Obecność albuminy w moczu; Zmniejszenie liczby białych krwinek; nagłego zaczerwienienia skóry; uderzeń gorąca
- niezbyt często: Trombocytopenia; Nadwrażliwość
- rzadko: Polekowe uszkodzenie wątroby
- częstość nieznana: Postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa; Półpasiec; Anafilaksja; Duszność; Hipoksja; Niedociśnienie tętnicze; Obrzęk naczynioruchowy; Nieżyt nosa
- częstość niepodana w tekście: nagłe zaczerwienienia skóry; biegunka; nudności; ból brzucha; bóle w nadbrzuszu; zaburzenia żołądka i jelit; Łagodna limfopenia; umiarkowaną limfopenię; ciężką limfopenię; PML; zakażenie półpaścem; przemijający wzrost średniej liczby granulocytów kwasochłonnych; zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia; ból głowy; bolesne miesiączkowanie; ból jamy ustnej i gardła; kaszel; Bolesne miesiączki
Ten układ ChPL nie dał się odczytać regułami, więc listę wyodrębnił model językowy (AI) z punktu 4.8; może być niepełna lub błędna, a częstość podano tylko tam, gdzie tekst ją zawiera. Sprawdź w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Wiek i masa ciała
-
- nie stosować poniżej 10 lat
źródło: „Nie należy podawać tego leku dzieciom w wieku poniżej 10 lat, ponieważ dane dotyczące tej grupy wiekowej nie są dostępne.” · Ulotka, pkt 2
- Dawkowanie wg grup (cytat)
-
Dzieci i młodzież
„Dzieci i młodzież Dawkowanie u dzieci i młodzieży w wieku 13 lat i starszych jest takie samo, jak u dorosłych. Dane dotyczące stosowania u dzieci w wieku od 10 do 12 lat są ograniczone. Aktualnie dostępne dane przedstawiono w punktach 4.8 i 5.1, ale nie można ustalić zaleceń dotyczących dawkowania. Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności fumaranu dimetylu u dzieci w wieku poniżej 10 lat. Dane nie są dostępne.”
- dawkowanie (zdanie bez nagłówka grupy): „Dawka początkowa wynosi 120 mg dwa razy na dobę.”
źródło: ChPL, pkt 4.2
- Grupy szczególne (cytat)
-
Pacjenci w podeszłym wieku
„Pacjenci w podeszłym wieku W badaniach klinicznych fumaran dimetylu stosowano u zbyt ograniczonej liczby pacjentów w wieku 55 lat i starszych, a także u niewystarczającej liczby pacjentów w wieku 65 lat i starszych, aby ustalić, czy reagują oni na fumaran dimetylu inaczej niż młodsi dorośli (patrz punkt 5.2). Biorąc pod uwagę mechanizm działania substancji czynnej, teoretycznie nie ma powodów, dla których konieczne byłoby dostosowanie dawki u pacjentów w podeszłym wieku.” źródło: ChPL, pkt 4.2
Zaburzenia czynności nerek i wątroby
„Zaburzenia czynności nerek i wątroby Fumaranu dimetylu nie badano u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Kliniczne badania farmakologiczne nie wskazują na konieczność dostosowania dawki (patrz punkt 5.2). Należy jednak zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby (patrz punkt 4.4).” źródło: ChPL, pkt 4.2
Ciąża
„Ciąża Dostępne są nieliczne dane dotyczące stosowania u kobiet w okresie ciąży (od 300 do 1000 przypadków), pochodzące z rejestru ciąż lub spontanicznych zgłoszeń po wprowadzeniu do obrotu. W rejestrze ciąż u kobiet stosujących fumaran dimetylu udokumentowano 289 zebranych prospektywnie przypadków kobiet ze stwardnieniem rozsianym narażonych na fumaran dimetylu. Mediana czasu trwania ekspozycji na fumaran dimetylu wynosiła 4,6 tygodnia ciąży, przy ograniczonej ekspozycji także po szóstym tygodniu (44 przypadki). Narażenie na fumaran dimetylu w tak wczesnym okresie ciąży nie wskazuje na większe niż w populacji ogólnej ryzyko wad wrodzonych czy działania toksycznego na zarodek lub płód.” (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: ChPL, pkt 4.6
Karmienie piersią
„Karmienie piersią Nie wiadomo, czy fumaran dimetylu lub jego metabolity przenikają do mleka ludzkiego. Nie można wykluczyć zagrożenia dla noworodków/niemowląt. Należy podjąć decyzję, czy przerwać karmienie piersią, czy przerwać podawanie fumaranu dimetylu, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyść z leczenia dla kobiety karmiącej piersią.” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Płodność: „Płodność Brak danych dotyczących wpływu fumaranu dimetylu na płodność u ludzi. Dane pochodzące z badań przedklinicznych nie wskazują na to, aby stosowanie fumaranu dimetylu zwiększało ryzyko obniżenia płodności (patrz punkt 5.3).” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Jedzenie, napoje i alkohol (cytat)
-
- jedzenie i napoje: „U pacjentów, u których występuje nagłe zaczerwienienie skóry lub działania niepożądane ze strony układu pokarmowego, przyjmowanie produktu leczniczego Dimethyl fumarate Teva z jedzeniem może poprawić tolerancję leku (patrz punkty 4.4, 4.5 i 4.8).” źródło: ChPL, pkt 4.2
jedzenie i napoje
„Należy unikać spożywania dużych ilości wysokoprocentowych napojów alkoholowych (ponad 30% alkoholu objętościowo) w ciągu godziny od przyjęcia produktu leczniczego Dimethyl fumarate Teva, ponieważ alkohol może prowadzić do zwiększenia częstości żołądkowo-jelitowych działań niepożądanych.” źródło: ChPL, pkt 4.5
- alkohol: „Spożywanie umiarkowanych ilości alkoholu nie zmieniało ekspozycji na fumaran dimetylu i nie wiązało się z nasileniem działań niepożądanych.” źródło: ChPL, pkt 4.5
Z ulotkiOficjalna informacja dla pacjenta dołączana do opakowania leku. i ChPLOficjalny dokument dla lekarzy i farmaceutów z pełnymi informacjami o leku. wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed przyjęciem leku Dimethyl fumarate Teva
Kiedy nie przyjmować leku Dimethyl fumarate Teva
- jeśli pacjent ma uczulenie na fumaran dimetylu lub którykolwiek z pozostałych składników
tego leku (wymienionych w punkcie 6).
- jeśli u pacjenta podejrzewa się lub zostanie potwierdzone wystąpienie rzadkiego zakażenia
mózgu zwanego postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią (ang. progressive
multifocal leukoencephalopathy, PML).
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Lek Dimethyl fumarate Teva może niekorzystnie wpływać na liczbę białych krwinek oraz czynność
nerek i wątroby. Przed rozpoczęciem leczenia lekiem Dimethyl fumarate Teva lekarz zbada liczbę
białych krwinek u pacjenta oraz sprawdzi, czy nerki i wątroba funkcjonują prawidłowo. Badania te
lekarz będzie przeprowadzał okresowo w trakcie leczenia. Jeżeli w trakcie leczenia liczba białych
krwinek u pacjenta się zmniejszy, lekarz może rozważyć przeprowadzenie dodatkowych badań lub
przerwanie leczenia.
Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Dimethyl fumarate Teva należy omówić to z lekarzem,
jeśli u pacjenta występuje:
- ciężka choroba nerek
- ciężka choroba wątroby
- choroba żołądka lub jelit
- ciężkie zakażenie (np. zapalenie płuc).
Podczas leczenia lekiem Dimethyl fumarate Teva może wystąpić półpasiec. W niektórych
przypadkach wystąpiły ciężkie powikłania. W razie podejrzenia u pacjenta jakichkolwiek objawów
półpaśca należy niezwłocznie poinformować o tym lekarza.
Jeżeli stwardnienie rozsiane się nasili (np. u pacjenta wystąpi osłabienie lub zaburzenia widzenia) lub
pojawią się nowe objawy, pacjent powinien natychmiast skontaktować się z lekarzem, ponieważ mogą
to być objawy rzadko występującego zakażenia mózgu zwanego postępującą wieloogniskową
leukoencefalopatią (PML). PML to ciężka choroba, która może prowadzić do ciężkiej
niepełnosprawności lub zgonu.
Podczas stosowania leku zawierającego fumaran dimetylu w skojarzeniu z innymi estrami kwasu
fumarowego stosowanymi w leczeniu łuszczycy (choroby skóry) zgłaszano rzadkie, ale ciężkie
zaburzenie nerek (zespół Fanconiego). Jeśli pacjent zauważy, że oddaje więcej moczu, czuje większe
pragnienie i pije więcej niż zwykle, jego mięśnie wydają się słabsze, dojdzie do złamania kości lub po
prostu czuje bóle, należy możliwie jak najszybciej zgłosić się do lekarza w celu dalszego zbadania
tych objawów.
Dzieci i młodzież
Nie należy podawać tego leku dzieciom w wieku poniżej 10 lat, ponieważ dane dotyczące tej grupy
wiekowej nie są dostępne.
Lek Dimethyl fumarate Teva a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta
obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje przyjmować, w szczególności o:
- lekach zawierających estry kwasu fumarowego (fumarany) stosowanych w leczeniu
łuszczycy;
- lekach wpływających na układ odpornościowy, w tym chemioterapeutykach, lekach
immunosupresyjnych lub innych lekach stosowanych w leczeniu stwardnienia rozsianego;
- lekach mających wpływ na nerki, w tym o niektórych antybiotykach (stosowanych
w leczeniu zakażeń), lekach moczopędnych (diuretyki), niektórych rodzajach leków
przeciwbólowych (takich jak ibuprofen i inne podobne leki przeciwzapalne oraz leki
wydawane bez recepty) oraz lekach zawierających lit;
- stosowaniu niektórych szczepionek (szczepionek zawierających żywe drobnoustroje) w trakcie
leczenia lekiem Dimethyl fumarate Teva co może spowodować rozwój zakażenia, dlatego
należy tego unikać. Lekarz doradzi, czy należy podać szczepionki innego rodzaju (szczepionki
zawierające martwe drobnoustroje).
Stosowanie leku Dimethyl fumarate Teva z alkoholem
Należy unikać spożywania wysokoprocentowych napojów alkoholowych (ponad 30% alkoholu
objętościowo) w ilości przekraczającej 50 ml w ciągu godziny od przyjęcia leku Dimethyl fumarate
Teva, z uwagi na ryzyko interakcji pomiędzy alkoholem i tym lekiem, co może prowadzić
do wystąpienia nieżytu żołądka (zapalenia błony śluzowej żołądka), zwłaszcza u osób podatnych na tę
chorobę.
Ciąża i karmienie piersią
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć
dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.
Ciąża
Istnieją ograniczone dane dotyczące wpływu tego leku, stosowanego przez kobietę w ciąży, na
nienarodzone dziecko. Leku Dimethyl fumarate Teva nie należy stosować w trakcie ciąży, chyba że
pacjentka omówiła to z lekarzem, a stosowanie tego leku jest konieczne.
Karmienie piersią
Nie wiadomo, czy substancja czynna leku przenika do mleka ludzkiego. Lekarz doradzi pacjentce,
czy powinna przerwać karmienie piersią czy przyjmowanie leku Dimethyl fumarate Teva. Decyzja
zostanie podjęta w oparciu o ocenę korzyści dla dziecka płynących z karmienia piersią w porównaniu
do korzyści dla pacjentki wynikających z leczenia.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Nie należy się spodziewać, by ten lek miał wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania
maszyn.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Ciężkie działania niepożądane
Lek Dimethyl fumarate Teva może zmniejszać liczbę limfocytów (rodzaj białych krwinek). Mała
liczba białych krwinek może zwiększać ryzyko zakażeń, w tym rzadko występującego zakażenia
mózgu, zwanego postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią (PML). PML może prowadzić
do ciężkiej niepełnosprawności lub zgonu. PML stwierdzano po upływie od 1 roku do 5 lat terapii,
dlatego lekarz powinien kontrolować liczbę białych krwinek u pacjenta przez cały okres trwania
leczenia, a pacjent powinien zwracać uwagę na objawy opisane poniżej, które mogą wskazywać
na PML. Ryzyko wystąpienia PML może być większe, jeżeli pacjent przyjmował wcześniej leki
zaburzające funkcjonowanie układu odpornościowego.
Objawy PML mogą przypominać nawrotowy rzut stwardnienia rozsianego. Należą do nich:
pojawiające się osłabienie jako nowy objaw lub jego nasilenie się po jednej stronie ciała, zaburzenia
koordynacji ruchów, zaburzenia widzenia, toku myślenia lub pamięci, splątanie (dezorientacja) lub
zmiany osobowości, zaburzenia mowy i trudności komunikacyjne trwające dłużej niż kilka dni. Z tego
względu, jeśli pacjent w trakcie przyjmowania leku Dimethyl fumarate Teva zauważy nasilenie
objawów związanych ze stwardnieniem rozsianym lub wystąpienie jakichkolwiek nowych objawów,
powinien jak najszybciej skontaktować się z lekarzem. Należy też porozmawiać z partnerem lub
opiekunami i poinformować ich o swoim leczeniu. Mogą wystąpić objawy, których pacjent może
nie być świadomy.
• W razie wystąpienia któregokolwiek z wymienionych objawów należy natychmiast
skontaktować się z lekarzem.
Ciężkie reakcje alergiczne
Częstość występowania ciężkich reakcji alergicznych nie może być określona na podstawie
dostępnych danych (częstość nieznana).
Bardzo częstym działaniem niepożądanym jest nagłe (napadowe) zaczerwienienie skóry twarzy lub
ciała. Jeżeli napadowemu zaczerwienieniu skóry towarzyszy czerwona wysypka lub pokrzywka oraz
którykolwiek z poniższych objawów:
- obrzęk twarzy, warg, jamy ustnej lub języka (obrzęk naczynioruchowy)
- świszczący oddech, trudności w oddychaniu lub zadyszka (duszność, niedotlenienie)
- zawroty głowy lub utrata przytomności (niedociśnienie tętnicze)
może to świadczyć o wystąpieniu ciężkiej reakcji alergicznej (anafilaksji).
• Należy przerwać przyjmowanie leku Dimethyl fumarate Teva i natychmiast skontaktować
się z lekarzem.
Inne działania niepożądane
Bardzo często (mogą wystąpić częściej niż u 1 na 10 osób)
- zaczerwienienie skóry twarzy lub uczucie podwyższonej temperatury ciała, gorąca, pieczenia
skóry lub swędzenia skóry (napadowe zaczerwienienie skóry)
- luźne stolce (biegunka)
- mdłości (nudności)
- bóle lub skurcze żołądka
• Przyjmowanie leku z posiłkiem pomoże złagodzić wymienione powyżej działania
niepożądane.
Podczas przyjmowania fumaranu dimetylu w badaniach moczu bardzo często stwierdza się obecność
ciał ketonowych (substancji normalnie wytwarzanych w organizmie).
Należy zapytać się lekarza o to, jak radzić sobie z tymi działaniami niepożądanymi. Lekarz może
zmniejszyć dawkę leku. Nie można samemu zmniejszać dawki leku, chyba że lekarz to zaleci.
Często (mogą wystąpić u 1 na 10 osób, ale nie częściej)
- zapalenie błony śluzowej jelit (nieżyt żołądka i jelit)
- wymioty
- niestrawność (dyspepsja)
- zapalenie błony śluzowej żołądka (nieżyt żołądka)
- zaburzenia ze strony żołądka i jelit
- pieczenie skóry
- uderzenia gorąca, uczucie gorąca
- swędzenie skóry (świąd)
- wysypka
- różowe lub czerwone plamy na skórze (rumień)
- utrata włosów (łysienie)
Działania niepożądane, które mogą ujawniać się w wynikach badań krwi lub moczu
- mała liczba białych krwinek (limfopenia, leukopenia). Zmniejszona liczba białych krwinek
może oznaczać, że organizm jest mniej zdolny zwalczać zakażenie. W razie ciężkiego zakażenia
(np. zapalenia płuc) należy natychmiast skontaktować się z lekarzem
- białko (albumina) w moczu
- zwiększona aktywność enzymów wątrobowych (ALAT, AspAT) we krwi
Niezbyt często (mogą wystąpić u 1 na 100 osób, ale nie częściej)
- reakcje alergiczne (nadwrażliwość)
- zmniejszenie liczby płytek krwi
Rzadko (mogą wystąpić u 1 na 1000 osób, ale nie częściej)
- zapalenie wątroby i zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (ALAT lub AspAT
jednocześnie z bilirubiną)
Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
- półpasiec, z takimi objawami jak: pęcherze na skórze, pieczenie, swędzenie lub ból skóry,
zwykle po jednej stronie górnej części ciała lub twarzy, oraz innymi objawami, takimi jak
gorączka i osłabienie we wczesnych stadiach zakażenia, a następnie drętwienie, swędzenie lub
czerwone plamy oraz silny ból
- katar (nieżyt nosa)
Dzieci (w wieku 13 lat i powyżej) i młodzież
Wymienione powyżej działania niepożądane dotyczą również dzieci i młodzieży.
Niektóre działania niepożądane zgłaszano częściej u dzieci i młodzieży niż u dorosłych, np. ból
głowy, ból brzucha lub skurcze żołądka, wymioty, ból gardła, kaszel i bolesne miesiączki.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można zgłaszać
bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych
Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną
w punkcie 6.1.
Podejrzenie lub rozpoznanie postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (ang. Progressive
Multifocal Leukoencephalopathy, PML).
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Badania krwi/analizy laboratoryjne
Czynność nerek
W badaniach klinicznych u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu obserwowano zmiany
w wynikach badań laboratoryjnych czynności nerek (patrz punkt 4.8). Kliniczne znaczenie takich
zmian nie jest znane. Zaleca się przeprowadzać ocenę czynności nerek (np. oznaczanie kreatyniny
i azotu mocznikowego we krwi oraz ogólne badanie moczu) przed rozpoczęciem leczenia, po 3
i 6 miesiącach leczenia, następnie co 6 do 12 miesięcy oraz zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.
Czynność wątroby
W wyniku leczenia fumaranem dimetylu może dojść do polekowego uszkodzenia wątroby, w tym
zwiększenia stężenia enzymów wątrobowych (≥3-krotnie przekroczona górna granica normy - GGN)
i bilirubiny całkowitej (≥2-krotnie przekroczona GGN). Działania niepożądane mogą wystąpić w
ciągu kilku dni, po kilku tygodniach lub po dłuższym okresie od rozpoczęcia stosowania. Po
przerwaniu leczenia obserwowano ustąpienie działań niepożądanych. Zaleca się przeprowadzenie
badania aktywności aminotransferaz (np. aminotransferazy alaninowej [AlAT], aminotransferazy
asparaginianowej [AspAT]) i stężenia bilirubiny całkowitej w surowicy przed rozpoczęciem
i w trakcie leczenia, zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.
Limfocyty
U pacjentów leczonych fumaranem dimetylu może wystąpić limfopenia (patrz punkt 4.8).
Bezpośrednio przed rozpoczęciem leczenia fumaranem dimetylu musi być wykonane badanie pełnej
morfologii krwi, w tym oznaczenie liczby limfocytów.
Jeżeli liczba limfocytów okaże się poniżej prawidłowego zakresu, należy przed rozpoczęciem leczenia
dokładnie zbadać możliwe przyczyny. Fumaranu dimetylu nie badano u pacjentów, u których już
wcześniej występowała mała liczba limfocytów, a zatem u takich pacjentów należy zachować
ostrożność. Leczenia nie należy rozpoczynać u pacjentów z ciężką limfopenią (liczbą limfocytów <0,5
× 109/L).
Po rozpoczęciu leczenia co 3 miesiące należy wykonywać pełną morfologię krwi w tym oznaczenie
liczby limfocytów.
Ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia PML u pacjentów z limfopenią zaleca się wzmożony
nadzór i postępowanie, jak następuje:
- U pacjentów z długotrwałą, ciężką limfopenią (liczba limfocytów <0,5 × 109/L), która
utrzymuje się przez ponad sześć miesięcy, należy zaprzestać leczenia.
- U pacjentów z długotrwałym umiarkowanym zmniejszeniem liczby limfocytów ≥0,5 × 109/L do
<0,8 × 109/L, które utrzymuje się przez ponad 6 miesięcy, należy ponownie ocenić stosunek
korzyści do ryzyka w związku z leczeniem fumaranem dimetylu.
- U pacjentów z liczbą limfocytów poniżej dolnej granicy normy (DGN), zgodnie z zakresem
referencyjnym określonym przez lokalne laboratorium, zaleca się regularne monitorowanie
bezwzględnej liczby limfocytów. Należy uwzględnić też inne czynniki, które mogą dodatkowo
zwiększać indywidualne ryzyko wystąpienia PML (patrz podpunkt dotyczący PML poniżej).
Liczbę limfocytów należy monitorować do czasu ich powrotu do prawidłowych wartości
(patrz punkt 5.1). Gdy to nastąpi i gdy brak innych metod leczenia, decyzja dotycząca ponownego
wdrożenia leczenia fumaranem dimetylu po jego przerwaniu powinna opierać się na ocenie klinicznej.
Badanie obrazowe metodą rezonansu magnetycznego (MRI)
Przed rozpoczęciem leczenia fumaranem dimetylu powinien być dostępny wyjściowy wynik badania
MRI (zazwyczaj z badania wykonanego w ciągu 3 miesięcy) do celów porównawczych. Należy
rozważyć konieczność wykonania kolejnych badań MRI, zgodnie z zaleceniami obowiązującymi
w danym kraju lub rejonie. Badanie MRI może być przeprowadzane w ramach ściślejszego
monitorowania pacjentów, u których stwierdzono zwiększone ryzyko wystąpienia PML. W przypadku
klinicznego podejrzenia PML, należy niezwłocznie wykonać badanie MRI w celach diagnostycznych.
Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML)
U pacjentów leczonych fumaranem dimetylu zgłaszano przypadki PML (patrz punkt 4.8). PML jest
oportunistycznym zakażeniem wywołanym wirusem Johna-Cunninghama (JCV), które może
prowadzić do zgonu lub ciężkiej niepełnosprawności.
Stosowanie fumaranu dimetylu i innych produktów leczniczych zawierających fumarany wiązało się
z przypadkami PML w przebiegu limfopenii (liczba limfocytów poniżej DGN). Długotrwała
limfopenia o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego zwiększa ryzyko wystąpienia PML w związku
ze stosowaniem fumaranu dimetylu. Ryzyka tego nie można jednak wykluczyć u pacjentów z łagodną
limfopenią.
Dodatkowe czynniki, które mogą przyczynić się do zwiększonego ryzyka PML w przebiegu
limfopenii, są następujące:
- okres trwania terapii fumaranem dimetylu. Przypadki PML wystąpiły po upływie od około
1 roku do 5 lat leczenia, choć rzeczywista zależność pomiędzy wystąpieniem PML a okresem
trwania leczenia nie jest znana,
- istotne zmniejszenie liczby limfocytów T CD4+, w szczególności limfocytów T CD8+, które są
ważnym elementem obrony immunologicznej (patrz punkt 4.8) oraz
- wcześniejsze leczenie immunosupresyjne lub immunomodulacyjne (patrz poniżej).
Lekarze powinni ocenić stan pacjentów w celu określenia czy objawy podmiotowe wskazują
na zaburzenia neurologiczne. Jeśli tak, należy ustalić, czy są one typowe dla SM, czy też mogą
wskazywać na PML.
W momencie wystąpienia pierwszych objawów przedmiotowych lub podmiotowych wskazujących
na PML należy wstrzymać stosowanie fumaranu dimetylu oraz przeprowadzić odpowiednie badania
diagnostyczne, w tym oznaczenie DNA wirusa JCV w płynie mózgowo-rdzeniowym (PMR) metodą
ilościowej reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR). Objawy PML mogą przypominać rzut stwardnienia
rozsianego. Typowe objawy PML są różnorodne, rozwijają się w ciągu dni do tygodni i obejmują:
postępujące osłabienie po jednej stronie ciała lub niezborność ruchową kończyn, zaburzenia widzenia,
zmiany w toku myślenia, pamięci oraz orientacji, prowadzące do splątania i zmian osobowości.
Lekarze powinni zwracać szczególną uwagę na objawy podmiotowe wskazujące na PML, których
pacjent może nie zauważyć. Należy też poradzić pacjentom, aby poinformowali partnera lub
opiekunów o stosowanym leczeniu, ponieważ mogą oni zauważyć objawy podmiotowe, których
pacjent nie jest świadomy.
PML może występować tylko przy jednoczesnym zakażeniu wirusem Johna-Cunninghama (JCV).
Należy wziąć pod uwagę, że nie zbadano wpływu limfopenii na dokładność testu na oznaczenie miana
przeciwciał anty-JCV w surowicy u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu. Należy również
przypomnieć, że ujemny wynik tego testu (w przypadku prawidłowej liczby limfocytów) nie wyklucza
możliwości późniejszego zakażenia wirusem JCV.
Jeśli u pacjenta wystąpi PML, należy całkowicie odstąpić od stosowania fumaranu dimetylu.
Wcześniejsze leczenie immunosupresyjne lub immunomodulacyjne
Nie przeprowadzono badań oceniających skuteczność i bezpieczeństwo stosowania fumaranu
dimetylu w przypadku zmiany z leczenia innymi lekami modyfikującymi na leczenie fumaranem
dimetylu. Wcześniejsze leczenie immunosupresyjne może przyczynić się do wystąpienia PML
u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu.
Przypadki PML zgłaszano u pacjentów leczonych wcześniej natalizumabem, przy czym PML stanowi
znane ryzyko związane z jego stosowaniem. Lekarze powinni mieć świadomość, że przypadki PML
występujące po niedawnym zaprzestaniu stosowania natalizumabu mogą nie wiązać się z limfopenią.
Ponadto większość potwierdzonych przypadków PML podczas stosowania fumaranu dimetylu
wystąpiła u pacjentów otrzymujących wcześniej leczenie immunomodulacyjne.
Zmieniając inny lek modyfikujący przebieg choroby na fumaran dimetylu, należy uwzględnić okres
półtrwania i mechanizm działania odstawianego leku, aby uniknąć addytywnego wpływu na układ
odpornościowy i jednocześnie zmniejszyć ryzyko nawrotu stwardnienia rozsianego. Zaleca się
wykonanie pełnej morfologii krwi przed rozpoczęciem leczenia fumaranem dimetylu oraz regularnie
przeprowadzać to badanie w trakcie leczenia (patrz powyżej: Badania laboratoryjne/badania krwi).
Ciężkie zaburzenia nerek lub wątroby
Fumaranu dimetylu nie badano u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby,
a zatem należy stosować ostrożność stosując w tej grupie pacjentów (patrz punkt 4.2).
Ciężka czynna choroba układu pokarmowego
Fumaranu dimetylu nie badano u pacjentów z ciężką czynną chorobą układu pokarmowego, a zatem
należy zachować ostrożność stosując w tej grupie pacjentów.
Nagłe zaczerwienienie skóry
Nagłe zaczerwienie skóry stwierdzano u 34% uczestników badań klinicznych leczonych fumaranem
dimetylu. U większości pacjentów, u których wystąpiło, objaw ten miał nasilenie łagodne lub
umiarkowane. Z danych pochodzących z badań z udziałem zdrowych ochotników wynika, że
mediatorem nagłego zaczerwienienia skóry związanego ze stosowaniem fumaranu dimetylu jest
prawdopodobnie prostaglandyna. W przypadku pacjentów z nieznośnym zaczerwienieniem korzystne
może być krótkotrwałe leczenie 75 mg kwasu acetylosalicylowego bez otoczki dojelitowej
(patrz punkt 4.5). W dwóch badaniach z udziałem zdrowych ochotników częstość i nasilenie nagłego
zaczerwienienia skóry zmniejszyły się w okresie podawania kwasu acetylosalicylowego.
U 3 pacjentów spośród 2560 uczestników badań klinicznych leczonych fumaranem dimetylu
wystąpiły silne objawy zaczerwienienia skóry, które były prawdopodobnie spowodowane reakcją
nadwrażliwości lub rzekomoanafilaktyczną. Te działania niepożądane nie zagrażały życiu, ale
doprowadziły do hospitalizacji pacjenta. Lekarzy i pacjentów należy ostrzec o takim ryzyku w
przypadku wystąpienia ciężkiej reakcji zaczerwienienia skóry (patrz punkty 4.2, 4.5 i 4.8).
Reakcje anafilaktyczne
Po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego fumaran dimetylu do obrotu zgłaszano
przypadki reakcji anafilaktycznej/anafilaktoidalnej po podaniu fumaranu dimetylu (patrz punkt 4.8).
Objawami mogą być duszność, hipoksja, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, wysypka
lub pokrzywka. Nie jest znany mechanizm wywoływania reakcji anafilaktycznej przez fumaran
dimetylu. Reakcja ta występuje zwykle po podaniu pierwszej dawki, może jednak wystąpić w
dowolnym momencie leczenia i może być ciężka oraz stanowić zagrożenie dla życia.
Należy poinformować pacjenta, że jeśli wystąpią objawy przedmiotowe lub podmiotowe anafilaksji,
należy przerwać stosowanie fumaranu dimetylu i natychmiast skontaktować się z lekarzem.
Nie należy wznawiać leczenia (patrz punkt 4.8).
Zakażenia
W badaniach fazy III prowadzonych z kontrolą placebo u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu
i u pacjentów otrzymujących placebo częstość występowania zakażeń (60% w porównaniu do 58%)
oraz ciężkich zakażeń (2% w porównaniu do 2%) była podobna. Jednakże, ze względu na właściwości
immunomodulacyjne fumaranu dimetylu (patrz punkt 5.1), jeśli u pacjenta rozwinie się ciężkie
zakażenie, należy rozważyć czasowe wstrzymanie leczenia fumaranem dimetylu, a przed jego
wznowieniem przeprowadzić ponowną ocenę korzyści i ryzyka. Pacjentom przyjmującym fumaran
dimetylu należy zalecić, aby zgłaszali lekarzowi wystąpienie objawów zakażenia. Nie należy
rozpoczynać leczenia fumaranem dimetylu u pacjentów z ciężkimi zakażeniami, dopóki zakażenie
nie ustąpi.
Nie obserwowano większej częstości ciężkich zakażeń u pacjentów z liczbą limfocytów <0,8 × 109/L
lub <0,5 × 109/L (patrz punkt 4.8). Jeżeli leczenie jest kontynuowane w obecności umiarkowanej
do ciężkiej długotrwałej limfopenii, nie można wykluczyć ryzyka oportunistycznych zakażeń, w tym
PML (patrz podpunkt dotyczący PML w punkcie 4.4).
Zakażenia półpaścem
Podczas stosowania fumaranu dimetylu zgłaszano przypadki półpaśca (patrz punkt 4.8). Większości z
nich nie uznano za ciężkie, ale zgłaszano też ciężkie przypadki, w tym półpasiec rozsiany, półpasiec
oczny, półpasiec uszny, półpasiec z powikłaniami neurologicznymi, zapalenie opon mózgowych
i mózgu w półpaścu oraz zapalenie opon mózgowych i rdzenia w półpaścu. Te działania niepożądane
mogą wystąpić w dowolnym okresie leczenia.
Pacjentów przyjmujących fumaran dimetylu należy monitorować pod kątem przedmiotowych i
podmiotowych objawów półpaśca, zwłaszcza gdy zgłaszana jest współistniejąca limfocytopenia. W
razie wystąpienia półpaśca należy wdrożyć odpowiednie leczenie. U pacjentów z ciężkimi
zakażeniami należy rozważyć zaprzestanie leczenia fumaranem dimetylu do okresu ustąpienia
zakażenia (patrz punkt 4.8).
Rozpoczęcie leczenia
Leczenie należy włączać stopniowo, aby ograniczyć występowanie nagłego zaczerwienienia skóry
oraz żołądkowo-jelitowych działań niepożądanych (patrz punkt 4.2).
Zespół Fanconiego
Podczas stosowania produktu leczniczego zawierającego fumaran dimetylu w połączeniu z innymi
estrami kwasu fumarowego zgłaszano przypadki zespołu Fanconiego. Zespół Fanconiego jest zwykle
przemijający, dlatego ważne jest jego wczesne rozpoznanie i przerwanie leczenia fumaranem
dimetylu, aby zapobiec wystąpieniu zaburzeń czynności nerek i osteomalacji. Najważniejsze objawy
to: białkomocz, cukromocz (przy prawidłowym stężeniu glukozy we krwi), hiperaminoacyduria
i fosfaturia (może występować jednocześnie z hipofosfatemią). Progresja może obejmować takie
objawy, jak wielomocz, nadmierne pragnienie i osłabienie mięśni proksymalnych. W rzadkich
przypadkach może wystąpić osteomalacja hipofosfatemiczna z niezlokalizowanym bólem kości,
zwiększoną aktywnością fosfatazy zasadowej w surowicy oraz złamania przeciążeniowe. Co istotne,
zespół Fanconiego może wystąpić bez zwiększonego stężenia kreatyniny czy niskiego współczynnika
filtracji kłębuszkowej. W razie wystąpienia niejednoznacznych objawów, należy rozważyć rozwój
zespołu Fanconiego i wykonać odpowiednie badania.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Leki przeciwnowotworowe, immunosupresyjne i kortykosteroidy
Nie badano stosowania fumaranu dimetylu w skojarzeniu z lekami przeciwnowotworowymi ani
immunosupresyjnymi, a zatem należy zachować ostrożność podczas ich jednoczesnego stosowania.
W badaniach klinicznych dotyczących stwardnienia rozsianego leczenie rzutów choroby krótkimi
seriami dożylnych kortykosteroidów nie wiązało się z klinicznie istotnym zwiększeniem częstości
zakażeń.
Szczepionki
Podczas leczenia fumaranem dimetylu można rozważyć jednoczesne stosowanie szczepionek
inaktywowanych zgodnie z krajowym kalendarzem szczepień.
W badaniu klinicznym z udziałem ogółem 71 pacjentów z RRMS, u pacjentów otrzymujących
fumaran dimetylu w dawce 240 mg dwa razy na dobę przez co najmniej 6 miesięcy (n=38) lub
niepegylowany interferon przez co najmniej 3 miesiące (n=33) wystąpiła porównywalna odpowiedź
immunologiczna (definiowana jako >2-krotne zwiększenie miana przeciwciał w stosunku do stanu
przed podaniem szczepionki) na toksoid tężcowy (antygen przypominający) i skoniugowaną
polisacharydową szczepionkę przeciwko meningokokom grupy C (neoantygen), podczas gdy
odpowiedź immunologiczna na różne serotypy nieskoniugowanej 23-walentnej polisacharydowej
szczepionki przeciwko pneumokokom (antygen T-niezależny) różniła się w obu grupach. Pozytywną
odpowiedź immunologiczną (definiowaną jako ≥4-krotne zwiększenie miana przeciwciał) na trzy
szczepionki uzyskano u mniejszej liczby pacjentów w obu grupach. Stwierdzono niewielkie liczbowe
różnice w odpowiedzi na toksoid tężcowy i polisacharyd pneumokokowy serotypu 3 na korzyść
pacjentów przyjmujących niepegylowany interferon.
Brak danych klinicznych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa stosowania żywych,
atenuowanych szczepionek u pacjentów przyjmujących fumaran dimetylu. Stosowanie szczepionek
zawierających żywe drobnoustroje może zwiększać ryzyko zakażeń klinicznych, a zatem nie należy
podawać ich pacjentom leczonym fumaranem dimetylu, chyba że wyjątkowo zostanie uznane,
iż ryzyko wynikające z braku szczepienia przewyższa ryzyko związane ze szczepionką.
Inne pochodne kwasu fumarowego
Podczas leczenia fumaranem dimetylu należy unikać jednoczesnego stosowania innych pochodnych
kwasu fumarowego (zarówno miejscowo, jak i ogólnoustrojowo).
U ludzi fumaran dimetylu jest w znacznym stopniu metabolizowany przez esterazy zanim
przedostanie się do krążenia ogólnego, a jego dalszy metabolizm odbywa się za pośrednictwem cyklu
kwasów trikarboksylowych, bez udziału układu cytochromu P450 (CYP). Badania in vitro blokowania
i indukcji enzymu CYP, badanie p-glikoproteiny ani też badania wiązania fumaranu dimetylu
i fumaranu monometylu (głównego metabolitu fumaranu dimetylu) z białkami, nie wykazały
potencjalnego ryzyka interakcji.
Wpływ innych substancji na fumaran dimetylu
W badaniach klinicznych potencjalnych interakcji fumaranu dimetylu z interferonem beta-1a
podawanym domięśniowo oraz octanem glatirameru, produktów leczniczych powszechnie
stosowanych u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym, nie stwierdzono, aby zmieniały one profil
farmakokinetyczny fumaranu dimetylu.
Z danych pochodzących z badań z udziałem zdrowych ochotników wynika, że mediatorem nagłego
zaczerwienienia skóry związanego ze stosowaniem fumaranu dimetylu jest prawdopodobnie
prostaglandyna. W dwóch badaniach z udziałem zdrowych ochotników podawanie 325 mg (lub
równowartości) kwasu acetylosalicylowego bez otoczki dojelitowej 30 minut przed zastosowaniem
fumaranu dimetylu przez, odpowiednio, 4 dni i 4 tygodnie leczenia nie zmieniało
farmakokinetycznego profilu fumaranu dimetylu. Należy rozważyć potencjalne ryzyko związane
z leczeniem kwasem acetylosalicylowym przed podaniem go pacjentom z RRMS, stosującym fumaran
dimetylu. Nie badano jednak dłuższego (>4 tygodnie) stosowania kwasu acetylosalicylowego
(patrz punkty 4.4 i 4.8).
Jednoczesne leczenie produktami nefrotoksycznymi (takimi jak aminoglikozydy, leki moczopędne,
niesteroidowe leki przeciwzapalne i lit) może zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony
nerek (np. białkomocz, patrz punkt 4.8) u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu (patrz punkt 4.4
Badania krwi/analizy laboratoryjne).
Spożywanie umiarkowanych ilości alkoholu nie zmieniało ekspozycji na fumaran dimetylu
i nie wiązało się z nasileniem działań niepożądanych. Należy unikać spożywania dużych ilości
wysokoprocentowych napojów alkoholowych (ponad 30% alkoholu objętościowo) w ciągu godziny
od przyjęcia produktu leczniczego Dimethyl fumarate Teva, ponieważ alkohol może prowadzić
do zwiększenia częstości żołądkowo-jelitowych działań niepożądanych.
Wpływ fumaranu dimetylu na inne substancje
Badania indukcji enzymu CYP in vitro nie wykazały interakcji pomiędzy fumaranem dimetylu
a doustnymi środkami antykoncepcyjnymi. W badaniu in vivo, jednoczesne stosowanie fumaranu
dimetylu oraz złożonych, doustnych środków antykoncepcyjnych (norgestymat i etynyloestradiol)
nie prowadziło do istotnych zmian w ekspozycji na doustne środki antykoncepcyjne.
Nie przeprowadzono badań interakcji z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi zawierającymi inne
progestageny, jednak nie jest oczekiwane, by fumaran dimetylu wpływał na ich ekspozycję.
Dzieci i młodzież
Badania dotyczące interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych.
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są nagłe zaczerwienienia skóry (35%) oraz zdarzenia ze
strony układu pokarmowego (tj. biegunka (14%), nudności (12%), ból brzucha (10%), bóle w
nadbrzuszu (10%)). Objawy te występowały zwykle w początkowej fazie leczenia (głównie w ciągu
pierwszego miesiąca). U pacjentów, u których wystąpiło nagłe zaczerwienienie skóry i zaburzenia
żołądkowo-jelitowe, objawy te mogą występować okresowo w trakcie leczenia fumaranem dimetylu.
Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi prowadzącymi do przerwania leczenia są nagłe
zaczerwienienia skóry (3%) i zaburzenia żołądka i jelit (4%).
W badaniach klinicznych fazy II i III, kontrolowanych placebo, jak i bez grupy kontrolnej, fumaran
dimetylu otrzymywało łącznie 2513 pacjentów przez maksymalnie 12 lat (całkowita ekspozycja
równoważna 11318 pacjentolat). Łącznie 1169 pacjentów było leczonych fumaranem dimetylu przez
co najmniej 5 lat, a 426 pacjentów było leczonych fumaranem dimetylu przez co najmniej 10 lat.
Obserwacje wynikające z badań klinicznych bez grupy kontrolnej i z grupą kontrolną są zgodne.
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
Działania niepożądane pochodzące z badań klinicznych, badań dotyczących bezpieczeństwa
stosowania po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego fumaran dimetylu do obrotu oraz
zgłoszeń spontanicznych przedstawiono w tabeli poniżej.
Działania niepożądane przedstawiono zgodnie z terminologią MedDRA oraz klasyfikacją układów
i narządów. Częstość występowania działań niepożądanych określono zgodnie z poniższą
klasyfikacją:
- Bardzo często (≥1/10)
- Często (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
- Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
- Bardzo rzadko (<1/10 000)
- Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Klasyfikacja układów i
narządów MedDRA
Działanie niepożądane Kategoria częstości
Zakażenia i zarażenia
pasożytnicze
Zapalenie żołądka i jelit Często
Postępująca leukoencefalopatia
wieloogniskowa
Nieznana
Półpasiec Nieznana
Zaburzenia krwi i układu
chłonnego
Limfopenia Często
Leukopenia Często
Trombocytopenia Niezbyt często
Zaburzenia układu
immunologicznego
Nadwrażliwość Niezbyt często
Anafilaksja Nieznana
Duszność Nieznana
Hipoksja Nieznana
Niedociśnienie tętnicze Nieznana
Obrzęk naczynioruchowy Nieznana
Zaburzenia układu nerwowego Uczucie pieczenia Często
Zaburzenia naczyniowe Nagłe zaczerwienienie skóry Bardzo często
Uderzenia gorąca Często
Zaburzenia układu
oddechowego, klatki piersiowej
i śródpiersia
Nieżyt nosa Nieznana
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka Bardzo często
Nudności Bardzo często
Bóle w nadbrzuszu Bardzo często
Ból brzucha Bardzo często
Wymioty Często
Niestrawność Często
Zapalenie żołądka Często
Zaburzenia żołądka i jelit Często
Zaburzenia wątroby i dróg
żółciowych
Zwiększona aktywność
aminotransferazy asparaginowej
Często
Zwiększona aktywność
aminotransferazy alaninowej
Często
Polekowe uszkodzenie wątroby Rzadko
Zaburzenia skóry i tkanki
podskórnej
Świąd Często
Wysypka Często
Rumień Często
Łysienie Często
Zaburzenia nerek i dróg
moczowych
Białkomocz Często
Zaburzenia ogólne i stany w
miejscu podania
Uczucie gorąca Często
Badania diagnostyczne Obecność ciał ketonowych w
moczu
Bardzo często
Obecność albuminy w moczu Często
Zmniejszenie liczby białych
krwinek
Często
Opis wybranych działań niepożądanych
Nagłe zaczerwienienie skóry
W badaniach kontrolowanych placebo częstość nagłego zaczerwienienia skóry (34% w porównaniu
do 4%) oraz uderzeń gorąca (7% w porównaniu do 2%) była większa u pacjentów przyjmujących
fumaran dimetylu niż placebo. Objaw ten opisywany jest zwykle jako nagłe zaczerwienienie skóry lub
uderzenia gorąca, ale może obejmować także inne reakcje (np. uczucie gorąca, zaczerwienienie, świąd
i uczucie pieczenia skóry). Zdarzenia te występowały zwykle na początku leczenia (głównie
w pierwszym miesiącu). U pacjentów, u których tak się stało, nagłe zaczerwienienie skóry może
powtarzać się okresowo w trakcie leczenia fumaranem dimetylu. U większości pacjentów z nagłym
zaczerwieniem skóry nasilenie takiej reakcji było łagodne lub umiarkowane. Łącznie 3% pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu przerwało leczenie z powodu nagłego zaczerwienienia skóry.
Częstość występowania nagłego zaczerwienienia skóry o ciężkim nasileniu, które może przejawiać się
w postaci uogólnionego rumienia, wysypki i (lub) świądu, obserwowano u mniej niż 1% pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu (patrz punkty 4.2, 4.4 i 4.5).
Działania niepożądane ze strony żołądka i jelit
Częstość występowania zdarzeń ze strony układu pokarmowego [np. biegunka (14% w porównaniu
do 10%), nudności (12% w porównaniu do 9%), bóle w nadbrzuszu (10 w porównaniu do 6%), ból
brzucha (9% w porównaniu do 4%), wymioty (8% w porównaniu do 5%) oraz niestrawność (5%
w porównaniu do 3%)] była większa u pacjentów przyjmujących fumaran dimetylu niż u pacjentów
otrzymujących placebo.
Działania niepożądane ze strony układu pokarmowego występowały zwykle na początku leczenia
(głównie w pierwszym miesiącu). U pacjentów, u których występują zaburzenia ze strony układu
pokarmowego, objawy te mogą występować okresowo w trakcie leczenia fumaranem dimetylu.
U większości pacjentów z działaniami niepożądanymi ze strony układu pokarmowego ich nasilenie
było łagodne lub umiarkowane. Cztery procent (4%) pacjentów leczonych fumaranem dimetylu
przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego.
Ciężkie działania niepożądane ze strony układu pokarmowego, łącznie z zapaleniem żołądka i jelit
oraz zapaleniem żołądka, obserwowano u 1% pacjentów leczonych fumaranem dimetylu
(patrz punkt 4.2).
Czynność wątroby
Z danych uzyskanych w badaniach kontrolowanych placebo wynika, że u większości pacjentów
z zwiększoną aktywnością transaminaz wątrobowych wartości te były <3 razy większe GGN.
Zwiększoną częstość występowania zwiększonej aktywności transaminaz wątrobowych u pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu niż w grupie placebo obserwowano głównie w ciągu pierwszych
6 miesięcy leczenia. Stężenia aminotransferazy alaninowej i asparaginowej zwiększone ≥3 razy górna
granica normy obserwowano u, odpowiednio, 5% i 2% pacjentów otrzymujących placebo oraz u 6% i
2% pacjentów leczonych fumaranem dimetylu. Z powodu zwiększonej aktywności transaminaz
leczenie przerwano w <1% przypadków zarówno u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu, jak i u
pacjentów otrzymujących placebo. W badaniach kontrolowanych placebo nie obserwowano
zwiększenia aktywności transaminaz ≥3 razy GGN z jednoczesnym zwiększeniem stężenia bilirubiny
całkowitej >2 razy GGN.
Po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego fumaran dimetylu do obrotu zgłaszano
przypadki zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych i przypadki polekowego uszkodzenia
wątroby (jednoczesne zwiększenie aktywności transaminaz ≥3-krotnie przekroczona GGN oraz
stężenia bilirubiny całkowitej >2-krotnie przekroczona GGN) w następstwie podania fumaranu
dimetylu, które ustąpiły po przerwaniu leczenia.
Limfopenia
W badaniach kontrolowanych placebo większość pacjentów (>98%) miała prawidłową liczbę
limfocytów przed rozpoczęciem leczenia. Po rozpoczęciu leczenia fumaranem dimetylu średnia liczba
limfocytów zmniejszała się w ciągu pierwszego roku, osiągając następnie plateau. Średnio, liczba
limfocytów zmniejszała się o około 30% w porównaniu do wartości wyjściowej. Średnia i mediana
liczby limfocytów pozostawały w zakresie wartości prawidłowych. Liczbę limfocytów <0,5 × 109/L
stwierdzono u <1% pacjentów przyjmujących placebo i u 6% pacjentów leczonych fumaranem
dimetylu. Liczbę limfocytów <0,2 × 109/L wykryto u 1 pacjenta leczonego fumaranem dimetylu
i u ani jednego pacjenta z grupy przyjmującej placebo.
W badaniach klinicznych (zarówno kontrolowanych, jak i niekontrolowanych) u 41% pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu występowała limfopenia (zdefiniowana w tych badaniach jako liczba
limfocytów <0,91 × 109/L). Łagodną limfopenię (liczby limfocytów od ≥0,8 × 109/L do <0,91 ×
109/L) zaobserwowano u 28% pacjentów; umiarkowaną limfopenię (liczby limfocytów od ≥0,5 ×
109/L do <0,8 × 109/L) utrzymującą się przez co najmniej sześć miesięcy zaobserwowano u 11%
pacjentów; ciężką limfopenię (liczba limfocytów <0,5 × 109/L) utrzymującą się przez co najmniej
sześć miesięcy zaobserwowano u 2% pacjentów. W grupie z ciężką limfopenią większość
stwierdzanych wartości liczbowych limfocytów pozostawała <0,5 × 109/L podczas kontynuacji
leczenia.
Ponadto, po 48 tygodniach terapii fumaranem dimetylu w ramach niekontrolowanego,
prospektywnego badania porejestracyjnego (n=185) u maksymalnie 37% i 6% pacjentów stwierdzono,
odpowiednio, umiarkowane (od ≥0,2 × 109/L do <0,4 × 109/L) lub ciężkie (<0,2 × 109/L) zmniejszenie
liczby limfocytów T CD4+, przy czym częściej występował spadek limfocytów T CD8+, do poziomu
<0,2 × 109/L u maksymalnie 59% pacjentów i do poziomu <0,1 × 109/L u 25% pacjentów.
W kontrolowanych i niekontrolowanych badaniach klinicznych pacjentów z liczbą limfocytów poniżej
DGN, u których przerwano leczenie fumaranem dimetylu, monitorowano pod kątem powrotu liczby
limfocytów do wartości DGN (patrz punkt 5.1).
Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML)
Zgłaszano przypadki zakażenia wirusem Johna-Cunninghama (JCV) powodującego postępującą
wieloogniskową leukoencefalopatię (PML) w związku ze stosowaniem fumaranu dimetylu
(patrz punkt 4.4). PML może prowadzić do zgonu lub ciężkiej niepełnosprawności. W jednym z badań
klinicznych u jednego pacjenta przyjmującego fumaran dimetylu wystąpiła zakończona zgonem PML
w przebiegu ciężkiej i długotrwałej limfopenii (liczby limfocytów przeważnie <0,5 × 109/L przez
3,5 roku). Po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego fumaran dimetylu do obrotu PML
wystąpiła też w przebiegu umiarkowanej i łagodnej limfopenii (>0,5 × 109/L do < DGN według
zakresu referencyjnego określonego przez lokalne laboratorium).
U kilku pacjentów z PML, u których oznaczono liczbę podtypów limfocytów T w momencie
rozpoznania PML, stwierdzono zmniejszenie liczby limfocytów T CD8+ do poziomu <0,1 × 109/L,
podczas gdy redukcja liczby limfocytów T CD4+ była zróżnicowana (od <0,05 do 0,5 × 109/L)
i skorelowana bardziej z ogólnym stopniem nasilenia limfopenii (<0,5 × 109/L do <DGN). W efekcie
u tych pacjentów występował podwyższony stosunek limfocytów CD4+/CD8+.
Długotrwała umiarkowana do ciężkiej limfopenia zwiększa ryzyko wystąpienia PML w związku
ze stosowaniem fumaranu dimetylu. Jednak PML występowała też u pacjentów z łagodną limfopenią.
Ponadto większość przypadków PML po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego fumaran
dimetylu do obrotu występowała u pacjentów w wieku >50 lat.
Zakażenie wirusem półpaśca
W związku ze stosowaniem fumaranu dimetylu zgłaszano przypadki zakażenia półpaścem. Podczas
długoterminowego badania uzupełniającego, w którym leczonych było 1736 pacjentów ze
stwardnieniem rozsianym, około 5% z nich zgłosiło jedno lub więcej zdarzeń zachorowania na
półpasiec, z których 42% oceniono jako łagodne, 55% jako umiarkowane a 3% jako ciężkie. Czas do
wystąpienia objawów od podania pierwszej dawki fumaranu dimetylu wynosił od około 3 miesięcy do
10 lat. U czterech pacjentów wystąpiły zdarzenia o ciężkim nasileniu i wszystkie te zdarzenia ustąpiły
U większości pacjentów, włączając tych, u których wystąpiło ciężkie zakażenie półpaścem, liczba
limfocytów była większa niż DGN. U większości chorych ze współistniejącymi liczbami limfocytów
poniżej wartości DGN limfopenię sklasyfikowano jako umiarkowaną lub ciężką.
Po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego fumaran dimetylu do obrotu większość
przypadków zakażenia półpaścem stanowiły przypadki nieuznane za ciężkie, które ustąpiły po
zastosowaniu leczenia. Istnieją ograniczone dane na temat bezwzględnej liczby limfocytów (ALC)
u pacjentów z zakażeniem półpaścem z okresu po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego
fumaran dimetylu do obrotu. Jednak w momencie zgłaszania u większości pacjentów występowała
limfopenia umiarkowana (od ≥0,5 × 109/L do <0,8 × 109/L) lub ciężka (od <0,5 × 109/L do 0,2 ×
109/L) (patrz punkt 4.4).
Nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych
W badaniach kontrolowanych placebo stężenie ciał ketonowych w moczu (1+ lub więcej) było
większe u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu (45%) w porównaniu do placebo (10%).
W badaniach klinicznych nie zaobserwowano niepożądanych następstw klinicznych.
Stężenia 1,25-dihydroksywitaminy D zmniejszały się u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu
bardziej niż w grupie placebo (procentowa mediana zmniejszenia stężenia po 2 latach w stosunku do
wartości wyjściowej wynosiła odpowiednio 25% do 15%), natomiast stężenia parathormonu (PTH)
zwiększały się bardziej u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu w porównaniu do placebo
(procentowa mediana zwiększenia stężenia po 2 latach w stosunku do wartości wyjściowej wynosiła
odpowiednio 29% do 15%). Średnie wartości dla obu parametrów utrzymywały się w granicach
normy.
W ciągu pierwszych dwóch miesięcy leczenia obserwowano przemijający wzrost średniej liczby
granulocytów kwasochłonnych.
Dzieci i młodzież
W 96-tygodniowym, otwartym, randomizowanym badaniu z grupą kontrolną przyjmującą czynny lek,
dzieci i młodzież z RRMS (n=7 w wieku od 10 do poniżej 13 lat i n=71 w wieku od 13 do poniżej 18
lat) leczonych dawką 120 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, a następnie 240 mg dwa razy na dobę
przez pozostały czas leczenia. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży wydawał się podobny do
obserwowanego wcześniej u pacjentów dorosłych.
Schemat badania klinicznego u dzieci różnił się od badań klinicznych kontrolowanych placebo
u dorosłych. Z tego względu nie można wykluczyć, że zastosowanie innego schematu badania
klinicznego przyczyniło się do wystąpienia różnic liczbowych w zakresie działań niepożądanych
między populacją dzieci i młodzieży a populacją dorosłych. Zaburzenia żołądka i jelit oraz zaburzenia
układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia oraz działania niepożądane w postaci bólu głowy
i bolesnego miesiączkowania zgłaszano częściej (≥10%) w populacji dzieci i młodzieży niż w
populacji osób dorosłych. Te działania niepożądane były zgłaszane u dzieci i młodzieży z następującą
częstością (podaną w procentach):
• Ból głowy zgłoszono u 28% pacjentów leczonych fumaranem dimetylu w porównaniu do 36%
u pacjentów leczonych interferonem beta-1a.
• Zaburzenia żołądka i jelit zgłoszono u 74% pacjentów leczonych fumaranem dimetylu
w porównaniu do 31% u pacjentów leczonych interferonem beta-1a. Wśród nich ból brzucha
i wymioty najczęściej zgłaszano po zastosowaniu fumaranu dimetylu.
• Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia zgłoszono u 32% pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu w porównaniu do 11% u pacjentów leczonych interferonem
beta-1a. Wśród nich ból jamy ustnej i gardła oraz kaszel były najczęściej zgłaszanymi
działaniami niepożądanymi występującymi podczas stosowania fumaranu dimetylu.
• Bolesne miesiączki zgłoszono u 17% pacjentek leczonych fumaranem dimetylu w porównaniu
do 7% u pacjentek leczonych interferonem beta-1a.
W niewielkim, 24-tygodniowym, otwartym, niekontrolowanym badaniu z udziałem młodzieży
w wieku od 13 do 17 lat z RRMS (120 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, a następnie 240 mg dwa razy
na dobę przez pozostały czas leczenia; n=22), po którym nastąpiło 96-tygodniowe badanie
uzupełniające (240 mg dwa razy na dobę; n=20), profil bezpieczeństwa wydawał się podobny do
obserwowanego u pacjentów dorosłych.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa,
tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.