Dane pochodzą z oficjalnych ulotek i ChPL. Zostały wyodrębnione automatycznie (częściowo z użyciem AI), więc treści mogą być niepełne, przybliżone lub błędne. Wiążący jest zawsze oryginalny dokument. Brak informacji w serwisie nie oznacza, że jej nie ma. To nie jest porada medyczna, ranking ani polecenie leku: o wyborze i dawkowaniu decyduje lekarz lub farmaceuta. Nie odstawiaj leków na własną rękę. W razie nagłego, ciężkiego objawu dzwoń pod 112.
Dokumenty: wspólne dla wszystkich mocy
Dotyczy wszystkich mocy: te bloki mają dla każdej mocy ten sam zapis w dokumentach, więc są pokazane raz. Linki do plików ulotki i ChPL każdej mocy są w tabeli „Dostępne moce i opakowania”.
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- źródło: ChPL, pkt 6.4
- Termin ważności
- 3 lata (opakowanie nieotwarte)
źródło: ChPL, pkt 6.3
- Substancje pomocnicze
- Zawartość kapsułki (mikrotabletki dojelitowe); Kroskarmeloza sodowa; Celuloza mikrokrystaliczna, krzemowana (celuloza mikrokrystaliczna, krzemionka koloidalna; bezwodna); Krzemionka koloidalna bezwodna; Magnezu stearynian; Kwasu metakrylowego i metylu metakrylanu kopolimer (1:1); Trietylu cytrynian; Kwasu metakrylowego i etylu akrylanu kopolimer (1:1), dyspersja 30%; Talk mikronizowany; Symetykon; Osłonka kapsułki (120 mg)
- Korpus: Żelatyna; Tytanu dwutlenek (E 171)
- Wieczko: Żelatyna; Tytanu dwutlenek (E 171); Żelaza tlenek żółty (E172); Błękit brylantowy FCF (E133); Osłonka kapsułki (240 mg)
- Korpus i wieczko: Żelatyna; Tytanu dwutlenek (E 171); Żelaza tlenek żółty (E172); Błękit brylantowy FCF (E133); Tusz do nadruku kapsułki (czarny tusz); Szelak; Żelaza tlenek czarny (E 172); Glikol propylenowy (E1520); Amonowy wodorotlenek stężony (E 527)
źródło: ChPL, pkt 6.1
- Substancje wymienione w dokumencie (m.in. alergeny, cukry, alkohol, sód)
- barwniki: w składzie (Korpus); w składzie (Wieczko); w składzie (Korpus i wieczko)
- glikol propylenowy: w składzie (Korpus i wieczko)
- sód: mniej niż 1 mmol (23 mg) w kapsułce (ChPL pkt 4.4)
źródło: ChPL, pkt 4.4, ChPL, pkt 6.1
Pokazane są tylko substancje wymienione w dokumencie; brak wzmianki nie oznacza, że substancji nie ma w leku.
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: blister
źródło: ChPL, pkt 6.5
- Wygląd
- biały nadruk: wieczko nadruk: korpus nadruk: 120 nadruk: wieczko i korpus nadruk: 240
Dimethyl Fumarate Gedeon Richter, 120 mg, kapsułki dojelitowe, twarde są nieprzezroczyste, koloru ciemnozielonego („wieczko”) – białego („korpus”), z czarnym nadrukiem „120”. Rozmiar kapsułki nr 1 (długość ok. 19,4 mm). Zawartość kapsułek to białe mikrotabletki. Dimethyl Fumarate Gedeon Richter, 240 mg, kapsułki dojelitowe, twarde są nieprzezroczyste, koloru ciemnozielonego („wieczko i korpus”), z czarnym nadrukiem „240”. Rozmiar kapsułki nr 00 (długość ok. 23,3 mm). Zawartość kapsułek to białe mikrotabletki. Kapsułki pakowane są w białe, nieprzezroczyste blistry kalendarzowe z folii PVC/PE/PVDC/Aluminium. Blistry pakowane są w złożone tekturowe pudełko. Wielkość opakowań: Dimethyl Fumarate Gedeon Richter, 120 mg, kapsułki dojelitowe, twarde Pudełko tekturowe zawierające 14 kapsułek dojelitowych, twardych. Dimethyl Fumarate Gedeon Richter, 240 mg, kapsułki dojelitowe, twarde Pudełko tekturowe zawierające 56 lub 168 kapsułek dojelitowych, twardych. źródło: Ulotka, pkt 6, ChPL, pkt 3
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument: brak wpływu lub wpływ nieistotny źródło: „Produkt leczniczy Dimethyl Fumarate Gedeon Richter nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
45 pozycji wyodrębnione przez model AI
- bardzo często: Nagłe zaczerwienienie skóry; Obecność ciał ketonowych w moczu
- często: Zapalenie żołądka i jelit; Limfopenia; Leukopenia; Uczucie pieczenia; Uderzenia gorąca; Wymioty; Niestrawność; Zapalenie żołądka; Zaburzenie żołądka i jelit; Zwiększona aktywność aminotransferazy asparaginowej; Zwiększona aktywność aminotransferazy alaninowej; Świąd; Wysypka; Rumień; Łysienie; Białkomocz; Uczucie gorąca; Obecność albuminy w moczu; Zmniejszenie liczby białych krwinek
- niezbyt często: Trombocytopenia; Nadwrażliwość
- częstość nieznana: Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML); Półpasiec; Anafilaksja; Duszność; Hipoksja; Niedociśnienie tętnicze; Obrzęk naczyniowo-ruchowy; Nieżyt nosa; Polekowe uszkodzenie wątroby
- częstość niepodana w tekście: nagłe zaczerwienienia skóry; biegunka; nudności; ból brzucha; bóle w nadbrzuszu; uderzeń gorąca; zaczerwienienie; uczucie pieczenia skóry; nagłe zaczerwienienie skóry o ciężkim nasileniu; Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia; ból jamy ustnej i gardła; kaszel; Bolesne miesiączki
Ten układ ChPL nie dał się odczytać regułami, więc listę wyodrębnił model językowy (AI) z punktu 4.8; może być niepełna lub błędna, a częstość podano tylko tam, gdzie tekst ją zawiera. Sprawdź w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Wiek i masa ciała
-
- nie stosować poniżej 13 lat
źródło: „Nie należy podawać tego leku dzieciom w wieku poniżej 13 lat, ponieważ dane dotyczące tej grupy wiekowej są ograniczone.” · Ulotka, pkt 2
- Dawkowanie wg grup (cytat)
-
Dzieci i młodzież
„Dzieci i młodzież Dawkowanie u dzieci i młodzieży w wieku 13 lat i starszych jest takie samo, jak u dorosłych. Dane dotyczące stosowania u dzieci w wieku od 10 do 12 lat są ograniczone. Aktualnie dostępne dane przedstawiono w punktach 4.8 i 5.1, ale nie można ustalić zaleceń dotyczących dawkowania. Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności fumaranu dimetylu u dzieci w wieku poniżej 10 lat. Dane nie są dostępne.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie (zdanie bez nagłówka grupy): „Dawka początkowa wynosi 120 mg dwa razy na dobę.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie (zdanie bez nagłówka grupy): „Dawka początkowa: 120 mg dwa razy na dobę.” źródło: Ulotka, pkt 3
- dawkowanie (zdanie bez nagłówka grupy): „Zalecana dawka: 240 mg dwa razy na dobę.” źródło: Ulotka, pkt 3
- Grupy szczególne (cytat)
-
Pacjenci w podeszłym wieku
„Pacjenci w podeszłym wieku W badaniach klinicznych fumaran dimetylu stosowano u zbyt ograniczonej liczby pacjentów w wieku 55 lat i starszych, a także u niewystarczającej liczby pacjentów w wieku 65 lat i starszych, aby ustalić, czy reagują oni na fumaran dimetylu inaczej niż młodsi pacjenci (patrz punkt 5.2). Biorąc pod uwagę mechanizm działania substancji czynnej, teoretycznie nie ma powodów, dla których konieczne byłoby dostosowanie dawki u pacjentów w podeszłym wieku.” źródło: ChPL, pkt 4.2
Zaburzenia czynności nerek i wątroby
„Zaburzenia czynności nerek i wątroby Fumaranu dimetylu nie badano u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Kliniczne badania farmakologiczne nie wskazują na konieczność dostosowania dawki (patrz punkt 5.2). Należy jednak zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby (patrz punkt 4.4).” źródło: ChPL, pkt 4.2
Ciąża
„Ciąża Dostępne są nieliczne dane dotyczące stosowania u kobiet w okresie ciąży (od 300 do 1000 przypadków), pochodzące z rejestru ciąż lub spontanicznych zgłoszeń po wprowadzeniu fumaranu dimetylu do obrotu. W rejestrze ciąż u kobiet stosujących fumaran dimetylu udokumentowano 289 zebranych prospektywnie przypadków kobiet ze stwardnieniem rozsianym narażonych na fumaran dimetylu. Mediana czasu trwania ekspozycji na fumaran dimetylu wynosiła 4,6 tygodnia ciąży, przy ograniczonej ekspozycji także po szóstym tygodniu (44 przypadki).” (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: ChPL, pkt 4.6
Karmienie piersią
„Karmienie piersią Nie wiadomo, czy fumaran dimetylu lub jego metabolity przenikają do mleka ludzkiego. Nie można wykluczyć zagrożenia dla noworodków/niemowląt. Należy podjąć decyzję, czy przerwać karmienie piersią, czy przerwać podawanie produktu leczniczego Dimethyl Fumarate Gedeon Richter, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyść z leczenia dla matki.” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Płodność: „Płodność Brak danych dotyczących wpływu fumaranu dimetylu na płodność u ludzi. Dane pochodzące z badań przedklinicznych nie wskazują na to, aby stosowanie fumaranu dimetylu zwiększało ryzyko obniżenia płodności (patrz punkt 5.3).” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Jedzenie, napoje i alkohol (cytat)
-
- jedzenie i napoje: „Produkt leczniczy Dimethyl Fumarate Gedeon Richter należy przyjmować z posiłkiem (patrz punkt” źródło: ChPL, pkt 4.2
- jedzenie i napoje: „U pacjentów, u których występują działania niepożądane ze strony układu pokarmowego lub nagłe zaczerwienienie skóry, przyjmowanie produktu leczniczego Dimethyl Fumarate Gedeon Richter z posiłkiem może poprawić tolerancję leku (patrz punkty 4.4, 4.5 i 4.8).” źródło: ChPL, pkt 4.2
jedzenie i napoje
„Należy unikać spożywania dużych ilości wysokoprocentowych napojów alkoholowych (ponad 30% alkoholu objętościowo) w ciągu godziny od przyjęcia fumaranu dimetylu, ponieważ alkohol może prowadzić do zwiększenia częstości działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego.” źródło: ChPL, pkt 4.5
- alkohol: „Spożywanie umiarkowanych ilości alkoholu nie zmieniało ekspozycji na fumaran dimetylu i nie wiązało się z nasileniem działań niepożądanych.” źródło: ChPL, pkt 4.5
Z ulotkiOficjalna informacja dla pacjenta dołączana do opakowania leku. i ChPLOficjalny dokument dla lekarzy i farmaceutów z pełnymi informacjami o leku. wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed przyjęciem leku Dimethyl Fumarate Ge deon Richter
Kiedy nie przyjmować leku Dimethyl Fumarate Gedeon Richter
- jeśli pacjent ma uczulenie na fumaran dimetylu lub którykolwiek z pozostałych składników
tego leku (wymienionych w punkcie 6).
- jeśli u pacjenta podejrzewa się lub zostanie potwierdzone wy stąpienie rzadkiego zakażenia
mózgu zwanego postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią (ang. progressive
multifocal leukoencephalopathy, PML).
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Lek Dimethyl Fumarate Gedeon Richter może niekorzystnie wpływać na liczbę białych krwinek oraz
czynność nerek i wątroby. Przed rozpoczęciem leczenia lekiem Dimethyl Fumarate Gedeon Richter
lekarz zbada liczbę białych krwinek u pacjenta oraz sprawdzi, czy nerki i wątroba funkcjonują
prawidłowo. Badania te lekarz będzie przeprowadzał okresowo w trakcie leczenia. Jeżeli w trakcie
leczenia liczba białych krwinek u pacjenta się zmniejszy, lekarz może rozważyć przeprowadzenie
dodatkowych badań lub przerwanie leczenia.
Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Dimethyl Fumarate Gedeon Richter należy omówić to
z lekarzem, jeśli u pacjenta występuje:
- ciężka choroba nerek
- ciężka choroba wątroby
- choroba żołądka lub jelit
- ciężkie zakażenie (np. zapalenie płuc)
Podczas leczenia lekiem Dimethyl Fumarate Gedeon Richter może wystąpić półpasiec. W niektórych
przypadkach wystąpiły ciężkie powikłania. W razie podejrzenia u pacjenta jakichkolwiek objawów
półpaśca należy niezwłocznie poinformować o tym lekarza.
Jeżeli stwardnienie rozsiane się nasili (np. u pacjenta wystąpi osłabienie lub zaburzenia widzenia) lub
pojawią się nowe objawy, pacjent powinien natychmiast skontaktować się z lekarzem, ponieważ mogą
to być objawy rzadko występującego zakażenia mózgu zwanego PML. PML to ciężka choroba, która
może prowadzić do ciężkiej niepełnosprawności lub zgonu.
Podczas stosowania leku zawierającego fumaran dimetylu w skojarzeniu z innymi estrami kwasu
fumarowego stosowanymi w leczeniu łuszczycy (choroba skóry) zgłaszano rzadkie, ale ciężkie
zaburzenie czynności nerek zwane zespołem Fanconiego. Jeśli pacjent zauważy, że oddaje więcej
moczu, czuje większe pragnienie i pije więcej niż zwykle, jego mięśnie wydają się słabsze, dojdzie do
złamania kości lub po prostu czuje ból, należy możliwie jak najszybciej zgłosić się do lekarza w celu
dalszego zbadania tych objawów.
Dzieci i młodzież
Nie należy podawać tego leku dzieciom w wieku poniżej 13 lat, ponieważ dane dotyczące tej grupy
wiekowej są ograniczone.
Lek Dimethyl Fumarate Gedeon Richter a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta
obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje przyjmować, w szczególności o:
- lekach zawierających estry kwasu fumarowego (fumarany) stosowanych w leczeniu
łuszczycy;
- lekach wpływających na układ odpornościowy, w tym chemioterapeutykach, lekach
immunosupresyjnych lub innych lekach stosowanych w leczeniu stwardnienia rozsianego;
- lekach mających wpływ na nerki, w tym niektórych antybiotykach (stosowanych w leczeniu
zakażeń), lekach moczopędnych (diuretyki), niektórych rodzajach leków przeciwbólowych
(takie jak ibuprofen i inne podobne leki przeciwzapalne oraz leki wydawane bez recepty) oraz
lekach zawierających lit;
- stosowanie niektórych szczepionek (szczepionek zawierających żywe drobnoustroje) podczas
przyjmowania leku Dimethyl Fumarate Gedeon Richter może spowodować rozwój zakażenia,
dlatego należy tego unikać. Lekarz doradzi, czy należy podać szczepionki innego rodzaju
(szczepionki zawierające martwe drobnoustroje).
Dimethyl Fumarate Gedeon Richter z alkoholem
Należy unikać spożywania wysokoprocentowych napojów alkoholowych (ponad 30% alkoholu
objętościowo, np. spirytusu) w ilości większej niż 50 mL w ciągu godziny od przyjęcia leku Dimethyl
Fumarate Gedeon Richter, z powodu ryzyka interakcji pomiędzy alkoholem i tym lekiem. Może to
prowadzić do wystąpienia nieżytu żołądka (zapalenia błony śluzowej żołądka), zwłaszcza u osób
podatnych na tę chorobę.
Ciąża i karmienie piersią
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć
dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.
Ciąża
Istnieją ograniczone dane dotyczące wpływu tego leku, stosowanego przez kobietę w ciąży, na
nienarodzone dziecko. Leku Dimethyl Fumarate Gedeon Richter nie należy stosować podczas ciąży,
chyba że pacjentka omówiła to z lekarzem, a stosowanie leku jest konieczne.
Karmienie piersią
Nie wiadomo, czy substancja czynna leku Dimethyl Fumarate Gedeon Richter przenika do mleka
ludzkiego. Lekarz doradzi pacjentce, czy powinna przerwać karmienie piersią, czy przerwać
przyjmowanie leku Dimethyl Fumarate Gedeon Richter. Decyzja zostanie podjęta w oparciu o ocenę
korzyści dla dziecka wynikających z karmienia piersią w porównaniu do korzyści dla pacjentki
wynikających z leczenia.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Nie należy się spodziewać, aby lek Dimethyl Fumarate Gedeon Richter miał wpływ na zdolność
prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Lek Dimethyl Fumarate Gedeon Richter zawiera sód
Ten lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w kapsułce, to znaczy lek uznaje się za „wolny od
sodu”.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Ciężkie działania niepożądane
Fumaran dimetylu może zmniejszać liczbę limfocytów, które są rodzajem białych krwinek. Mała
liczba białych krwinek może zwiększać ryzyko zakażeń, w tym rzadko występującego zakażenia
mózgu, zwanego postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią (PML). PML może prowadzić do
ciężkiej niepełnosprawności lub zgonu. PML stwierdzano po upływie od 1 roku do 5 lat terapii,
dlatego lekarz powinien kontrolować liczbę białych krwinek u pacjenta przez cały czas trwania
leczenia, a pacjent powinien zwracać uwagę na objawy opisane poniżej, które mogą wskazywać na
PML. Ryzyko wystąpienia PML może być większe, jeżeli pacjent przyjmował wcześniej leki
zaburzające funkcjonowanie układu odpornościowego.
Objawy PML mogą przypominać nawrotowy rzut stwardnienia rozsianego. Należą do nich
pojawiające się osłabienie lub jego nasilenie się po jednej stronie ciała; zaburzenia koordynacji
ruchów; zaburzenia widzenia, toku myślenia lub pamięci; splątanie (dezorientacja) lub zmiany
osobowości, lub zaburzenia mowy i trudności komunikacyjne trwające dłużej niż kilka dni. Z tego
względu, jeśli pacjent w trakcie przyjmowania leku Dimethyl Fumarate Gedeon Richter zauważy
nasilenie objawów związanych ze stwardnieniem rozsianym lub wystąpienie jakichkolwiek nowych
objawów, powinien jak najszybciej jak to możliwe skontaktować się z lekarzem. Należy też
porozmawiać z partnerem lub opiekunami i poinformować ich o swoim leczeniu. Mogą wystąpić
objawy, których pacjent może nie być świadomy.
• W razie wystąpienia któregokolwiek z wymienionych objawów należy natychmiast
skontaktować się z lekarzem
Ciężkie reakcje alergiczne
Częstość występowania ciężkich reakcji alergicznych nie może być określona na podstawie
dostępnych danych (częstość nieznana).
Bardzo częstym działaniem niepożądanym jest nagłe zaczerwienienie skóry twarzy lub ciała
(napadowe zaczerwienienie skóry). Jeżeli napadowemu zaczerwienieniu skóry towarzyszy czerwona
wysypka lub pokrzywka oraz którykolwiek z poniższych objawów:
- obrzęk twarzy, warg, jamy ustnej lub języka (obrzęk naczyniowo-ruchowy)
- świszczący oddech, trudności w oddychaniu lub zadyszka (duszność, niedotlenienie)
- zawroty głowy lub utrata przytomności (niedociśnienie tętnicze)
może to wskazywać na ciężką reakcję alergiczną (anafilaksję).
• Należy przerwać przyjmowanie leku Dimethyl Fumarate Gedeon Richter i natychmiast
skontaktować się z lekarzem
Inne działania niepożądane
Bardzo często (mogą wystąpić częściej niż u 1 na 10 osób):
- zaczerwienienie skóry twarzy lub uczucie podwyższonej temperatury ciała, gorąca, pieczenia
skóry lub swędzenia skóry (napadowe zaczerwienienie skóry)
- luźne stolce (biegunka)
- mdłości (nudności)
- bóle lub skurcze żołądka
• Przyjmowanie leku z jedzeniem pomoże złagodzić wymienione powyżej działania
niepożądane
Podczas przyjmowania fumaranu dimetylu w badaniach moczu bardzo często stwierdza się
zwiększoną produkcję ciał ketonowych (substancji normalnie wytwarzanych w organizmie).
Należy zapytać lekarza, jak radzić sobie z działaniami niepożądanymi. Lekarz może zmniejszyć
dawkę leku. Nie można samemu zmniejszać dawki leku, chyba że lekarz to zaleci.
Często (mogą wystąpić nie częściej niż u 1 na 10 osób):
- zapalenie błony śluzowej jelit (nieżyt przewodu pokarmowego)
- wymioty
- niestrawność
- zapalenie błony śluzowej żołądka (nieżyt żołądka)
- zaburzenia ze strony żołądka i jelit
- pieczenie skóry
- uderzenia gorąca, uczucie gorąca
- swędzenie skóry (świąd)
- wysypka
- różowe lub czerwone plamy na skórze (rumień)
- utrata włosów (łysienie)
Działania niepożądane, które mogą powodować nieprawidłowe wyniki badań krwi lub moczu
- mała liczba białych krwinek we krwi ( limfopenia, leukopenia). Zmniejszona liczba białych
krwinek może oznaczać, że organizm jest mniej zdolny zwalczać zakażenie. W razie ciężkiego
zakażenia (np. zapalenia płuc) należy natychmiast skontaktować się z lekarzem
- białko (albumina) w moczu
- zwiększona aktywność enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) we krwi
Niezbyt często (mogą wystąpić nie częściej niż u 1 na 100 osób):
- reakcje alergiczne (nadwrażliwość)
- zmniejszenie liczby płytek krwi
Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych):
- zapalenie wątroby i zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT lub AspAT
jednocześnie z bilirubiną)
- półpasiec, z takimi objawami jak: pęcherze na skórze, pieczenie, swędzenie lub ból skóry,
zwykle po jednej stronie górnej części ciała lub twarzy oraz innymi objawami, takimi jak
gorączka i osłabienie we wczesnych stadiach zakażenia, następnie drętwienie, swędzenie lub
czerwone plamy z silnym bólem
- katar (nieżyt nosa)
Dzieci (w wieku 13 lat i powyżej) i młodzież
Wymienione powyżej działania niepożądane dotyczą również dzieci i młodzieży.
Niektóre działania niepożądane zgłaszano częściej u dzieci i młodzieży niż u dorosłych, np. ból
głowy, ból brzucha lub skurcze żołądka, wymioty, ból gardła, kaszel i bolesne miesiączki.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można
zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów
Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych,
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
tel.: + 48 22 49 21 301
faks: + 48 22 49 21 309
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną
w punkcie 6.1.
Podejrzenie lub rozpoznanie postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (ang. progressive
multifocal leukoencephalopathy, PML).
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Badania krwi/analizy laboratoryjne
Czynność nerek
W badaniach klinicznych u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu obserwowano zmiany
w wynikach badań laboratoryjnych czynności nerek (patrz punkt 4.8). Kliniczne znaczenie takich
zmian nie jest znane. Zaleca się przeprowadzać ocenę czynności nerek (np. oznaczanie kreatyniny,
azotu mocznikowego we krwi oraz ogólne badanie moczu) przed rozpoczęciem leczenia, po 3 i 6
miesiącach leczenia, następnie co 6 do 12 miesięcy oraz zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.
Czynność wątroby
W wyniku leczenia fumaranem dimetylu może dojść do polekowego uszkodzenia wątroby, w tym
zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych (≥ 3-krotnie przekroczona górna granica normy
(GGN)) i zwiększenia stężenia bilirubiny całkowitej (≥ 2-krotnie przekroczona GGN). Działania
niepożądane mogą wystąpić w ciągu kilku dni, po kilku tygodniach lub po dłuższym okresie od
rozpoczęcia stosowania. Po przerwaniu leczenia obserwowano ustąpienie działań niepożądanych.
Zaleca się przeprowadzenie badania aktywności aminotransferaz (np. aminotransferazy alaninowej
[AlAT], aminotransferazy asparaginianowej [AspAT]) i stężenia bilirubiny całkowitej w surowicy
przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia, zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.
Limfocyty
U pacjentów leczonych fumaranem dimetylu może wystąpić limfopenia (patrz punkt 4.8).
Bezpośrednio przed rozpoczęciem leczenia produktem leczniczym Dimethyl Fumarate Gedeon
Richter należy wykonać badanie pełnej morfologii krwi, łącznie z oznaczeniem liczby limfocytów.
Jeżeli liczba limfocytów okaże się być poniżej prawidłowego zakresu, należy przed wdrożeniem
leczenia dokładnie zbadać możliwe przyczyny. Fumaranu dimetylu nie badano u pacjentów, u których
już wcześniej występowała mała liczba limfocytów, a zatem należy zachować ostrożność podczas
leczenia tych pacjentów. Leczenia nie należy rozpoczynać u pacjentów z ciężką limfopenią (liczbą
limfocytów < 0,5 × 109/L).
Po rozpoczęciu leczenia co 3 miesiące należy wykonywać pełną morfologię krwi łącznie
z oznaczeniem liczby limfocytów.
Ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia PML u pacjentów z limfopenią zaleca się wzmożony
nadzór i postępowanie, jak następuje:
• U pacjentów z ciężką i długotrwałą limfopenią (liczba limfocytów < 0,5 × 109/L), która
utrzymuje się przez ponad 6 miesięcy należy zaprzestać leczenia.
• U pacjentów z długotrwałym umiarkowanym zmniejszeniem liczby limfocytów ≥ 0,5 × 109/L
do < 0,8 × 109/L, które utrzymuje się przez ponad 6 miesięcy, należy ponownie ocenić stosunek
korzyści do ryzyka w związku z leczeniem produktem leczniczym Dimethyl Fumarate Gedeon
Richter.
• U pacjentów z liczbą limfocytów poniżej dolnej granicy normy (DGN), zgodnie z zakresem
referencyjnym określonym przez lokalne laboratorium, zaleca się regularne monitorowanie
bezwzględnej liczby limfocytów. Należy uwzględnić też inne czynniki, które mogą dodatkowo
zwiększać indywidualne ryzyko wystąpienia PML (patrz podpunkt dotyczący PML poniżej).
Liczbę limfocytów należy monitorować do czasu ich powrotu do prawidłowych wartości (patrz punkt
5.1). Gdy to nastąpi i gdy brak innych metod leczenia, decyzja dotycząca ponownego wdrożenia
leczenia produktem leczniczym Dimethyl Fumarate Gedeon Richter po jego przerwaniu powinna
opierać się na ocenie klinicznej.
Badanie obrazowe metodą rezonansu magnetycznego (ang. magnetic resonance imaging, MRI)
Przed rozpoczęciem leczenia produktem leczniczym Dimethyl Fumarate Gedeon Richter powinien
być dostępny wyjściowy wynik badania MRI (zazwyczaj z badania wykonanego w ciągu poprzednich
3 miesięcy) do celów porównawczych. Należy rozważyć konieczność wykonania kolejnych badań
MRI, zgodnie z zaleceniami obowiązującymi w danym kraju lub rejonie. Badanie takie może być
przeprowadzane w ramach ściślejszego monitorowania pacjentów, u których stwierdzono zwiększone
ryzyko wystąpienia PML. W przypadku klinicznego podejrzenia PML, należy niezwłocznie wykonać
badanie MRI w celach diagnostycznych.
Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML)
U pacjentów leczonych fumaranem dimetylu zgłaszano przypadki PML (patrz punkt 4.8). PML jest
oportunistycznym zakażeniem wywołanym wirusem Johna-Cunninghama (ang. John-Cunningham
virus, JCV), które może prowadzić do zgonu lub ciężkiej niepełnosprawności.
Stosowanie fumaranu dimetylu i innych produktów leczniczych zawierających fumarany wiązało się
z przypadkami PML w przebiegu limfopenii (liczba limfocytów poniżej DGN). Długotrwała
umiarkowana lub ciężka limfopenia zwiększa ryzyko wystąpienia PML w związku ze stosowaniem
fumaranu dimetylu. Ryzyka tego nie można jednak wykluczyć u pacjentów z łagodną limfopenią.
Dodatkowe czynniki, które mogą przyczynić się do zwiększonego ryzyka PML w przebiegu
limfopenii, są następujące:
- czas trwania terapii fumaranem dimetylu. Przypadki PML wystąpiły po upływie od około
1 roku do 5 lat leczenia, choć dokładna zależność pomiędzy wystąpieniem PML a czasem
trwania leczenia nie jest znana
- istotne zmniejszenie liczby limfocytów T CD4+ i w szczególności limfocytów T CD8+, które są
ważnym elementem obrony immunologicznej (patrz punkt 4.8) oraz
- wcześniejsze leczenie immunosupresyjne lub immunomodulacyjne (patrz poniżej).
Lekarze powinni ocenić stan pacjentów w celu określenia czy objawy podmiotowe wskazują na
zaburzenia neurologiczne. Jeśli tak, należy ustalić, czy są one typowe dla stwardnienia rozsianego,
czy też mogą wskazywać na PML.
W momencie wystąpienia pierwszych objawów przedmiotowych lub podmiotowych wskazujących na
PML należy wstrzymać stosowanie produktu leczniczego Dimethyl Fumarate Gedeon Richter oraz
przeprowadzić odpowiednie badania diagnostyczne, w tym oznaczenie DNA wirusa JCV w płynie
mózgowo-rdzeniowym (PMR) metodą ilościowej reakcji łańcuchowej polimerazy (ang. polymerase
chain reaction, PCR). Objawy PML mogą przypominać nawrotowy rzut stwardnienia rozsianego.
Typowe objawy PML są różnorodne, rozwijają się w ciągu dni lub tygodni i obejmują: postępujące
osłabienie po jednej stronie ciała lub niezborność ruchową kończyn, zaburzenia widzenia, zmiany
w toku myślenia, pamięci oraz orientacji, prowadzące do splątania i zmian osobowości. Lekarze
powinni zwracać szczególną uwagę na objawy podmiotowe wskazujące na PML, których pacjent
może nie zauważyć. Należy też poradzić pacjentom, aby poinformowali partnera lub opiekunów
o stosowanym leczeniu, ponieważ mogą oni zauważyć objawy podmiotowe, których pacjent nie jest
świadomy.
PML może występować tylko przy jednoczesnym zakażeniu wirusem Johna-Cunninghama (JCV).
Należy wziąć pod uwagę, że nie zbadano wpływu limfopenii na dokładność testu na oznaczenie miana
przeciwciał anty-JCV w surowicy u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu. Należy również
przypomnieć, że ujemny wynik tego testu (w przypadku prawidłowej liczby limfocytów) nie wyklucza
możliwości późniejszego zakażenia wirusem JCV.
Jeśli u pacjenta wystąpi PML, należy całkowicie odstąpić od stosowania produktu leczniczego
Dimethyl Fumarate Gedeon Richter.
Wcześniejsze leczenie immunosupresyjne lub immunomodulacyjne
Nie przeprowadzono badań oceniających skuteczność i bezpieczeństwo fumaranu dimetylu
w przypadku zmiany z leczenia innymi lekami modyfikującymi przebieg choroby na leczenie
fumaranem dimetylu. Wcześniejsze leczenie immunosupresyjne może przyczynić się do wystąpienia
PML u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu.
Przypadki PML zgłaszano u pacjentów leczonych wcześniej natalizumabem, przy czym PML stanowi
znane ryzyko związane z jego stosowaniem. Lekarze powinni mieć świadomość, że przypadki PML
występujące po niedawnym zaprzestaniu stosowania natalizumabu mogą nie wiązać się z limfopenią.
Ponadto większość potwierdzonych przypadków PML podczas stosowania fumaranu dimetylu
wystąpiła u pacjentów otrzymujących wcześniej leczenie immunomodulacyjne.
Zmieniając inny lek modyfikujący przebieg choroby na produkt leczniczy Dimethyl Fumarate Gedeon
Richter, należy uwzględnić okres półtrwania i mechanizm działania odstawianego leku, aby uniknąć
addytywnego wpływu na układ odpornościowy i jednocześnie zmniejszyć ryzyko nawrotu
stwardnienia rozsianego. Zaleca się wykonanie pełnej morfologii krwi przed wdrożeniem leczenia
produktem leczniczym Dimethyl Fumarate Gedeon Richter oraz regularne przeprowadzanie tego
badania w trakcie leczenia (patrz powyżej: Badania krwi/analizy laboratoryjne).
Ciężkie zaburzenia czynności nerek lub wątroby
Fumaranu dimetylu nie badano u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, a
zatem produkt leczniczy należy stosować ostrożnie w tej grupie pacjentów (patrz punkt 4.2).
Ciężka czynna choroba układu pokarmowego
Fumaranu dimetylu nie badano u pacjentów z ciężką czynną chorobą układu pokarmowego, a zatem
produkt leczniczy należy stosować ostrożnie w tej grupie pacjentów.
Nagłe zaczerwienienie skóry
Nagłe zaczerwienie skóry stwierdzano u 34% uczestników badań klinicznych leczonych fumaranem
dimetylu. U większości pacjentów, u których wystąpiło, objaw ten miał nasilenie łagodne lub
umiarkowane. Z danych pochodzących z badań z udziałem zdrowych ochotników wynika,
że mediatorem nagłego zaczerwienienia skóry związanego ze stosowaniem fumaranu dimetylu jest
prawdopodobnie prostaglandyna. W przypadku pacjentów z nieznośnym zaczerwienieniem korzystne
może być krótkotrwałe leczenie 75 mg kwasu acetylosalicylowego bez otoczki dojelitowej (patrz
punkt 4.5). W dwóch badaniach z udziałem zdrowych ochotników częstość i nasilenie nagłego
zaczerwienienia skóry zmniejszyły się w okresie podawania kwasu acetylosalicylowego.
U 3 pacjentów spośród 2560 uczestników badań klinicznych leczonych fumaranem dimetylu
wystąpiły silne objawy zaczerwienienia skóry, które były prawdopodobnie spowodowane reakcją
nadwrażliwości lub rzekomoanafilaktyczną. Te działania niepożądane nie zagrażały życiu,
ale doprowadziły do hospitalizowania pacjenta. Lekarzy i pacjentów należy ostrzec o takim ryzyku
w przypadku wystąpienia ciężkiej reakcji zaczerwienienia skóry (patrz punkty 4.2, 4.5 i 4.8).
Reakcje anafilaktyczne
Po wprowadzeniu fumaranu dimetylu do obrotu zgłaszano przypadki reakcji anafilaktycznej lub
anafilaktoidalnej po podaniu fumaranu dimetylu (patrz punkt 4.8). Objawami mogą być duszność,
hipoksja, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioworuchowy, wysypka lub pokrzywka. Nie jest
znany mechanizm wywoływania reakcji anafilaktycznej przez fumaran dimetylu. Reakcja ta
występuje zwykle po podaniu pierwszej dawki, może jednak wystąpić w dowolnym momencie
leczenia i może być ciężka oraz może stanowić zagrożenie dla życia. Należy poinformować pacjenta,
że jeśli wystąpią objawy przedmiotowe lub podmiotowe anafilaksji, należy przerwać stosowanie
produktu leczniczego Dimethyl Fumarate Gedeon Richter i natychmiast skontaktować się z lekarzem.
Nie należy wznawiać leczenia (patrz punkt 4.8).
Zakażenia
W badaniach fazy 3 prowadzonych z kontrolą placebo u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu
i u pacjentów otrzymujących placebo częstość występowania zakażeń (60% w porównaniu do 58%)
oraz ciężkich zakażeń (2% w porównaniu do 2%) była podobna. Jednakże ze względu na właściwości
immunomodulacyjne fumaranu dimetylu (patrz punkt 5.1), jeśli u pacjenta rozwinie się ciężkie
zakażenie, należy rozważyć czasowe wstrzymanie leczenia produktem leczniczym Dimethyl Fumarate
Gedeon Richter, a przed jego wznowieniem przeprowadzić ponowną ocenę korzyści i ryzyka.
Pacjentom przyjmującym produkt leczniczy Dimethyl Fumarate Gedeon Richter należy zalecić,
aby zgłaszali lekarzowi wystąpienie objawów zakażenia. Nie należy rozpoczynać leczenia produktem
leczniczym Dimethyl Fumarate Gedeon Richter u pacjentów z ciężkimi zakażeniami, dopóki
zakażenie/zakażenia nie ustąpi/nie ustąpią.
Nie obserwowano większej częstości ciężkich zakażeń u pacjentów z liczbą limfocytów < 0,8 × 109/L
lub < 0,5 × 109/L (patrz punkt 4.8). Jeżeli leczenie jest kontynuowane w obecności umiarkowanej do
ciężkiej i długotrwałej limfopenii, nie można wykluczyć ryzyka oportunistycznych zakażeń, w tym
PML (patrz podpunkt dotyczący PML w punkcie 4.4).
Zakażenia półpaścem
Podczas stosowania fumaranu dimetylu zgłaszano przypadki półpaśca (patrz punkt 4.8). Większości
z nich nie uznano za ciężkie; jednakże zgłaszano też ciężkie przypadki, w tym półpasiec rozsiany,
półpasiec oczny, półpasiec uszny, półpasiec z powikłaniami neurologicznymi, zapalenie opon
mózgowych i mózgu w półpaścu oraz zapalenie opon mózgowych i rdzenia w półpaścu. Te działania
niepożądane mogą wystąpić w dowolnym czasie leczenia. Pacjentów należy monitorować w kierunku
przedmiotowych i podmiotowych objawów półpaśca, zwłaszcza gdy zgłaszana jest współistniejąca
limfocytopenia. W razie wystąpienia półpaśca należy wdrożyć odpowiednie leczenie. U pacjentów
z ciężkimi zakażeniami należy rozważyć zaprzestanie leczenia do czasu ustąpienia zakażenia (patrz
punkt 4.8).
Rozpoczęcie leczenia
Leczenie należy rozpoczynać stopniowo, aby ograniczyć występowanie nagłego zaczerwienienia
skóry oraz działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego (patrz punkt 4.2).
Zespół Fanconiego
Podczas stosowania produktu leczniczego zawierającego fumaran dimetylu w skojarzeniu z innymi
estrami kwasu fumarowego zgłaszano przypadki zespołu Fanconiego. Zespół Fanconiego jest zwykle
przemijający, dlatego ważne jest jego wczesne rozpoznanie i przerwanie leczenia fumaranem
dimetylu, aby zapobiec wystąpieniu zaburzeń czynności nerek i osteomalacji. Najważniejsze objawy
to: białkomocz, cukromocz (przy prawidłowym stężeniu glukozy we krwi), hiperaminoacyduria
i fosfaturia (może występować jednocześnie z hipofosfatemią). Progresja może obejmować takie
objawy, jak wielomocz, nadmierne pragnienie i osłabienie mięśni proksymalnych. W rzadkich
przypadkach może rozwinąć się osteomalacja hipofosfatemiczna z niezlokalizowanym bólem kości,
zwiększona aktywność fosfatazy zasadowej w surowicy oraz złamania przeciążeniowe. Co istotne,
zespół Fanconiego może wystąpić bez zwiększonego stężenia kreatyniny ani niskiego współczynnika
filtracji kłębuszkowej. W razie wystąpienia niejednoznacznych objawów, należy rozważyć rozwój
zespołu Fanconiego i wykonać odpowiednie badania.
Substancje pomocnicze
Ten produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w kapsułce, to znaczy produkt
leczniczy uznaje się za „wolny od sodu”.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Leki przeciwnowotworowe, immunosupresyjne i kortykosteroidy
Nie badano stosowania fumaranu dimetylu w skojarzeniu z lekami przeciwnowotworowymi ani
immunosupresyjnymi, a zatem należy zachować ostrożność podczas ich równoczesnego stosowania.
W badaniach klinicznych dotyczących stwardnienia rozsianego leczenie nawrotowych rzutów choroby
krótkimi seriami dożylnych kortykosteroidów nie wiązało się z klinicznie istotnym zwiększeniem
częstości zakażeń.
Szczepionki
Podczas leczenia produktem leczniczym Dimethyl Fumarate Gedeon Richter można rozważyć
jednoczesne stosowanie szczepionek inaktywowanych zgodnie z krajowym kalendarzem szczepień.
W badaniu klinicznym z udziałem ogółem 71 pacjentów z RRMS, u pacjentów otrzymujących
fumaran dimetylu 240 mg dwa razy na dobę przez co najmniej 6 miesięcy (n=38) lub niepegylowany
interferon przez co najmniej 3 miesiące (n=33) wystąpiła porównywalna odpowiedź immunologiczna
(definiowana jako ≥ 2-krotne zwiększenie miana przeciwciał w stosunku do stanu przed podaniem
szczepionki) na toksoid tężcowy (antygen przypominający) i skoniugowaną polisacharydową
szczepionkę przeciwko meningokokom grupy C (neoantygen), podczas gdy odpowiedź
immunologiczna na różne serotypy nieskoniugowanej 23-walentnej polisacharydowej szczepionki
przeciwko pneumokokom (antygen T-niezależny) różniła się w obu grupach. Pozytywną odpowiedź
immunologiczną (definiowaną jako ≥ 4-krotne zwiększenie miana przeciwciał) na trzy szczepionki
uzyskano u mniejszej liczby pacjentów w obu grupach. Stwierdzono niewielkie liczbowe różnice
w odpowiedzi na toksoid tężcowy i polisacharyd pneumokokowy serotypu 3 na korzyść pacjentów
przyjmujących niepegylowany interferon.
Brak danych klinicznych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa stosowania żywych,
atenuowanych szczepionek u pacjentów przyjmujących fumaran dimetylu. Stosowanie szczepionek
zawierających żywe drobnoustroje może zwiększać ryzyko zakażeń klinicznych, a zatem nie należy
podawać ich pacjentom leczonym produktem leczniczym Dimethyl Fumarate Gedeon Richter, chyba
że, w szczególnych przypadkach, zostanie uznane, iż ryzyko wynikające z braku szczepienia
przewyższa ryzyko związane ze szczepionką.
Inne pochodne kwasu fumarowego
Podczas leczenia produktem leczniczym Dimethyl Fumarate Gedeon Richter należy unikać
jednoczesnego stosowania innych pochodnych kwasu fumarowego (zarówno miejscowo, jak
i ogólnoustrojowo).
U ludzi fumaran dimetylu jest w znacznym stopniu metabolizowany przez esterazy zanim
przedostanie się do krążenia ogólnego, a jego dalszy metabolizm odbywa się za pośrednictwem cyklu
kwasów trikarboksylowych, bez udziału układu cytochromu P450 (CYP). Badania in vitro blokowania
i indukcji enzymu CYP, badanie p-glikoproteiny ani też badania wiązania fumaranu dimetylu
i fumaranu monometylu (głównego metabolitu fumaranu dimetylu) z białkami, nie wykazały ryzyka
interakcji.
Wpływ innych substancji na fumaran dimetylu
W badaniach klinicznych potencjalnych interakcji fumaranu dimetylu z interferonem beta-1a
podawanym domięśniowo oraz octanem glatirameru, produktów leczniczych powszechnie
stosowanych u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym, nie stwierdzono, aby zmieniały one profil
farmakokinetyczny fumaranu dimetylu.
Z danych pochodzących z badań z udziałem zdrowych ochotników wynika, że mediatorem nagłego
zaczerwienienia skóry związanego ze stosowaniem fumaranu dimetylu jest prawdopodobnie
prostaglandyna. W dwóch badaniach z udziałem zdrowych ochotników podawanie 325 mg (lub
równowartości) kwasu acetylosalicylowego bez otoczki dojelitowej 30 minut przed zastosowaniem
fumaranu dimetylu przez, odpowiednio, 4 dni i 4 tygodnie leczenia nie zmieniało
farmakokinetycznego profilu fumaranu dimetylu. Należy rozważyć ryzyko związane z leczeniem
kwasem acetylosalicylowym przed podaniem go pacjentom z RRMS, stosującym fumaran dimetylu.
Nie badano jednak długotrwałego (> 4 tygodnie) ciągłego stosowania kwasu acetylosalicylowego
(patrz punkty 4.4 i 4.8).
Jednoczesne leczenie nefrotoksycznymi produktami leczniczymi (takimi jak aminoglikozydy, leki
moczopędne, niesteroidowe leki przeciwzapalne i sole litu) może zwiększać ryzyko działań
niepożądanych ze strony nerek (takich jak białkomocz, patrz punkt 4.8) u pacjentów leczonych
fumaranem dimetylu (patrz punkt 4.4 – Badania krwi/analizy laboratoryjne).
Spożywanie umiarkowanych ilości alkoholu nie zmieniało ekspozycji na fumaran dimetylu
i nie wiązało się z nasileniem działań niepożądanych. Należy unikać spożywania dużych ilości
wysokoprocentowych napojów alkoholowych (ponad 30% alkoholu objętościowo) w ciągu godziny
od przyjęcia fumaranu dimetylu, ponieważ alkohol może prowadzić do zwiększenia częstości działań
niepożądanych ze strony układu pokarmowego.
Wpływ fumaranu dimetylu na inne substancje
Badania indukcji enzymu CYP in vitro nie wykazały interakcji pomiędzy fumaranem dimetylu
a doustnymi środkami antykoncepcyjnymi. W badaniu in vivo, jednoczesne stosowanie fumaranu
dimetulu oraz złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych (norgestymat i etynyloestradiol)
nie prowadziło do istotnych zmian w ekspozycji na doustne środki antykoncepcyjne.
Nie przeprowadzono badań interakcji z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi zawierającymi inne
progestageny, jednak nie wydaje się, by fumaran dimetylu wpływał na ich ekspozycję.
Dzieci i młodzież
Badania dotyczące interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych.
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są nagłe zaczerwienienia skóry (35%) oraz objawy
ze strony żołądka i jelit [tj. biegunka (14%), nudności (12%), ból brzucha (10%), bóle w nadbrzuszu
(10%)]. Nagłe zaczerwienienia skóry i objawy ze strony żołądka i jelit pojawiały się zwykle
w początkowej fazie leczenia (głównie w ciągu pierwszego miesiąca). U pacjentów, u których
wystąpiło nagłe zaczerwienienie skóry i zdarzenia ze strony żołądka i jelit, objawy te mogą pojawiać
się okresowo w trakcie leczenia fumaranem dimetylu. Najczęściej zgłaszanymi działaniami
niepożądanymi prowadzącymi do przerwania leczenia są nagłe zaczerwienienia skóry (3%) i objawy
ze strony żołądka i jelit (4%).
W badaniach klinicznych fazy 2 i 3, kontrolowanych placebo, jak i bez grupy kontrolnej, fumaran
dimetylu otrzymywało łącznie 2513 pacjentów przez maksymalnie 12 lat (łączna ekspozycja
równoważna 11318 pacjentolat). Łącznie 1169 pacjentów było leczonych fumaranem dimetylu przez
co najmniej 5 lat, a 426 pacjentów było leczonych fumaranem dimetylu przez co najmniej 10 lat.
Obserwacje wynikające z badań klinicznych bez grupy kontrolnej i z grupą kontrolną są zgodne.
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
Działania niepożądane pochodzące z badań klinicznych, badań dotyczących bezpieczeństwa
stosowania po wprowadzeniu fumaranu dimetylu do obrotu oraz zgłoszeń spontanicznych
przedstawiono w tabeli poniżej.
Działania niepożądane przedstawiono zgodnie z terminologią MedDRA oraz klasyfikacją układów
i narządów. Częstość występowania działań niepożądanych określono zgodnie z poniższą
klasyfikacją:
- Bardzo często (≥ 1/10)
- Często (≥ 1/100 do < 1/10)
- Niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100)
- Rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000)
- Bardzo rzadko (< 1/10 000)
- Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Klasyfikacja układów
i narządów MedDRA
Działanie niepożądane
Kategoria
częstości
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zapalenie żołądka i jelit Często
Postępująca wieloogniskowa
leukoencefalopatia (PML)
Nieznana
Półpasiec Nieznana
Zaburzenia krwi i układu
chłonnego
Limfopenia Często
Leukopenia Często
Trombocytopenia Niezbyt często
Zaburzenia układu
immunologicznego
Nadwrażliwość Niezbyt często
Anafilaksja Nieznana
Duszność Nieznana
Hipoksja Nieznana
Niedociśnienie tętnicze Nieznana
Obrzęk naczyniowo-ruchowy Nieznana
Zaburzenia układu nerwowego Uczucie pieczenia Często
Zaburzenia naczyniowe Nagłe zaczerwienienie skóry Bardzo często
Uderzenia gorąca Często
Zaburzenia układu oddechowego,
klatki piersiowej i śródpiersia
Nieżyt nosa Nieznana
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka Bardzo często
Nudności Bardzo często
Bóle w nadbrzuszu Bardzo często
Ból brzucha Bardzo często
Wymioty Często
Niestrawność Często
Zapalenie żołądka Często
Zaburzenie żołądka i jelit Często
Zaburzenia wątroby i dróg
żółciowych
Zwiększona aktywność aminotransferazy
asparaginowej
Często
Zwiększona aktywność aminotransferazy
alaninowej
Często
Polekowe uszkodzenie wątroby Nieznana
Zaburzenia skóry i tkanki
podskórnej
Świąd Często
Wysypka Często
Rumień Często
Łysienie Często
Zaburzenia nerek i dróg
moczowych
Białkomocz Często
Zaburzenia ogólne i stany w
miejscu podania
Uczucie gorąca Często
Badania diagnostyczne Obecność ciał ketonowych w moczu Bardzo często
Obecność albuminy w moczu Często
Zmniejszenie liczby białych krwinek Często
Opis wybranych działań niepożądanych
Nagłe zaczerwienienie skóry
W badaniach kontrolowanych placebo częstość nagłego zaczerwienienia skóry (34% w porównaniu do
4%) oraz uderzeń gorąca (7% w porównaniu do 2%) była większa u pacjentów przyjmujących
fumaran dimetylu niż placebo. Nagłe zaczerwienienie skóry opisywane jest zwykle jako nagłe
zaczerwienienie skóry lub uderzenie gorąca, ale może obejmować także inne reakcje (np. uczucie
gorąca, zaczerwienienie, świąd i uczucie pieczenia skóry). Zdarzenia dotyczące nagłego
zaczerwienienia skóry pojawiały się zwykle na początku leczenia (głównie w pierwszym miesiącu),
a u pacjentów, u których wystąpiło nagłe zaczerwienienie skóry, zdarzenia te mogą powtarzać się
okresowo w trakcie leczenia fumaranem dimetylu. U większości pacjentów z nagłym zaczerwieniem
skóry nasilenie takiej reakcji było łagodne lub umiarkowane. Łącznie 3% pacjentów leczonych
fumaranem dimetylu przerwało leczenie z powodu nagłego zaczerwienienia skóry. Częstość
występowania nagłego zaczerwienienia skóry o ciężkim nasileniu, które może przejawiać się
w postaci uogólnionego rumienia, wysypki i (lub) świądu, obserwowano u mniej niż 1% pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu (patrz punkty 4.2, 4.4 i 4.5).
Działania niepożądane ze strony układu pokarmowego
Częstość występowania objawów ze strony żołądka i jelit [np. biegunka (14% w porównaniu do 10%),
nudności (12% w porównaniu do 9%), bóle w nadbrzuszu (10 w porównaniu do 6%), ból brzucha (9%
w porównaniu do 4%), wymioty (8% w porównaniu do 5%) oraz niestrawność (5% w porównaniu do
3%)] była większa u pacjentów przyjmujących fumaran dimetylu niż pacjentów otrzymujących
placebo. Działania niepożądane ze strony żołądka i jelit pojawiały się zwykle na początku leczenia
(głównie w pierwszym miesiącu). U pacjentów, u których występują zaburzenia ze strony żołądka
i jelit, objawy te mogą pojawiać się okresowo w trakcie leczenia fumaranem dimetylu, a u pacjentów,
u których wystąpiły zdarzenia ze strony żołądka i jelit, ich nasilenie było łagodne lub umiarkowane.
Cztery procent (4%) pacjentów leczonych fumaranem dimetylu przerwało leczenie z powodu działań
niepożądanych ze strony żołądka i jelit. Ciężkie zdarzenia ze strony żołądka i jelit, łącznie
z zapaleniem żołądka i jelit oraz zapaleniem żołądka, obserwowano u 1% pacjentów leczonych
fumaranem dimetylu (patrz punkt 4.2).
Czynność wątroby
Z danych uzyskanych w badaniach kontrolowanych placebo wynika, że u większości pacjentów
ze zwiększoną aktywnością transaminaz wątrobowych wartości te były < 3 razy większe niż GGN.
Zwiększoną częstość występowania podwyższonej aktywności transaminaz wątrobowych u pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu niż w grupie placebo obserwowano głównie w ciągu pierwszych 6
miesięcy leczenia. Aktywności aminotransferazy alaninowej i asparaginowej zwiększone ≥ 3 razy
GGN obserwowano odpowiednio u 5% i 2% pacjentów otrzymujących placebo oraz u 6% i 2%
pacjentów leczonych fumaranem dimetylu. W związku ze zwiększoną aktywnością transaminaz
leczenie przerwano w < 1% przypadków zarówno u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu, jak
i u pacjentów otrzymujących placebo. W badaniach kontrolowanych placebo nie obserwowano
zwiększenia aktywności transaminaz ≥ 3 razy GGN z jednoczesnym zwiększeniem stężenia bilirubiny
całkowitej > 2 razy GGN.
Po wprowadzeniu fumaranu dimetylu do obrotu zgłaszano przypadki zwiększenia aktywności
enzymów wątrobowych i przypadki polekowego uszkodzenia wątroby (jednoczesne zwiększenie
aktywności transaminaz ≥ 3-krotnie przekroczona GGN oraz stężenia bilirubiny całkowitej > 2-krotnie
przekroczona GGN) w następstwie podania fumaranu dimetylu, które ustąpiły po przerwaniu leczenia.
Limfopenia
W badaniach kontrolowanych placebo większość pacjentów (> 98%) miała prawidłową liczbę
limfocytów przed rozpoczęciem leczenia. Po rozpoczęciu leczenia fumaranem dimetylu średnia liczba
limfocytów zmniejszała się w ciągu pierwszego roku, osiągając następnie plateau. Ogólnie, liczba
limfocytów zmniejszała się o około 30% w porównaniu do wartości wyjściowej. Średnia i mediana
liczby limfocytów pozostawały w zakresie wartości prawidłowych. Liczbę limfocytów < 0,5 × 109/L
stwierdzono u < 1% pacjentów przyjmujących placebo i u 6% pacjentów leczonych fumaranem
dimetylu. Liczbę limfocytów < 0,2 × 109/L wykryto u 1 pacjenta leczonego fumaranem dimetylu
i u ani jednego pacjenta z grupy przyjmującej placebo.
W badaniach klinicznych (zarówno kontrolowanych, jak i niekontrolowanych) u 41% pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu występowała limfopenia (zdefiniowana w tych badaniach jako liczba
limfocytów < 0,91 × 109/L). Łagodną limfopenię (liczby limfocytów od ≥ 0,8 × 109/L do
< 0,91 × 109/L) zaobserwowano u 28% pacjentów; umiarkowaną limfopenię (liczby limfocytów od
≥ 0,5 × 109/L do < 0,8 × 109/L) utrzymującą się przez co najmniej sześć miesięcy zaobserwowano
u 11% pacjentów; ciężką limfopenię (liczba limfocytów < 0,5 × 109/L) utrzymującą się przez
co najmniej sześć miesięcy zaobserwowano u 2% pacjentów. W grupie z ciężką limfopenią większość
stwierdzanych wartości liczbowych limfocytów pozostawała < 0,5 × 109/L podczas kontynuacji
leczenia.
Ponadto, po 48 tygodniach terapii fumaranem dimetylu w ramach niekontrolowanego,
prospektywnego badania porejestracyjnego (n=185) u maksymalnie 37% i 6% pacjentów stwierdzono,
odpowiednio, umiarkowane (od ≥ 0,2 × 109/L do < 0,4 × 109/L) lub istotne (< 0,2 × 109/L)
zmniejszenie liczby limfocytów T CD4+, przy czym częściej występował spadek limfocytów T CD8+,
do poziomu < 0,2 × 109/L u maksymalnie 59% pacjentów i do poziomu < 0,1 × 109/L u 25%
pacjentów. W kontrolowanych i niekontrolowanych badaniach klinicznych pacjentów z liczbą
limfocytów poniżej DGN, u których przerwano leczenie fumaranem dimetylu, monitorowano
w kierunku powrotu liczby limfocytów do wartości DGN (patrz punkt 5.1).
Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML)
Zgłaszano przypadki zakażenia wirusem Johna-Cunninghama (JCV) powodującego PML w związku
ze stosowaniem fumaranu dimetylu (patrz punkt 4.4). PML może prowadzić do zgonu lub ciężkiej
niepełnosprawności. W jednym z badań klinicznych u 1 pacjenta przyjmującego fumaran dimetylu
wystąpiła zakończona zgonem PML w przebiegu ciężkiej i długotrwałej limfopenii (liczby limfocytów
przeważnie < 0,5 × 109/L przez 3,5 roku). Po wprowadzeniu fumaranu dimetylu do obrotu PML
wystąpiła też w przebiegu umiarkowanej i łagodnej limfopenii (> 0,5 × 109/L do < DGN według
zakresu referencyjnego określonego przez lokalne laboratorium).
U kilku pacjentów z PML, u których oznaczono liczbę podtypów limfocytów T w momencie
rozpoznania PML, stwierdzono zmniejszenie liczby limfocytów T CD8+ do poziomu < 0,1 × 109/L,
podczas gdy redukcja liczby limfocytów T CD4+ była zróżnicowana (od < 0,05 do 0,5 × 109/L)
i skorelowana bardziej z ogólnym stopniem nasilenia limfopenii (< 0,5 × 109/L do < DGN). W efekcie
u tych pacjentów występował podwyższony stosunek limfocytów CD4+/CD8+.
Długotrwała umiarkowana lub ciężka limfopenia zwiększa ryzyko wystąpienia PML w związku
ze stosowaniem fumaranu dimetylu. Jednak PML występowała też u pacjentów z łagodną limfopenią.
Ponadto większość przypadków PML po wprowadzeniu fumaranu dimetylu do obrotu występowała
u pacjentów w wieku > 50 lat.
Zakażenie wirusem półpaśca
W związku ze stosowaniem fumaranu dimetylu zgłaszano przypadki zakażenia półpaścem. Podczas
długoterminowego badania uzupełniającego, w którym leczonych było 1736 pacjentów
ze stwardnieniem rozsianym, około 5% z nich zgłosiło jedno lub więcej zdarzeń zachorowania na
półpasiec, z których 42% oceniono jako łagodne, 55% jako umiarkowane a 3% jako ciężkie. Czas do
wystąpienia objawów od podania pierwszej dawki fumaranu dimetylu wynosił od około 3 miesięcy do
10 lat. U czterech pacjentów wystąpiły zdarzenia o ciężkim nasileniu i wszystkie te zdarzenia ustąpiły.
U większości pacjentów, włączając tych, u których wystąpiło ciężkie zakażenie półpaścem, liczba
limfocytów była większa niż dolna granica normy. U większości chorych ze współistniejącymi
liczbami limfocytów poniżej wartości DGN limfopenię sklasyfikowano jako umiarkowaną lub ciężką.
Po wprowadzeniu fumaranu dimetylu do obrotu większość przypadków zakażenia półpaścem
stanowiły przypadki nieuznane za ciężkie, które ustąpiły po zastosowaniu leczenia. Istnieją
ograniczone dane na temat bezwzględnej liczby limfocytów (ang. absolute lymphocyte count, ALC)
u pacjentów z zakażeniem półpaścem z okresu po wprowadzeniu fumaranu dimetylu do obrotu.
Jednak w momencie zgłaszania u większości pacjentów występowała limfopenia umiarkowana
(od ≥ 0,5 × 109/L do < 0,8 × 109/L) lub ciężka (od < 0,5 × 109/L do 0,2 × 109/L) (patrz punkt 4.4).
Nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych
W badaniach kontrolowanych placebo stężenie ciał ketonowych w moczu (1+ lub więcej) było
większe u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu (45%) w porównaniu do placebo (10%).
W badaniach klinicznych nie zaobserwowano niepożądanych następstw klinicznych.
Stężenia 1,25-dihydroksywitaminy D zmniejszały się u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu
bardziej niż w grupie placebo (procentowa mediana zmniejszenia stężenia po 2 latach w stosunku do
wartości wyjściowej wynosiła odpowiednio 25% do 15%), natomiast stężenia parathormonu (PTH)
zwiększały się bardziej u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu w porównaniu do placebo
(procentowa mediana zwiększenia stężenia po 2 latach w stosunku do wartości wyjściowej wynosiła
odpowiednio 29% do 15%). Średnie wartości dla obu parametrów utrzymywały się w granicach
normy.
W ciągu pierwszych dwóch miesięcy leczenia obserwowano przemijający wzrost średniej liczby
granulocytów kwasochłonnych.
Dzieci i młodzież
W 96-tygodniowym, otwartym, randomizowanym badaniu z grupą kontrolną przyjmującą czynny lek,
dzieci i młodzież z RRMS (n=7 w wieku od 10 do poniżej 13 lat i n=71 w wieku od 13 do poniżej
18 lat) leczono dawką 120 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, a następnie 240 mg dwa razy na dobę
przez pozostały czas leczenia. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży wydawał się podobny do
obserwowanego wcześniej u pacjentów dorosłych.
Schemat badania klinicznego u dzieci różnił się od badań klinicznych kontrolowanych placebo
u dorosłych. Z tego względu nie można wykluczyć, że zastosowanie innego schematu badania
klinicznego przyczyniło się do wystąpienia różnic liczbowych w zakresie zdarzeń niepożądanych
między populacją dzieci i młodzieży a populacją dorosłych. Zaburzenia żołądka i jelit oraz zaburzenia
układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia oraz działania niepożądane w postaci bólu głowy
i bolesnego miesiączkowania zgłaszano częściej (≥ 10%) w populacji dzieci i młodzieży niż
w populacji osób dorosłych. Te działania niepożądane były zgłaszane u dzieci i młodzieży z
następującą częstością podaną w procentach:
• Ból głowy zgłoszono u 28% pacjentów leczonych fumaranem dimetylu wobec 36%
u pacjentów leczonych interferonem beta-1a.
• Zaburzenia żołądka i jelit zgłoszono u 74% pacjentów leczonych fumaranem dimetylu wobec
31% u pacjentów leczonych interferonem beta-1a. Wśród nich ból brzucha i wymioty
najczęściej zgłaszano po zastosowaniu fumaranu dimetylu.
• Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia zgłoszono u 32% pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu wobec 11% u pacjentów leczonych interferonem beta-1a.
Wśród nich ból jamy ustnej i gardła oraz kaszel były najczęściej zgłaszanymi działaniami
niepożądanymi występującymi podczas stosowania fumaranu dimetylu.
• Bolesne miesiączki zgłoszono u 17% pacjentek leczonych fumaranem dimetylu wobec 7%
u pacjentek leczonych interferonem beta-1a.
W niewielkim, 24-tygodniowym, otwartym, niekontrolowanym badaniu z udziałem dzieci i młodzieży
w wieku od 13 do 17 lat z RRMS (120 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, a następnie 240 mg dwa razy
na dobę przez pozostały czas leczenia; n=22), po którym nastąpiło 96-tygodniowe badanie
uzupełniające (240 mg dwa razy na dobę; n=20), profil bezpieczeństwa wydawał się podobny do
obserwowanego u pacjentów dorosłych.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.