Dane pochodzą z oficjalnych ulotek i ChPL. Zostały wyodrębnione automatycznie (częściowo z użyciem AI), więc treści mogą być niepełne, przybliżone lub błędne. Wiążący jest zawsze oryginalny dokument. Brak informacji w serwisie nie oznacza, że jej nie ma. To nie jest porada medyczna, ranking ani polecenie leku: o wyborze i dawkowaniu decyduje lekarz lub farmaceuta. Nie odstawiaj leków na własną rękę. W razie nagłego, ciężkiego objawu dzwoń pod 112.
Dokumenty: wspólne dla wszystkich mocy
Dotyczy wszystkich mocy: te bloki mają dla każdej mocy ten sam zapis w dokumentach, więc są pokazane raz. Linki do plików ulotki i ChPL każdej mocy są w tabeli „Dostępne moce i opakowania”.
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- źródło: ChPL, pkt 6.4
- Termin ważności
- 3 lata (opakowanie nieotwarte)
źródło: ChPL, pkt 6.3
- Substancje pomocnicze
- Zawartość kapsułki; Kroskarmeloza sodowa (E 468); Krzemionka koloidalna bezwodna (E 551); Sodu stearylofumaran (E 470A); Kwasu metakrylowego i metylu metakrylanu kopolimer (1:1); Kwasu metakrylowego i etylu akrylanu kopolimer (1:1), dyspersja 30%; Talk (E 553B); Trietylu cytrynian (E 1505); Glicerolu monostearynian 40-55; Polisorbat 80 (E 433); Osłonka kapsułki; Żelatyna (E 441); Tytanu dwutlenek (E 171); Żelaza tlenek żółty (E 172); Błękit brylantowy FCF (E 133); Nadruk na kapsułce (czarny tusz); Szelak (20% estryfikowany) roztwór etanolowy 45% (E 904); Żelaza tlenek czarny (E 172); Glikol propylenowy (E 1520); Amonowy wodorotlenek 28% źródło: ChPL, pkt 6.1
- Substancje wymienione w dokumencie (m.in. alergeny, cukry, alkohol, sód)
- barwniki: w składzie
- etanol (alkohol): w składzie
- glikol propylenowy: w składzie
- sód: mniej niż 1 mmol (23 mg) na kapsułkę dojelitową (ChPL pkt 4.4)
źródło: ChPL, pkt 4.4, ChPL, pkt 6.1
Pokazane są tylko substancje wymienione w dokumencie; brak wzmianki nie oznacza, że substancji nie ma w leku.
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: blister
źródło: ChPL, pkt 6.5
- Wygląd
- biały nadruk: 120 mg nadruk: 240 mg
Kapsułki dojelitowe, twarde (kapsułki dojelitowe) Dimethyl fumarate Sandoz, 120 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Kapsułka dojelitowa, twarda, z białym korpusem i jasnozielonym wieczkiem, z nadrukiem „120 mg” na korpusie, o wymiarach około 19 mm długości i około 9 mm szerokości. Dimethyl fumarate Sandoz, 240 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Kapsułka dojelitowa, twarda, w jasnozielonym kolorze, z nadrukiem „240 mg” na korpusie, o wymiarach około 23 mm długości i około 9 mm szerokości. Lek Dimethyl fumarate Sandoz jest zapakowany w blistry lub blistry kalendarzowe lub perforowane blistry jednodawkowe z folii Aluminium/PVC/PVDC, w tekturowym pudełku. Dimethyl fumarate Sandoz, 120 mg, kapsułki dojelitowe, twarde Blistry - 14 kapsułek dojelitowych, twardych. Blistry kalendarzowe - 14 kapsułek dojelitowych, twardych. Perforowane blistry jednodawkowe - 14 x 1 kapsułka dojelitowa, twarda. Dimethyl fumarate Sandoz, 240 mg, kapsułki dojelitowe, twarde Blistry - 56 kapsułek dojelitowych, twardych. Blistry kalendarzowe - 56 kapsułek dojelitowych, twardych. Perforowane blistry jednodawkowe - 56 x 1 kapsułka dojelitowa, twarda lub 168 x 1 kapsułka dojelitowa, twarda. źródło: Ulotka, pkt 6, ChPL, pkt 3
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument: brak wpływu lub wpływ nieistotny źródło: „Fumaran dimetylu nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
32 pozycji, według częstości
- bardzo często: Nudności; Bóle w nadbrzuszu; Ból brzucha; w moczu
- często: pasożytnicze Zapalenie żołądka i jelit; chłonnego Limfopenia; Leukopenia; Uderzenia gorąca; Wymioty; Niestrawność; Zapalenie żołądka; żółciowych Zwiększona aktywność aminotransferazy asparaginowej; Zwiększona aktywność aminotransferazy alaninowej; podskórnej Świąd; Wysypka; Rumień; Łysienie; moczowych Białkomocz; w miejscu podania Uczucie gorąca; Obecność albuminy w moczu; Zmniejszenie liczby białych krwinek
- niezbyt często: Trombocytopenia; immunologicznego Nadwrażliwość
- rzadko: Polekowe uszkodzenie wątroby
- częstość nieznana: Postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa; Półpasiec; Anafilaksja; Duszność; Hipoksja; Niedociśnienie tętnicze; Obrzęk naczyniowo-ruchowy; oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Nieżyt nosa
Lista może być niepełna: wyodrębniono tylko zapisy w układzie „Często: …”. Pełna lista jest w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Wiek i masa ciała
-
- nie stosować poniżej 10 lat
źródło: „Nie należy podawać tego leku dzieciom w wieku poniżej 10 lat, ponieważ dane dotyczące tej grupy wiekowej nie są dostępne.” · Ulotka, pkt 2
- Dawkowanie wg grup (cytat)
-
Dzieci i młodzież
„Dzieci i młodzież Dawkowanie u dzieci i młodzieży w wieku 13 lat oraz starszych jest takie samo, jak u dorosłych. Dane dotyczące stosowania u dzieci w wieku od 10 do 12 lat są ograniczone. Aktualnie dostępne dane przedstawiono w punktach 4.8 oraz 5.1, ale nie można ustalić zaleceń dotyczących dawkowania. Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności fumaranu dimetylu u dzieci w wieku poniżej 10 lat. Dane nie są dostępne.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie (zdanie bez nagłówka grupy): „Dawka początkowa wynosi 120 mg dwa razy na dobę.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie (zdanie bez nagłówka grupy): „Dawka początkowa: 120 mg dwa razy na dobę.” źródło: Ulotka, pkt 3
- Grupy szczególne (cytat)
-
Pacjenci w podeszłym wieku
„Pacjenci w podeszłym wieku W badaniach klinicznych fumaran dimetylu stosowano u ograniczonej liczby pacjentów w wieku 55 lat i starszych, a także u niewystarczającej liczby pacjentów w wieku 65 lat i starszych, aby ustalić, czy reagują oni na fumaran dimetylu inaczej niż młodsi pacjenci (patrz punkt 5.2). Biorąc pod uwagę mechanizm działania substancji czynnej, teoretycznie nie ma powodów, dla których konieczne byłoby dostosowanie dawki u pacjentów w podeszłym wieku.” źródło: ChPL, pkt 4.2
Zaburzenia czynności nerek i wątroby
„Zaburzenia czynności nerek i wątroby Nie badano fumaranu dimetylu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Kliniczne badania farmakologiczne nie wskazują na konieczność dostosowania dawki (patrz punkt 5.2). W przypadku stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby należy zachować ostrożność (patrz punkt 4.4).” źródło: ChPL, pkt 4.2
Ciąża
„Ciąża Dostępne są nieliczne dane dotyczące stosowania u kobiet w okresie ciąży (od 300 do 1000 przypadków), pochodzące z rejestru ciąż lub spontanicznych zgłoszeń po wprowadzeniu fumaranu dimetylu do obrotu. W rejestrze ciąż u kobiet stosujących fumaran dimetylu udokumentowano 289 zebranych prospektywnie przypadków kobiet ze stwardnieniem rozsianym narażonych na fumaran dimetylu. Mediana czasu trwania ekspozycji na fumaran dimetylu wynosiła 4,6 tygodnia ciąży, przy ograniczonej ekspozycji także po szóstym tygodniu (44 przypadki).” (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: ChPL, pkt 4.6
Karmienie piersią
„Karmienie piersią Nie wiadomo, czy fumaran dimetylu lub jego metabolity przenikają do mleka ludzkiego. Nie można wykluczyć zagrożenia dla noworodków i (lub) niemowląt. Należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub o zakończeniu leczenia fumaranem dimetylu, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia dla kobiety.” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Płodność: „Płodność Brak danych dotyczących wpływu fumaranu dimetylu na płodność u ludzi. Dane pochodzące z badań przedklinicznych nie wskazują na to, aby stosowanie fumaranu dimetylu zwiększało ryzyko zmniejszenia płodności (patrz punkt 5.3)” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Jedzenie, napoje i alkohol (cytat)
-
- jedzenie i napoje: „U pacjentów, u których występują działania niepożądane ze strony układu pokarmowego lub nagłe zaczerwienienie skóry, przyjmowanie fumaranu dimetylu z pokarmem może poprawić tolerancję leku (patrz punkty 4.4, 4.5 i 4.8)” źródło: ChPL, pkt 4.2
jedzenie i napoje
„Należy unikać spożywania dużych ilości wysokoprocentowych napojów alkoholowych (ponad 30% alkoholu objętościowo) w ciągu godziny od przyjęcia fumaranu dimetylu, ponieważ alkohol może prowadzić do zwiększenia częstości działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.” źródło: ChPL, pkt 4.5
- alkohol: „Spożywanie umiarkowanych ilości alkoholu nie zmieniało ekspozycji na fumaran dimetylu i nie wiązało się z nasileniem działań niepożądanych.” źródło: ChPL, pkt 4.5
Z ulotkiOficjalna informacja dla pacjenta dołączana do opakowania leku. i ChPLOficjalny dokument dla lekarzy i farmaceutów z pełnymi informacjami o leku. wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed przyjęciem leku Dimethyl fumarate Sandoz
Kiedy nie przyjmować leku Dimethyl fumarate Sandoz
- jeśli pacjent ma uczulenie na fumaran dimetylu lub którykolwiek z pozostałych
składników tego leku (wymienionych w punkcie 6).
2 DE/H/xxxx/WS/2946
- jeśli u pacjenta podejrzewa się lub zostanie potwierdzone wystąpienie rzadkiego
zakażenia mózgu zwanego postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią
(ang. progressive multifocal leukoencephalopathy, PML).
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Lek Dimethyl fumarate Sandoz może niekorzystnie wpływać na liczbę białych krwinek oraz
czynność nerek i wątroby. Przed rozpoczęciem leczenia lekiem Dimethyl fumarate Sandoz lekarz
zbada liczbę białych krwinek u pacjenta oraz sprawdzi, czy nerki i wątroba funkcjonują prawidłowo.
Badania te lekarz będzie przeprowadzał okresowo w trakcie leczenia. Jeżeli w trakcie leczenia liczba
białych krwinek u pacjenta się zmniejszy, lekarz może rozważyć przeprowadzenie dodatkowych
badań lub przerwanie leczenia.
Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Dimethyl fumarate Sandoz należy omówić to z lekarzem,
jeśli u pacjenta występuje:
− ciężka choroba nerek
− ciężka choroba wątroby
− choroba żołądka lub jelit
− ciężkie zakażenie (np. zapalenie płuc).
Podczas leczenia lekiem Dimethyl fumarate Sandoz może wystąpić półpasiec. W niektórych
przypadkach wystąpiły ciężkie powikłania. W razie podejrzenia u pacjenta jakichkolwiek objawów
półpaśca należy niezwłocznie poinformować o tym lekarza.
Jeżeli pacjent ma wrażenie, że stwardnienie rozsiane się nasila (np. wystąpi osłabienie lub zaburzenia
widzenia) lub pojawią się nowe objawy, pacjent powinien natychmiast skontaktować się z lekarzem,
ponieważ mogą to być objawy rzadko występującego zakażenia mózgu zwanego PML. PML to ciężka
choroba, która może prowadzić do ciężkiej niepełnosprawności lub zgonu.
Podczas stosowania leku zawierającego fumaran dimetylu w skojarzeniu z innymi estrami kwasu
fumarowego, stosowanego w leczeniu łuszczycy (choroby skóry) zgłaszano rzadkie, ale ciężkie
zaburzenie czynności nerek zwane zespołem Fanconiego. Jeśli pacjent zauważy, że oddaje więcej
moczu, czuje większe pragnienie i pije więcej niż zwykle, jego mięśnie wydają się słabsze, dojdzie do
złamania kości lub po prostu czuje ból, należy możliwie jak najszybciej zgłosić się do lekarza w celu
dalszego zbadania tych objawów.
Dzieci i młodzież
Nie należy podawać tego leku dzieciom w wieku poniżej 10 lat, ponieważ dane dotyczące tej grupy
wiekowej nie są dostępne.
Lek Dimethyl fumarate Sandoz a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta
obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje przyjmować, w szczególności o:
− lekach zawierających estry kwasu fumarowego (fumarany) stosowanych
w leczeniu łuszczycy;
− lekach wpływających na układ odpornościowy, w tym chemioterapeutykach, lekach
immunosupresyjnych lub innych lekach stosowanych w leczeniu stwardnienia rozsianego;
− lekach mających wpływ na nerki, w tym niektórych antybiotykach (stosowanych w leczeniu
zakażeń), lekach moczopędnych (diuretykach), niektórych rodzajach leków przeciwbólowych
(takich jak ibuprofen i podobne leki przeciwzapalne oraz lekach wydawanych bez recepty) oraz
lekach zawierających lit;
− stosowanie niektórych szczepionek (szczepionek zawierających żywe drobnoustroje) w okresie
leczenia lekiem Dimethyl fumarate Sandoz może spowodować rozwój zakażenia, dlatego należy
tego unikać. Lekarz doradzi, czy należy podać szczepionki innego rodzaju (szczepionki
3 DE/H/xxxx/WS/2946
zawierające martwe drobnoustroje).
Dimethyl fumarate Sandoz z alkoholem
Należy unikać spożywania wysokoprocentowych napojów alkoholowych (ponad 30% alkoholu
objętościowo, np. wyrobów spirytusowych) w ilości większej niż 50 mL w ciągu godziny od przyjęcia
leku Dimethyl fumarate Sandoz, z powodu ryzyka interakcji pomiędzy alkoholem i tym lekiem, co
może prowadzić do wystąpienia nieżytu żołądka (zapalenia błony śluzowej żołądka), zwłaszcza u osób
podatnych na tę chorobę.
Ciąża i karmienie piersią
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć
dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.
Ciąża
Istnieją ograniczone dane dotyczące wpływu tego leku, stosowanego przez kobietę w ciąży, na
nienarodzone dziecko. Leku Dimethyl fumarate Sandoz nie należy przyjmować w czasie ciąży, chyba
że pacjentka omówiła to z lekarzem, a stosowanie leku jest konieczne.
Karmienie piersią
Nie wiadomo, czy substancja czynna leku Dimethyl fumarate Sandoz przenika do mleka ludzkiego.
Lekarz doradzi pacjentce, czy powinna przerwać karmienie piersią czy przyjmowanie leku Dimethyl
fumarate Sandoz. Decyzja zostanie podjęta w oparciu o ocenę korzyści dla dziecka wynikających
z karmienia piersią w porównaniu do korzyści dla pacjentki wynikających z leczenia.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Nie należy się spodziewać, by lek Dimethyl fumarate Sandoz miał wpływ na zdolność prowadzenia
pojazdów i obsługiwania maszyn.
Dimethyl fumarate Sandoz zawiera sód
Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na kapsułkę dojelitową twardą, to znaczy lek uznaje się
za „wolny od sodu”.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Ciężkie działania niepożądane
Lek Dimethyl fumarate Sandoz może zmniejszać liczbę limfocytów (rodzaj białych krwinek). Mała
liczba białych krwinek może zwiększać ryzyko zakażeń, w tym rzadko występującego zakażenia
mózgu, zwanego postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią (PML). PML może prowadzić do
ciężkiej niepełnosprawności lub zgonu. PML stwierdzano po upływie od 1 roku do 5 lat leczenia,
dlatego lekarz powinien kontrolować liczbę białych krwinek u pacjenta przez cały czas trwania
leczenia, a pacjent powinien zwracać uwagę na objawy opisane poniżej, które mogą wskazywać na
PML. Ryzyko wystąpienia PML może być większe, jeżeli pacjent przyjmował wcześniej leki
zaburzające funkcjonowanie układu odpornościowego.
Objawy PML mogą przypominać nawrotowy rzut stwardnienia rozsianego. Należą do nich
pojawiające się osłabienie lub jego nasilenie się po jednej stronie ciała, zaburzenia koordynacji
ruchów, zaburzenia widzenia, toku myślenia lub pamięci, splątanie (dezorientacja) lub zmiany
osobowości, zaburzenia mowy i trudności komunikacyjne trwające dłużej niż kilka dni. Z tego
względu, jeśli pacjent w trakcie przyjmowania leku Dimethyl fumarate Sandoz zauważy nasilenie
objawów związanych ze stwardnieniem rozsianym lub wystąpienie jakichkolwiek nowych objawów,
powinien jak najszybciej skontaktować się z lekarzem. Należy też porozmawiać z partnerem lub
opiekunami i poinformować ich o swoim leczeniu. Mogą wystąpić objawy, których pacjent może nie
być świadomy.
W razie wystąpienia któregokolwiek z wymienionych objawów należy natychmiast
skontaktować się z lekarzem
Ciężkie reakcje alergiczne
Częstość występowania ciężkich reakcji alergicznych nie może być określona na podstawie
dostępnych danych (częstość nieznana).
Bardzo częstym działaniem niepożądanym jest nagłe (napadowe) zaczerwienienie skóry twarzy lub
ciała. Jeżeli jednak napadowemu zaczerwienieniu skóry towarzyszy czerwona wysypka lub
pokrzywka oraz którykolwiek z poniższych objawów:
5 DE/H/xxxx/WS/2946
− obrzęk twarzy, warg, jamy ustnej lub języka (obrzęk naczyniowo-ruchowy);
− świszczący oddech, trudności w oddychaniu lub zadyszka (duszność, niedotlenienie);
− zawroty głowy lub utrata przytomności (niedociśnienie tętnicze)
może to świadczyć o wystąpieniu ciężkiej reakcji alergicznej (anafilaksji).
•Należy przerwać przyjmowanie leku Dimethyl fumarate Sandoz i natychmiast
skontaktować się z lekarzem.
Inne działania niepożądane
Bardzo często (mogą wystąpić częściej niż u 1 na 10 osób)
− zaczerwienienie skóry twarzy lub uczucie podwyższonej temperatury ciała, gorąca,
pieczenia skóry lub swędzenia skóry (napadowe zaczerwienienie skóry)
− luźne stolce (biegunka)
− mdłości (nudności)
− bóle lub skurcze żołądka
•Przyjmowanie leku z pokarmem może pomóc złagodzić wymienione wyżej działania
niepożądane.
Podczas przyjmowania leku Dimethyl fumarate Sandoz w badaniach moczu bardzo często stwierdza
się obecność ciał ketonowych (substancji normalnie wytwarzanych w organizmie).
Należy omówić z lekarzem, jak radzić sobie z tymi działaniami niepożądanymi. Lekarz może
zmniejszyć dawkę leku. Nie można samemu zmniejszać dawki leku, chyba że lekarz to zaleci.
Często występujące (mogą wystąpić u 1 na 10 osób, ale nie częściej)
− zapalenie błony śluzowej jelit (zapalenie żołądka i jelit)
− wymioty
− niestrawność
− zapalenie błony śluzowej żołądka (nieżyt żołądka)
− zaburzenia ze strony żołądka i jelit
− pieczenie skóry
− uderzenia gorąca, uczucie gorąca
− swędzenie skóry (świąd)
− wysypka
− różowe lub czerwone plamy na skórze (rumień)
− utrata włosów (łysienie)
Działania niepożądane, które mogą powodować nieprawidłowe wyniki badań krwi lub moczu
− mała liczba białych krwinek (limfopenia, leukopenia) we krwi. Zmniejszona liczba białych
krwinek może oznaczać, że organizm jest mniej zdolny zwalczać zakażenie. W razie
ciężkiego zakażenia (np. zapalenia płuc) należy natychmiast skontaktować się z lekarzem;
− białko (albumina) w moczu;
− zwiększona aktywność enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) we krwi
Niezbyt często (mogą wystąpić u 1 na 100 osób, ale nie częściej)
− reakcje alergiczne (nadwrażliwość)
− zmniejszenie liczby płytek krwi
Rzadko (mogą wystąpić u 1 na 1000 osób, ale nie częściej)
− zapalenie wątroby i zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT lub
AspAT jednocześnie z bilirubiną)
6 DE/H/xxxx/WS/2946
Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
− półpasiec, z takimi objawami jak: pęcherze na skórze, pieczenie, swędzenie lub ból skóry, zwykle
po jednej stronie górnej części ciała lub twarzy, oraz innymi objawami, takimi jak gorączka
i osłabienie we wczesnych stadiach zakażenia, a następnie drętwienie, swędzenie lub czerwone
plamy oraz silny ból
− katar (nieżyt nosa)
Dzieci (w wieku 13 lat i powyżej) i młodzież
Wymienione wyżej działania niepożądane dotyczą również dzieci i młodzieży.
Niektóre działania niepożądane zgłaszano częściej u dzieci i młodzieży niż u dorosłych, np. ból
głowy, ból brzucha lub skurcze żołądka, wymioty, ból gardła, kaszel i bolesne miesiączki.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można
zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów
Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych:
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309,
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną
w punkcie 6.1.
Podejrzenie lub rozpoznanie postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML, ang. Progressive
Multifocal Leukoencephalopathy).
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Badania krwi/analizy laboratoryjne
Czynność nerek
W badaniach klinicznych u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu obserwowano zmiany w
wynikach badań laboratoryjnych czynności nerek (patrz punkt 4.8). Kliniczne znaczenie takich zmian
nie jest znane. Zaleca się przeprowadzać ocenę czynności nerek (np. oznaczanie kreatyniny i azotu
mocznikowego we krwi oraz ogólne badanie moczu) przed rozpoczęciem leczenia, po 3 i 6 miesiącach
leczenia, następnie co 6 do 12 miesięcy oraz zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.
3 DE/H/xxxx/WS/2946
Czynność wątroby
W wyniku leczenia fumaranem dimetylu może dojść do polekowego uszkodzenia wątroby, w tym
zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych (≥3-krotnie przekroczona górna granica normy,
GGN) i zwiększenia stężenia bilirubiny całkowitej (≥2-krotnie przekroczona GGN). Te działania
niepożądane mogą wystąpić w ciągu kilku dni, po kilku tygodniach lub po dłuższym okresie od
rozpoczęcia stosowania. Po przerwaniu leczenia obserwowano ustąpienie działań niepożądanych.
Zaleca się przeprowadzenie badania aktywności aminotransferaz (np. aminotransferazy alaninowej
[AlAT], aminotransferazy asparaginianowej [AspAT]) i stężenia bilirubiny całkowitej w surowicy
przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia, zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.
Limfocyty
U pacjentów leczonych fumaranem dimetylu może wystąpić limfopenia (patrz punkt 4.8).
Bezpośrednio przed rozpoczęciem leczenia fumaranem dimetylu musi być wykonane badanie pełnej
morfologii krwi, łącznie z oznaczeniem liczby limfocytów.
Jeżeli liczba limfocytów okaże się być poniżej prawidłowego zakresu, należy przed wdrożeniem
leczenia dokładnie zbadać możliwe tego przyczyny. Fumaranu dimetylu nie badano u pacjentów,
u których wcześniej występowała mała liczba limfocytów, a zatem należy zachować ostrożność
podczas leczenia tych pacjentów ostrożnie. Leczenia nie należy rozpoczynać u pacjentów z ciężką
limfopenią (liczbą limfocytów <0,5 × 109/L).
Po rozpoczęciu leczenia co 3 miesiące trzeba wykonywać pełną morfologię krwi łącznie
z oznaczeniem liczby limfocytów.
Ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia PML u pacjentów z limfopenią, zaleca się wzmożony
nadzór i postępowanie w następujący sposób:
• u pacjentów z ciężką i długotrwałą limfopenią, (liczba limfocytów <0,5 × 109/L), która utrzymuje
się przez ponad 6 miesięcy, należy zaprzestać leczenia
• u pacjentów z długotrwałym umiarkowanym zmniejszeniem liczby limfocytów od ≥0,5 × 109/L
do <0,8 × 109/L, które utrzymuje się przez ponad sześć miesięcy, należy ponownie ocenić
stosunek korzyści do ryzyka w związku z leczeniem fumaranem dimetylu.
• u pacjentów z liczbą limfocytów poniżej dolnej granicy normy (DGN), zgodnie z zakresem
referencyjnym określonym przez lokalne laboratorium, zaleca się regularne kontrolowanie
bezwzględnej liczby limfocytów. Należy uwzględnić czynniki, które mogą dodatkowo
zwiększać indywidualne ryzyko wystąpienia PML (patrz podpunkt dotyczący PML niżej).
Liczbę limfocytów należy kontrolować do czasu ich powrotu do prawidłowych wartości (patrz
punkt 5.1). Gdy to nastąpi i w przypadku braku innych metod leczenia, decyzja dotycząca ponownego
wdrożenia leczenia fumaranem dimetylu po jego przerwaniu powinna opierać się na ocenie klinicznej.
Badanie obrazowe metodą rezonansu magnetycznego (MRI, ang. Magnetic resonance imaging)
Przed rozpoczęciem leczenia fumaranem dimetylu powinien być dostępny wyjściowy wynik badania
MRI (zazwyczaj z badania wykonanego w ciągu poprzednich 3 miesięcy) do celów porównawczych.
Należy rozważyć konieczność wykonania kolejnych badań MRI, zgodnie z zaleceniami
obowiązującymi w danym kraju lub rejonie. Badanie takie może być przeprowadzane w ramach
ściślejszego monitorowania pacjentów, u których stwierdzono zwiększone ryzyko wystąpienia PML.
W przypadku klinicznego podejrzenia PML, należy niezwłocznie wykonać badanie MRI w celach
diagnostycznych.
Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML)
U pacjentów leczonych fumaranem dimetylu zgłaszano przypadki PML (patrz punkt 4.8). PML jest
oportunistycznym zakażeniem wywołanym wirusem Johna-Cunninghama (JCV, ang. John
Cunningham virus), które może prowadzić do zgonu lub ciężkiej niepełnosprawności.
Stosowanie fumaranu dimetylu i innych produktów leczniczych zawierających fumarany wiązało się
4 DE/H/xxxx/WS/2946
z przypadkami PML w przebiegu limfopenii (liczba limfocytów poniżej DGN). Długotrwała
umiarkowana lub ciężka limfopenia wydaje się zwiększać ryzyko wystąpienia PML w związku
ze stosowaniem fumaranu dimetylu. Ryzyka tego nie można jednak wykluczyć u pacjentów z łagodną
limfopenią.
Dodatkowe czynniki, które mogą przyczynić się do zwiększonego ryzyka PML w przebiegu
limfopenii, są następujące:
- czas trwania leczenia fumaranem dimetylu. Przypadki PML wystąpiły po upływie od około
1 roku do 5 lat leczenia, choć dokładna zależność pomiędzy wystąpieniem PML a czasem
trwania leczenia nie jest znana,
- istotne zmniejszenie liczby limfocytów T CD4+ i w szczególności limfocytów T CD8+, które
są ważnym elementem ochrony immunologicznej (patrz punkt 4.8) oraz
- wcześniejsze leczenie immunosupresyjne lub immunomodulacyjne (patrz poniżej).
Lekarze powinni ocenić stan pacjentów w celu określenia czy objawy podmiotowe wskazują na
zaburzenia neurologiczne. Jeśli tak, należy ustalić, czy są one typowe dla stwardnienia rozsianego, czy
też mogą wskazywać na PML.
W momencie wystąpienia pierwszych objawów przedmiotowych lub podmiotowych wskazujących na
PML należy wstrzymać stosowanie fumaranu dimetylu oraz przeprowadzić odpowiednie badania
diagnostyczne, w tym oznaczenie DNA wirusa JCV w płynie mózgowo-rdzeniowym (PMR) metodą
ilościowej reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR, ang. polymerase chain reaction). Objawy PML
mogą przypominać nawrotowy rzut stwardnienia rozsianego. Typowe objawy PML są różnorodne,
rozwijają się w ciągu dni lub tygodni i obejmują: postępujące osłabienie po jednej stronie ciała lub
niezborność ruchową kończyn, zaburzenia widzenia, zmiany w toku myślenia, pamięci oraz orientacji,
prowadzące do splątania i zmian osobowości. Lekarze powinni zwracać szczególną uwagę na objawy
podmiotowe wskazujące na PML, których pacjent może nie zauważyć. Należy też poradzić pacjentom,
aby poinformowali partnera lub opiekunów o stosowanym leczeniu, ponieważ mogą oni zauważyć
objawy podmiotowe, których pacjent nie jest świadomy.
PML może występować tylko przy jednoczesnym zakażeniu wirusem Johna-Cunninghama (JCV).
Należy wziąć pod uwagę, że nie zbadano wpływu limfopenii na dokładność testu na oznaczenie miana
przeciwciał anty-JCV w surowicy u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu. Należy również
przypomnieć, że ujemny wynik tego testu (w przypadku prawidłowej liczby limfocytów) nie wyklucza
możliwości późniejszego zakażenia wirusem JCV.
Jeśli u pacjenta wystąpi PML, należy całkowicie odstąpić od stosowania fumaranu dimetylu.
Wcześniejsze leczenie immunosupresyjne lub immunomodulacyjne
Nie przeprowadzono badań oceniających skuteczność i bezpieczeństwo fumaranu dimetylu
w przypadku zmiany z leczenia innymi lekami modyfikującymi przebieg choroby na leczenie
fumaranem dimetylu. Wcześniejsze leczenie immunosupresyjne może mieć wpływ na wystąpienie
PML u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu.
Przypadki PML zgłaszano u pacjentów leczonych wcześniej natalizumabem, przy czym PML stanowi
znane ryzyko związane z jego stosowaniem. Lekarze powinni mieć świadomość, że przypadki PML
występujące po niedawnym zaprzestaniu stosowania natalizumabu mogą nie wiązać się
z limfopenią.
Ponadto większość potwierdzonych przypadków PML podczas stosowania fumaranu dimetylu
wystąpiła u pacjentów otrzymujących wcześniej leczenie immunomodulacyjne.
Zmieniając inny lek modyfikujący przebieg choroby na fumaran dimetylu, należy uwzględnić okres
półtrwania i mechanizm działania odstawianego leku, aby uniknąć addytywnego wpływu na układ
odpornościowy, a przy tym jednocześnie zmniejszyć ryzyko nawrotu stwardnienia rozsianego. Zaleca
się wykonanie pełnej morfologii krwi przed wdrożeniem leczenia fumaranem dimetylu oraz regularne
przeprowadzanie tego badania w trakcie leczenia (patrz powyżej: Badania krwi/analizy laboratoryjne).
5 DE/H/xxxx/WS/2946
Ciężkie zaburzenia czynności nerek lub wątroby
Fumaranu dimetylu nie badano u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby,
a zatem należy go stosować ostrożnie w tej grupie pacjentów (patrz punkt 4.2).
Ciężka czynna choroba układu pokarmowego
Fumaranu dimetylu nie badano u pacjentów z ciężką czynną chorobą układu pokarmowego, a zatem
należy go stosować ostrożnie w tej grupie pacjentów.
Nagłe zaczerwienienie skóry
Nagłe zaczerwienie skóry stwierdzano u 34% uczestników badań klinicznych leczonych fumaranem
dimetylu. U większości pacjentów, u których ono wystąpiło, objaw ten miał nasilenie łagodne lub
umiarkowane. Z danych pochodzących z badań z udziałem zdrowych ochotników wynika, że nagłe
zaczerwienienie skóry związane ze stosowaniem fumaranu dimetylu jest prawdopodobnie zależne od
prostaglandyn. W przypadku pacjentów z niemożliwym do zaakceptowania zaczerwienieniem,
korzystne może być krótkotrwałe leczenie kwasem acetylosalicylowym w dawce 75 mg bez otoczki
dojelitowej (patrz punkt 4.5). W dwóch badaniach z udziałem zdrowych ochotników częstość
i nasilenie nagłego zaczerwienienia skóry w okresie dawkowania były zmniejszone.
U 3 pacjentów spośród 2560 uczestników badań klinicznych leczonych fumaranem dimetylu
wystąpiły silne objawy zaczerwienienia skóry, które były prawdopodobnie spowodowane reakcją
nadwrażliwości lub rzekomoanafilaktyczną. Te działania niepożądane nie zagrażały życiu, ale
doprowadziły do hospitalizacji pacjenta. Lekarze i pacjenci powinni być świadomi ryzyka
w przypadku wystąpienia ciężkiej reakcji zaczerwienienia skóry (patrz punkty 4.2, 4.5 i 4.8).
Reakcje anafilaktyczne
Po wprowadzeniu fumaranu dimetylu do obrotu zgłaszano przypadki reakcji
anafilaktycznej/anafilaktoidalnej po jego podaniu (patrz punkt 4.8). Objawami mogą być duszność,
hipoksja, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioworuchowy, wysypka lub pokrzywka. Nie jest
znany mechanizm wywoływania reakcji anafilaktycznej przez fumaran dimetylu. Reakcja ta występuje
zwykle po podaniu pierwszej dawki, może jednak wystąpić w dowolnym momencie leczenia i może
być ciężka oraz stanowić zagrożenie dla życia. Należy poinformować pacjenta, że jeśli wystąpią
objawy przedmiotowe lub podmiotowe anafilaksji, należy przerwać stosowanie fumaranu dimetylu
i natychmiast zwrócić się po pomoc medyczną. Nie należy wznawiać leczenia (patrz punkt 4.8).
Zakażenia
W badaniach fazy III prowadzonych z kontrolą placebo u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu
i u pacjentów otrzymujących placebo częstość występowania zakażeń (60% w porównaniu do 58%,
odpowiednio) oraz ciężkich zakażeń (2% w porównaniu do 2%, odpowiednio) była podobna.
Jednakże, ze względu na właściwości immunomodulacyjne fumaranu dimetylu (patrz punkt 5.1), jeśli
u pacjenta rozwinie się ciężkie zakażenie, należy rozważyć czasowe wstrzymanie leczenia fumaranem
dimetylu, a przed jego wznowieniem przeprowadzić ponowną ocenę korzyści i ryzyka. Pacjentom
przyjmującym fumaran dimetylu należy zalecić, aby zgłaszali lekarzowi wystąpienie objawów
zakażenia. Nie należy rozpoczynać leczenia fumaranem dimetylu u pacjentów z ciężkimi zakażeniami,
dopóki zakażenie nie ustąpi.
Nie obserwowano większej częstości ciężkich zakażeń u pacjentów z liczbą limfocytów <0,8 x 109/L
lub <0,5 x 109/L (patrz punkt 4.8). Jeżeli leczenie jest kontynuowane w obecności umiarkowanej do
ciężkiej i długotrwałej limfopenii, nie można wykluczyć ryzyka oportunistycznych zakażeń, w tym
PML (patrz podpunkt dotyczący PML w punkcie 4.4).
6 DE/H/xxxx/WS/2946
Zakażenia półpaścem
Podczas stosowania fumaranu dimetylu zgłaszano przypadki półpaśca (patrz punkt 4.8). Większości
z nich nie uznano za ciężkie, ale zgłaszano też ciężkie przypadki, w tym półpasiec rozsiany, półpasiec
oczny, półpasiec uszny, półpasiec z powikłaniami neurologicznymi, zapalenie opon mózgowo-
rdzeniowych i mózgu w półpaścu oraz zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i rdzenia w półpaścu.
Te działania niepożądane mogą wystąpić w dowolnym czasie leczenia. Pacjentów należy monitorować
w kierunku przedmiotowych i podmiotowych objawów półpaśca, zwłaszcza gdy zgłaszana jest
współistniejąca limfocytopenia. W razie wystąpienia półpaśca należy wdrożyć odpowiednie leczenie.
U pacjentów z ciężkimi zakażeniami należy rozważyć zaprzestanie leczenia fumaranem dimetylu do
czasu ustąpienia zakażenia (patrz punkt 4.8).
Rozpoczęcie leczenia
Leczenie fumaranem dimetylu należy włączać stopniowo, aby ograniczyć występowanie nagłego
zaczerwienienia skóry oraz działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego (patrz punkt
4.2).
Zespół Fanconiego
Podczas stosowania produktu leczniczego zawierającego fumaran dimetylu w skojarzeniu z innymi
estrami kwasu fumarowego zgłaszano przypadki zespołu Fanconiego. Zespół Fanconiego jest zwykle
przemijający, dlatego ważne jest jego wczesne rozpoznanie i przerwanie leczenia fumaranem
dimetylu, aby zapobiec wystąpieniu zaburzeń czynności nerek i osteomalacji. Najważniejsze objawy
to białkomocz, cukromocz (przy prawidłowym stężeniu glukozy we krwi), hiperaminoacyduria
i fosfaturia (może występować jednocześnie z hipofosfatemią). Progresja może obejmować takie
objawy, jak wielomocz, nadmierne pragnienie i osłabienie mięśni proksymalnych. W rzadkich
przypadkach może rozwinąć się osteomalacja hipofosfatemiczna z niezlokalizowanym bólem kości,
zwiększona aktywność fosfatazy zasadowej w surowicy oraz złamania przeciążeniowe. Co istotne,
zespół Fanconiego może wystąpić bez zwiększonego stężenia kreatyniny czy niskiego współczynnika
filtracji kłębuszkowej. W razie wystąpienia niejednoznacznych objawów, należy rozważyć rozwój
zespołu Fanconiego i wykonać odpowiednie badania.
Sód
Produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na kapsułkę dojelitową, twardą, to znaczy
produkt leczniczy uznaje się za „wolny od sodu”.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Leki przeciwnowotworowe, immunosupresyjne i kortykosteroidy
Nie badano stosowania fumaranu dimetylu w skojarzeniu z lekami przeciwnowotworowymi ani
immunosupresyjnymi, a zatem należy zachować ostrożność podczas ich jednoczesnego stosowania.
W badaniach klinicznych dotyczących stwardnienia rozsianego leczenie nawrotowych rzutów choroby
krótkimi seriami dożylnych kortykosteroidów nie wiązało się z klinicznie istotnym zwiększeniem
częstości zakażeń.
Szczepionki
Podczas leczenia fumaranem dimetylu można rozważyć jednoczesne stosowanie szczepionek
inaktywowanych zgodnie z krajowym kalendarzem szczepień. W badaniu klinicznym, w którym
udział wzięło ogółem 71 pacjentów z RRMS, u pacjentów otrzymujących fumaran dimetylu w dawce
240 mg dwa razy na dobę przez co najmniej 6 miesięcy (n=38) lub niepegylowany interferon przez
co najmniej 3 miesiące (n=33) wystąpiła porównywalna odpowiedź immunologiczna (definiowana
jako ≥2-krotne zwiększenie miana przeciwciał w stosunku do stanu przed podaniem szczepionki) na
toksoid tężcowy (antygen przypominający) i skoniugowaną polisacharydową szczepionkę przeciwko
7 DE/H/xxxx/WS/2946
meningokokom grupy C (neoantygen), podczas gdy odpowiedź immunologiczna na różne serotypy
nieskoniugowanej 23-walentnej polisacharydowej szczepionki przeciwko pneumokokom (antygen
T-niezależny) różniła się w obu grupach. Pozytywną odpowiedź immunologiczną, definiowaną jako
≥4-krotne zwiększenie miana przeciwciał, na trzy szczepionki uzyskano u mniejszej liczby pacjentów
w obu grupach. Stwierdzono niewielkie liczbowe różnice w odpowiedzi na toksoid tężcowy
i polisacharyd pneumokokowy serotypu 3 na korzyść pacjentów przyjmujących niepegylowany
interferon.
Brak dostępnych danych klinicznych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa stosowania
szczepionek zawierających żywe, atenuowane drobnoustroje u pacjentów przyjmujących fumaran
dimetylu. Stosowanie szczepionek zawierających żywe drobnoustroje może zwiększać ryzyko zakażeń
klinicznych, a zatem nie należy podawać ich pacjentom leczonym fumaranem dimetylu, chyba że,
w wyjątkowych przypadkach, zostanie uznane iż ryzyko wynikające z braku szczepienia danego
pacjenta przewyższa potencjalne ryzyko związane ze szczepionką.
Inne pochodne kwasu fumarowego
Podczas leczenia fumaranem dimetylu należy unikać jednoczesnego stosowania innych pochodnych
kwasu fumarowego (zarówno miejscowo, jak i ogólnoustrojowo).
U ludzi fumaran dimetylu jest w znacznym stopniu metabolizowany przez esterazy, zanim
przedostanie się do krążenia ogólnego, a jego dalszy metabolizm odbywa się za pośrednictwem cyklu
kwasów trikarboksylowych, bez udziału układu cytochromu P450 (CYP). Badania in vitro oceniające
blokowanie i indukcję enzymu CYP, badanie p-glikoproteiny ani też badania wiązania fumaranu
dimetylu i fumaranu monometylu (głównego metabolitu fumaranu dimetylu) z białkami, nie wykazały
ryzyka interakcji lekowych.
Wpływ innych substancji na fumaran dimetylu
W badaniach klinicznych oceniających potencjalne interakcje fumaranu dimetylu z interferonem
beta-1a podawanym domięśniowo oraz octanem glatirameru, produktami leczniczymi powszechnie
stosowanymi u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym, nie stwierdzono, aby zmieniały one profil
farmakokinetyczny fumaranu dimetylu.
Z danych pochodzących z badań z udziałem zdrowych ochotników wynika, że nagłe zaczerwienienie
skóry związane ze stosowaniem fumaranu dimetylu jest prawdopodobnie zależne od prostaglandyn.
W dwóch badaniach z udziałem zdrowych ochotników podawanie 325 mg (lub równowartości) kwasu
acetylosalicylowego bez otoczki dojelitowej 30 minut przed zastosowaniem fumaranu dimetylu przez,
odpowiednio, 4 dni i 4 tygodnie leczenia nie zmieniało farmakokinetycznego profilu fumaranu
dimetylu. Należy rozważyć potencjalne ryzyko związane z leczeniem kwasem acetylosalicylowym
przed podaniem go pacjentom z RRMS, stosującym fumaran dimetylu. Nie badano długotrwałego
(> 4 tygodni), ciągłego stosowania kwasu acetylosalicylowego (patrz punkty 4.4 i 4.8).
Jednoczesne leczenie lekami nefrotoksycznymi (takimi jak aminoglikozydy, leki moczopędne,
niesteroidowe leki przeciwzapalne i sole litu) może zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony
nerek (takich jak białkomocz, patrz punkt 4.8) u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu (patrz
punkt 4.4 – Badania krwi/analizy laboratoryjne).
Spożywanie umiarkowanych ilości alkoholu nie zmieniało ekspozycji na fumaran dimetylu
i nie wiązało się z nasileniem działań niepożądanych. Należy unikać spożywania dużych ilości
wysokoprocentowych napojów alkoholowych (ponad 30% alkoholu objętościowo) w ciągu godziny
od przyjęcia fumaranu dimetylu, ponieważ alkohol może prowadzić do zwiększenia częstości działań
niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.
Wpływ fumaranu dimetylu na inne substancje
Badania indukcji enzymu CYP in vitro nie wykazały interakcji pomiędzy fumaranem dimetylu
8 DE/H/xxxx/WS/2946
a doustnymi środkami antykoncepcyjnymi. W badaniu in vivo, jednoczesne stosowanie fumaranu
dimetylu oraz złożonych, doustnych środków antykoncepcyjnych (norgestymat i etynyloestradiol)
nie prowadziło do istotnych zmian w ekspozycji na doustne środki antykoncepcyjne.
Nie przeprowadzono badań interakcji z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi zawierającymi inne
progestageny, jednak nie wydaje się, by fumaran dimetylu wpływał na ich ekspozycję.
Dzieci i młodzież
Badania dotyczące interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych.
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są nagłe zaczerwienienia skóry (35%) oraz zdarzenia ze
strony przewodu pokarmowego [tj. biegunka (14%), nudności (12%), ból brzucha (10 %), ból
w nadbrzuszu (10%)]. Te działania niepożądane pojawiały się zwykle w początkowej fazie leczenia
(głównie w ciągu pierwszego miesiąca). U pacjentów, u których wystąpiło nagłe zaczerwienienie
skóry i zdarzenia ze strony przewodu pokarmowego, objawy te mogą pojawiać się okresowo w trakcie
leczenia fumaranem dimetylu. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi prowadzącymi do
9 DE/H/xxxx/WS/2946
przerwania leczenia są nagłe zaczerwienienia skóry (3%) i zdarzenia ze strony przewodu
pokarmowego (4%).
W badaniach klinicznych fazy II i III, kontrolowanych placebo, jak i bez grupy kontrolnej, fumaran
dimetylu otrzymywało łącznie 2513 pacjentów przez maksymalnie 12 lat (łączna ekspozycja
równoważna 11318 pacjentolat). Łącznie 1169 pacjentów było leczonych fumaranem dimetylu przez
co najmniej 5 lat, a 426 pacjentów było leczonych fumaranem dimetylu przez co najmniej 10 lat.
Obserwacje wynikające z badań klinicznych bez grupy kontrolnej i z grupą kontrolną są zgodne.
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
Działania niepożądane pochodzące z badań klinicznych, badań dotyczących bezpieczeństwa
stosowania po wprowadzeniu fumaranu dimetylu do obrotu oraz zgłoszeń spontanicznych
przedstawiono w tabeli poniżej.
Działania niepożądane przedstawiono zgodnie z terminologią MedDRA oraz klasyfikacją układów
i narządów. Częstość występowania działań niepożądanych określono zgodnie z poniższą
klasyfikacją:
- bardzo często (≥1/10)
- często (≥1/100 do <1/10)
- niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
- rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
- bardzo rzadko (<1/10 000)
- częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).
Klasyfikacja układów
i narządów MedDRA
Działanie niepożądane Kategoria częstości
Zakażenia i zarażenia
pasożytnicze
Zapalenie żołądka i jelit Często
Postępująca leukoencefalopatia
wieloogniskowa
Częstość nieznana
Półpasiec Częstość nieznana
Zaburzenia krwi i układu
chłonnego
Limfopenia Często
Leukopenia Często
Trombocytopenia Niezbyt często
Zaburzenia układu
immunologicznego
Nadwrażliwość Niezbyt często
Anafilaksja Częstość nieznana
Duszność Częstość nieznana
Hipoksja Częstość nieznana
Niedociśnienie tętnicze Częstość nieznana
Obrzęk naczyniowo-ruchowy Częstość nieznana
Zaburzenia układu nerwowego Uczucie pieczenia Często
Zaburzenia naczyniowe Nagłe zaczerwienienie skóry Bardzo często
Uderzenia gorąca Często
Zaburzenia układu
oddechowego, klatki
piersiowej i śródpiersia
Nieżyt nosa
Częstość nieznana
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka Bardzo często
Nudności Bardzo często
Bóle w nadbrzuszu Bardzo często
Ból brzucha Bardzo często
Wymioty Często
Niestrawność Często
Zapalenie żołądka Często
Zaburzenia żołądka i jelit Często
10 DE/H/xxxx/WS/2946
Zaburzenia wątroby i dróg
żółciowych
Zwiększona aktywność
aminotransferazy asparaginowej
Często
Zwiększona aktywność
aminotransferazy alaninowej
Często
Polekowe uszkodzenie wątroby Rzadko
Zaburzenia skóry i tkanki
podskórnej
Świąd Często
Wysypka Często
Rumień Często
Łysienie Często
Zaburzenia nerek i dróg
moczowych
Białkomocz Często
Zaburzenia ogólne i stany
w miejscu podania
Uczucie gorąca Często
Badania diagnostyczne Obecność ciał ketonowych
w moczu
Bardzo często
Obecność albuminy w moczu Często
Zmniejszenie liczby białych
krwinek
Często
Opis wybranych działań niepożądanych
Nagłe zaczerwienienie skóry
W badaniach kontrolowanych placebo częstość nagłego zaczerwienienia skóry (34% w porównaniu do
4%) oraz uderzeń gorąca (7% w porównaniu do 2%) była odpowiednio większa u pacjentów
przyjmujących fumaran dimetylu niż placebo. Objaw ten opisywany jest zwykle jako nagłe
zaczerwienienie skóry lub uderzenia gorąca, ale może obejmować także inne reakcje (np. uczucie
gorąca, zaczerwienienie, świąd i uczucie pieczenia skóry). Zdarzenia te pojawiały się zwykle na
początku leczenia (głównie w pierwszym miesiącu). U pacjentów, u których występowało, nagłe
zaczerwienienie skóry może powtarzać się okresowo w trakcie leczenia fumaranem dimetylu.
U większości pacjentów z nagłym zaczerwieniem skóry nasilenie takiej reakcji było łagodne lub
umiarkowane. Łącznie 3% pacjentów leczonych fumaranem dimetylu przerwało leczenie z powodu
nagłego zaczerwienienia skóry.
Częstość występowania nagłego zaczerwienienia skóry o ciężkim nasileniu, które może przejawiać się
w postaci uogólnionego rumienia, wysypki i (lub) świądu, obserwowano u mniej niż 1% pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu (patrz punkty 4.2, 4.4 i 4.5).
Działania niepożądane ze strony żołądka i jelit
Częstość występowania zdarzeń ze strony układu pokarmowego [np. biegunka (14% w porównaniu do
10%), nudności (12% w porównaniu do 9%), ból w nadbrzuszu (10% w porównaniu do 6%), ból
brzucha (9% w porównaniu do 4%), wymioty (8% w porównaniu do 5%) oraz niestrawność (5%
w porównaniu do 3%)] była odpowiednio większa u pacjentów przyjmujących fumaran dimetylu niż
u pacjentów otrzymujących placebo. Działania niepożądane ze strony układu pokarmowego pojawiały
się zwykle na początku leczenia (głównie w pierwszym miesiącu). U pacjentów, u których wystąpiły
zdarzenia ze strony układu pokarmowego, zdarzenia te mogą pojawiać się okresowo w trakcie
leczenia fumaranem dimetylu. U większości pacjentów, u których wystąpiły zdarzenia ze strony
układu pokarmowego ich nasilenie było łagodne lub umiarkowane. Cztery procent (4%) pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych ze strony układu
pokarmowego. Występowanie ciężkich zdarzeń ze strony przewodu pokarmowego, łącznie
z zapaleniem żołądka i jelit oraz zapaleniem żołądka, obserwowano u 1% pacjentów leczonych
fumaranem dimetylu (patrz punkt 4.2).
11 DE/H/xxxx/WS/2946
Czynność wątroby
Z danych uzyskanych w badaniach kontrolowanych placebo wynika, że u większości pacjentów
ze zwiększoną aktywnością aminotransferaz wątrobowych wartości te były <3 razy większe niż GGN.
Zwiększoną częstość występowania podwyższonej aktywności aminotransferaz wątrobowych
u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu w porównaniu do grupy placebo obserwowano głównie
w ciągu pierwszych 6 miesięcy leczenia. Aktywność aminotransferazy alaninowej i asparaginowej
zwiększone ≥3 razy GGN obserwowano odpowiednio u 5% i 2% pacjentów otrzymujących placebo
oraz u 6% i 2% pacjentów leczonych leczonych fumaranem dimetylu. W związku ze zwiększoną
aktywnością aminotransferaz leczenie przerwano w <1% przypadków zarówno u pacjentów leczonych
fumaranem dimetylu, jak i u pacjentów otrzymujących placebo. W badaniach kontrolowanych placebo
nie obserwowano zwiększenia aktywności aminotransferaz ≥3 razy GGN z równoczesnym
zwiększeniem stężenia bilirubiny całkowitej >2 razy GGN.
Po wprowadzeniu fumaranu dimetylu do obrotu zgłaszano przypadki zwiększenia aktywności
enzymów wątrobowych i przypadki polekowego uszkodzenia wątroby (jednoczesne zwiększenie
aktywności aminotransferaz ≥3-krotnie przekroczona GGN oraz stężenia bilirubiny całkowitej
>2-krotnie przekroczona GGN) w następstwie podania fumaranu dimetylu, które ustępowały po
przerwaniu leczenia.
Limfopenia
W badaniach kontrolowanych placebo większość pacjentów (>98%) miała prawidłową liczbę
limfocytów przed rozpoczęciem leczenia. Po rozpoczęciu leczenia fumaranem dimetylu średnia liczba
limfocytów zmniejszała się w ciągu pierwszego roku, osiągając następnie plateau. Ogółem, liczba
limfocytów zmniejszała się o około 30% w porównaniu do wartości wyjściowej. Średnia i mediana
liczby limfocytów pozostawały w zakresie wartości prawidłowych. Liczbę limfocytów <0,5 × 109/L
stwierdzono u <1% pacjentów przyjmujących placebo i u 6% pacjentów leczonych fumaranem
dimetylu. Liczbę limfocytów <0,2 × 109/L wykryto u 1 pacjenta leczonego fumaranem dimetylu.
Wartości takiej nie obserwowano u żadnego pacjenta z grupy przyjmującej placebo.
W badaniach klinicznych (zarówno kontrolowanych, jak i niekontrolowanych) u 41% pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu występowała limfopenia (zdefiniowana w tych badaniach jako liczba
limfocytów <0,91 × 109/L). Łagodną limfopenię (liczba limfocytów w zakresie od ≥0,8 × 109/L do
<0,91 × 109/L) zaobserwowano u 28% pacjentów, umiarkowaną limfopenię (liczba limfocytów
w zakresie od ≥0,5 × 109/L do <0,8 × 109/L), utrzymującą się przez co najmniej sześć miesięcy,
zaobserwowano u 11% pacjentów, ciężką limfopenię (liczba limfocytów <0,5 × 109/L) utrzymującą
się przez co najmniej sześć miesięcy zaobserwowano u 2% pacjentów. W grupie z ciężką limfopenią
większość obserwowanych wartości liczbowych limfocytów była <0,5 × 109/L podczas kontynuacji
leczenia.
Ponadto, po 48 tygodniach terapii fumaranem dimetylu w ramach niekontrolowanego,
prospektywnego badania porejestracyjnego (n=185) u maksymalnie 37% i 6% pacjentów stwierdzono,
odpowiednio, umiarkowane (od ≥0,2 × 109/L do <0,4 × 109/L) lub istotne (<0,2 × 109/L) zmniejszenie
liczby limfocytów T CD4+, natomiast częściej występował spadek limfocytów T CD8+, do poziomu
<0,2 × 109/L u maksymalnie 59% pacjentów i do poziomu <0,1 × 109/L u 25% pacjentów.
W kontrolowanych i niekontrolowanych badaniach klinicznych pacjentów z liczbą limfocytów poniżej
DGN, u których przerwano leczenie fumaranem dimetylu, monitorowano w kierunku powrotu liczby
limfocytów do wartości DGN (patrz punkt 5.1).
Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML)
Zgłaszano przypadki zakażenia wirusem Johna-Cunninghama (JCV) powodującego PML w związku
ze stosowaniem fumaranu dimetylu (patrz punkt 4.4). PML może prowadzić do zgonu lub ciężkiej
niepełnosprawności. W jednym z badań klinicznych u 1 pacjenta przyjmującego fumaran dimetylu
wystąpiła zakończona zgonem PML w przebiegu ciężkiej i długotrwałej limfopenii (liczba limfocytów
najczęściej <0,5 × 109/L przez 3,5 roku). Po wprowadzeniu fumaranu dimetylu do obrotu, PML
12 DE/H/xxxx/WS/2946
wystąpiła też w przebiegu umiarkowanej i łagodnej limfopenii (>0,5 × 109/L do < DGN według
zakresu referencyjnego określonego przez lokalne laboratorium).
U kilku pacjentów z PML, u których oznaczono liczbę podtypów limfocytów T w momencie
rozpoznania PML, stwierdzono zmniejszenie liczby limfocytów T CD8+ do poziomu <0,1 × 109/L,
podczas gdy redukcja liczby limfocytów T CD4+ była zróżnicowana (od <0,05 do 0,5 × 109/L)
i skorelowana w większym stopniu z ogólnym nasileniem limfopenii (<0,5 × 109/L do <DGN).
W efekcie u tych pacjentów występował podwyższony stosunek limfocytów CD4+/CD8+.
Długotrwała umiarkowana lub ciężka limfopenia wydaje się zwiększać ryzyko wystąpienia PML
w związku ze stosowaniem fumaranu dimetylu. Jednak PML występowała też u pacjentów z łagodną
limfopenią. Ponadto większość przypadków PML po wprowadzeniu fumaranu dimetylu do obrotu
występowała u pacjentów w wieku >50 lat.
Zakażenie wirusem półpaśca
W związku ze stosowaniem fumaranu dimetylu zgłaszano przypadki zakażenia półpaścem. Podczas
długoterminowego badania przedłużonego, w którym leczonych było 1736 pacjentów ze
stwardnieniem rozsianym, u około 5% wystąpiło co najmniej jedno zdarzenie zachorowania na
półpasiec, z których 42% oceniono jako łagodne, 55% jako umiarkowane a 3% jako ciężkie. Czas do
wystąpienia objawów od podania pierwszej dawki fumaranu dimetylu wynosił od około 3 miesięcy do
10 lat. U czterech pacjentów wystąpiły zdarzenia o ciężkim nasileniu i wszystkie te zdarzenia ustąpiły.
U większości pacjentów, włączając tych, u których wystąpiło ciężkie zakażenie półpaścem, liczba
limfocytów była większa niż DGN. U większości pacjentów ze współistniejącą liczbą limfocytów
poniżej wartości DGN limfopenię sklasyfikowano jako umiarkowaną lub ciężką. Większość
przypadków zakażeń półpaścem, które wystąpiły po wprowadzeniu fumaranu dimetylu do obrotu nie
została uznana za ciężkie i ustąpiły one po zastosowaniu leczenia. Istnieją ograniczone dane na temat
bezwzględnej liczby limfocytów (ang. Absolute Lymphocyte Count, ALC) u pacjentów z zakażeniem
półpaścem z okresu po wprowadzeniu fumaranu dimetylu do obrotu. Jednak w momencie zgłaszania u
większości pacjentów występowała limfopenia umiarkowana (od ≥0,5 × 109/L do <0,8 × 109/L) lub
ciężka (od <0,5 × 109/L do 0,2 × 109/L) (patrz punkt 4.4).
Nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych
W badaniach kontrolowanych placebo stężenie ciał ketonowych w moczu (1+ lub więcej) było
większe u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu (45%) w porównaniu do placebo (10%).
W badaniach klinicznych nie zaobserwowano niepożądanych następstw klinicznych.
Stężenia 1,25-dihydroksywitaminy D zmniejszały się u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu
bardziej niż w grupie placebo (procentowa mediana zmniejszenia stężenia po 2 latach w stosunku do
wartości wyjściowej wynosiła odpowiednio 25% do 15%), natomiast stężenia parathormonu (PTH)
zwiększały się bardziej u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu, w porównaniu do placebo
(procentowa mediana zwiększenia stężenia po 2 latach w stosunku do wartości wyjściowej wynosiła
odpowiednio 29% do 15%). Średnie wartości dla obu parametrów utrzymywały się w granicach
normy.
W ciągu pierwszych dwóch miesięcy leczenia obserwowano przemijający wzrost średniej liczby
eozynofilów.
Dzieci i młodzież
W trwającym 96-tygodni, otwartym, randomizowanym badaniu z grupą kontrolną przyjmującą
aktywny komparator, przeprowadzonym u dzieci i młodzieży z RRMS (n=7 w wieku od 10 do poniżej
13 lat i n=71 w wieku od 13 do poniżej 18 lat) leczono dawką120 mg dwa razy na dobę przez 7 dni,
a następnie 240 mg dwa razy na dobę przez pozostały czas leczenia. Profil bezpieczeństwa u dzieci
i młodzieży wydawał się podobny do obserwowanego wcześniej u pacjentów dorosłych.
13 DE/H/xxxx/WS/2946
Schemat badania klinicznego u dzieci różnił się od badań klinicznych kontrolowanych placebo
u dorosłych. Z tego względu nie można wykluczyć wpływu innego schematu badania klinicznego na
wystąpienie różnic liczbowych w zakresie zdarzeń niepożądanych między populacją dzieci
i młodzieży a populacją dorosłych. Zaburzenia żołądka i jelit oraz zaburzenia układu oddechowego,
klatki piersiowej i śródpiersia oraz zdarzenia niepożądane w postaci bólu głowy i bolesnego
miesiączkowania były zgłaszane częściej (≥10%) w populacji dzieci i młodzieży niż w populacji
dorosłych. Te zdarzenia niepożądane zgłaszano u dzieci i młodzieży z następującą częstością (podaną
w procentach):
• ból głowy zgłoszono u 28% pacjentów leczonych fumaranem dimetylu wobec 36%
u pacjentów leczonych interferonem beta-1a.
• zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego zgłoszono u 74% pacjentów leczonych
fumaranem dimetylu wobec 31% u pacjentów leczonych interferonem beta-1a. Wśród nich po
zastosowaniu fumaranu dimetylu najczęściej zgłaszano ból brzucha i wymioty.
• zaburzenia ze strony układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia zgłoszono u 32%
pacjentów leczonych fumaranem dimetylu wobec 11% u pacjentów leczonych interferonem
beta-1a. Wśród nich ból jamy ustnej i gardła oraz kaszel były najczęściej zgłaszanymi
działaniami niepożądanymi występującymi podczas stosowania fumaranu dimetylu.
• Bolesne miesiączki zgłoszono u 17% pacjentek leczonych fumaranem dimetylu wobec 7%
u pacjentek leczonych interferonem beta-1a.
W niewielkim, trwającym 24-tygodnie, otwartym, niekontrolowanym badaniu z udziałem dzieci
i młodzieży w wieku od 13 do 17 lat z RRMS (120 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, a następnie
240 mg dwa razy na dobę przez pozostały czas leczenia; n=22), po którym nastąpiło trwające
96-tygodni badanie przedłużone (240 mg dwa razy na dobę; n=20), profil bezpieczeństwa wydawał się
podobny do obserwowanego u pacjentów dorosłych.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C PL-02 222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301 Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu