Dane pochodzą z oficjalnych ulotek i ChPL. Zostały wyodrębnione automatycznie (częściowo z użyciem AI), więc treści mogą być niepełne, przybliżone lub błędne. Wiążący jest zawsze oryginalny dokument. Brak informacji w serwisie nie oznacza, że jej nie ma. To nie jest porada medyczna, ranking ani polecenie leku: o wyborze i dawkowaniu decyduje lekarz lub farmaceuta. Nie odstawiaj leków na własną rękę. W razie nagłego, ciężkiego objawu dzwoń pod 112.
Dokumenty: wspólne dla wszystkich mocy
Dotyczy wszystkich mocy: te bloki mają dla każdej mocy ten sam zapis w dokumentach, więc są pokazane raz. Linki do plików ulotki i ChPL każdej mocy są w tabeli „Dostępne moce i opakowania”.
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- brak specjalnych zaleceń (wg dokumentu)
- chronić przed światłem
- w oryginalnym lub zewnętrznym opakowaniu
źródło: ChPL, pkt 6.4
- Termin ważności
- 3 lata (opakowanie nieotwarte)
źródło: ChPL, pkt 6.3
- Substancje pomocnicze
- Zawartość kapsułki (minitabletki dojelitowe); Celuloza mikrokrystaliczna (E 460); Krospowidon (E 1202); Talk (E 553b); Powidon (E 1201); Krzemionka koloidalna bezwodna (E 551); Magnezu stearynian (E 470B); Trietylu cytrynian (E 1505); Kwasu metakrylowego i etylu akrylanu kopolimer (1:1); Hypromeloza (E 464); Tytanu dwutlenek (E 171); Triacetyna (E 1518); Otoczka kapsułki; Żelatyna; Tytanu dwutlenek (E 171); Błękit brylantowy FCF (E 133); Żelaza tlenek żółty (E 172); Nadruk na kapsułce (czarny tusz); Szelak (E 904); Potasu wodorotlenek (E 525); Glikol propylenowy (E 1520); Żelaza tlenek czarny (E 172); Amonowy wodorotlenek stężony (E 527) źródło: ChPL, pkt 6.1
- Substancje wymienione w dokumencie (m.in. alergeny, cukry, alkohol, sód)
- barwniki: w składzie
- glikol propylenowy: w składzie
źródło: ChPL, pkt 6.1
Pokazane są tylko substancje wymienione w dokumencie; brak wzmianki nie oznacza, że substancji nie ma w leku.
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: butelka, blister
źródło: ChPL, pkt 6.5
- Wygląd
- biały zielony nadruk: DMF 120 nadruk: DMF 240
K apsułka dojelitowa, twarda D imethyl fumarate STADA Arzneimittel AG, 120 mg, kapsułki dojelitowe, twarde Kapsułka dojelitowa, twarda (21 mm) z zielonym wieczkiem i białym korpusem, z czarnym nadrukiem „DMF 120” na korpusie. D imethyl fumarate STADA Arzneimittel AG, 240 mg, kapsułki dojelitowe, twarde Kapsułka dojelitowa, twarda (23 mm) z zielonym wieczkiem i korpusem, z czarnym nadrukiem „DMF 240” na korpusie. źródło: ChPL, pkt 3
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument: brak wpływu lub wpływ nieistotny źródło: „Fumaran dimetylu nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
46 pozycji wyodrębnione przez model AI
- bardzo często: Nagłe zaczerwienienie skóry; Obecność ciał ketonowych w moczu
- często: Zapalenie żołądka i jelit; Limfopenia; Leukopenia; Uczucie pieczenia; Uderzenia gorąca; Wymioty; Niestrawność; Zapalenie żołądka; Zaburzenia żołądka i jelit; Zwiększona aktywność aminotransferazy asparaginowej; Zwiększona aktywność aminotransferazy alaninowej; Świąd; Wysypka; Rumień; Łysienie; Białkomocz; Uczucie gorąca; Obecność albuminy w moczu; Zmniejszenie liczby białych krwinek
- niezbyt często: Trombocytopenia; Nadwrażliwość
- rzadko: Polekowe uszkodzenie wątroby
- częstość nieznana: Postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa; Półpasiec; Anafilaksja; Duszność; Hipoksja; Niedociśnienie tętnicze; Obrzęk naczyniowo-ruchowy; Nieżyt nosa
- częstość niepodana w tekście: nagłe zaczerwienienia skóry; biegunka; nudności; ból brzucha; bóle w nadbrzuszu; dolegliwości żołądkowo-jelitowe; zaczerwienienie; uczucie pieczenia skóry; PML; zakażenie półpaścem; Ból głowy; ból jamy ustnej i gardła; kaszel; Bolesne miesiączki
Ten układ ChPL nie dał się odczytać regułami, więc listę wyodrębnił model językowy (AI) z punktu 4.8; może być niepełna lub błędna, a częstość podano tylko tam, gdzie tekst ją zawiera. Sprawdź w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Wiek i masa ciała
-
- nie stosować poniżej 10 lat
źródło: „Nie należy podawać tego leku dzieciom w wieku poniżej 10 lat, ponieważ nie są dostępne dane dotyczące tej grupy wiekowej.” · Ulotka, pkt 2
- Grupy szczególne (cytat)
-
Ciąża
„Ciąża Dostępne są nieliczne dane dotyczące stosowania u kobiet w okresie ciąży (od 300 do 1000 przypadków), pochodzące z rejestru ciąż lub spontanicznych zgłoszeń po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego fumaran dimetylu do obrotu. W rejestrze ciąż u kobiet stosujących fumaran dimetylu udokumentowano 289 zebranych prospektywnie przypadków kobiet ze stwardnieniem rozsianym narażonych na fumaran dimetylu. Mediana czasu trwania ekspozycji na fumaran dimetylu wynosiła 4,6 tygodnia ciąży, przy ograniczonej ekspozycji także po szóstym tygodniu (44 przypadki).” (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie)
Karmienie piersią
„Karmienie piersią Nie wiadomo, czy fumaran dimetylu lub jego metabolity przenikają do mleka ludzkiego. Nie można wykluczyć zagrożenia dla noworodków/niemowląt. Należy podjąć decyzję, czy przerwać karmienie piersią, czy przerwać podawanie fumaranu dimetylu, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyść z leczenia dla kobiety.”
- Płodność: „Płodność Brak danych dotyczących wpływu fumaranu dimetylu na płodność u ludzi. Dane pochodzące z badań przedklinicznych nie wskazują na to, aby stosowanie fumaranu dimetylu zwiększało ryzyko obniżenia płodności (patrz punkt 5.3).”
źródło: ChPL, pkt 4.6
- Jedzenie, napoje i alkohol (cytat)
-
jedzenie i napoje
„Należy unikać spożywania dużych ilości wysokoprocentowych napojów alkoholowych (ponad 30% alkoholu objętościowo) w ciągu godziny od przyjęcia fumaranu dimetylu, ponieważ alkohol może prowadzić do zwiększenia częstości działań niepożądanych ze strony żołądka i jelit.”
- alkohol: „Spożywanie umiarkowanych ilości alkoholu nie zmieniało ekspozycji na fumaran dimetylu i nie wiązało się z nasileniem działań niepożądanych.”
źródło: ChPL, pkt 4.5
Z ulotkiOficjalna informacja dla pacjenta dołączana do opakowania leku. i ChPLOficjalny dokument dla lekarzy i farmaceutów z pełnymi informacjami o leku. wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed przyjęciem leku Dimethyl fumarate STADA Arzneimittel AG
Kiedy nie przyjmować leku Dimethyl fumarate STADA Arzneimittel AG
- jeśli pacjent ma uczulenie na fumaran dimetylu lub którykolwiek z pozostałych składników
tego leku (wymienionych w punkcie 6).
- jeśli u pacjenta podejrzewa się lub zostanie potwierdzone wystąpienie rzadkiego zakażenia
mózgu zwanego postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią (ang. progressive
multifocal leukoencephalopathy, PML).
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Lek Dimethyl fumarate STADA Arzneimittel AG może niekorzystnie wpływać na liczbę białych
krwinek oraz czynność nerek i wątroby. Przed rozpoczęciem leczenia lekiem Dimethyl fumarate
STADA Arzneimittel AG lekarz zbada liczbę białych krwinek oraz sprawdzi, czy nerki i wątroba
funkcjonują prawidłowo. Badania te lekarz będzie przeprowadzał również okresowo w trakcie
leczenia. Jeżeli w trakcie leczenia liczba białych krwinek u pacjenta zmniejszy się, lekarz może
rozważyć przeprowadzenie dodatkowych badań lub przerwanie leczenia.
Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Dimethyl fumarate STADA Arzneimittel AG należy omówić
to z lekarzem, jeśli u pacjenta występuje:
• ciężka choroba nerek
• ciężka choroba wątroby
• choroba żołądka lub jelit
• ciężkie zakażenie (np. zapalenie płuc)
Podczas leczenia lekiem Dimethyl fumarate STADA Arzneimittel AG może wystąpić półpasiec.
W niektórych przypadkach wystąpiły ciężkie powikłania. W razie podejrzenia u pacjenta
jakichkolwiek objawów półpaśca należy niezwłocznie poinformować o tym lekarza.
Jeżeli stwardnienie rozsiane się nasili (np. u pacjenta wystąpi osłabienie lub zaburzenia widzenia) lub
pojawią się nowe objawy, pacjent powinien natychmiast skontaktować się z lekarzem, ponieważ mogą
to być objawy rzadko występującego zakażenia mózgu zwanego postępującą wieloogniskową
leukoencefalopatią (PML). PML to ciężka choroba, która może prowadzić do ciężkiej
niepełnosprawności lub zgonu.
Podczas stosowania leku zawierającego fumaran dimetylu w skojarzeniu z innymi estrami kwasu
fumarowego stosowanymi w leczeniu łuszczycy (choroby skóry) zgłaszano rzadkie, ale ciężkie
zaburzenie czynności nerek zwane zespołem Fanconiego. Jeśli pacjent zauważy, że oddaje więcej
moczu, czuje większe pragnienie i pije więcej niż zwykle, jego mięśnie wydają się słabsze, dojdzie do
złamania kości lub po prostu czuje ból, należy możliwie jak najszybciej zgłosić się do lekarza w celu
dalszego zbadania tych objawów.
Dzieci i młodzież
Nie należy podawać tego leku dzieciom w wieku poniżej 10 lat, ponieważ nie są dostępne dane
dotyczące tej grupy wiekowej.
Lek Dimethyl fumarate STADA Arzneimittel AG a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich innych lekach przyjmowanych przez
pacjenta obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje przyjmować, w szczególności o:
- lekach zawierających estry kwasu fumarowego (fumarany) stosowanych w leczeniu
łuszczycy;
- lekach wpływających na układ odpornościowy, w tym chemioterapeutykach, lekach
immunosupresyjnych lub innych lekach stosowanych w leczeniu stwardnienia rozsianego
- lekach mających wpływ na nerki, w tym niektórych antybiotyków (stosowanych w leczeniu
zakażeń), lekach moczopędnych (diuretyki), niektórych rodzajów leków przeciwbólowych
(takich jak ibuprofen i inne podobne leki przeciwzapalne oraz leki dostępne bez recepty) oraz
lekach zawierających lit;
- stosowanie niektórych szczepionek (szczepionek zawierających żywe drobnoustroje) w okresie
leczenia lekiem Dimethyl fumarate STADA Arzneimittel AG może spowodować rozwój
zakażenia, dlatego należy tego unikać. Lekarz doradzi, czy należy podać szczepionki innego
rodzaju (szczepionki zawierające martwe drobnoustroje).
Dimethyl fumarate STADA Arzneimittel AG z jedzeniem i alkoholem
Należy unikać spożywania wysokoprocentowych napojów alkoholowych (ponad 30% alkoholu
objętościowo, np. spirytusu) w ilości większej niż 50 mL w ciągu godziny od przyjęcia leku Dimethyl
fumarate STADA Arzneimittel AG, z powodu ryzyka interakcji pomiędzy alkoholem i tym lekiem.
Może to, prowadzić do wystąpienia nieżytu żołądka (zapalenia błony śluzowej żołądka), zwłaszcza
u osób podatnych na tę chorobę.
Ciąża i karmienie piersią
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza, że może być w ciąży lub gdy planuje mieć
dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.
Ciąża
Istnieją ograniczone dane dotyczące wpływu tego leku, stosowanego przez kobietę w ciąży, na
nienarodzone dziecko. Leku Dimethyl fumarate STADA Arzneimittel AG nie należy przyjmować
w okresie ciąży, chyba że pacjentka omówiła to z lekarzem i stosowanie tego leku jest konieczne.
Karmienie piersią
Nie wiadomo, czy substancja czynna leku Dimethyl fumarate STADA Arzneimittel AG przenika do
mleka ludzkiego. Lekarz doradzi pacjentce, czy powinna przerwać karmienie piersią czy przerwać
przyjmowanie leku Dimethyl fumarate STADA Arzneimittel AG. Decyzja zostanie podjęta w oparciu
o ocenę korzyści dla dziecka wynikających z karmienia piersią w porównaniu do korzyści dla
pacjentki wynikających z leczenia.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Nie należy spodziewać się, by lek Dimethyl fumarate STADA Arzneimittel AG miał wpływ na
zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Ciężkie działania niepożądane
Lek Dimethyl fumarate STADA Arzneimittel AG może zmniejszyć liczbę limfocytów, które są
rodzajem białych krwinek. Mała liczba białych krwinek może zwiększać ryzyko zakażeń, w tym
rzadko występującego zakażenia mózgu, zwanego postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią
(PML). PML może prowadzić do ciężkiej niepełnosprawności lub zgonu. PML stwierdzano po
upływie od 1 roku do 5 lat leczenia, dlatego lekarz powinien kontrolować liczbę białych krwinek
u pacjenta przez cały okres trwania leczenia, a pacjent powinien zwracać uwagę na objawy opisane
poniżej, które mogą wskazywać na PML. Ryzyko wystąpienia PML może być większe, jeżeli pacjent
przyjmował wcześniej leki zaburzające funkcjonowanie układu odpornościowego.
Objawy PML mogą przypominać nawrotowy rzut stwardnienia rozsianego. Należą do nich
występujące osłabienie jako nowy objaw lub jego nasilenie się po jednej stronie ciała, zaburzenia
koordynacji ruchów, zaburzenia widzenia, toku myślenia lub pamięci, splątanie (dezorientacja) lub
zmiany osobowości, zaburzenia mowy i trudności w komunikowaniu się trwające dłużej niż kilka dni.
Z tego względu, jeśli pacjent w trakcie przyjmowania leku Dimethyl fumarate STADA Arzneimittel
AG zauważy nasilenie objawów związanych ze stwardnieniem rozsianym lub wystąpienie
jakichkolwiek nowych objawów, powinien jak najszybciej skontaktować się z lekarzem. Należy też
porozmawiać z partnerem lub opiekunami i poinformować ich o swoim leczeniu. Mogą wystąpić
objawy, których pacjent może nie być świadomy.
W razie wystąpienia któregokolwiek z wymienionych objawów należy natychmiast
skontaktować się z lekarzem
Ciężkie reakcje alergiczne
Częstość występowania ciężkich reakcji alergicznych nie może być określona na podstawie
dostępnych danych (częstość nieznana).
Bardzo częstym działaniem niepożądanym jest nagłe (napadowe) zaczerwienienie skóry twarzy lub
ciała. Jeżeli napadowemu zaczerwienieniu skóry towarzyszy czerwona wysypka lub pokrzywka oraz
którykolwiek z poniższych objawów:
- obrzęk twarzy, warg, jamy ustnej lub języka (obrzęk naczyniowo-ruchowy);
- świszczący oddech, trudności w oddychaniu lub zadyszka (duszność, niedotlenienie);
- zawroty głowy lub utrata przytomności (niedociśnienie tętnicze), może to wskazywać na
wystąpienie ciężkiej reakcji alergicznej (anafilaksji).
Należy przerwać przyjmowanie leku Dimethyl fumarate STADA Arzneimittel AG i natychmiast
skontaktować się z lekarzem.
Inne działania niepożądane
Bardzo często (mogą wystąpić u więcej niż 1 na 10 osób):
• zaczerwienienie skóry twarzy lub uczucie podwyższonej temperatury ciała, gorąca, pieczenia
skóry lub swędzenia skóry (napadowe zaczerwienienie skóry)
• luźne stolce (biegunka)
• mdłości (nudności)
• bóle lub skurcze żołądka
Przyjmowanie leku z posiłkiem pomoże złagodzić wymienione powyżej działania niepożądane.
Podczas przyjmowania fumaranu dimetylu w badaniach moczu bardzo często stwierdza się obecność
ciał ketonowych (substancji normalnie wytwarzanych w organizmie).
Należy porozmawiać z lekarzem, jak radzić sobie z działaniami niepożądanymi. Lekarz może
zmniejszyć dawkę leku. Nie można samemu zmniejszać dawki leku, chyba że lekarz to zaleci.
Często (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 na 10 osób):
• zapalenie błony śluzowej jelit (nieżyt przewodu pokarmowego)
• wymioty
• niestrawność
• zapalenie błony śluzowej żołądka (nieżyt żołądka)
• zaburzenia ze strony żołądka i jelit
• pieczenie skóry
• uderzenia gorąca, uczucie gorąca
• swędzenie skóry (świąd)
• wysypka
• różowe lub czerwone plamy na skórze (rumień)
• utrata włosów (łysienie)
Działania niepożądane, które mogą powodować nieprawidłowe wyniki badań krwi lub moczu
• mała liczba białych krwinek (limfopenia, leukopenia). Zmniejszona liczba białych krwinek
może oznaczać, że organizm jest mniej zdolny zwalczać zakażenie. W razie ciężkiego zakażenia
(np. zapalenia płuc) należy natychmiast skontaktować się z lekarzem;
• białko (albumina) w moczu;
• zwiększona aktywność enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) we krwi.
Niezbyt często (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 na 100 osób):
• reakcje alergiczne (nadwrażliwość)
• zmniejszenie liczby płytek krwi
Rzadko (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 na 1000 osób):
• zapalenie wątroby i zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT lub AspAT
jednocześnie z bilirubiną)
Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych):
• półpasiec, z takimi objawami, jak: pęcherze na skórze, pieczenie, swędzenie lub ból skóry,
zwykle po jednej stronie górnej części ciała lub twarzy, oraz innymi objawami, takimi jak
gorączka i osłabienie we wczesnych stadiach zakażenia, a następnie drętwienie, swędzenie lub
czerwone plamy z towarzyszącym silnym bólem
• katar (nieżyt nosa)
Dzieci (w wieku 13 lat i powyżej) i młodzież
Wymienione powyżej działania niepożądane dotyczą również dzieci i młodzieży.
Niektóre działania niepożądane zgłaszano częściej u dzieci i młodzieży niż u osób dorosłych, np. ból
głowy, ból brzucha lub skurcze żołądka, wymioty, ból gardła, kaszel i bolesne miesiączki.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można
zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów
Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych:
Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa
tel.: +48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną
w punkcie 6.1.
Podejrzenie lub rozpoznanie postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (ang. Progressive
Multifocal Leukoencephalopathy, PML).
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Badania krwi/analizy laboratoryjne
Czynność nerek
W badaniach klinicznych u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu obserwowano zmiany
w wynikach badań laboratoryjnych czynności nerek (patrz punkt 4.8). Kliniczne znaczenie takich
zmian nie jest znane. Zaleca się przeprowadzać ocenę czynności nerek (np. oznaczanie stężenia
kreatyniny i azotu mocznikowego we krwi oraz ogólne badanie moczu) przed rozpoczęciem leczenia,
po 3 i 6 miesiącach leczenia, następnie co 6 do 12 miesięcy oraz zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.
Czynność wątroby
W wyniku leczenia fumaranem dimetylu może dojść do polekowego uszkodzenia wątroby, w tym
zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych (≥3-krotnie przekroczona górna granica normy -
GGN) i zwiększenie stężenia bilirubiny całkowitej (≥2-krotnie przekroczona GGN). Działania
niepożądane mogą wystąpić w ciągu kilku dni, po kilku tygodniach lub po dłuższym okresie od
rozpoczęcia stosowania. Po przerwaniu leczenia obserwowano ustąpienie działań niepożądanych.
Zaleca się przeprowadzenie badania aktywności aminotransferaz [np. aminotransferazy alaninowej
(AlAT), aminotransferazy asparaginianowej (AspAT)] i stężenia bilirubiny całkowitej w surowicy
przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia, zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.
Limfocyty
U pacjentów leczonych fumaranem dimetylu może wystąpić limfopenia (patrz punkt 4.8).
Bezpośrednio przed rozpoczęciem leczenia fumaranem dimetylu musi być wykonane badanie pełnej
morfologii krwi, w tym oznaczenie liczby limfocytów.
Jeżeli liczba limfocytów okaże się poniżej prawidłowego zakresu, należy przed rozpoczęciem leczenia
dokładnie zbadać możliwe tego przyczyny. Fumaranu dimetylu nie badano u pacjentów, u których już
wcześniej występowała mała liczba limfocytów, a zatem u takich pacjentów należy zachować
ostrożność. Leczenia nie należy rozpoczynać u pacjentów z ciężką limfopenią (liczbą limfocytów
< 0,5 × 109/L.
Po rozpoczęciu leczenia co 3 miesiące należy wykonywać pełną morfologię krwi w tym oznaczeniem
liczby limfocytów.
Ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii
(PML) u pacjentów z limfopenią zaleca się wzmożony nadzór i postępowanie, jak następuje:
• U pacjentów z ciężką i długotrwałą limfopenią, (liczba limfocytów < 0,5 × 109/L), która
utrzymuje się przez ponad 6 miesięcy, należy zaprzestać stosowania fumaranu dimetylu.
• U pacjentów z długotrwałym umiarkowanym zmniejszeniem liczby limfocytów ≥ 0,5 × 109/L
do < 0,8 × 109/L, które utrzymuje się przez ponad 6 miesięcy, należy ponownie ocenić stosunek
korzyści do ryzyka w związku z leczeniem fumaranem dimetylu.
• U pacjentów z liczbą limfocytów poniżej dolnej granicy normy (DGN), zgodnie z zakresem
referencyjnym określonym przez lokalne laboratorium, zaleca się regularne kontrolowanie
bezwzględnej liczby limfocytów. Należy uwzględnić też inne czynniki, które mogą dodatkowo
zwiększać indywidualne ryzyko wystąpienia PML (patrz podpunkt dotyczący PML poniżej).
Liczbę limfocytów należy kontrolować do czasu ich powrotu do prawidłowych wartości (patrz
punkt 5.1). Gdy to nastąpi i gdy brak innych metod leczenia, decyzja dotycząca ponownego
rozpoczęcia leczenia fumaranem dimetylu po jego przerwaniu powinna opierać się na ocenie
klinicznej.
Badanie obrazowe metodą rezonansu magnetycznego (ang. magnetic resonance imaging, MRI)
Przed rozpoczęciem leczenia fumaranem dimetylu powinien być dostępny wyjściowy wynik badania
MRI (zazwyczaj z badania wykonanego w ciągu poprzednich 3 miesięcy) do celów porównawczych.
Należy rozważyć konieczność wykonania kolejnych badań MRI, zgodnie z zaleceniami
obowiązującymi w danym kraju lub rejonie. Badanie takie może być przeprowadzane w ramach
ściślejszego kontrolowania pacjentów, u których stwierdzono zwiększone ryzyko wystąpienia PML.
W przypadku klinicznego podejrzenia PML, należy niezwłocznie wykonać badanie MRI w celach
diagnostycznych.
Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML)
U pacjentów leczonych fumaranem dimetylu zgłaszano przypadki PML (patrz punkt 4.8). PML jest
oportunistycznym zakażeniem wywołanym wirusem Johna-Cunninghama (ang. John-Cunningham
virus, JCV), które może prowadzić do zgonu lub ciężkiej niepełnosprawności.
Stosowanie fumaranu dimetylu i innych produktów leczniczych zawierających fumarany wiązało się
z przypadkami PML w przebiegu limfopenii (liczba limfocytów poniżej DGN). Długotrwała
limfopenia o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego zwiększa ryzyko wystąpienia PML w związku ze
stosowaniem fumaranu dimetylu. Ryzyka tego nie można jednak wykluczyć u pacjentów z łagodną
limfopenią.
Dodatkowe czynniki, które mogą przyczynić się do zwiększonego ryzyka PML w przebiegu
limfopenii, są następujące:
- okres trwania terapii fumaranem dimetylu; przypadki PML wystąpiły po upływie od około
1 roku do 5 lat leczenia, choć dokładna zależność pomiędzy wystąpieniem PML a okresem
trwania leczenia nie jest znana
- istotne zmniejszenie liczby limfocytów T CD4+, w szczególności limfocytów T CD8+, które są
ważnym elementem obrony immunologicznej (patrz punkt 4.8), oraz
- wcześniejsze leczenie immunosupresyjne lub immunomodulacyjne (patrz poniżej).
Lekarze powinni ocenić stan pacjentów w celu określenia czy objawy podmiotowe wskazują na
zaburzenia neurologiczne. Jeśli tak, należy ustalić, czy są one typowe dla stwardnienia rozsianego, czy
też mogą wskazywać na PML.
W momencie wystąpienia pierwszych objawów przedmiotowych lub podmiotowych wskazujących na
PML należy wstrzymać stosowanie fumaranu dimetylu oraz przeprowadzić odpowiednie badania
diagnostyczne, w tym oznaczenie DNA wirusa JCV w płynie mózgowo-rdzeniowym metodą
ilościowej reakcji łańcuchowej polimerazy (ang. polymerase chain reaction, PCR). Objawy PML
mogą przypominać nawrotowy rzut stwardnienia rozsianego. Typowe objawy PML są różnorodne,
rozwijają się w ciągu dni lub tygodni i obejmują: postępujące osłabienie po jednej stronie ciała lub
niezborność ruchową kończyn, zaburzenia widzenia, zmiany w toku myślenia, pamięci oraz orientacji,
prowadzące do splątania i zmian osobowości. Lekarze powinni zwracać szczególną uwagę na objawy
podmiotowe wskazujące na PML, których pacjent może nie zauważyć. Należy też poradzić pacjentom,
aby poinformowali partnera lub opiekunów o stosowanym leczeniu, ponieważ mogą oni zauważyć
objawy podmiotowe, których pacjent nie jest świadomy.
PML może występować tylko przy jednoczesnym zakażeniu wirusem Johna-Cunninghama (JCV).
Należy wziąć pod uwagę, że nie zbadano wpływu limfopenii na dokładność testu na oznaczenie miana
przeciwciał anty-JCV w surowicy u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu. Należy również
przypomnieć, że ujemny wynik tego testu (w przypadku prawidłowej liczby limfocytów) nie wyklucza
możliwości późniejszego zakażenia wirusem JCV.
Jeśli u pacjenta wystąpi PML, należy całkowicie odstąpić od stosowania fumaranu dimetylu.
Wcześniejsze leczenie immunosupresyjne lub immunomodulacyjne
Nie przeprowadzono badań oceniających skuteczność i bezpieczeństwo stosowania fumaranu dimetylu
w przypadku zmiany z leczenia innymi lekami modyfikującymi na leczenie fumaranem dimetylu.
Wcześniejsze leczenie immunosupresyjne może przyczynić się do wystąpienia PML u pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu.
Przypadki PML zgłaszano u pacjentów leczonych wcześniej natalizumabem, przy czym PML stanowi
znane ryzyko związane z jego stosowaniem. Lekarze powinni mieć świadomość, że przypadki PML
występujące po niedawnym zaprzestaniu stosowania natalizumabu mogą nie wiązać się z limfopenią.
Ponadto większość potwierdzonych przypadków PML podczas stosowania fumaranu dimetylu
wystąpiła u pacjentów otrzymujących wcześniej leczenie immunomodulacyjne.
Zmieniając inny lek modyfikujący przebieg choroby na fumaran dimetylu, należy uwzględnić okres
półtrwania i mechanizm działania odstawianego leku, aby uniknąć addytywnego wpływu na układ
odpornościowy i jednocześnie zmniejszyć ryzyko nawrotu stwardnienia rozsianego. Zaleca się
wykonanie pełnej morfologii krwi przed rozpoczęciem leczenia fumaranem dimetylu oraz regularnie
przeprowadzać to badanie w trakcie leczenia (patrz powyżej: Badania krwi/analizy laboratoryjne).
Ciężkie zaburzenia czynności nerek lub wątroby
Fumaranu dimetylu nie badano u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby,
a zatem należy zachować ostrożność w tej grupie pacjentów (patrz punkt 4.2).
Ciężka czynna choroba układu pokarmowego
Fumaranu dimetylu nie badano u pacjentów z ciężką czynną chorobą układu pokarmowego, a zatem
należy zachować ostrożność w tej grupie pacjentów.
Nagłe zaczerwienienie skóry
Nagłe zaczerwienie skóry stwierdzano u 34% uczestników badań klinicznych leczonych fumaranem
dimetylu. U większości pacjentów, u których wystąpił ten objaw, miał on nasilenie łagodne lub
umiarkowane. Z danych pochodzących z badań z udziałem zdrowych ochotników wynika, że
mediatorem nagłego zaczerwienienia skóry związanego ze stosowaniem fumaranu dimetylu jest
prawdopodobnie prostaglandyna. W przypadku pacjentów z nieznośnym zaczerwienieniem korzystne
może być krótkotrwałe leczenie kwasu acetylosalicylowego w dawce 75 mg bez otoczki dojelitowej
(patrz punkt 4.5). W dwóch badaniach z udziałem zdrowych ochotników częstość i nasilenie nagłego
zaczerwienienia skóry zmniejszyły się w okresie podawania kwasu acetylosalicylowego.
U 3 pacjentów spośród 2560 uczestników badań klinicznych leczonych fumaranem dimetylu
wystąpiły silne objawy zaczerwienienia skóry, które były prawdopodobnie spowodowane reakcją
nadwrażliwości lub anafilaktoidalną Te działania niepożądane nie zagrażały życiu, ale doprowadziły
do hospitalizacji pacjenta. Lekarzy i pacjentów należy ostrzec o takim ryzyku w przypadku
wystąpienia ciężkiej reakcji zaczerwienienia skóry (patrz punkty 4.2, 4.5 i 4.8).
Reakcje anafilaktyczne
Po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego fumaran dimetylu do obrotu zgłaszano
przypadki reakcji anafilaktycznej/anafilaktoidalnej po podaniu fumaranu dimetylu (patrz punkt 4.8).
Objawami mogą być duszność, hipoksja, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioworuchowy,
wysypka lub pokrzywka. Nie jest znany mechanizm wywoływania reakcji anafilaktycznej przez
fumaran dimetylu. Reakcja ta występuje zwykle po podaniu pierwszej dawki, może jednak wystąpić
w dowolnym momencie leczenia i może być ciężka oraz stanowić zagrożenie dla życia. Należy
poinformować pacjenta, że jeśli wystąpią objawy przedmiotowe lub podmiotowe anafilaksji, należy
przerwać stosowanie fumaranu dimetylu i natychmiast skontaktować się z lekarzem. Nie należy
wznawiać leczenia (patrz punkt 4.8).
Zakażenia
W badaniach fazy III prowadzonych z kontrolą placebo u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu
i u pacjentów otrzymujących placebo częstość występowania zakażeń (60% w porównaniu do 58%)
oraz ciężkich zakażeń (2% w porównaniu do 2%) była podobna. Jednakże, ze względu na właściwości
immunomodulacyjne fumaranu dimetylu (patrz punkt 5.1), jeśli u pacjenta rozwinie się ciężkie
zakażenie, należy rozważyć czasowe wstrzymanie leczenia fumaranem dimetylu, a przed jego
wznowieniem przeprowadzić ponowną ocenę korzyści i ryzyka. Pacjentom przyjmującym fumaran
dimetylu należy zalecić, aby zgłaszali lekarzowi wystąpienie objawów zakażenia. Nie należy
rozpoczynać leczenia fumaranem dimetylu u pacjentów z ciężkimi zakażeniami, dopóki zakażenie
nie ustąpi.
Nie obserwowano większej częstości ciężkich zakażeń u pacjentów z liczbą limfocytów < 0,8 × 109/L
lub < 0,5 × 109/L (patrz punkt 4.8). Jeżeli leczenie jest kontynuowane w obecności umiarkowanej do
ciężkiej i długotrwałej limfopenii, nie można wykluczyć ryzyka oportunistycznych zakażeń, w tym
PML (patrz podpunkt dotyczący PML w punkcie 4.4).
Zakażenia półpaścem
Podczas stosowania fumaranu dimetylu zgłaszano przypadki półpaśca (patrz punkt 4.8). Większości
z nich nie uznano za ciężkie, ale zgłaszano też ciężkie przypadki, w tym półpasiec rozsiany, półpasiec
oczny, półpasiec uszny, półpasiec z powikłaniami neurologicznymi, zapalenie opon mózgowych
i mózgu w półpaścu oraz zapalenie opon mózgowych i rdzenia w półpaścu. Te działania niepożądane
mogą wystąpić w dowolnym okresie leczenia. Pacjentów należy kontrolować w kierunku
przedmiotowych i podmiotowych objawów półpaśca, zwłaszcza gdy zgłaszana jest współistniejąca
limfocytopenia. W razie wystąpienia półpaśca należy wdrożyć odpowiednie leczenie. U pacjentów
z ciężkimi zakażeniami należy rozważyć zaprzestanie leczenia do czasu ustąpienia zakażenia (patrz
punkt 4.8).
Rozpoczęcie leczenia
Leczenie fumaranem dimetylu należy włączać stopniowo, aby ograniczyć występowanie nagłego
zaczerwienienia skóry oraz działań niepożądanych ze strony żołądka i jelit (patrz punkt 4.2).
Zespół Fanconiego
Podczas stosowania produktu leczniczego zawierającego fumaran dimetylu w skojarzeniu z innymi
estrami kwasu fumarowego zgłaszano przypadki zespołu Fanconiego. Zespół Fanconiego jest zwykle
przemijający, dlatego ważne jest jego wczesne rozpoznanie i przerwanie leczenia fumaranem
dimetylu, aby zapobiec wystąpieniu zaburzeń czynności nerek i osteomalacji. Najważniejsze objawy
to: białkomocz, cukromocz (przy prawidłowym stężeniu glukozy we krwi), hiperaminoacyduria
i fosfaturia (może występować jednocześnie z hipofosfatemią). Progresja może obejmować takie
objawy, jak wielomocz, nadmierne pragnienie i osłabienie mięśni proksymalnych. W rzadkich
przypadkach może wystąpić osteomalacja hipofosfatemiczna z niezlokalizowanym bólem kości,
zwiększeniem aktywności fosfatazy zasadowej w surowicy oraz złamaniami przeciążeniowymi.
Co istotne, zespół Fanconiego może wystąpić bez zwiększenia stężenia kreatyniny ani niskiego
współczynnika filtracji kłębuszkowej. W razie wystąpienia niejednoznacznych objawów, należy
rozważyć rozwój zespołu Fanconiego i wykonać odpowiednie badania.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Leki przeciwnowotworowe, immunosupresyjne i kortykosteroidy
Nie badano stosowania fumaranu dimetylu w skojarzeniu z lekami przeciwnowotworowymi ani
immunosupresyjnymi, a zatem należy zachować ostrożność podczas ich jednoczesnego stosowania.
W badaniach klinicznych dotyczących stwardnienia rozsianego leczenie nawrotowych rzutów choroby
krótkimi seriami dożylnych kortykosteroidów nie wiązało się z klinicznie istotnym zwiększeniem
częstości zakażeń.
Szczepionki
Podczas leczenia fumaranem dimetylu można rozważyć jednoczesne stosowanie szczepionek
inaktywowanych zgodnie z krajowym kalendarzem szczepień. W badaniu klinicznym z udziałem
ogółem 71 pacjentów z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego, u pacjentów
otrzymujących fumaran dimetylu 240 mg dwa razy na dobę przez co najmniej 6 miesięcy (n=38) lub
niepegylowany interferon przez co najmniej 3 miesiące (n=33) wystąpiła porównywalna odpowiedź
immunologiczna (definiowana jako ≥2-krotne zwiększenie miana przeciwciał w stosunku do stanu
przed podaniem szczepionki) na toksoid tężcowy (antygen przypominający) i skoniugowaną
polisacharydową szczepionkę przeciwko meningokokom grupy C (neoantygen), podczas gdy
odpowiedź immunologiczna na różne serotypy nieskoniugowanej 23-walentnej polisacharydowej
szczepionki przeciwko pneumokokom (antygen T-niezależny) różniła się w obu grupach. Pozytywną
odpowiedź immunologiczną (definiowaną jako ≥4-krotne zwiększenie miana przeciwciał) na trzy
szczepionki uzyskano u mniejszej liczby pacjentów w obu grupach. Stwierdzono niewielkie liczbowe
różnice w odpowiedzi na toksoid tężcowy i polisacharyd pneumokokowy serotypu 3 na korzyść
pacjentów przyjmujących niepegylowany interferon.
Brak danych klinicznych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa szczepionek zawierających
żywe, atenuowane drobnoustroje u pacjentów przyjmujących fumaran dimetylu. Stosowanie
szczepionek zawierających żywe drobnoustroje może zwiększać ryzyko zakażeń klinicznych, a zatem
nie należy podawać ich pacjentom leczonym fumaranem dimetylu, chyba że wyjątkowo zostanie
uznane, iż ryzyko wynikające z braku szczepienia przewyższa ryzyko związane ze szczepionką.
Inne pochodne kwasu fumarowego
Podczas leczenia fumaranem dimetylu należy unikać jednoczesnego stosowania innych pochodnych
kwasu fumarowego (zarówno miejscowo, jak i ogólnoustrojowo).
U ludzi fumaran dimetylu jest w znacznym stopniu metabolizowany przez esterazy zanim
przedostanie się do krążenia ogólnego, a jego dalszy metabolizm odbywa się za pośrednictwem cyklu
kwasów trikarboksylowych, bez udziału układu cytochromu P450 (CYP). Badania in vitro blokowania
i indukcji enzymu CYP, badanie p-glikoproteiny ani też badania wiązania fumaranu dimetylu
i fumaranu monometylu (głównego metabolitu fumaranu dimetylu) z białkami, nie wykazały ryzyka
interakcji lekowych.
Wpływ innych substancji na fumaran dimetylu
W badaniach klinicznych potencjalnych interakcji fumaranu dimetylu z interferonem beta-1a
podawanym domięśniowo oraz octanem glatirameru, produktów leczniczych powszechnie
stosowanych u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym, nie stwierdzono, aby zmieniały one profil
farmakokinetyczny fumaranu dimetylu.
Z danych pochodzących z badań z udziałem zdrowych ochotników wynika, że mediatorem nagłego
zaczerwienienia skóry związanego ze stosowaniem fumaranu dimetylu jest prawdopodobnie
prostaglandyna. W dwóch badaniach z udziałem zdrowych ochotników podawanie 325 mg (lub
równowartości) kwasu acetylosalicylowego bez otoczki dojelitowej 30 minut przed zastosowaniem
fumaranu dimetylu przez, odpowiednio, 4 dni i 4 tygodnie leczenia nie zmieniało
farmakokinetycznego profilu fumaranu dimetylu. Należy rozważyć ryzyko związane z leczeniem
kwasem acetylosalicylowym przed podaniem go pacjentom z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia
rozsianego, stosującym fumaran dimetylu. Nie badano jednak długotrwałego (>4 tygodnie), ciągłego
stosowania kwasu acetylosalicylowego (patrz punkty 4.4 i 4.8).
Jednoczesne leczenie produktami nefrotoksycznymi (takimi jak aminoglikozydy, leki moczopędne,
niesteroidowe leki przeciwzapalne i sole litu) może zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony
nerek (takich jak białkomocz, patrz punkt 4.8) u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu (patrz
punkt 4.4 – Badania krwi/analizy laboratoryjne).
Spożywanie umiarkowanych ilości alkoholu nie zmieniało ekspozycji na fumaran dimetylu
i nie wiązało się z nasileniem działań niepożądanych. Należy unikać spożywania dużych ilości
wysokoprocentowych napojów alkoholowych (ponad 30% alkoholu objętościowo) w ciągu godziny
od przyjęcia fumaranu dimetylu, ponieważ alkohol może prowadzić do zwiększenia częstości działań
niepożądanych ze strony żołądka i jelit.
Wpływ fumaranu dimetylu na inne substancje
Badania indukcji enzymu CYP in vitro nie wykazały interakcji pomiędzy fumaranem dimetylu
a doustnymi środkami antykoncepcyjnymi. W badaniu in vivo, jednoczesne stosowanie fumaranu
dimetylu oraz złożonych, doustnych środków antykoncepcyjnych (norgestymat i etynyloestradiol)
nie prowadziło do istotnych zmian w ekspozycji na doustne środki antykoncepcyjne.
Nie przeprowadzono badań interakcji z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi zawierającymi inne
progestageny, jednak nie oczekuje się, by fumaran dimetylu wpływał na ich ekspozycję.
Dzieci i młodzież
Badania dotyczące interakcji przeprowadzono wyłącznie u osób dorosłych.
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Najczęstszymi działaniami niepożądanymi u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu były nagłe
zaczerwienienia skóry (35%) oraz zdarzenia ze strony układu pokarmowego [tj. biegunka (14%),
nudności (12%), ból brzucha (10%), bóle w nadbrzuszu (10%)]. Objawy te występowały zwykle
w początkowej fazie leczenia (głównie w ciągu pierwszego miesiąca). U pacjentów, u których
wystąpiło nagłe zaczerwienienie skóry i dolegliwości żołądkowo-jelitowe, objawy te mogą
występować okresowo w trakcie leczenia fumaranem dimetylu. Najczęściej zgłaszanymi działaniami
niepożądanymi prowadzącymi do przerwania leczenia są nagłe zaczerwienienia skóry (3%)
i dolegliwości żołądkowo-jelitowe (4%).
W badaniach klinicznych fazy II i III, kontrolowanych placebo, jak i bez grupy kontrolnej, fumaran
dimetylu otrzymywało łącznie 2513 pacjentów przez maksymalnie 12 lat (łączna ekspozycja
równoważna 11318 pacjento-lat). Łącznie 1169 pacjentów było leczonych fumaranem dimetylu przez
co najmniej 5 lat, a 426 pacjentów było leczonych fumaranem dimetylu przez co najmniej 10 lat.
Obserwacje wynikające z badań klinicznych bez grupy kontrolnej i z grupą kontrolną są zgodne.
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
Działania niepożądane pochodzące z badań klinicznych, badań dotyczących bezpieczeństwa
stosowania po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego fumaran dimetylu do obrotu oraz
zgłoszeń spontanicznych przedstawiono w tabeli poniżej.
Działania niepożądane przedstawiono zgodnie z terminologią MedDRA oraz klasyfikacją układów
i narządów. Częstość występowania działań niepożądanych określono zgodnie z poniższą klasyfikacją:
- Bardzo często (≥1/10)
- Często (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
- Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
- Bardzo rzadko (<1/10 000)
- Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Klasyfikacja układów i narządów
MedDRA
Działanie niepożądane Kategoria częstości
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zapalenie żołądka i jelit Często
Postępująca leukoencefalopatia
wieloogniskowa
Nieznana
Półpasiec Nieznana
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Limfopenia Często
Leukopenia Często
Trombocytopenia Niezbyt często
Zaburzenia układu immunologicznego Nadwrażliwość Niezbyt często
Anafilaksja Nieznana
Duszność Nieznana
Hipoksja Nieznana
Niedociśnienie tętnicze Nieznana
Obrzęk naczyniowo-ruchowy Nieznana
Zaburzenia układu nerwowego Uczucie pieczenia Często
Zaburzenia naczyniowe Nagłe zaczerwienienie skóry Bardzo często
Uderzenia gorąca Często
Zaburzenia układu oddechowego, klatki
piersiowej
i śródpiersia
Nieżyt nosa
Nieznana
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka Bardzo często
Nudności Bardzo często
Bóle w nadbrzuszu Bardzo często
Ból brzucha Bardzo często
Wymioty Często
Niestrawność Często
Zapalenie żołądka Często
Zaburzenia żołądka i jelit Często
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zwiększona aktywność
aminotransferazy asparaginowej
Często
Zwiększona aktywność
aminotransferazy alaninowej
Często
Polekowe uszkodzenie wątroby Rzadko
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Świąd Często
Wysypka Często
Rumień Często
Łysienie Często
Zaburzenia nerek i dróg
moczowych
Białkomocz Często
Zaburzenia ogólne i stany w
miejscu podania
Uczucie gorąca Często
Badania diagnostyczne Obecność ciał ketonowych w
moczu
Bardzo często
Obecność albuminy w moczu Często
Zmniejszenie liczby białych
krwinek
Często
Opis wybranych działań niepożądanych
Nagłe zaczerwienienie skóry
W badaniach kontrolowanych placebo częstość nagłego zaczerwienienia skóry (34% w porównaniu do
4%) oraz uderzeń gorąca (7% w porównaniu do 2%) była większa u pacjentów przyjmujących
fumaran dimetylu niż placebo, odpowiednio. Objaw ten opisywany jest zwykle jako nagłe
zaczerwienienie skóry lub uderzenia gorąca, ale może obejmować także inne reakcje (np. uczucie
gorąca, zaczerwienienie, świąd i uczucie pieczenia skóry). Zdarzenia te występowały zwykle na
początku leczenia (głównie w pierwszym miesiącu). U pacjentów, u których wystąpił taki objaw,
nagłe zaczerwienienie skóry może powtarzać się okresowo w trakcie leczenia fumaranem dimetylu.
U większości pacjentów z nagłym zaczerwieniem skóry nasilenie takiej reakcji było łagodne lub
umiarkowane. Łącznie 3% pacjentów leczonych fumaranem dimetylu przerwało leczenie z powodu
nagłego zaczerwienienia skóry.
Częstość występowania nagłego zaczerwienienia skóry o ciężkim nasileniu, które może przejawiać się
w postaci uogólnionego rumienia, wysypki i (lub) świądu, obserwowano u mniej niż 1% pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu (patrz punkty 4.2, 4.4 i 4.5).
Działania niepożądane ze strony żołądka i jelit
Częstość występowania objawów ze strony układu pokarmowego [np. biegunka (14% w porównaniu
do 10%), nudności (12% w porównaniu do 9%), bóle w nadbrzuszu (10 w porównaniu do 6%), ból
brzucha (9% w porównaniu do 4%), wymioty (8% w porównaniu do 5%) oraz niestrawność (5%
w porównaniu do 3%)] była większa u pacjentów przyjmujących fumaran dimetylu niż u pacjentów
otrzymujących placebo. Działania niepożądane ze strony układu pokarmowego występowały zwykle
na początku leczenia (głównie w pierwszym miesiącu).
U pacjentów, u których występują działania niepożądane ze strony układu pokarmowego, objawy te
mogą występować okresowo w trakcie leczenia fumaranem dimetylu. U większości pacjentów
z działaniami niepożądanymi ze strony układu pokarmowego ich nasilenie było łagodne lub
umiarkowane. Cztery procent (4%) pacjentów leczonych fumaranem dimetylu przerwało leczenie
z powodu działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego. Ciężkie działania niepożądane ze
strony układu pokarmowego, łącznie z zapaleniem żołądka i jelit oraz zapaleniem żołądka,
obserwowano u 1% pacjentów leczonych fumaranem dimetylu (patrz punkt 4.2).
Czynność wątroby
Z danych uzyskanych w badaniach kontrolowanych placebo wynika, że u większości pacjentów
ze zwiększoną aktywnością aminotransferaz wątrobowych wartości te były <3 razy większe niż górna
granica normy (GGN). Zwiększoną częstość występowania zwiększonej aktywności aminotransferaz
wątrobowych u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu niż w grupie placebo obserwowano
głównie w ciągu pierwszych 6 miesięcy leczenia. Aktywność aminotransferazy alaninowej
i asparaginowej zwiększone ≥3 razy GGN obserwowano odpowiednio u 5% i 2% pacjentów
otrzymujących placebo oraz u 6% i 2% pacjentów leczonych fumaranem dimetylu. W związku ze
zwiększoną aktywnością aminotransferaz leczenie przerwano w <1% przypadków zarówno
u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu, jak i u pacjentów otrzymujących placebo. W badaniach
kontrolowanych placebo nie obserwowano zwiększenia aktywności aminotransferaz ≥3 razy GGN
z jednoczesnym zwiększeniem stężenia bilirubiny całkowitej >2 razy GGN.
Po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego fumaran dimetylu do obrotu zgłaszano
przypadki zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych i przypadki polekowego uszkodzenia
wątroby (jednoczesne zwiększenie aktywności aminotransferaz ≥3-krotnie przekroczona GGN oraz
stężenia bilirubiny całkowitej >2-krotnie przekroczona GGN) w następstwie podania fumaranu
dimetylu, które ustąpiły po przerwaniu leczenia.
Limfopenia
W badaniach kontrolowanych placebo większość pacjentów (>98%) miała prawidłową liczbę
limfocytów przed rozpoczęciem leczenia. Po rozpoczęciu leczenia fumaranem dimetylu średnia liczba
limfocytów zmniejszała się w ciągu pierwszego roku, osiągając następnie plateau. Średnio, liczba
limfocytów zmniejszała się o około 30% w porównaniu do wartości wyjściowej. Średnia i mediana
liczby limfocytów pozostawały w zakresie wartości prawidłowych. Liczbę limfocytów < 0,5 × 109/L
stwierdzono u <1% pacjentów przyjmujących placebo i u 6% pacjentów leczonych fumaranem
dimetylu. Liczbę limfocytów < 0,2 × 109/L wykryto u 1 pacjenta leczonego fumaranem dimetylu
i u ani jednego pacjenta z grupy przyjmującej placebo.
W badaniach klinicznych (zarówno kontrolowanych, jak i niekontrolowanych) u 41% pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu występowała limfopenia (zdefiniowana w tych badaniach jako liczba
limfocytów < 0,91 × 109/L). Łagodną limfopenię (liczby limfocytów od ≥ 0,8 × 109/L do
< 0,91 × 109/L) zaobserwowano u 28% pacjentów; umiarkowaną limfopenię (liczby limfocytów od
≥ 0,5 × 109/L do < 0,8 × 109/L) utrzymującą się przez co najmniej sześć miesięcy zaobserwowano
u 11% pacjentów; ciężką limfopenię (liczba limfocytów <0,5 × 109/L) utrzymującą się przez
co najmniej sześć miesięcy zaobserwowano u 2% pacjentów. W grupie z ciężką limfopenią większość
stwierdzanych wartości liczbowych limfocytów pozostawała < 0,5 × 109/L podczas kontynuacji
leczenia.
Ponadto, po 48 tygodniach terapii fumaranem dimetylu w ramach niekontrolowanego,
prospektywnego badania porejestracyjnego (n=185) u maksymalnie 37% i 6% pacjentów stwierdzono,
odpowiednio, umiarkowane (od ≥ 0,2 × 109/L do < 0,4 × 109/L) lub znaczne (< 0,2 × 109/L)
zmniejszenie liczby limfocytów T CD4+, przy czym częściej występował spadek limfocytów T CD8+,
do poziomu < 0,2 × 109/L u maksymalnie 59% pacjentów i do poziomu < 0,1 × 109/L
u 25% pacjentów. W kontrolowanych i niekontrolowanych badaniach klinicznych pacjentów z liczbą
limfocytów poniżej DGN, u których przerwano leczenie fumaranem dimetylu, kontrolowano
w kierunku powrotu liczby limfocytów do wartości DGN (patrz punkt 5.1).
Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML)
Zgłaszano przypadki zakażenia wirusem Johna-Cunninghama (JCV) powodującego postępującą
wieloogniskową leukoencefalopatię (PML) w związku ze stosowaniem fumaranu dimetylu (patrz
punkt 4.4). PML może prowadzić do zgonu lub ciężkiej niepełnosprawności.
W jednym z badań klinicznych u jednego pacjenta przyjmującego fumaran dimetylu wystąpiła
zakończona zgonem PML w przebiegu ciężkiej i długotrwałej limfopenii (liczby limfocytów
przeważnie < 0,5 × 109/L przez 3,5 roku). Po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego
fumaran dimetylu do obrotu PML wystąpiła też w przebiegu umiarkowanej i łagodnej limfopenii
(> 0,5 × 109/L do < DGN według zakresu referencyjnego określonego przez lokalne laboratorium).
U kilku pacjentów z PML, u których oznaczono liczbę podtypów limfocytów T w momencie
rozpoznania PML, stwierdzono zmniejszenie liczby limfocytów T CD8+ do poziomu < 0,1 × 109/L,
podczas gdy redukcja liczby limfocytów T CD4+ była zróżnicowana (od < 0,05 do 0,5 × 109/L)
i skorelowana bardziej z ogólnym stopniem nasilenia limfopenii (< 0,5 × 109/L do <DGN). W efekcie
u tych pacjentów występował podwyższony stosunek limfocytów CD4+/CD8+.
Długotrwała umiarkowana do ciężkiej limfopenia zwiększa ryzyko wystąpienia PML w związku ze
stosowaniem fumaranu dimetylu. Jednak PML występowała też u pacjentów z łagodną limfopenią.
Ponadto większość przypadków PML po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego fumaran
dimetylu do obrotu występowała u pacjentów w wieku >50 lat.
Zakażenie wirusem półpaśca
W związku ze stosowaniem fumaranu dimetylu zgłaszano przypadki zakażenia półpaścem. Podczas
długoterminowego badania uzupełniającego, w którym 1736 pacjentów ze stwardnieniem rozsianym
było leczonych fumaranem dimetylu, około 5% z nich zgłosiło co najmniej jedno zdarzenie
zachorowania na półpasiec, z których 42% oceniono jako łagodne, 55% jako umiarkowane i 3% jako
ciężkie. Czas do wystąpienia objawów od podania pierwszej dawki fumaranu dimetylu wynosił od
około 3 miesięcy do 10 lat. U czterech pacjentów wystąpiły zdarzenia o ciężkim nasileniu i wszystkie
te zdarzenia ustąpiły. U większości pacjentów, włączając tych, u których wystąpiło ciężkie zakażenie
półpaścem, liczba limfocytów była wyższa niż DGN. U większości chorych ze współistniejącymi
liczbami limfocytów poniżej wartości DGN limfopenię sklasyfikowano jako umiarkowaną lub ciężką.
Po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego fumaran dimetylu do obrotu większość
przypadków zakażenia półpaścem stanowiły przypadki nieuznane za ciężkie, które ustąpiły po
zastosowaniu leczenia. Istnieją ograniczone dane na temat bezwzględnej liczby limfocytów (ang.
absolute lymphocyte count, ALC) u pacjentów z zakażeniem półpaścem z okresu po wprowadzeniu
produktu leczniczego zawierającego fumaran dimetylu do obrotu. Jednak w momencie zgłaszania u
większości pacjentów występowała limfopenia umiarkowana (od ≥ 0,5 × 109/L do < 0,8 × 109/L) lub
ciężka (od < 0,5 × 109/L do 0,2 × 109/L) (patrz punkt 4.4).
Nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych
W badaniach kontrolowanych placebo stężenie ciał ketonowych w moczu (1+ lub więcej) było
większe u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu (45%) w porównaniu do placebo (10%).
W badaniach klinicznych nie zaobserwowano niepożądanych następstw klinicznych.
Stężenia 1,25-dihydroksywitaminy D zmniejszały się bardziej u pacjentów leczonych fumaranem
dimetylu w porównaniu do grupy placebo (procentowa mediana zmniejszenia stężenia po 2 latach
w stosunku do wartości wyjściowej wynosiła odpowiednio 25% do 15%), natomiast stężenia
parathormonu (ang. parathyroid hormone, PTH) zwiększały się bardziej u pacjentów leczonych
fumaranem dimetylu w porównaniu do placebo (procentowa mediana zwiększenia stężenia po 2 latach
w stosunku do wartości wyjściowej wynosiła odpowiednio 29% do 15%). Średnie wartości dla obu
parametrów utrzymywały się w granicach normy.
W ciągu pierwszych dwóch miesięcy leczenia obserwowano przemijające zwiększenie średniej liczby
granulocytów kwasochłonnych.
Dzieci i młodzież
W 96-tygodniowym, otwartym, randomizowanym badaniu z grupą kontrolną przyjmującą czynny lek,
przeprowadzonym u dzieci i młodzieży z RRMS (populacja badana n=7 w wieku od 10 do poniżej
13 lat oraz n=71 w wieku od 13 do poniżej 18 lat) stosowano 120 mg dwa razy na dobę przez 7 dni,
a następnie 240 mg dwa razy na dobę przez pozostałą część leczenia. Profil bezpieczeństwa u dzieci
i młodzieży wydawał się podobny do obserwowanego wcześniej u pacjentów dorosłych.
Schemat badania klinicznego u dzieci i młodzieży różnił się od badań klinicznych kontrolowanych
placebo przeprowadzonych u osób dorosłych. Z tego względu nie można wykluczyć, że zastosowanie
innego schematu badania klinicznego przyczyniło się do wystąpienia różnic ilościowych w zakresie
działań niepożądanych między populacją dzieci i młodzieży a populacją osób dorosłych. Zaburzenia
żołądkowo-jelitowe, a także zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia oraz
zdarzenia niepożądane w postaci bólu głowy i bolesnego miesiączkowania były zgłaszane częściej
(≥ 10%) w populacji dzieci i młodzieży niż w populacji dorosłych. Te zdarzenia niepożądane były
zgłaszane w populacji dzieci i młodzieży z następującą częstością (podaną w procentach):
• Ból głowy zgłoszono u 28% pacjentów leczonych fumaranem dimetylu w porównaniu do 36%
pacjentów leczonych interferonem beta-1a.
• Zaburzenia żołądka i jelit zgłoszono u 74% pacjentów leczonych fumaranem dimetylu
w porównaniu do 31% pacjentów leczonych interferonem beta-1a. Wśród nich najczęściej
zgłaszano ból brzucha i wymioty po zastosowaniu fumaranu dimetylu.
• Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia zgłoszono u 32% pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu w porównaniu do 11% pacjentów leczonych interferonem
beta-1a. Wśród nich ból jamy ustnej i gardła oraz kaszel były najczęściej zgłaszanymi
działaniami niepożądanymi występującymi podczas stosowania fumaranu dimetylu.
• Bolesne miesiączki zgłoszono u 17% pacjentek leczonych fumaranem dimetylu w porównaniu
do 7% pacjentek leczonych interferonem beta-1a.
W niewielkim, 24-tygodniowym, otwartym, bez grupy kontrolnej badaniu z udziałem dzieci
i młodzieży z RRMS w wieku od 13 do 17 lat (120 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, a następnie
240 mg dwa razy na dobę przez pozostały czas leczenia; n=22), po którym nastąpiło 96-tygodniowe
badanie uzupełniające (240 mg dwa razy na dobę; n=20), profil bezpieczeństwa wydawał się podobny
do profilu obserwowanego u pacjentów dorosłych.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.
Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa
Tel.: +48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.