Dane pochodzą z oficjalnych ulotek i ChPL. Zostały wyodrębnione automatycznie (częściowo z użyciem AI), więc treści mogą być niepełne, przybliżone lub błędne. Wiążący jest zawsze oryginalny dokument. Brak informacji w serwisie nie oznacza, że jej nie ma. To nie jest porada medyczna, ranking ani polecenie leku: o wyborze i dawkowaniu decyduje lekarz lub farmaceuta. Nie odstawiaj leków na własną rękę. W razie nagłego, ciężkiego objawu dzwoń pod 112.
Dokumenty: wspólne dla wszystkich mocy
Dotyczy wszystkich mocy: te bloki mają dla każdej mocy ten sam zapis w dokumentach, więc są pokazane raz. Linki do plików ulotki i ChPL każdej mocy są w tabeli „Dostępne moce i opakowania”.
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- brak specjalnych zaleceń (wg dokumentu)
źródło: ChPL, pkt 6.4
- Termin ważności
- 30 miesięcy (opakowanie nieotwarte)
źródło: ChPL, pkt 6.3
- Substancje pomocnicze
- Zawartość kapsułki (mini-tabletki dojelitowe); Celuloza mikrokrystaliczna; Kroskarmeloza sodowa; Talk; Krzemionka koloidalna bezwodna; Magnezu stearynian; Trietylu cytrynian; Kwasu metakrylowego i metylu metakrylanu kopolimer (1:1); Kwasu metakrylowego i etylu akrylanu kopolimer (1:1), dyspersja 30%; Osłonka kapsułki; Żelatyna; Tytanu dwutlenek (E171); Błękit brylantowy FCF (E133); Żelaza tlenek żółty (E172); Żelaza tlenek czarny (E172); Nadruk kapsułki (czarny tusz); Szelak (20% estryfikowany); Glikol propylenowy (E1520); Żelaza tlenek czarny (E172) źródło: ChPL, pkt 6.1
- Substancje wymienione w dokumencie (m.in. alergeny, cukry, alkohol, sód)
- barwniki: w składzie
- glikol propylenowy: w składzie
- sód: mniej niż 1 mmol (23 mg) na kapsułkę (ChPL pkt 4.4)
źródło: ChPL, pkt 4.4, ChPL, pkt 6.1
Pokazane są tylko substancje wymienione w dokumencie; brak wzmianki nie oznacza, że substancji nie ma w leku.
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: blister
źródło: ChPL, pkt 6.5
- Wygląd
- biały nadruk: 120 nadruk: 240
Adifemu 120 mg to twarde kapsułki dojelitowe z nieprzezroczystym, jasnozielonym wieczkiem i nieprzezroczystym, białym korpusem, długość 21,4 ± 0,4 mm, szerokość 7,4 ± 0,4 mm, na korpusie nadruk „120” wykonany czarnym tuszem, zawierają mini-tabletki. Adifemu 240 mg to twarde kapsułki dojelitowe z nieprzezroczystym, jasnozielonym wieczkiem i nieprzezroczystym, jasnozielonym korpusem, długość 21,4 ± 0,4 mm, szerokość 7,4 ± 0,4 mm, na korpusie nadruk „240” wykonany czarnym tuszem, zawierają mini-tabletki. źródło: Ulotka, pkt 6, ChPL, pkt 3
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument: możliwy wpływ lub zalecana ostrożność źródło: „Produkt leczniczy Adifemu nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, jednak w badaniach klinicznych nie wykryto związanych z fumaranem dimetylu działań potencjalnie wpływających na wykonywanie tych czynności.” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
46 pozycji wyodrębnione przez model AI
- bardzo często: nagłe zaczerwienienia skóry; biegunka; nudności; ból brzucha; bóle w nadbrzuszu; Nagłe zaczerwienienie skóry; Obecność ciał ketonowych w moczu
- często: zaburzenia żołądka i jelit; Zapalenie żołądka i jelit; Limfopenia; Leukopenia; Uczucie pieczenia; Uderzenia gorąca; Wymioty; Niestrawność; Zapalenie żołądka; Zwiększona aktywność aminotransferazy asparaginowej; Zwiększona aktywność aminotransferazy alaninowej; Świąd; Wysypka; Rumień; Łysienie; Białkomocz; Uczucie gorąca; Obecność albuminy w moczu; Zmniejszenie liczby białych krwinek
- niezbyt często: Trombocytopenia; Nadwrażliwość
- częstość nieznana: Postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa (PML); Półpasiec; Anafilaksja; Duszność; Hipoksja; Niedociśnienie tętnicze; Obrzęk naczyniowo-ruchowy; Nieżyt nosa; Polekowe uszkodzenie wątroby
- częstość niepodana w tekście: uderzeń gorąca; zaczerwienienie; uczucie pieczenia skóry; nagłe zaczerwienienie skóry o ciężkim nasileniu; Ból głowy; Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia; ból jamy ustnej i gardła; kaszel; Bolesne miesiączki
Ten układ ChPL nie dał się odczytać regułami, więc listę wyodrębnił model językowy (AI) z punktu 4.8; może być niepełna lub błędna, a częstość podano tylko tam, gdzie tekst ją zawiera. Sprawdź w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Dawkowanie wg grup (cytat)
-
- Dzieci i młodzież: „Dzieci i młodzież Dawkowanie u dzieci i młodzieży w wieku 13 lat i starszych jest takie samo, jak u dorosłych. Aktualnie dostępne dane przedstawiono w punktach 4.4, 4.8, 5.1 oraz 5.2. Istnieją ograniczone dane dotyczące dzieci w wieku od 10 do 12 lat.”
- dawkowanie (zdanie bez nagłówka grupy): „Dawka początkowa wynosi 120 mg dwa razy na dobę.”
źródło: ChPL, pkt 4.2
- Grupy szczególne (cytat)
-
Pacjenci w podeszłym wieku
„Pacjenci w podeszłym wieku W badaniach klinicznych fumaran dimetylu stosowano u zbyt ograniczonej liczby pacjentów w wieku 55 lat i starszych, a także u niewystarczającej liczby pacjentów w wieku 65 lat i starszych, aby ustalić, czy reagują oni na fumaran dimetylu inaczej niż młodsi dorośli (patrz punkt 5.2). Biorąc pod uwagę mechanizm działania substancji czynnej, teoretycznie nie ma powodów, dla których konieczne byłoby dostosowanie dawki u pacjentów w podeszłym wieku.” źródło: ChPL, pkt 4.2
Zaburzenia czynności nerek i wątroby
„Zaburzenia czynności nerek i wątroby Fumaranu dimetylu nie badano u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Kliniczne badania farmakologiczne nie wskazują na konieczność dostosowania dawki (patrz punkt 5.2). Należy jednak zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby (patrz punkt 4.4).” źródło: ChPL, pkt 4.2
Ciąża
„Ciąża Brak danych lub istnieją tylko ograniczone dane dotyczące stosowania fumaranu dimetylu u kobiet w okresie ciąży. Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję (patrz punkt 5.3). Produkt leczniczy Adifemu nie jest zalecany do stosowania w okresie ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji (patrz punkt 4.5). Produkt leczniczy Adifemu można stosować u kobiet w ciąży, wyłącznie gdy jest to wyraźnie konieczne i gdy spodziewane korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu.” źródło: ChPL, pkt 4.6
Karmienie piersią
„Karmienie piersią Nie wiadomo, czy fumaran dimetylu lub jego metabolity przenikają do mleka ludzkiego. Nie można wykluczyć zagrożenia dla noworodków/dzieci. Należy podjąć decyzję, czy przerwać karmienie piersią, czy przerwać podawanie produktu leczniczego Adifemu, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyść z leczenia dla matki.” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Płodność: „Płodność Brak danych dotyczących wpływu fumaranu dimetylu na płodność u ludzi. Dane pochodzące z badań przedklinicznych nie wskazują na to, aby stosowanie fumaranu dimetylu zwiększało ryzyko obniżenia płodności (patrz punkt 5.3).” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Jedzenie, napoje i alkohol (cytat)
-
- jedzenie i napoje: „U pacjentów, u których występują działania niepożądane ze strony układu pokarmowego lub nagłe zaczerwienienie skóry, przyjmowanie produktu leczniczego Adifemu z posiłkiem może poprawić tolerancję leku (patrz punkty 4.4, 4.5 i 4.8)” źródło: ChPL, pkt 4.2
jedzenie i napoje
„Należy unikać spożywania dużych ilości wysokoprocentowych napojów alkoholowych (ponad 30% alkoholu objętościowo) w ciągu godziny od przyjęcia produktu leczniczego Adifemu, ponieważ alkohol może prowadzić do zwiększenia częstości działań niepożądanych ze strony żołądka i jelit.” źródło: ChPL, pkt 4.5
- alkohol: „Spożywanie umiarkowanych ilości alkoholu nie zmieniało ekspozycji na fumaran dimetylu i nie wiązało się z nasileniem działań niepożądanych.” źródło: ChPL, pkt 4.5
Z ulotkiOficjalna informacja dla pacjenta dołączana do opakowania leku. i ChPLOficjalny dokument dla lekarzy i farmaceutów z pełnymi informacjami o leku. wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed zastosowaniem leku Adifemu
Kiedy nie przyjmować leku Adifemu
• jeśli pacjent ma uczulenie na fumaran dimetylu lub którykolwiek z pozostałych składników
tego leku (wymienionych w punkcie 6).
• jeśli u pacjenta podejrzewa się lub zostanie potwierdzone wystąpienie rzadkiego zakażenia
mózgu zwanego postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią (ang. progressive multifocal
leukoencephalopathy, PML).
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Lek Adifemu może niekorzystnie wpływać na liczbę białych krwinek oraz czynność nerek
i wątroby. Przed rozpoczęciem leczenia lekiem Adifemu lekarz zbada liczbę białych krwinek
u pacjenta oraz sprawdzi czy nerki i wątroba funkcjonują prawidłowo. Badania te lekarz będzie
przeprowadzał okresowo w trakcie leczenia. Jeżeli w trakcie leczenia liczba białych krwinek
u pacjenta się zmniejszy, lekarz może rozważyć przeprowadzenie dodatkowych badań lub przerwanie
leczenia.
Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Adifemu należy omówić to z lekarzem, jeśli u pacjenta
występuje:
- ciężka choroba nerek
- ciężka choroba wątroby
- choroba żołądka lub jelit
- ciężkie zakażenie (np. zapalenie płuc).
Podczas leczenia lekiem Adifemu może wystąpić półpasiec. W niektórych przypadkach wystąpiły
ciężkie powikłania. W razie podejrzenia u pacjenta jakichkolwiek objawów półpaśca należy
niezwłocznie poinformować o tym lekarza.
Jeżeli stwardnienie rozsiane się nasili (np. u pacjenta wystąpi osłabienie lub zaburzenia widzenia) lub
pojawią się jakiekolwiek inne nowe objawy, pacjent powinien natychmiast skontaktować się
z lekarzem, ponieważ mogą to być objawy rzadko występującego zakażenia mózgu zwanego
postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią (PML). PML to ciężka choroba, która może
prowadzić do ciężkiej niepełnosprawności lub zgonu.
Podczas stosowania leku zawierającego fumaran dimetylu w skojarzeniu z innymi estrami kwasu
fumarowego stosowanymi w leczeniu łuszczycy (choroby skóry) zgłaszano rzadkie, ale ciężkie
zaburzenie nerek (zespół Fanconiego). Jeśli pacjent zauważy, że oddaje więcej moczu, czuje większe
pragnienie i pije więcej niż zwykle, jego mięśnie wydają się słabsze, dojdzie do złamania kości lub po
prostu czuje ból, należy możliwie jak najszybciej zgłosić się do lekarza w celu dalszego zbadania tych
objawów.
Dzieci i młodzież
Wymienione powyżej ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczą również dzieci. Lek Adifemu można
stosować u dzieci i młodzieży w wieku 13 lat i starszych. Dane dotyczące dzieci w wieku poniżej
10 lat nie są dostępne.
Lek Adifemu a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta
obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje przyjmować, w szczególności o:
- lekach zawierających estry kwasu fumarowego (fumarany) stosowanych w leczeniu łuszczycy;
- lekach wpływających na układ odpornościowy, w tym innych lekach stosowanych w leczeniu
stwardnienia rozsianego, takich jak fingolimod, natalizumab, teriflunomid, alemtuzumab,
okrelizumab lub kladrybina, oraz niektórych lekach powszechnie stosowanych w leczeniu
nowotworów (rytuksymab lub mitoksantron);
- lekach mających wpływ na nerki, w tym o niektórych antybiotykach (stosowanych w leczeniu
zakażeń), lekach moczopędnych (diuretyki), niektórych rodzajach leków przeciwbólowych
(takich jak ibuprofen i inne podobne leki przeciwzapalne oraz leki wydawane bez recepty) oraz
lekach zawierających lit.
- Stosowanie niektórych szczepionek (szczepionek zawierających żywe drobnoustroje) w okresie
leczenia lekiem Adifemu może spowodować rozwój zakażenia, dlatego należy tego unikać. Lekarz
doradzi czy należy podać szczepionki innego rodzaju (szczepionki zawierające martwe
drobnoustroje).
Adifemu z alkoholem
Należy unikać spożywania wysokoprocentowych napojów alkoholowych (ponad 30% alkoholu
objętościowo) w ilości większej niż 50 ml w ciągu godziny od przyjęcia leku Adifemu, z powodu
ryzyka interakcji pomiędzy alkoholem i tym lekiem. Może to prowadzić do wystąpienia nieżytu
żołądka (zapalenia błony śluzowej żołądka), zwłaszcza u osób podatnych na tę chorobę.
Ciąża i karmienie piersią
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć
dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.
Ciąża
Leku Adifemu nie należy przyjmować w czasie ciąży, chyba że pacjentka omówiła to z lekarzem.
Karmienie piersią
Nie wiadomo, czy substancja czynna leku Adifemu przenika do mleka ludzkiego. Leku Adifemu
nie należy przyjmować w okresie karmienia piersią. Lekarz pomoże pacjentce zdecydować, czy
powinna przerwać karmienie piersią czy przyjmowanie leku Adifemu. Decyzja zostanie podjęta
w oparciu o ocenę korzyści dla dziecka wynikających z karmienia piersią w porównaniu do korzyści
dla pacjentki wynikających z leczenia.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Nie jest znany wpływ leku Adifemu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Nie należy się spodziewać, by lek Adifemu miał wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów
i obsługiwania maszyn.
Adifemu zawiera sód
Ten lek zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na kapsułkę, to znaczy lek uznaje się za „wolny od
sodu”.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Ciężkie działania niepożądane
Lek Adifemu może zmniejszać liczbę limfocytów (rodzaj białych krwinek). Mała liczba białych
krwinek może zwiększać ryzyko zakażeń, w tym rzadko występującego zakażenia mózgu, zwanego
postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią (PML). PML może prowadzić do ciężkiej
niepełnosprawności lub zgonu. PML stwierdzano po upływie od 1 roku do 5 lat terapii, dlatego lekarz
powinien kontrolować liczbę białych krwinek u pacjenta przez cały czas trwania leczenia, a pacjent
powinien zwracać uwagę na objawy opisane poniżej, które mogą wskazywać na PML. Ryzyko
wystąpienia PML może być większe, jeżeli pacjent przyjmował wcześniej leki wpływające na
funkcjonowanie układu odpornościowego.
Objawy PML mogą przypominać nawrotowy rzut stwardnienia rozsianego. Należą do nich
pojawiające się osłabienie lub jego nasilenie się po jednej stronie ciała, zaburzenia koordynacji
ruchów, zaburzenia widzenia, toku myślenia lub pamięci, splątanie (dezorientacja) lub zmiany
osobowości, zaburzenia mowy i trudności komunikacyjne trwające dłużej niż kilka dni. Z tego
względu, jeśli pacjent w trakcie przyjmowania leku Adifemu zauważy nasilenie objawów związanych
ze stwardnieniem rozsianym lub wystąpienie jakichkolwiek nowych objawów, powinien jak
najszybciej skontaktować się z lekarzem. Należy też porozmawiać z partnerem lub opiekunami
i poinformować ich o swoim leczeniu. Mogą wystąpić objawy, których pacjent może nie być
świadomy.
• W razie wystąpienia któregokolwiek z wymienionych objawów należy natychmiast
skontaktować się z lekarzem
Ciężkie reakcje alergiczne
Częstość występowania ciężkich reakcji alergicznych nie może być określona na podstawie dostępnych
danych (nieznana).
Bardzo częstym działaniem niepożądanym jest nagłe (napadowe) zaczerwienienie skóry twarzy lub
ciała. Jeżeli napadowemu zaczerwienieniu skóry towarzyszy czerwona wysypka lub pokrzywka oraz
którykolwiek z poniższych objawów:
- obrzęk twarzy, warg, jamy ustnej lub języka (obrzęk naczyniowo-ruchowy);
- świszczący oddech, trudności w oddychaniu lub zadyszka (duszność, niedotlenienie);
- zawroty głowy lub utrata przytomności (niedociśnienie tętnicze),
może to wskazywać na ciężką reakcję alergiczną (anafilaksję).
→ Należy przerwać przyjmowanie leku Adifemu i natychmiast skontaktować się z lekarzem
Bardzo często występujące działania niepożądane
Objawy te mogą wystąpić częściej niż u 1 na 10 osób:
- zaczerwienienie skóry twarzy lub uczucie podwyższonej temperatury ciała, gorąca, pieczenia skóry
lub swędzenia skóry (napadowe zaczerwienienie skóry)
- luźne stolce (biegunka)
- mdłości (nudności)
- bóle lub skurcze żołądka
• Przyjmowanie leku z jedzeniem pomoże złagodzić wymienione powyżej działania niepożądane.
Podczas przyjmowania leku Adifemu w badaniach moczu bardzo często stwierdza się obecność ciał
ketonowych (substancji normalnie wytwarzanych w organizmie).
Należy zapytać się lekarza o to, jak radzić sobie z tymi działaniami niepożądanymi. Lekarz może
zmniejszyć dawkę leku. Nie można samemu zmniejszać dawki leku, chyba że lekarz to zaleci.
Często występujące działania niepożądane
Mogą wystąpić u 1 na 10 osób, ale nie częściej:
- zapalenie błony śluzowej jelit (nieżyt żołądka i jelit)
- wymioty
- niestrawność
- zapalenie błony śluzowej żołądka (nieżyt żołądka)
- zaburzenia ze strony żołądka i jelit
- pieczenie skóry
- uderzenia gorąca, uczucie gorąca
- swędzenie skóry (świąd)
- wysypka
- różowe lub czerwone plamy na skórze (rumień)
- utrata włosów (łysienie)
Działania niepożądane, które mogą być widoczne w wynikach badań krwi lub moczu
- mała liczba białych krwinek (limfopenia, leukopenia). Zmniejszona liczba białych krwinek może
oznaczać, że organizm jest mniej zdolny zwalczać zakażenie. W razie ciężkiego zakażenia
(np. zapalenia płuc) należy natychmiast skontaktować się z lekarzem;
- białko (albumina) w moczu;
- zwiększona aktywność enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) we krwi.
Niezbyt często występujące działania niepożądane
Mogą wystąpić u 1 na 100 osób, ale nie częściej:
- reakcje alergiczne (nadwrażliwość)
- zmniejszenie liczby płytek krwi
Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
- zapalenie wątroby i zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT lub AspAT
jednocześnie z bilirubiną)
- półpasiec, z takimi objawami jak: pęcherze na skórze, pieczenie, swędzenie lub ból skóry, zwykle
po jednej stronie górnej części ciała lub twarzy, oraz innymi objawami, takimi jak gorączka
i osłabienie we wczesnych stadiach zakażenia, a następnie drętwienie, swędzenie lub czerwone
plamy oraz silny ból
- katar (nieżyt nosa)
Dzieci (w wieku 13 lat i powyżej) i młodzież
Wymienione powyżej działania niepożądane dotyczą również dzieci i młodzieży.
Niektóre działania niepożądane zgłaszano częściej u dzieci i młodzieży niż u dorosłych, np. ból
głowy, ból brzucha lub skurcze żołądka, wymioty, ból gardła, kaszel i bolesne miesiączki.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie, lub pielęgniarce.
Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa,
tel.: +48 22 49 21 301, fax: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną
w punkcie 6.1.
Podejrzenie lub rozpoznanie postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (ang. progressive
multifocal leukoencephalopathy, PML).
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Badania krwi/analizy laboratoryjne
W badaniach klinicznych u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu obserwowano zmiany
w wynikach badań laboratoryjnych czynności nerek (patrz punkt 4.8). Kliniczne znaczenie takich
zmian nie jest znane. Zaleca się przeprowadzać ocenę czynności nerek (np. oznaczanie kreatyniny
i azotu mocznikowego we krwi oraz ogólne badanie moczu) przed rozpoczęciem leczenia, po
3 i 6 miesiącach leczenia, następnie co 6 do 12 miesięcy oraz zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.
W wyniku leczenia fumaranem dimetylu może dojść do polekowego uszkodzenia wątroby, w tym
zwiększenia stężenia enzymów wątrobowych (≥3-krotnie przekroczona górna granica normy - GGN)
i bilirubiny całkowitej (≥2-krotnie przekroczona GGN). Działania niepożądane mogą wystąpić
bezpośrednio, po kilku tygodniach lub po dłuższym okresie od rozpoczęcia stosowania. Po przerwaniu
leczenia obserwowano ustąpienie działań niepożądanych. Zaleca się przeprowadzenie badania
aktywności aminotransferaz (np. aminotransferazy alaninowej [AlAT], aminotransferazy
asparaginianowej [AspAT]) i stężenia bilirubiny całkowitej w surowicy przed rozpoczęciem
i w trakcie leczenia, zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.
U pacjentów leczonych produktem leczniczym Adifemu może wystąpić limfopenia (patrz punkt 4.8).
Bezpośrednio przed rozpoczęciem leczenia produktem leczniczym Adifemu należy wykonać badanie
pełnej morfologii krwi, w tym oznaczenie liczby limfocytów. Jeżeli liczba limfocytów okaże się być
poniżej prawidłowego zakresu, należy przed wdrożeniem leczenia produktem leczniczym Adifemu
dokładnie zbadać możliwe tego przyczyny. Fumaranu dimetylu nie badano u pacjentów, u których już
wcześniej występowała mała liczba limfocytów, a zatem u takich pacjentów należy zachować
ostrożność. Leczenia produktem leczniczym Adifemu nie należy rozpoczynać u pacjentów z ciężką
limfopenią (liczbą limfocytów <0,5 × 109/L).
Po rozpoczęciu leczenia co 3 miesiące należy wykonywać pełną morfologię krwi w tym oznaczenie
liczby limfocytów.
Ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii
(PML) u pacjentów z limfopenią zaleca się wzmożony nadzór i postępowanie, jak następuje:
• U pacjentów z ciężką i długotrwałą limfopenią, (liczba limfocytów <0,5 × 109/L), która utrzymuje
się przez ponad 6 miesięcy, należy zaprzestać stosowania produktu leczniczego Adifemu ze
względu na zwiększone ryzyko wystąpienia PML.
• U pacjentów z długotrwałym umiarkowanym zmniejszeniem bezwzględnej liczby limfocytów
≥0,5 × 109/L do <0,8 × 109/L, które utrzymuje się przez ponad 6 miesięcy, należy ponownie
ocenić stosunek korzyści do ryzyka w związku z leczeniem produktem leczniczym Adifemu.
• U pacjentów z liczbą limfocytów poniżej dolnej granicy normy (DGN), zgodnie z zakresem
referencyjnym określonym przez lokalne laboratorium, zaleca się regularne monitorowanie
bezwzględnej liczby limfocytów. Należy uwzględnić też inne czynniki, które mogą dodatkowo
zwiększać indywidualne ryzyko wystąpienia PML (patrz podpunkt dotyczący PML poniżej).
Liczbę limfocytów należy monitorować do czasu ich powrotu do prawidłowych wartości (patrz punkt
5.1). Gdy to nastąpi i gdy brak innych metod leczenia, decyzja dotycząca ponownego wdrożenia
leczenia produktem leczniczym Adifemu po jego przerwaniu powinna opierać się na ocenie klinicznej.
Badanie obrazowe metodą rezonansu magnetycznego (ang. magnetic resonance imaging, MRI)
Przed rozpoczęciem leczenia produktem leczniczym Adifemu powinien być dostępny wyjściowy
wynik badania MRI (zazwyczaj z badania wykonanego w ciągu poprzednich 3 miesięcy) do celów
porównawczych. Należy rozważyć konieczność wykonania kolejnych badań MRI, zgodnie
z zaleceniami obowiązującymi w danym kraju lub rejonie. Badanie takie może być przeprowadzane
w ramach ściślejszego monitorowania pacjentów, u których stwierdzono zwiększone ryzyko
wystąpienia PML. W przypadku klinicznego podejrzenia PML, należy niezwłocznie wykonać badanie
MRI w celach diagnostycznych.
Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML)
U pacjentów leczonych fumaranem dimetylu zgłaszano przypadki PML (patrz punkt 4.8). PML jest
oportunistycznym zakażeniem wywołanym wirusem Johna-Cunninghama (JCV), które może
prowadzić do zgonu lub ciężkiej niepełnosprawności.
Stosowanie fumaranu dimetylu i innych produktów leczniczych zawierających fumarany wiązało się
z przypadkami PML w przebiegu limfopenii (liczba limfocytów poniżej DGN). Długotrwała
umiarkowana lub ciężka limfopenia zwiększa ryzyko wystąpienia PML w związku ze stosowaniem
produktu leczniczego Adifemu. Ryzyka tego nie można jednak wykluczyć u pacjentów z łagodną
limfopenią.
Dodatkowe czynniki, które mogą przyczynić się do zwiększonego ryzyka PML w przebiegu
limfopenii, są następujące:
- czas trwania terapii fumaranem dimetylu; przypadki PML wystąpiły po upływie od około 1 roku
do 5 lat leczenia, choć dokładna zależność pomiędzy wystąpieniem PML a czasem trwania
leczenia nie jest znana,
- istotne zmniejszenie liczby limfocytów T CD4+, w szczególności limfocytów T CD8+, które są
ważnym elementem obrony immunologicznej (patrz punkt 4.8) oraz
- wcześniejsze leczenie immunosupresyjne lub immunomodulacyjne (patrz poniżej).
Lekarze powinni ocenić stan pacjentów w celu określenia czy objawy podmiotowe wskazują
na zaburzenia neurologiczne. Jeśli tak, należy ustalić, czy są one typowe dla stwardnienia rozsianego,
czy też mogą wskazywać na PML.
W momencie wystąpienia pierwszych objawów przedmiotowych lub podmiotowych wskazujących na
PML należy wstrzymać stosowanie produktu leczniczego Adifemu oraz przeprowadzić odpowiednie
badania diagnostyczne, w tym oznaczenie DNA wirusa JCV w płynie mózgowo-rdzeniowym (PMR)
metodą ilościowej reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR). Objawy PML mogą przypominać
nawrotowy rzut stwardnienia rozsianego. Typowe objawy PML są różnorodne, rozwijają się w ciągu
dni lub tygodni i obejmują: postępujące osłabienie po jednej stronie ciała lub niezborność ruchową
kończyn, zaburzenia widzenia, zmiany w toku myślenia, pamięci oraz orientacji, prowadzące do
splątania i zmian osobowości. Lekarze powinni zwracać szczególną uwagę na objawy podmiotowe
wskazujące na PML, których pacjent może nie zauważyć. Należy też poradzić pacjentom, aby
poinformowali partnera lub opiekunów o stosowanym leczeniu, ponieważ mogą oni zauważyć objawy
podmiotowe, których pacjent nie jest świadomy.
PML może występować tylko przy jednoczesnym zakażeniu wirusem Johna-Cunninghama (JCV).
Należy wziąć pod uwagę, że nie zbadano wpływu limfopenii na dokładność testu na oznaczenie miana
przeciwciał anty-JCV w surowicy u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu. Należy również
przypomnieć, że ujemny wynik tego testu (w przypadku prawidłowej liczby limfocytów) nie wyklucza
możliwości późniejszego zakażenia wirusem JCV.
Jeśli u pacjenta wystąpi PML, należy całkowicie odstąpić od stosowania produktu leczniczego
Adifemu.
Wcześniejsze leczenie immunosupresyjne lub immunomodulacyjne
Nie przeprowadzono badań oceniających skuteczność i bezpieczeństwo fumaranu dimetylu
w przypadku zmiany z leczenia innymi lekami modyfikującymi na leczenie fumaranem dimetylu.
Wcześniejsze leczenie immunosupresyjne może przyczynić się do wystąpienia PML u pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu.
Przypadki PML zdarzały się u pacjentów leczonych wcześniej natalizumabem, przy czym PML
stanowi znane ryzyko związane z jego stosowaniem. Lekarze powinni mieć świadomość, że przypadki
PML występujące po niedawnym zaprzestaniu stosowania natalizumabu mogą nie wiązać się
z limfopenią.
Ponadto większość potwierdzonych przypadków PML podczas stosowania fumaranu dimetylu
wystąpiła u pacjentów otrzymujących wcześniej leczenie immunomodulacyjne.
Zmieniając inny lek modyfikujący przebieg choroby na produkt leczniczy Adifemu, należy
uwzględnić okres półtrwania i mechanizm działania odstawianego leku, aby uniknąć addytywnego
wpływu na układ odpornościowy i jednocześnie zmniejszyć ryzyko nawrotu stwardnienia rozsianego.
Zaleca się wykonanie pełnej morfologii krwi przed wdrożeniem leczenia produktem leczniczym
Adifemu oraz regularnie przeprowadzać to badanie w trakcie leczenia (patrz powyżej: Badania
krwi/analizy laboratoryjne).
Ciężkie zaburzenia czynności nerek i wątroby
Fumaranu dimetylu nie badano u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby,
a zatem należy zachować ostrożność w tej grupie pacjentów (patrz punkt 4.2).
Ciężka czynna choroba układu pokarmowego
Fumaranu dimetylu nie badano u pacjentów z ciężką czynną chorobą układu pokarmowego, a zatem
należy zachować ostrożność w tej grupie pacjentów.
Nagłe zaczerwienienie skóry
Nagłe zaczerwienie skóry stwierdzano u 34% uczestników badań klinicznych leczonych fumaranem
dimetylu. U większości pacjentów, u których wystąpiło, objaw ten miał nasilenie łagodne lub
umiarkowane. Z danych pochodzących z badań z udziałem zdrowych ochotników wynika,
że mediatorem nagłego zaczerwienienia skóry związanego ze stosowaniem fumaranu dimetylu jest
prawdopodobnie prostaglandyna. W przypadku pacjentów z nieznośnym zaczerwienieniem korzystne
może być krótkotrwałe leczenie 75 mg kwasu acetylosalicylowego bez powłoczki dojelitowej (patrz
punkt 4.5). W dwóch badaniach z udziałem zdrowych ochotników częstość i nasilenie nagłego
zaczerwienienia skóry zmniejszyły się w okresie podawania kwasu acetylosalicylowego
U 3 pacjentów spośród 2560 uczestników badań klinicznych leczonych fumaranem dimetylu
wystąpiły silne objawy zaczerwienienia skóry, które były prawdopodobnie spowodowane reakcją
nadwrażliwości lub rzekomoanafilaktyczną. Zdarzenia te nie zagrażały życiu, ale doprowadziły do
hospitalizowania pacjenta. Lekarzy i pacjentów należy ostrzec o takim ryzyku w przypadku
wystąpienia ciężkiej reakcji zaczerwienienia skóry (patrz punkty 4.2, 4.5 i 4.8).
Reakcje anafilaktyczne
Po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego fumaran dimetylu do obrotu zgłaszano
przypadki reakcji anafilaktycznej/anafilaktoidalnej po podaniu fumaranu dimetylu. Objawami mogą
być duszność, hipoksja, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioworuchowy, wysypka lub pokrzywka.
Nie jest znany mechanizm wywoływania reakcji anafilaktycznej przez fumaran dimetylu. Reakcja ta
występuje zwykle po podaniu pierwszej dawki, może jednak wystąpić w dowolnym momencie
leczenia i może być ciężka oraz stanowić zagrożenie dla życia. Należy poinformować pacjenta, że jeśli
wystąpią objawy przedmiotowe lub podmiotowe anafilaksji, należy przerwać stosowanie produktu
leczniczego Adifemu i natychmiast skontaktować się z lekarzem. Nie należy wznawiać leczenia (patrz
punkt 4.8).
Zakażenia
W badaniach fazy III prowadzonych z kontrolą placebo u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu
i u pacjentów otrzymujących placebo częstość występowania zakażeń (60% w porównaniu do 58%)
oraz ciężkich zakażeń (2% w porównaniu do 2%) była podobna. Jednakże, ze względu na właściwości
immunomodulacyjne fumaranu dimetylu (patrz punkt 5.1), jeśli u pacjenta rozwinie się ciężkie
zakażenie, należy rozważyć czasowe wstrzymanie leczenia produktem leczniczym Adifemu, a przed
jego wznowieniem przeprowadzić ponowną ocenę korzyści i ryzyka. Pacjentom przyjmującym
produkt leczniczy Adifemu należy zalecić, aby zgłaszali lekarzowi wystąpienie objawów zakażenia.
Nie należy rozpoczynać leczenia produktem leczniczym Adifemu u pacjentów z ciężkimi
zakażeniami, dopóki zakażenie nie ustąpi.
Nie obserwowano większej częstości ciężkich zakażeń u pacjentów z liczbą limfocytów <0,8 × 109/L
lub <0,5 × 109/L (patrz punkt 4.8). Jeżeli leczenie jest kontynuowane w obecności umiarkowanej do
ciężkiej i długotrwałej limfopenii, nie można wykluczyć ryzyka oportunistycznych zakażeń, w tym
PML (patrz podpunkt dotyczący PML w punkcie 4.4).
Zakażenia półpaścem
Stosowanie fumaranu dimetylu wiązało się z przypadkami półpaśca. Większości z nich nie uznano za
ciężkie, ale zgłaszano też ciężkie przypadki, w tym półpasiec rozsiany, półpasiec oczny, półpasiec
uszny, półpasiec z powikłaniami neurologicznymi, zapalenie opon mózgowych i mózgu w półpaścu
oraz zapalenie opon mózgowych i rdzenia w półpaścu. Zdarzenia te mogą wystąpić w dowolnym
czasie leczenia. Pacjentów przyjmujących produkt leczniczy Adifemu należy monitorować w kierunku
przedmiotowych i podmiotowych objawów półpaśca, zwłaszcza gdy zgłaszana jest współistniejąca
limfocytopenia. W razie wystąpienia półpaśca należy wdrożyć odpowiednie leczenie. U pacjentów
z ciężkimi zakażeniami należy rozważyć zaprzestanie leczenia produktem leczniczym Adifemu do
czasu ustąpienia zakażenia (patrz punkt 4.8).
Rozpoczęcie leczenia
Leczenie produktem leczniczym Adifemu należy rozpoczynać stopniowo, aby ograniczyć
występowanie nagłego zaczerwienienia skóry oraz działań niepożądanych ze strony żołądka i jelit
(patrz punkt 4.2).
Zespół Fanconiego
Podczas stosowania produktów leczniczych zawierających fumaran dimetylu w połączeniu z innymi
estrami kwasu fumarowego zgłaszano przypadki zespołu Fanconiego. Zespół Fanconiego jest zwykle
przemijający, dlatego ważne jest jego wczesne rozpoznanie i przerwanie leczenia fumaranem
dimetylu, aby zapobiec wystąpieniu zaburzeń czynności nerek i osteomalacji. Najważniejsze objawy
to: białkomocz, cukromocz (przy prawidłowym stężeniu glukozy we krwi), hiperaminoacyduria
i fosfaturia (może występować jednocześnie z hipofosfatemią). Progresja może obejmować takie
objawy, jak wielomocz, nadmierne pragnienie i osłabienie mięśni proksymalnych. W rzadkich
przypadkach może rozwinąć się osteomalacja hipofosfatemiczna z niezlokalizowanym bólem kości,
zwiększona aktywność fosfatazy zasadowej w surowicy oraz złamania przeciążeniowe. Co istotne,
zespół Fanconiego może wystąpić bez zwiększonej aktywności kreatyniny ani niskiego współczynnika
filtracji kłębuszkowej. W razie wystąpienia niejednoznacznych objawów, należy rozważyć rozwój
zespołu Fanconiego i wykonać odpowiednie badania.
Dzieci i młodzież
Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży w zakresie oceny jakościowej jest podobny do profilu
u dorosłych, dlatego ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczą również tej populacji. Różnice w profilu
bezpieczeństwa w zakresie oceny ilościowej, patrz punkt 4.8.
Nie określono dotychczas bezpieczeństwa długotrwałego stosowania fumaranu dimetylu u dzieci
i młodzieży.
Zawartość sodu
Ten produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na kapsułkę, to znaczy produkt
leczniczy uznaje się za „wolny od sodu”.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Nie badano stosowania fumaranu dimetylu w skojarzeniu z lekami przeciwnowotworowymi ani
immunosupresyjnymi, a zatem należy zachować ostrożność podczas ich jednoczesnego stosowania.
W badaniach klinicznych dotyczących stwardnienia rozsianego leczenie nawrotowych rzutów choroby
krótkimi seriami dożylnych kortykosteroidów nie wiązało się z klinicznie istotnym zwiększeniem
częstości zakażeń.
Podczas leczenia produktem leczniczym Adifemu można rozważyć jednoczesne stosowanie
szczepionek inaktywowanych zgodnie z krajowym kalendarzem szczepień. W badaniu klinicznym
z udziałem ogółem 71 pacjentów z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego, u pacjentów
otrzymujących funaran dimetylu 240 mg dwa razy na dobę przez co najmniej 6 miesięcy (n=38) lub
niepegylowany interferon przez co najmniej 3 miesiące (n=33) wystąpiła porównywalna odpowiedź
immunologiczna (definiowana jako >2-krotne zwiększenie miana przeciwciał w stosunku do stanu
przed podaniem szczepionki) na toksoid tężcowy i skoniugowaną polisacharydową szczepionkę
przeciwko meningokokom grupy C (neoantygen), podczas gdy odpowiedź immunologiczna na różne
serotypy nieskoniugowanej 23-walentnej polisacharydowej szczepionki przeciwko pneumokokom
(antygen T-zależny) różniła się w obu grupach. Pozytywną odpowiedź immunologiczną (definiowaną
jako ≥4-krotne zwiększenie miana przeciwciał) na trzy szczepionki uzyskano u mniejszej liczby
pacjentów w obu grupach. Stwierdzono niewielkie liczbowe różnice w odpowiedzi na toksoid tężcowy
i polisacharyd pneumokokowy serotypu 3 na korzyść pacjentów przyjmujących niepegylowany
interferon.
Brak danych klinicznych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa stosowania szczepionek
zawierających żywe, atenuowane drobnoustroje u pacjentów przyjmujących fumaran dimetylu.
Stosowanie szczepionek zawierających żywe drobnoustroje może zwiększać ryzyko zakażeń
klinicznych, a zatem nie należy podawać ich pacjentom leczonym produktem leczniczym Adifemu,
chyba że wyjątkowo zostanie uznane, iż ryzyko wynikające z braku szczepienia przewyższa ryzyko
związane ze szczepionką.
Podczas leczenia produktem leczniczym Adifemu należy unikać jednoczesnego stosowania innych
pochodnych kwasu fumarowego (zarówno miejscowo, jak i ogólnoustrojowo).
U ludzi fumaran dimetylu jest w znacznym stopniu metabolizowany przez esterazy zanim
przedostanie się do krążenia ogólnego, a jego dalszy metabolizm odbywa się za pośrednictwem cyklu
kwasów trikarboksylowych, bez udziału układu cytochromu P450 (CYP). Badania in vitro blokowania
i indukcji enzymu CYP, badanie p-glikoproteiny ani też badania wiązania fumaranu dimetylu
i fumaranu monometylu (głównego metabolitu fumaranu dimetylu) z białkami, nie wykazały ryzyka
interakcji lekowych.
W badaniach klinicznych potencjalnych interakcji fumaranu dimetylu z interferonem beta-1a
podawanym domięśniowo oraz octanem glatirameru, produktów leczniczych powszechnie
stosowanych u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym, nie stwierdzono, aby zmieniały one profil
farmakokinetyczny fumaranu dimetylu.
Z danych pochodzących z badań z udziałem zdrowych ochotników wynika, że mediatorem nagłego
zaczerwienienia skóry związanego ze stosowaniem fumaranu dimetylu jest prawdopodobnie
prostaglandyna. W dwóch badaniach z udziałem zdrowych ochotników podawanie 325 mg (lub
równowartości) kwasu acetylosalicylowego bez otoczki dojelitowej 30 minut przed zastosowaniem
fumaranu dimetylu przez, odpowiednio, 4 dni i 4 tygodnie leczenia nie zmieniało
farmakokinetycznego profilu fumaranu dimetylu. Należy rozważyć ryzyko związane z leczeniem
kwasem acetylosalicylowym przed podaniem go pacjentom z rzutowo-remisyjną postacią
stwardnienia rozsianego, stosującym produkt leczniczy Adifemu. Nie badano jednak dłuższego
(>4 tygodnie) stosowania kwasu acetylosalicylowego (patrz punkty 4.4 i 4.8).
Jednoczesne leczenie produktami nefrotoksycznymi (takimi jak aminoglikozydy, leki moczopędne,
niesteroidowe leki przeciwzapalne i sole litu) może zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony
nerek (np. białkomocz, patrz punkt 4.8) u pacjentów leczonych produktem leczniczym Adifemu (patrz
punkt 4.4 – Badania krwi/analizy laboratoryjne).
Spożywanie umiarkowanych ilości alkoholu nie zmieniało ekspozycji na fumaran dimetylu
i nie wiązało się z nasileniem działań niepożądanych. Należy unikać spożywania dużych ilości
wysokoprocentowych napojów alkoholowych (ponad 30% alkoholu objętościowo) w ciągu godziny
od przyjęcia produktu leczniczego Adifemu, ponieważ alkohol może prowadzić do zwiększenia
częstości działań niepożądanych ze strony żołądka i jelit.
Badania indukcji enzymu CYP in vitro nie wykazały interakcji pomiędzy fumaranem dimetylu
a doustnymi środkami antykoncepcyjnymi. W badaniu in vivo, jednoczesne stosowanie fumaranu
dimetylu oraz złożonych, doustnych środków antykoncepcyjnych (norgestymat i etynyloestradiol)
nie prowadziło do istotnych zmian w ekspozycji na doustne środki antykoncepcyjne.
Nie przeprowadzono badań interakcji z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi zawierającymi inne
progestageny, jednak nie wydaje się, by fumaran dimetylu wpływał na ich ekspozycję.
Dzieci i młodzież
Badania dotyczące interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych.
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Najczęstszymi działaniami niepożądanymi (częstość występowania ≥10%) u pacjentów leczonych
fumaranem dimetylu były nagłe zaczerwienienia skóry oraz zdarzenia ze strony układu pokarmowego
(tj. biegunka, nudności, ból brzucha, bóle w nadbrzuszu). Objawy te pojawiały się zwykle
w początkowej fazie leczenia (głównie w ciągu pierwszego miesiąca). U pacjentów, u których
wystąpiło nagłe zaczerwienienie skóry oraz zaburzenia żołądka i jelit, objawy te mogą pojawiać się
okresowo w trakcie leczenia produktem leczniczym Adifemu. Najczęściej zgłaszanymi działaniami
niepożądanymi prowadzącymi do przerwania leczenia (częstość występowania >1%) u pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu były nagłe zaczerwienienia skóry (3%) oraz zaburzenia żołądka i jelit
(4%).
W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo, jak i bez grupy kontrolnej, fumaran dimetylu
otrzymywało łącznie 2513 pacjentów przez maksymalnie 12 lat (łączna ekspozycja równoważna
11318 pacjentolat). Łącznie 1169 pacjentów było leczonych fumaranem dimetylu przez co najmniej
5 lat, a 426 pacjentów było leczonych fumaranem dimetylu przez co najmniej 10 lat. Obserwacje
wynikające z badań klinicznych bez grupy kontrolnej i z grupą kontrolną są zgodne.
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
Działania niepożądane pochodzące z badań klinicznych, badań dotyczących bezpieczeństwa
stosowania po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego fumaran dimetylu do obrotu oraz
zgłoszeń spontanicznych przedstawiono w tabeli poniżej.
Działania niepożądane przedstawiono zgodnie z terminologią MedDRA oraz klasyfikacją układów
i narządów. Częstość występowania działań niepożądanych określono zgodnie z poniższą
klasyfikacją:
- Bardzo często (≥ 1/10)
- Często (≥ 1/100 do < 1/10)
- Niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100)
- Rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000)
- Bardzo rzadko (< 1/10 000)
- Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Klasyfikacja układów i
narządów MedDRA
Działanie niepożądane Kategoria częstości
Zakażenia i zarażenia
pasożytnicze
Zapalenie żołądka i jelit Często
Postępująca leukoencefalopatia
wieloogniskowa (PML) Nieznana
Półpasiec Nieznana
Zaburzenia krwi i układu
chłonnego
Limfopenia Często
Leukopenia Często
Trombocytopenia Niezbyt często
Zaburzenia układu
immunologicznego
Nadwrażliwość Niezbyt często
Anafilaksja Nieznana
Duszność Nieznana
Hipoksja Nieznana
Niedociśnienie tętnicze Nieznana
Obrzęk naczyniowo-ruchowy Nieznana
Zaburzenia układu nerwowego Uczucie pieczenia Często
Zaburzenia naczyniowe Nagłe zaczerwienienie skóry Bardzo często
Uderzenia gorąca Często
Zaburzenia układu
oddechowego, klatki piersiowej
i śródpiersia
Nieżyt nosa Nieznana
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka Bardzo często
Nudności Bardzo często
Bóle w nadbrzuszu Bardzo często
Ból brzucha Bardzo często
Wymioty Często
Niestrawność Często
Zapalenie żołądka Często
Zaburzenia żołądka i jelit Często
Zaburzenia wątroby i dróg
żółciowych
Zwiększona aktywność
aminotransferazy asparaginowej
Często
Zwiększona aktywność
aminotransferazy alaninowej
Często
Polekowe uszkodzenie wątroby Nieznana
Zaburzenia skóry i tkanki
podskórnej
Świąd Często
Wysypka Często
Rumień Często
Łysienie Często
Zaburzenia nerek i dróg
moczowych
Białkomocz Często
Zaburzenia ogólne i stany
w miejscu podania
Uczucie gorąca Często
Badania diagnostyczne Obecność ciał ketonowych w
moczu
Bardzo często
Obecność albuminy w moczu Często
Zmniejszenie liczby białych
krwinek
Często
Opis wybranych działań niepożądanych
Nagłe zaczerwienienie skóry
W badaniach kontrolowanych placebo częstość nagłego zaczerwienienia skóry (34% w porównaniu do
4%) oraz uderzeń gorąca (7% w porównaniu do 2%) była większa u pacjentów przyjmujących
fumaran dimetylu niż placebo.
Objaw ten opisywany jest zwykle jako nagłe zaczerwienienie skóry lub uderzenia gorąca, ale może
obejmować także inne reakcje (np. uczucie gorąca, zaczerwienienie, świąd i uczucie pieczenia skóry).
Zdarzenia te pojawiały się zwykle na początku leczenia (głównie w pierwszym miesiącu).
U pacjentów, u których pojawiło się nagłe zaczerwienienie skóry może się ono powtarzać okresowo
w trakcie leczenia produktem leczniczym Adifemu. U większości pacjentów z nagłym zaczerwieniem
skóry nasilenie takiej reakcji było łagodne lub umiarkowane. Łącznie 3% pacjentów leczonych
fumaranem dimetylu przerwało leczenie z powodu nagłego zaczerwienienia skóry. Częstość
występowania nagłego zaczerwienienia skóry o ciężkim nasileniu, które może przejawiać się
w postaci uogólnionego rumienia, wysypki i (lub) świądu, obserwowano u mniej niż 1% pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu (patrz punkty 4.2, 4.4 i 4.5).
Zaburzenia żołądka i jelit
Częstość występowania zaburzeń ze strony układu pokarmowego [np. biegunka (14% w porównaniu
do 10%), nudności (12% w porównaniu do 9%), bóle w nadbrzuszu (10 w porównaniu do 6%), ból
brzucha (9% w porównaniu do 4%), wymioty (8% w porównaniu do 5%) oraz niestrawność
(5% w porównaniu do 3%)] była większa odpowiednio u pacjentów przyjmujących fumaran dimetylu
niż u pacjentów otrzymujących placebo. Zaburzenia ze strony układu pokarmowego pojawiały się
zwykle na początku leczenia (głównie w pierwszym miesiącu). U pacjentów, u których występują
zaburzenia ze strony układu pokarmowego, objawy te mogą pojawiać się okresowo w trakcie leczenia
produktem leczniczym Adifemu. U większości pacjentów z objawami ze strony układu pokarmowego
ich nasilenie było łagodne lub umiarkowane. Cztery procent (4%) pacjentów leczonych fumaranem
dimetylu przerwało leczenie z powodu zaburzeń ze strony układu pokarmowego. Ciężkie zaburzenia
ze strony układu pokarmowego, łącznie z zapaleniem żołądka i jelit oraz zapaleniem żołądka,
obserwowano u 1% pacjentów leczonych fumaranem dimetylu (patrz punkt 4.2).
Czynność wątroby
Z danych uzyskanych w badaniach kontrolowanych placebo wynika, że u większości pacjentów
ze zwiększoną aktywnością transaminaz wątrobowych wartości te były <3 razy większe niż górna
granica normy. Zwiększoną częstość występowania zwiększonej aktywności transaminaz
wątrobowych u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu niż w grupie placebo obserwowano
głównie w ciągu pierwszych 6 miesięcy leczenia. Stężenia aminotransferazy alaninowej
i asparaginowej zwiększone ≥3 razy górna granica normy obserwowano odpowiednio u 5% i 2%
pacjentów otrzymujących placebo oraz u 6% i 2% pacjentów leczonych fumaranem dimetylu.
W związku ze zwiększoną aktywnością transaminaz leczenie przerwano w <1% przypadków zarówno
u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu, jak i u pacjentów otrzymujących placebo. W badaniach
kontrolowanych placebo nie obserwowano zwiększenia aktywności transaminaz ≥3 razy GGN
z jednoczesnym zwiększeniem stężenia bilirubiny całkowitej >2 razy GGN.
Po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego fumaranu dimetylu do obrotu zgłaszano
przypadki zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych i przypadki polekowego uszkodzenia
wątroby (jednoczesne zwiększenie aktywności transaminaz ≥3-krotnie przekroczona GGN oraz
stężenia bilirubiny całkowitej >2-krotnie przekroczona GGN) w następstwie podania fumaranu
dimetylu, które ustąpiły po przerwaniu leczenia.
Limfopenia
W badaniach kontrolowanych placebo większość pacjentów (>98%) miała prawidłową liczbę
limfocytów przed rozpoczęciem leczenia. Po rozpoczęciu leczenia fumaranem dimetylu średnia liczba
limfocytów zmniejszała się w ciągu pierwszego roku, osiągając następnie plateau. Ogólnie, liczba
limfocytów zmniejszała się o około 30% w porównaniu do wartości wyjściowej. Średnia i mediana
liczby limfocytów pozostawały w zakresie wartości prawidłowych. Liczbę limfocytów <0,5 × 109/L
stwierdzono u <1% pacjentów przyjmujących placebo i u 6% pacjentów leczonych fumaranem
dimetylu. Liczbę limfocytów <0,2 × 109/L wykryto u 1 pacjenta leczonego fumaranem dimetylu
i u ani jednego pacjenta z grupy przyjmującej placebo.
W badaniach klinicznych (zarówno kontrolowanych, jak i niekontrolowanych) u 41% pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu występowała limfopenia (zdefiniowana w tych badaniach jako liczba
limfocytów <0,91 × 109/L). Łagodną limfopenię (liczby limfocytów od ≥0,8 × 109/L do <0,91 ×
109/L) zaobserwowano u 28% pacjentów; umiarkowaną limfopenię (liczby limfocytów od ≥0,5 ×
109/L do <0,8 × 109/L) utrzymującą się przez co najmniej sześć miesięcy zaobserwowano u 11%
pacjentów; ciężką limfopenię (liczba limfocytów <0,5 × 109/L) utrzymującą się przez co najmniej
sześć miesięcy zaobserwowano u 2% pacjentów. W grupie z ciężką limfopenią większość
stwierdzanych wartości liczbowych limfocytów pozostawała <0,5 × 109/L podczas kontynuacji
leczenia.
Ponadto, po 48 tygodniach terapii fumaranem dimetylu w ramach niekontrolowanego,
prospektywnego badania porejestracyjnego (n=185) u maksymalnie 37% i 6% pacjentów stwierdzono,
odpowiednio, umiarkowane (od ≥0,2 × 109/L do <0,4 × 109/L) lub istotne (<0,2 × 109/L) zmniejszenie
liczby limfocytów T CD4+, przy czym częściej występował spadek limfocytów T CD8+, do poziomu
<0,2 × 109/L u maksymalnie 59% pacjentów i do poziomu <0,1 × 109/L u 25% pacjentów.
W kontrolowanych i niekontrolowanych badaniach klinicznych pacjentów z liczbą limfocytów poniżej
DGN, u których przerwano leczenie fumaranem dimetylu, monitorowano w kierunku powrotu liczby
limfocytów do wartości DGN (patrz punkt 5.1).
Zakażenia, w tym PML i zakażenia oportunistyczne
Zgłaszano przypadki zakażenia wirusem Johna-Cunninghama (JCV) powodującego postępującą
wieloogniskową leukoencefalopatię (PML) w związku ze stosowaniem fumaranu dimetylu (patrz
punkt 4.4). PML może prowadzić do zgonu lub ciężkiej niepełnosprawności. W jednym z badań
klinicznych u jednego pacjenta przyjmującego fumaran dimetylu wystąpiła zakończona zgonem PML
w przebiegu ciężkiej i długotrwałej limfopenii (liczby limfocytów przeważnie <0,5 × 109/L przez
3,5 roku). Po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego fumaran dimetylu do obrotu PML
wystąpiła też w przebiegu umiarkowanej i łagodnej limfopenii (>0,5 × 109/L do < DGN według
zakresu referencyjnego określonego przez lokalne laboratorium).
U kilku pacjentów z PML, u których oznaczono liczbę podtypów limfocytów T w momencie
rozpoznania PML, stwierdzono zmniejszenie liczby limfocytów T CD8+ do poziomu <0,1 × 109/L,
podczas gdy redukcja liczby limfocytów T CD4+ była zróżnicowana (od <0,05 do 0,5 × 109/L)
i skorelowana bardziej z ogólnym stopniem nasilenia limfopenii (<0,5 × 109/L do <DGN). W efekcie
u tych pacjentów występował podwyższony stosunek limfocytów CD4+/CD8+.
Długotrwała umiarkowana lub ciężka limfopenia zwiększa ryzyko wystąpienia PML w związku
ze stosowaniem fumaran dimetylu. Jednak PML występowała też u pacjentów z łagodną limfopenią.
Ponadto większość przypadków PML po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego dimetylu
fumaran do obrotu występowała u pacjentów w wieku >50 lat.
W związku ze stosowaniem fumaranu dimetylu zgłaszano przypadki zakażenia półpaścem. Podczas
trwającego długoterminowego badania uzupełniającego, w którym 1736 pacjentów ze stwardnieniem
rozsianym było leczonych fumaranem dimetylu, około 5% z nich zgłosiło co najmniej jedno zdarzenie
zachorowania na półpasiec o nasileniu przeważnie łagodnym lub umiarkowanym. U większości
pacjentów, włączając tych, u których wystąpiło ciężkie zakażenie półpaścem, liczba limfocytów była
większa niż DGN. U większości pacjentów ze współistniejącymi liczbami limfocytów poniżej
wartości DGN limfopenię sklasyfikowano jako umiarkowaną lub ciężką. Po wprowadzeniu produktu
leczniczego zawierającego fumaran dimetylu do obrotu większość przypadków zakażenia półpaścem
stanowiły przypadki nieuznane za ciężkie, które ustąpiły po zastosowaniu leczenia. Istnieją
ograniczone dane na temat bezwzględnej liczby limfocytów (ALC) u pacjentów z zakażeniem
półpaścem z okresu po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego fumaran dimetylu do
obrotu. Jednak w momencie zgłaszania u większości pacjentów występowała limfopenia umiarkowana
(od ≥0,5 × 109/L do <0,8 × 109/L) lub ciężka (od <0,5 × 109/L do 0,2 × 109/L) (patrz punkt 4.4).
Nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych
W badaniach kontrolowanych placebo stężenie ciał ketonowych w moczu (1+ lub więcej) było
większe u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu (45%) w porównaniu do placebo (10%).
W badaniach klinicznych nie zaobserwowano niepożądanych następstw klinicznych.
Stężenia 1,25-dihydroksywitaminy D zmniejszały się u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu
bardziej niż w grupie placebo (procentowa mediana zmniejszenia stężenia po 2 latach w stosunku do
wartości wyjściowej wynosiła odpowiednio 25% do 15%), natomiast stężenia parathormonu (PTH)
zwiększały się bardziej u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu w porównaniu do placebo
(procentowa mediana zwiększenia stężenia po 2 latach w stosunku do wartości wyjściowej wynosiła
odpowiednio 29% do 15%). Średnie wartości dla obu parametrów utrzymywały się w granicach
normy.
W ciągu pierwszych dwóch miesięcy leczenia obserwowano przemijający wzrost średniej liczby
granulocytów kwasochłonnych.
Dzieci i młodzież
W 96-tygodniowym, otwartym, randomizowanym badaniu z grupą kontrolną przyjmującą czynny lek,
przeprowadzonym u dzieci i młodzieży z RRMS w wieku od 10 do poniżej 18 lat (120 mg dwa razy
na dobę przez 7 dni, a następnie 240 mg dwa razy na dobę przez pozostały czas leczenia; populacja
badana n=78), profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży wydawał się podobny do obserwowanego
wcześniej u pacjentów dorosłych.
Schemat badania klinicznego u dzieci różnił się od badań klinicznych kontrolowanych placebo
u dorosłych. Z tego względu nie można wykluczyć, że zastosowanie innego schematu badania
klinicznego przyczyniło się do wystąpienia różnic liczbowych w zakresie działań niepożądanych
między populacją dzieci i młodzieży a populacją dorosłych.
Następujące zdarzenia niepożądane były zgłaszane częściej (≥10%) w populacji dzieci i młodzieży niż
w populacji dorosłych:
• Ból głowy zgłoszono u 28% pacjentów leczonych fumaranem dimetylu wobec 36% u pacjentów
leczonych interferonem beta-1a.
• Zaburzenia żołądka i jelit zgłoszono u 74% pacjentów leczonych fumaranem dimetylu wobec 31%
u pacjentów leczonych interferonem beta-1a. Wśród nich ból brzucha i wymioty najczęściej
zgłaszano po zastosowaniu fumaranu dimetylu.
• Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia zgłoszono u 32% pacjentów
leczonych fumaranem dimetylu wobec 11% u pacjentów leczonych interferonem beta-1a. Wśród
nich ból jamy ustnej i gardła oraz kaszel były najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi
występującymi podczas stosowania fumaranu dimetylu.
• Bolesne miesiączki zgłoszono u 17% pacjentek leczonych fumaranem dimetylu wobec 7%
u pacjentek leczonych interferonem beta-1a.
W niewielkim, 24-tygodniowym, otwartym, niekontrolowanym badaniu z udziałem dzieci i młodzieży
w wieku od 13 do 17 lat z RRMS (120 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, a następnie 240 mg dwa razy
na dobę przez pozostały czas leczenia; grupa badana w kierunku bezpieczeństwa, n=22), po którym
nastąpiło 96-tygodniowe badanie uzupełniające (240 mg dwa razy na dobę; grupa badana w kierunku
bezpieczeństwa, n=20), profil bezpieczeństwa wydawał się podobny do obserwowanego u pacjentów
dorosłych.
Dane dotyczące stosowania u dzieci w wieku od 10 do 12 lat są ograniczone. Nie określono
dotychczas bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności fumaranu dimetylu u dzieci w wieku poniżej
10 lat.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
tel.: + 48 22 49 21 301
fax: +48 22 49 21 309
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.