Methotrexat-Ebewe

Kiedy nie stosować leku Methotrexat-Ebewe • jeśli pacjent ma uczulenie (nadwrażliwość) na metotreksat lub na którykolwiek z pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6); • jeśli pacjent ma: - ciężkie zaburzenia czynności wątroby - ciężkie zaburzenia czynności nerek - zaburzenia wytwarzania krwinek, w tym zaburzenia czynności szpiku kostnego (leukopenia, 2 PSUR/0000327873 małopłytkowość, niedokrwistość), zmiany w obrazie krwi - ciężkie i (lub) czynne zakażenia - zapalenie jamy ustnej, owrzodzenie jamy ustnej i (lub) rozpoznaną czynną chorobę wrzodową żołądka lub dwunastnicy - świeże rany chirurgiczne • jeśli pacjent spożywa duże ilości alkoholu, stwierdzono u niego poalkoholową chorobę wątroby lub inną chorobę wątroby; • jeśli u pacjenta stwierdzono obniżoną odporność; • podczas karmienia piersią oraz dodatkowo w ciąży, jeśli pacjentka stosuje lek we wskazaniach nieonkologicznych (w leczeniu choroby nienowotworowej) (patrz punkt „Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność”). Leku nie należy stosować u dzieci w wieku poniżej 3 lat. Podczas przyjmowania leku Methotrexat-Ebewe nie wolno stosować szczepionek zawierających żywe drobnoustroje. Ostrzeżenia i środki ostrożności Metotreksat należy stosować jedynie pod nadzorem lekarza specjalisty doświadczonego w prowadzeniu chemioterapii przeciwnowotworowej oraz leczenia immunosupresyjnego. Przed zastosowaniem leku Methotrexat-Ebewe należy omówić to z lekarzem, jeśli: • u pacjenta stwierdzono zmiany w obrazie krwi i nieprawidłowe wartości wskaźników hematologicznych, zwłaszcza gdy wcześniej poddany został radioterapii lub otrzymywał inne cytostatyki; • pacjent poddawany jest radioterapii; • pacjent ma cukrzycę i jest leczony insuliną; • pacjent ma zaburzenia czynności płuc; • pacjent ma lub miał w przeszłości chorobę nerek lub wątroby; • pacjent jest odwodniony lub ma biegunkę, wymioty lub zapalenie jamy ustnej; • pacjent ma wrzodziejące zapalenie jamy ustnej; • pacjent ma wrzodziejące zapalenie okrężnicy; • pacjent jest w złym stanie ogólnym; • u pacjenta stwierdzono półpasiec, gruźlicę lub wirusowe zapalenie wątroby (typu B lub C); • stwierdzono, że w jamie brzusznej pacjenta lub w przestrzeni między płucami a klatką piersiową gromadzi się płyn (wodobrzusze, wysięk opłucnowy). Lekarz będzie szczególnie uważnie kontrolował stan pacjentów, aby jak najwcześniej rozpoznać ewentualne objawy działań niepożądanych. Jeśli u pacjenta wystąpią objawy toksycznego działania na układ pokarmowy z takimi objawami, jak zapalenie jamy ustnej, biegunka, krwawe wymioty, czarne zabarwienie stolca lub obecność krwi w stolcu, lekarz zdecyduje, czy konieczne jest przerwanie leczenia. Kontynuacja leczenia może prowadzić do krwotocznego zapalenia jelit i zgonu z powodu ich perforacji. Jeśli pacjent, jego partner lub opiekun zauważą nowe wystąpienie lub nasilenie objawów neurologicznych, w tym ogólne osłabienie mięśni, zaburzenia widzenia, zmiany myślenia, pamięci i orientacji prowadzące do dezorientacji i zmian osobowości, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem, ponieważ mogą to być objawy bardzo rzadkiego, poważnego zakażenia mózgu, nazywanego postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią (ang. progressive multifocal leukoencephalopathy, PML). Ze względu na działanie na układ odpornościowy metotreksat może osłabiać odpowiedź na szczepienie i zaburzać wyniki badań immunologicznych. Szczepienia wykonywane w trakcie stosowania metotreksatu mogą okazać się nieskuteczne. Podczas leczenia metotreksatem notowano przypadki ostrego krwawienia z płuc u pacjentów 3 PSUR/0000327873 z zasadniczą chorobą reumatologiczną. Jeśli u pacjenta wystąpi krwioplucie, czyli odkrztuszanie wydzieliny z krwią, należy niezwłocznie zwrócić się do lekarza. Zalecane badania kontrolne i środki ostrożności Nawet po zastosowaniu małych dawek leku Methotrexat-Ebewe mogą wystąpić ciężkie działania niepożądane. W celu odpowiednio wczesnego wykrycia tych działań lekarz musi przeprowadzać badania kontrolne i laboratoryjne. Przed rozpoczęciem leczenia Przed rozpoczęciem leczenia lekarz zleci wykonanie badań krwi w celu sprawdzenia liczby krwinek oraz czynności wątroby i wykrycia zapalenia wątroby. Zostaną wykonane badania stężenia albumin w surowicy (białka we krwi), badania stanu zapalenia wątroby oraz badania czynności nerek. Lekarz może również zalecić przeprowadzenie innych badań wątroby – badań obrazowych lub badań wymagających pobrania niewielkiej próbki tkanki wątrobowej, aby dokładniej ją zbadać. Może również zalecić wykonanie zdjęcia rentgenowskiego klatki piersiowej lub badania czynności płuc w celu zbadania, czy pacjent ma gruźlicę. Dalsze badania mogą być także przeprowadzane w trakcie i po zakończeniu leczenia. Podczas leczenia: Lekarz może zlecić wykonanie następujących badań: - badanie jamy ustnej i gardła w celu wykluczenia zmian na błonach śluzowych, takich jak zapalenie lub owrzodzenie. - badania krwi i (lub) pełna morfologia krwi z oceną liczby poszczególnych rodzajów komórek krwi oraz badanie stężenia metotreksatu w surowicy - badanie krwi w celu kontrolowania czynności wątroby - badania obrazowe w celu kontrolowania stanu wątroby - pobranie niewielkiego wycinka z wątroby w celu dokładnego zbadania - badanie krwi w celu kontrolowania czynności nerek - kontrola czynności układu oddechowego i, w razie potrzeby, badanie czynności płuc. Należy zgłaszać się na wszystkie wyznaczone badania krwi oraz inne badania zalecone przez lekarza. Jeśli wynik któregokolwiek z tych badań okaże się nieprawidłowy, leczenie zostanie wznowione dopiero wówczas, gdy wszystkie badane wskaźniki powrócą do normy. U pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów lekarz zwróci szczególną uwagę na możliwość wywołanych przez metotreksat działań niepożądanych w układzie oddechowym. Jeśli wystąpi kaszel lub duszność, należy natychmiast zwrócić się do lekarza. Ten lek może powodować ciężkie reakcje skórne. Należy natychmiast przerwać stosowanie leku Methotrexat-Ebewe i zgłosić się po pomoc medyczną, jeśli pacjent zauważy jakikolwiek z objawów związanych z tymi ciężkimi reakcjami skórnymi opisanymi w punkcie 4. Narażenie na promieniowanie UV podczas terapii lekiem Methotrexat-Ebewe może nasilić zmiany skórne związane z łuszczycą. Metotreksat może zwiększać wrażliwość skóry na światło słoneczne. Należy unikać intensywnego nasłonecznienia i nie należy korzystać z solarium ani lampy opalającej bez konsultacji z lekarzem. W celu ochrony skóry przed intensywnym słońcem, należy nosić odpowiednią odzież lub stosować filtr przeciwsłoneczny o wysokim współczynniku ochrony. W czasie leczenia metotreksat lub jego metabolity mogą wytrącać się w kanalikach nerkowych. Aby temu zapobiec, lekarz zaleci picie dużych ilości płynów i podawanie środków alkalizujących mocz. Każde znaczące zmniejszenie liczby leukocytów lub płytek krwi oraz objawy zakażenia należy zgłaszać lekarzowi. Podczas stosowania leku konieczne jest przestrzeganie zasad dotyczących postępowania 4 PSUR/0000327873 z substancjami cytotoksycznymi. Metotreksat na pewien czas zaburza wytwarzanie plemników i komórek jajowych. Metotreksat może spowodować poronienie i ciężkie wady wrodzone. Pacjentka powinna unikać zajścia w ciążę w czasie przyjmowania metotreksatu i przez co najmniej przez 6 miesięcy po zakończeniu leczenia. Mężczyźni powinni unikać spłodzenia dziecka w trakcie otrzymywania metotreksatu i przez co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia Patrz także punkt „Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność”. Pacjenci w podeszłym wieku Pacjenci w podeszłym wieku leczeni metotreksatem powinni być ściśle monitorowani przez lekarza, aby możliwe działania niepożądane mogły zostać wykryte jak najwcześniej. Związane z wiekiem zaburzenia czynności wątroby i nerek, a także małe rezerwy witaminy - kwasu foliowego w starszym wieku wymagają stosowania stosunkowo małych dawek metotreksatu. Methotrexat-Ebewe a inne leki Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje stosować. Szczególnie ważne jest poinformowanie lekarza o przyjmowaniu takich leków, jak: - inne leki stosowane w reumatoidalnym zapaleniu stawów lub łuszczycy, takie jak: sole złota, leflunomid, sulfasalazyna (stosowana także w leczeniu wrzodziejącego zapalenia okrężnicy), kwas acetylosalicylowy, fenylobutazon lub aminofenazon; - azatiopryna (stosowana w zapobieganiu odrzucenia przeszczepionego narządu); - retinoidy (stosowane w leczeniu łuszczycy i innych zaburzeń skórnych); - leki przeciwdrgawkowe (zapobiegające napadom padaczkowym); - leki przeciwnowotworowe (np. merkaptopuryny, doksorubicyna); - asparaginaza (lek stosowany w leczeniu białaczki); - cytarabina (lek stosowany w leczeniu niektórych chłoniaków); - barbiturany (środki nasenne); - leki uspokajające; - doustne środki antykoncepcyjne; - probenecyd (stosowany w leczeniu dny moczanowej); - antybiotyki lub sulfonamidy, cyprofloksacyna; - pirymetamina (lek stosowany w leczeniu malarii); - preparaty witaminowe zawierające kwas foliowy; - inhibitory pompy protonowej (stosowane w leczeniu silnej zgagi lub wrzodów); - teofilina (stosowana w leczeniu astmy); - alkaloidy Vinca; - niesteroidowe leki przeciwzapalne, salicylany; - metamizol (synonimy: nowaminsulfon i dipyron) [silny lek przeciwbólowy i (lub) przeciwgorączkowy]; - folinian wapnia; - antagoniści folianów (trimetoprim z sulfametoksazolem); - etretynat (stosowany w leczeniu łuszczycy); - kortykosteroidy; - hydroksychlorochina; - penicylamina; - cyklosporyna; - teofilina; - triamteren; - lewetyracetam; - żywe szczepionki. Leki te mogą zwiększać stężenie metotreksatu w surowicy lub w komórkach, zaburzać jego wydalanie, a przez to nasilać toksyczność metotreksatu i zmieniać skuteczność leczenia, a także zwiększać ryzyko związanych z leczeniem działań niepożądanych. 5 PSUR/0000327873 Penicyliny mogą zmniejszać wydalanie metotreksatu powodując potencjalne nasilanie się działań niepożądanych. Podczas stosowania metotreksatu odpowiedź układu odpornościowego na jednocześnie wykonywane szczepienia może być osłabiona. Jeśli pacjent ma mieć operację w znieczuleniu, powinien powiedzieć anestezjologowi o przyjmowaniu leku Methotrexat-Ebewe. Jeśli pacjent ma watpliwości, czy stosuje którykolwiek z wymienionych leków, powinien poradzić się lekarza lub farmaceuty. Methotrexat-Ebewe z jedzeniem, piciem i alkoholem Tabletki przyjmuje się na czczo, popijając małą ilością wody. Podczas leczenia lekiem Methotrexat-Ebewe należy unikać spożywania alkoholu, a także nadmiernej ilości kawy, napojów zawierających kofeinę i czarnej herbaty. Podczas leczenia należy pić dużo płynów, gdyż odwodnienie (zmniejszenie ilości wody w organizmie) może nasilić toksyczne działania leku. Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza, że mogła zajść w ciążę lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza przed zastosowaniem tego leku. Ciąża Nie stosować leku Methotrexat-Ebewe w okresie ciąży, chyba że lekarz zalecił go we wskazaniu onkologicznym. Metotreksat może spowodować wady wrodzone, działać szkodliwie na nienarodzone dziecko lub wywołać poronienie. Jest to związane z wadami rozwojowymi czaszki, twarzy, serca i naczyń krwionośnych, mózgu i kończyn. Dlatego bardzo ważne jest, aby pacjentki będące w ciąży lub planujące ciążę nie przyjmowały metotreksatu, chyba że ze wskazań onkologicznych. Jeśli pacjentka przyjmuje metotreksat we wskazaniu onkologicznym, powinna planować zajście w ciążę nie wcześniej niż po upływie 1-2 lat od zakończenia leczenia. Jeśli pacjentka jest w wieku rozrodczym, przed rozpoczęciem leczenia ze wskazań nieonkologicznych należy potwierdzić, że nie jest ona w ciąży, np. wykonując test ciążowy. Nie stosować leku Methotrexat-Ebewe, jeśli pacjentka jest w ciąży lub próbuje zajść w ciążę. Pacjentka powinna bezwzględnie unikać zajścia w ciążę w czasie leczenia metotreksatem i przez co najmniej 6 miesięcy po jego zakończeniu. Przez cały ten czas konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji (patrz także punkt „Ostrzeżenia i środki ostrożności”). Jeśli pacjentka w czasie leczenia zajdzie w ciążę lub podejrzewa, że może być w ciąży, powinna jak najszybciej skonsultować się z lekarzem. Jeśli pacjentka w czasie leczenia zajdzie w ciążę, powinna uzyskać poradę dotyczącą możliwego szkodliwego wpływu leczenia na dziecko. Jeżeli pacjentka planuje zajść w ciążę, powinna skonsultować się z lekarzem prowadzącym, który może skierować pacjentkę do specjalisty, w celu uzyskania porady przed planowanym rozpoczęciem leczenia. Karmienie piersią Nie należy karmić piersią podczas leczenia, ponieważ metotreksat przenika do mleka kobiecego. Jeśli lekarz prowadzący uzna stosowanie leku Methotrexat-Ebewe za bezwzględnie konieczne w tym czasie, należy przerwać karmienie piersią. Płodność mężczyzn Dostępne dowody nie wskazują na zwiększone ryzyko wad rozwojowych lub poronień po przyjęciu 6 PSUR/0000327873 przez ojca metotreksatu w dawce poniżej 30 mg/tydzień. Nie można jednak całkowicie wykluczyć ryzyka; nie ma również informacji dotyczących większych dawek metotreksatu. Metotreksat może działać genotoksycznie. Oznacza to, że lek może powodować mutacje genetyczne. Metotreksat może wpływać na wytwarzanie plemników, co wiąże się z możliwością wystąpienia wad wrodzonych. Pacjent powinien unikać zapłodnienia partnerki i oddawania nasienia w czasie leczenia metotreksatem i przez co najmniej 3 miesiące po jego zakończeniu. Z uwagi na to, że leczenie większymi dawkami metotreksatu stosowanymi typowo w leczeniu nowotworów może spowodować niepłodność i mutacje genetyczne, w przypadku mężczyzn leczonych metotreksatem w dawkach powyżej 30 mg/tydzień zalecane może być przechowanie nasienia pobranego przed rozpoczęciem leczenia (patrz także punkt „Ostrzeżenia i środki ostrożności”). Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn Metotreksat może powodować uczucie zmęczenia i zawroty głowy, zaburzające zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Methotrexat-Ebewe zawiera laktozę Jeżeli stwierdzono wcześniej u pacjenta nietolerancję niektórych cukrów, pacjent powinien skontaktować się z lekarzem przed przyjęciem leku.

Jak każdy lek, lek ten może spowodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Uważa się, że częstość i nasilenie działań niepożądanych mają związek z wielkością dawki, sposobem i częstością podawania leku. Wymienione niżej działania niepożądane były zgłaszane głównie po zastosowaniu dużych dawek metotreksatu w chemioterapii. Działania te występują rzadziej i są mniej nasilone po zastosowaniu małych dawek metotreksatu w leczeniu łuszczycy i innych chorób autoimmunologicznych. Należy natychmiast poinformować lekarza, jeśli u pacjenta wystąpi nagle świszczący oddech, trudności w oddychaniu, obrzęk powiek, twarzy lub warg, wysypka lub świąd (zwłaszcza obejmujące całe ciało). Należy natychmiast przerwać stosowanie leku Methotrexat-Ebewe i zgłosić się po pomoc medyczną, jeśli pacjent zauważy jakikolwiek z następujących objawów ciężkich reakcji skórnych: - ciężkie nadżerki skórne i złuszczanie się skóry, często z bolesnymi owrzodzeniami ust lub błon śluzowych (martwica naskórka) Ciężkie działania niepożądane Należy natychmiast skontaktować się z lekarzem, jeśli wystąpią wymienione niżej działania 8 PSUR/0000327873 niepożądane: - dolegliwości płucne (objawem może być ogólne złe samopoczucie; suchy, drażniący kaszel, duszność, ból w klatce piersiowej lub gorączka); - silne łuszczenie się skóry lub powstawanie pęcherzy na skórze; - niewyjaśnione krwawienie (w tym krwawe wymioty) lub powstawanie siniaków; - ciężka biegunka; - owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej; - czarne lub smoliste stolce; - krew w moczu lub w kale; - drobne czerwone plamki na skórze; - gorączka; - zażółcenie skóry (żółtaczka); - ból lub trudności w oddawaniu moczu; - uczucie pragnienia i (lub) częste oddawanie moczu; - napady padaczkowe (drgawki); - utrata przytomności; - nieostre widzenie lub zaburzenia widzenia; - krwioplucie, czyli odkrztuszanie wydzieliny z krwią* *(zgłaszane podczas stosowania metotreksatu u pacjentów z zasadniczą chorobą reumatologiczną) Inne działania niepożądane: Bardzo częste działania niepożądane (mogą występować częściej niż u 1 na 10 osób): - zmniejszona odporność na zakażenia; - zapalenie gardła; - zmniejszenie liczby płytek krwi (małopłytkowość), zmniejszenie liczby krwinek białych (leukopenia); - ból głowy, zawroty głowy; - kaszel; - utrata apetytu; - biegunka, ból brzucha, nudności, wymioty; - wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej; - zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT), fosfatazy zasadowej; - zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi; - zmniejszenie klirensu kreatyniny; - łysienie; - zmęczenie, osłabienie, złe samopoczucie. Częste działania niepożądane (mogą występować rzadziej niż u 1 na 10 osób): - półpasiec; - niedokrwistość, (zmniejszenie liczby krwinek czerwonych, krwinek białych i płytek krwi (pancytopenia), całkowity lub prawie całkowity brak granulocytów (agranulocytoza); - zahamowanie czynności szpiku kostnego; - senność; - zapalenie spojówek; - powikłania płucne na skutek śródmiąższowego zapalenia płuc, zapalenia pęcherzyków płucnych (mogą prowadzić do zgonu), ostry obrzęk płuc; - wysypka, rumień, świąd, owrzodzenie skóry; - wrażliwość na światło. Niezbyt częste działania niepożądane (mogą występować rzadziej niż u 1 na 100 osób): - zakażenia oportunistyczne (zagrażające życiu); - chłoniak złośliwy; - reakcje alergiczne aż do wstrząsu anafilaktycznego; - zahamowanie czynności układu odpornościowego; - cukrzyca; 9 PSUR/0000327873 - depresja; - niedowład połowiczy; - splątanie; - napady drgawek; - encefalopatia/leukoencefalopatia; - zapalenie naczyń krwionośnych, alergiczne zapalenie naczyń krwionośnych; - zwłóknienie płuc, wysięk płucny; - owrzodzenie błony śluzowej żołądka i jelit; - krwotok; - zapalenie trzustki; - toksyczne działanie na wątrobę; - stłuszczenie wątroby; - przewlekłe zwłóknienie i marskość wątroby; - zmniejszenie stężenia albumin w surowicy; - wykwity na skórze, opryszczkopodobne wykwity na skórze; - zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella); - pokrzywka; - zwiększona pigmentacja skóry; - reakcje przypominające oparzenia słoneczne spowodowane zwiększoną wrażliwością skóry na światło słoneczne; - guzki pometotreksatowe; - zaburzenia gojenia się ran; - bolesność zmian łuszczycowych; - bóle stawów, bóle mięśni; - osteoporoza; - nefropatia, niewydolność nerek; - zapalenie i owrzodzenie pęcherza moczowego; - krwiomocz; - zaburzenia oddawania moczu, bolesne oddawanie moczu, skąpomocz, bezmocz; - wady wrodzone u płodu; - zapalenie i owrzodzenie pochwy; - gorączka. Rzadkie działania niepożądane (mogą występować rzadziej niż u 1 na 1000 osób): - zakażenia oportunistyczne (zagrażające życiu); - posocznica (w tym przypadki zakończone zgonem); - niedokrwistość megaloblastyczna; - zmiany nastroju, przemijające zaburzenia postrzegania; - niedowład; - zaburzenia mowy, w tym dyzartria i afazja; - mielopatia (po podaniu dolędźwiowym); - zaburzenia widzenia (również ciężkie); - ciężka zakrzepica naczyń siatkówki; - niedociśnienie tętnicze; - zdarzenia zakrzepowo-zatorowe (w tym zakrzepica tętnic i naczyń mózgu, zakrzepowe zapalenie żył, zakrzepica żył głębokich); - zapalenie gardła; - zatrzymanie oddechu; - zatorowość płucna; - zapalenie jelit; - zapalenie dziąseł; - smoliste stolce; - ostre zapalenie wątroby; - trądzik; - wybroczyny; - rumień wielopostaciowy; - rumieniowe wysypki skórne; 10 PSUR/0000327873 - nasilenie zmian pigmentacyjnych paznokci, oddzielanie się płytki paznokciowej; - złamania kości z przeciążenia; - zwiększone stężenie kwasu moczowego mocznika i kreatyniny w surowicy, azotemia. Bardzo rzadkie działania niepożądane (mogą występować rzadziej niż u 1 na 10 000 osób): - zapalenie wątroby wywołane przez wirusa opryszczki zwykłej; - kryptokokoza, histoplazmoza, nokardioza; - zakażenia wywołane wirusem cytomegalii (m.in. zapalenie płuc); - rozsiane zakażenie wirusem opryszczki zwykłej; - zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii; - zespół rozpadu guza (u pacjentów leczonych z powodu choroby nowotworowej); - rak skóry (u pacjentów leczonych z powodu łuszczycy); - niedokrwistość aplastyczna; - eozynofilia, neutropenia; - limfadenopatia; - zaburzenia limfoproliferacyjne (nadprodukcja krwinek białych); - hipogammaglobulinemia; - miastenia; - ból w kończynach; - uczucie drętwienia lub mrowienia lub odczuwanie słabszej niż zwykle reakcji na bodźce; - zaburzenia smaku (metaliczny posmak); - ostre jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych z odczynem oponowym; - objawy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych bez zakażenia (porażenie, wymioty); - zaburzenia nerwów czaszkowych; - obrzęk okołooczodołowy; - zapalenie brzegów powiek; - łzawienie na skutek niedostatecznego odprowadzania filmu łzowego; - światłowstręt; - przemijająca ślepota, utrata wzroku; - zapalenie osierdzia, tamponada osierdzia, wysięk osierdziowy; - przewlekła obturacyjna choroba płuc; - reakcje przypominające astmę oskrzelową z kaszlem, dusznością i zmianami widocznymi w badaniach czynności płuc; - krwawe wymioty; - ostra martwica wątroby, ostre zwyrodnienie wątroby, niewydolność wątroby; - czyraczność, teleangiektazje, ostra zanokcica; - krwiomocz, białkomocz; - śmierć płodu; - zaburzenia wytwarzania plemników, zaburzenia wytwarzania komórek jajowych; - niepłodność; - zaburzenia cyklu miesiączkowego; - utrata libido; - impotencja; - upławy; - ginekomastia; - dreszcze. Działania niepożądane występujące z nieznaną częstością (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych): - zapalenie płuc; - uaktywnienie wirusowego zapalenia wątroby typu B; - zaostrzenie wirusowego zapalenia wątroby typu C; - neurotoksyczność; - zlepne zapalenie pajęczynówki; - porażenie poprzeczne; - stupor; - ataksja; 11 PSUR/0000327873 - otępienie; - zwiększenie ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego; - ból w klatce piersiowej; - niedotlenienie; - krwawienie pęcherzykowe (notowane podczas stosowania metotreksatu u pacjentów z zasadniczą chorobą reumatologiczną); - niezakaźne zapalenie otrzewnej; - perforacja jelita; - zapalenie języka; - ostre rozdęcie okrężnicy; - polekowa reakcja z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS); - zapalenie skóry; - zaczerwienienie i łuszczenie się skóry; - nasilenie zmian łuszczycowych po jednoczesnej ekspozycji na promieniowanie UV; - owrzodzenie skóry (u pacjentów z łuszczycą); - opuchlizna; - martwica kości; - martwica kości szczęki (w wyniku nadprodukcji krwinek białych); - retinopatia; - dreszcze; - napady drgawek, neurotoksyczność, zlepne zapalenie pajęczynówki, porażenie, osłupienie, ataksja (zaburzenia ruchu), otępienie, zwiększenie ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego, encefalopatia (uszkodzenie mózgu). Jeśli u pacjenta wystąpi biegunka lub owrzodzenie w obrębie jamy ustnej i gardła, należy natychmiast zgłosić to lekarzowi, gdyż konieczne może być przerwanie leczenia ze względu na ryzyko perforacji przewodu pokarmowego lub krwotocznego zapalenia jelit. Stosowanie metotreksatu może być przyczyną nawrotu zapalenia skóry i poparzenia skóry spowodowanego przez napromienianie (tzw. reakcje przypomnienia). Zgłaszanie działań niepożądanych Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi, farmaceucie lub pielęgniarce. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu. Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku.

Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. • Ciężkie i (lub) czynne zakażenia. • Zapalenie jamy ustnej, owrzodzenie przewodu pokarmowego. • Ciężkie zaburzenia czynności wątroby (stężenie bilirubiny >5 mg/dl [85,5 µmol/l]). • Ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) w przypadku stosowania 3 PSUR/0000327873 małych dawek metotreksatu (<100 mg/m2 pc.), patrz punkt 4.2. • Zaburzenia układu krwiotwórczego (np. po wcześniejszej radioterapii lub chemioterapii). • Niedobory odporności. • Nadużywanie alkoholu, poalkoholowa choroba wątroby i inne przewlekłe choroby wątroby. • Istniejące zmiany w obrazie krwi. • Karmienie piersią (patrz punkt 4.6). • Ciąża (we wskazaniach nieonkologicznych, patrz punkt 4.6). • Świeże rany chirurgiczne.

Toksyczność Ze względu na możliwość ciężkich działań toksycznych (które mogą prowadzić do zgonu) podczas leczenia metotreksatem, należy ściśle kontrolować stan pacjentów, aby móc wcześnie wykryć objawy zatrucia. Pacjentów należy poinformować o możliwych korzyściach z leczenia metotreksatem i związanym z nim ryzykiem (w tym o wczesnych objawach przedmiotowych i podmiotowych działania toksycznego). Ponadto należy poinstruować ich o konieczności natychmiastowego zwrócenia się do lekarza w razie wystąpienia objawów zatrucia oraz niezbędnej obserwacji takich objawów (z włączeniem wykonywania regularnych badań laboratoryjnych). Odstawienie metotreksatu nie zawsze prowadzi do całkowitego ustąpienia działań niepożądanych. Podczas leczenia metotreksatem należy kontrolować jego stężenie w surowicy. U pacjentów z patologiczną kumulacją płynu w jamach ciała („trzeciej przestrzeni”), tj. wysięk opłucnowy lub wodobrzusze, okres półtrwania metotreksatu w fazie eliminacji z osocza jest wydłużony. Jeśli to możliwe, przed rozpoczęciem leczenia nadmiar płynu należy usunąć, stosując punkcję lub drenaż. Zaburzenia żołądka i jelit W razie wystąpienia wrzodziejącego zapalenia błony śluzowej jamy ustnej lub biegunki, krwawych wymiotów, czarnego zabarwienia stolca lub obecności krwi w stolcu, leczenie należy przerwać ze względu na ryzyko krwotocznego zapalenia jelit i zgonu wskutek perforacji jelit. Zaburzenia krwi i układu chłonnego Metotreksat może zahamować hemopoezę, powodując niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczną, pancytopenię, leukopenię, neutropenię i (lub) małopłytkowość. Pierwszymi objawami powikłań zagrażających życiu mogą być: gorączka, ból gardła, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, dolegliwości grypopodobne, silne wyczerpanie, krwawienie z nosa i w obrębie skóry. Długotrwałe leczenie może spowodować niedokrwistość megaloblastyczną, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. Czynność wątroby Ze względu na działanie hepatotoksyczne, podczas leczenia metotreksatem nie należy stosować innych leków, które działają lub mogą działać hepatotoksycznie. W trakcie leczenia należy również unikać spożywania alkoholu. Metotreksat może spowodować (zazwyczaj tylko po długotrwałym stosowaniu) ostre zapalenie wątroby i przewlekłą, zagrażającą życiu hepatotoksyczność (zwłóknienie i marskość). Często obserwuje się znaczne zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zazwyczaj przemijające i bezobjawowe, bez objawów rozwijających się chorób wątroby.