Dane pochodzą z oficjalnych ulotek i ChPL. Zostały wyodrębnione automatycznie (częściowo z użyciem AI), więc treści mogą być niepełne, przybliżone lub błędne. Wiążący jest zawsze oryginalny dokument. Brak informacji w serwisie nie oznacza, że jej nie ma. To nie jest porada medyczna, ranking ani polecenie leku: o wyborze i dawkowaniu decyduje lekarz lub farmaceuta. Nie odstawiaj leków na własną rękę. W razie nagłego, ciężkiego objawu dzwoń pod 112.
Clarithromycinum 500 mg (tabletki powlekane)
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- brak specjalnych zaleceń (wg dokumentu)
źródło: ChPL, pkt 6.4
- Termin ważności
- 5 lat (opakowanie nieotwarte)
źródło: ChPL, pkt 6.3
- Substancje pomocnicze
- Skrobia kukurydziana; Celuloza mikrokrystaliczna; Krzemionka koloidalna bezwodna; Skrobia żelowana; Potasu polakrylin; Talk; Magnezu stearynian; Skład otoczki; Hypromeloza 6 cps; Talk; Żelaza tlenek, żółty (E 172); Glikol propylenowy; Tytanu dwutlenek (E 171) źródło: ChPL, pkt 6.1
- Substancje wymienione w dokumencie (m.in. alergeny, cukry, alkohol, sód)
- barwniki: w składzie
- glikol propylenowy: w składzie
źródło: ChPL, pkt 6.1
Pokazane są tylko substancje wymienione w dokumencie; brak wzmianki nie oznacza, że substancji nie ma w leku.
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: blister
źródło: ChPL, pkt 6.5
- Wygląd
- brązowy owalny
Tabletka owalna, obustronnie lekko wypukła o barwie brązowożółtej. Fromilid 250 10 tabletek powlekanych (1 blister po 10 tabletek) 14 tabletek powlekanych (2 blistry po 7 tabletek) Fromilid 500 14 tabletek powlekanych (2 blistry po 7 tabletek) 28 tabletek powlekanych (4 blistry po 7 tabletek) źródło: Ulotka, pkt 6, ChPL, pkt 3
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument: możliwy wpływ lub zalecana ostrożność źródło: „Brak danych dotyczących wpływu klarytromycyny na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Przed podjęciem decyzji o prowadzeniu pojazdu lub obsługiwaniu maszyn, należy wziąć pod uwagę, że produkt leczniczy może wywoływać zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego i obwodowego, stany splątania i dezorientację.” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
119 pozycji, według częstości
- bardzo często: zapalenie żyły w miejscu wstrzyknięcia1
- często: bezsenność; zaburzenia smaku; ból głowy; rozszerzenie naczyń1; biegunka; wymioty; niestrawność; nudności; bóle brzucha; nieprawidłowe wyniki prób czynnościowych wątroby; wysypka; nadmierna potliwość; ból w miejscu wstrzyknięcia1; zapalenie w miejscu wstrzyknięcia1
- niezbyt często: zapalenie tkanki łącznej1; kandydoza; zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit2; zakażenie3; zakażenie pochwy; leukopenia; neutropenia4; trombocytoza3; eozynofilia4; reakcja rzekomoanafilaktyczna1; nadwrażliwość; jadłowstręt; zmniejszenie łaknienia; niepokój; nerwowość3; utrata świadomości1; dyskineza1; zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego; senność; drżenia; zawroty głowy pochodzenia obwodowego; niedosłuch; szumy uszne; zatrzymanie akcji; serca1; migotanie przedsionków1; wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG; skurcze dodatkowe1; kołatanie serca; astma1; krwawienie z nosa2; zator płuc1; zapalenie przełyku1; choroba refluksowa przełyku2; zapalenie błony śluzowej żołądka; ból odbytu2; zapalenie błony śluzowej jamy ustnej; zapalenie języka; rozdęcie brzucha4; zaparcia; suchość w jamie ustnej; odbijanie; wzdęcia z oddawaniem gazów; cholestaza4; zapalenie wątroby4; zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej; zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej; zwiększenie aktywności gammaglutamylotransferazy4; pęcherzowe zapalenie skóry1; świąd; pokrzywka; wysypka plamisto-grudkowa3; skurcze mięśni3; sztywność mięśniowoszkieletowa1; ból mięśni2; zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi1; zwiększenie stężenia mocznika we krwi1; uczucie rozbicia4; gorączka3; astenia; ból w klatce piersiowej4; dreszcze4; zmęczenie4; nieprawidłowa wartość stosunku albumin do globulin (współczynnik albuminowoglobulinowy)1; zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi4; zwiększenie aktywności dehydrogenazy mleczanowej we krwi4
- częstość nieznana: rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy; róża; agranulocytoza; trombocytopenia; reakcja anafilaktyczna; obrzęk naczynioruchowy; zaburzenia psychotyczne; stan splątania; depersonalizacja; depresja; dezorientacja; omamy; niezwykłe sny; mania; drgawki; brak smaku; węch opaczny; utrata węchu; parestezje; głuchota; zaburzenia rytmu serca; typu torsade de pointes; tachykardia komorowa; migotanie komór; krwotok; ostre zapalenie trzustki; przebarwienie języka; przebarwienie zębów; niewydolność wątroby; żółtaczka miąższowa; ciężkie skórne działania niepożądane (ang; rabdomioliza2; miopatia; niewydolność nerek; śródmiąższowe zapalenie nerek; zwiększenie wartości międzynarodowego wskaźnika znormalizowanego (INR); wydłużenie czasu protrombinowego; nieprawidłowa barwa moczu
Lista może być niepełna: wyodrębniono tylko zapisy w układzie „Często: …”. Pełna lista jest w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Czas stosowania
-
- nie dłużej niż 14 dni
źródło: „Nie należy podawać leku dłużej niż przez 14 dni.” · ChPL, pkt 4.2
- Dawkowanie wg grup (cytat)
-
- Dorośli: „Dorośli Zazwyczaj zalecana dawka to 250 mg co 12 godzin.”
- Młodzież w wieku powyżej 12 lat: „Młodzież w wieku powyżej 12 lat Dawkowanie jak u dorosłych.”
Dzieci w wieku poniżej 12 lat
„Dzieci w wieku poniżej 12 lat Badania kliniczne z udziałem dzieci w wieku 6 miesięcy do 12 lat zostały przeprowadzone z użyciem klarytromycyny w postaci zawiesiny. Dlatego u dzieci zaleca się stosowanie klarytromycyny w postaci zawiesiny doustnej. W leczeniu zapalenia zatok, cięższych postaci infekcji oraz w przypadkach, gdy zakażenie jest wywołane przez Haemophilus influenzae, podaje się 500 mg co 12 godzin. Leczenie zwykle trwa od 6 do 14 dni.”
źródło: ChPL, pkt 4.2
- Grupy szczególne (cytat)
-
Ciąża
„Ciąża Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania klarytromycyny w okresie ciąży. Zmienne dane z badań na zwierzętach oraz doświadczenie ze stosowania u ludzi wskazują, że nie można wykluczyć niepożądanego wpływu klarytromycyny na rozwój zarodka i płodu. W niektórych badaniach obserwacyjnych oceniających narażenie na klarytromycynę podczas pierwszego i drugiego trymestru stwierdzono zwiększone ryzyko poronienia w porównaniu do niestosowania antybiotyków lub stosowania innych antybiotyków w tym samym okresie. Dostępne badania epidemiologiczne dotyczące ryzyka poważnych wad wrodzonych podczas stosowania makrolidów, w tym klarytromycyny, w okresie ciąży dają sprzeczne wyniki.” (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: ChPL, pkt 4.6
Karmienie piersią
„Karmienie piersią Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania klarytromycyny w okresie karmienia piersią. Klarytromycyna przenika w małych ilościach do mleka ludzkiego. Szacuje się, że niemowlę karmione wyłącznie piersią otrzymałoby około 1,7% dawki klarytromycyny dostosowanej do masy ciała matki.” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Płodność: „Płodność W badaniach nad płodnością u szczurów nie wykazano szkodliwego działania (patrz punkt 5.3).” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Pacjenci z niewydolnością nerek: „Pacjenci z niewydolnością nerek U pacjentów z niewydolnością nerek dawkę klarytromycyny należy zmniejszyć o połowę, tzn. podawać 250 mg raz na dobę lub w ciężkich zakażeniach 250 mg dwa razy na dobę. Nie należy podawać leku dłużej niż przez 14 dni.” źródło: Ulotka, pkt 3
- Jedzenie, napoje i alkohol (cytat)
-
- jedzenie i napoje: „Fromilid można przyjmować niezależnie od posiłku.” źródło: ChPL, pkt 4.2
Z ulotkiOficjalna informacja dla pacjenta dołączana do opakowania leku. i ChPLOficjalny dokument dla lekarzy i farmaceutów z pełnymi informacjami o leku. wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed przyjęciem leku Fromilid
Kiedy nie przyjmować leku Fromilid
- jeśli pacjent ma uczulenie na klarytromycynę, inne antybiotyki makrolidowe (takie, jak
azytromycyna, erytromycyna) lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku
(wymienionych w punkcie 6);
- jeśli pacjent stosuje alkaloidy sporyszu, takie jak ergotamina lub dihydroergotamina (leki
stosowane między innymi w migrenie) lub midazolam doustny (lek stosowany w stanach
lękowych i bezsenności);
- jeśli pacjent stosuje leki mogące powodować ciężkie zaburzenia rytmu serca;
- jeśli pacjent stosuje astemizol lub terfenadynę (leki stosowane w alergii), cyzapryd lub
domperydon (lek stosowany w zaburzeniach czynności przewodu pokarmowego), pimozyd (lek
stosowany w zaburzeniach psychicznych), ponieważ jednoczesne stosowanie ich z lekiem
Fromilid może powodować ciężkie zaburzenia rytmu serca;
- jeśli pacjent stosuje tikagrelor (lek hamujący agregację płytek krwi), iwabradynę lub ranolazynę
(leki stosowane w leczeniu dusznicy bolesnej);
- jeśli u pacjenta występuje za małe stężenie potasu lub magnezu we krwi (hipokaliemia lub
hipomagnezemia);
- jeśli pacjent stosuje lowastatynę, symwastatynę (leki z grupy statyn, stosowane w celu
zmniejszenia stężenia cholesterolu we krwi);
- jeśli pacjent przyjmuje lek zawierający lomitapid;
- jeśli u pacjenta stwierdzono ciężką niewydolność wątroby ze współistniejącą niewydolnością
nerek;
- jeśli u pacjenta lub w jego rodzinie w przeszłości występowały zaburzenia rytmu serca
(komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes) lub nieprawidłowości w
elektrokardiogramie (EKG, rejestracja czynności elektrycznej serca) zwane „zespołem
wydłużonego odstępu QT”;
- jeśli pacjent stosuje kolchicynę (lek stosowany w leczeniu dny moczanowej).
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Fromilid należy omówić to z lekarzem, jeśli pacjenta dotyczą
poniższe okoliczności:
- pacjentka jest w ciąży lub podejrzewa, że jest w ciąży,
- u pacjenta występują zaburzenia czynności nerek lub wątroby,
- u pacjenta stwierdzono chorobę wieńcową, ciężką niewydolność serca, spowolnienie czynności
serca,
- pacjent stosuje którykolwiek z leków wymienionych w punkcie „Fromilid a inne leki”.
Jeśli podczas stosowania leku Fromilid u pacjenta wystąpią opisane niżej sytuacje, należy powiedzieć
o tym lekarzowi:
- ciężkie reakcje nadwrażliwości, takie jak wysypka plamisto-grudkowa, pokrzywka,
wybroczyny, obrzęk krtani, skurcz oskrzeli - należy natychmiast zgłosić się do lekarza, który
zastosuje odpowiednie leczenie;
- biegunka, zwłaszcza ostra lub przedłużająca się; należy jak najszybciej o tym powiedzieć
lekarzowi. Jeśli to będzie konieczne lekarz zaleci odpowiednie leczenie; nie należy stosować
leków przeciwbiegunkowych;
- objawy świadczące o zaburzeniach czynności wątroby, takie jak brak łaknienia, żółtaczka,
ciemna barwa moczu, świąd lub bolesność brzucha; należy przerwać leczenie i zgłosić się do
lekarza;
- nowe zakażenie (nadkażenie) bakteriami niewrażliwymi na klarytromycynę lub grzybami,
zwłaszcza podczas długotrwałego stosowania antybiotyku - lekarz zaleci odpowiednie leczenie.
Ponadto podczas stosowania leku Fromilid może wystąpić:
- oporność krzyżowa bakterii (bakterie niewrażliwe na działanie klarytromycyny mogą
wykazywać również oporność na inne antybiotyki makrolidowe oraz linkomycynę i
klindamycynę),
- lekooporność bakterii (np. leczenie zakażenia Helicobacter pylori może doprowadzić do
wyodrębnienia się drobnoustrojów opornych na działanie leków).
Jeśli wystąpią objawy świadczące o uszkodzeniu narządu słuchu lub błędnika (patrz punkt 4), zaleca
się wykonanie odpowiednich badań kontrolnych po zakończeniu leczenia.
Fromilid a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta obecnie lub
ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje stosować.
Należy koniecznie poinformować lekarza, jeśli pacjent stosuje jeden z poniżej wymienionych
leków, ponieważ ich stosowanie z lekiem Fromilid jest przeciwwskazane:
- alkaloidy sporyszu, takie jak ergotamina lub dihydroergotamina (leki stosowane między innymi
w migrenie);
- astemizol lub terfenadyna (leki stosowane w alergii);
- cyzapryd lub domperydon (leki stosowane w zaburzeniach czynności przewodu pokarmowego);
- pimozyd (lek stosowany w zaburzeniach psychicznych);
- tikagrelor, iwabradyna, ranolazyna (leki stosowane w leczeniu dusznicy bolesnej lub w celu
zmniejszenia ryzyka zawału serca lub udaru mózgu);
- kolchicyna (lek stosowany w dnie moczanowej);
- statyny - lowastatyna, symwastatyna (leki obniżające stężenie cholesterolu we krwi);
- midazolam podawany doustnie (lek stosowany w stanach lękowych lub bezsenności).
Należy poinformować lekarza, jeśli pacjent stosuje którykolwiek z wymienionych poniżej leków,
ponieważ konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności podczas stosowania ich z lekiem
Fromilid:
- ryfampicyna, ryfapentyna, ryfabutyna (antybiotyki stosowane w leczeniu gruźlicy);
- flukonazol, itrakonazol (leki przeciwgrzybicze);
- atazanawir, efawirenz, etrawiryna, newirapina, rytonawir, sakwinawir, zydowudyna (stosowane
w leczeniu zakażenia HIV);
- digoksyna, chinidyna, dyzopiramid, werapamil, amlodypina, diltiazem (stosowane w leczeniu
zaburzeń rytmu serca lub nadciśnienia tętniczego);
- alprazolam, triazolam, midazolam podawany dożylnie lub na błonę śluzową jamy ustnej (leki
stosowane w stanach lękowych lub bezsenności);
- warfaryna lub jakikolwiek inny lek przeciwzakrzepowy, np. dabigatran, rywaroksaban,
apiksaban, edoksaban (leki stosowane w celu rozrzedzenia krwi);
- kwetiapina lub inny atypowy lek przeciwpsychotyczny;
- karbamazepina, walproinian, fenytoina (leki przeciwpadaczkowe);
- metyloprednizolon (lek przeciwzapalny);
- omeprazol (lek zmniejszający wydzielanie soku żołądkowego);
- cylostazol (lek stosowany w chromaniu przestankowym, które objawia się bólem mięśni
kończyn dolnych występującym podczas wysiłku i ustępującym po krótkim odpoczynku);
- cyklosporyna, takrolimus, syrolimus (leki stosowane między innymi po przeszczepach);
- syldenafil, tadalafil, wardenafil (leki stosowane w zaburzeniach erekcji);
- ibrutynib lub winblastyna (leki stosowane w chemioterapii nowotworów);
- teofilina (lek stosowany w astmie oskrzelowej);
- tolterodyna (lek stosowany w nietrzymaniu moczu);
- fenobarbital (lek przeciwdrgawkowy);
- dziurawiec zwyczajny ([Hypericum perforatum] lek roślinny stosowany w lekkiej depresji);
- sulfonylomocznik, nateglinid, repaglinid, insulina (leki stosowane w cukrzycy);
- leki ototoksyczne (uszkadzające słuch), szczególnie antybiotyki aminoglikozydowe stosowane
w zakażeniach bakteryjnych.
Jest to również ważne w przypadku stosowania leków o następujących nazwach:
- hydroksychlorochina lub chlorochina (stosowane w leczeniu między innymi reumatoidalnego
zapalenia stawów, w leczeniu lub zapobieganiu malarii). Przyjmowanie tych leków
jednocześnie z klarytromycyną może zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca i innych ciężkich
działań niepożądanych wpływających na serce.
- kortykosteroidy podawane doustnie, we wstrzyknięciu lub wziewnie (stosowane w celu
tłumienia działania układu odpornościowego organizmu, co jest przydatne w leczeniu wielu
różnych schorzeń)
Stosowanie leku Fromilid z jedzeniem i piciem
Fromilid można przyjmować niezależnie od posiłków. Tabletek nie należy dzielić. Tabletki należy
połykać w całości, popijając płynem.
Ciąża i karmienie piersią
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć
dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.
Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania klarytromycyny w okresie ciąży i karmienia piersią. Fromilid
można stosować u kobiety w ciąży jedynie w przypadkach, gdy w opinii lekarza korzyść dla matki
przeważa nad potencjalnym zagrożeniem dla płodu.
Ponieważ klarytromycyna przenika do mleka ludzkiego, kobieta karmiąca piersią powinna zachować
szczególną ostrożność stosując Fromilid.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Fromilid może powodować zawroty głowy, stany splątania i dezorientację, co może mieć wpływ na
zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Pacjent nie powinien prowadzić pojazdów
ani obsługiwać maszyn jeśli wystąpią powyższe objawy.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Jeśli wystąpi u pacjenta, na dowolnym etapie przyjmowania leku, następujące działanie niepożądane,
należy przestać przyjmować lek Fromilid i natychmiast skonsultować się z lekarzem:
- wstrząs anafilaktyczny - ostra zagrażająca życiu reakcja uczuleniowa objawiająca się m.in.
splątaniem, bladością skóry, spadkiem ciśnienia krwi, poceniem się, wytwarzaniem małej ilości
moczu, przyspieszonym oddechem, osłabieniem i omdleniem
- reakcje uczuleniowe: wysypka (występująca często), świąd, pokrzywka (występujące niezbyt
często), obrzęk naczynioruchowy twarzy, języka, ust, oczu i gardła, trudności w oddychaniu
- ciężkie reakcje skórne:
- ostra uogólniona osutka krostkowa - czerwona, łuszcząca się wysypka z guzkami pod skórą
i pęcherzami
- pęcherzowy rumień wielopostaciowy (zespół Stevensa-Johnsona) objawiający się nagle
pojawiającą się gorączką i krostami, szybko i samoistnie ustępującymi po odstawieniu
leku; ciężka choroba objawiająca się pęcherzami i nadżerkami na skórze, w obrębie jamy
ustnej, oczu i narządów płciowych, gorączką i bólami stawowymi
- toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella) - ciężka gwałtownie przebiegająca choroba
objawiająca się pękającymi olbrzymimi pęcherzami podnaskórkowymi, rozległymi
nadżerkami na skórze, złuszczaniem dużych płatów naskórka oraz gorączką
- zespół DRESS - ciężka (zagrażająca życiu) polekowa reakcja przebiegająca ze
zwiększeniem liczby granulocytów kwasochłonnych i zajęciem narządów wewnętrznych
- ciężka lub przedłużająca się biegunka, z możliwą domieszką krwi lub śluzu w stolcu
(rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy). Biegunka może wystąpić nawet po dwóch miesiącach
po zakończeniu leczenia klarytromycyną. W takim przypadku również należy skontaktować się
z lekarzem.
- zażółcenie skóry (żółtaczka), podrażnienie skóry, jasne zabarwienie stolca, ciemne zabarwienie
moczu, tkliwość dotykowa brzucha lub utrata apetytu. Mogą to być objawy niewydolności
wątroby, cholestazy (zwiększenie stężenia składników żółci we krwi), zapalenia wątroby
(niezbyt często).
Działania te występują z nieznaną częstością, o ile nie podano inaczej.
Pozostałe działania niepożądane:
W badaniach klinicznych i po wprowadzeniu do obrotu klarytromycyny zgłaszano następujące częste
działania niepożądane (mogą wystąpić u 1 do 10 na 100 pacjentów):
- bezsenność;
- zaburzenia smaku, ból głowy;
- biegunka, wymioty, niestrawność, nudności, bóle brzucha;
- nieprawidłowe wyniki prób czynnościowych wątroby;
- nadmierne pocenie się.
Niezbyt częste działania niepożądane (mogą wystąpić u 1 do 10 na 1 000 pacjentów):
- kandydoza (grzybica), zakażenie pochwy;
- zmniejszenie liczby krwinek białych, zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych i
zwiększenie liczby granulocytów kwasochłonnych;
- jadłowstręt, zmniejszenie apetytu;
- niepokój;
- zawroty głowy, senność, drżenia;
- zaburzenia równowagi, niedosłuch, szumy uszne;
- kołatanie serca, zmiany w zapisie EKG (wydłużenie odstępu QT);
- zapalenie żołądka, zapalenia jamy ustnej, zapalenie języka, rozdęcie brzucha, zaparcia, suchość
w jamie ustnej, odbijanie, wzdęcia z oddawaniem gazów;
- zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych: aminotransferazy alaninowej, zwiększenie
aktywności aminotransferazy asparaginianowej, zwiększenie aktywności gamma-
glutamylotransferazy;
- uczucie rozbicia, astenia (osłabienie, brak sił), ból w klatce piersiowej, dreszcze, zmęczenie;
- zwiększenie we krwi aktywności enzymów: fosfatazy zasadowej i dehydrogenazy mleczanowej.
Poniżej wymieniono działania niepożądane o nieznanej częstości występowania (częstość nie może
być określona na podstawie dostępnych danych), zgłaszane po wprowadzeniu do obrotu
klarytromycyny w postaci tabletek i zawiesiny:
- róża;
- agranulocytoza (zmniejszenie liczby granulocytów we krwi), trombocytopenia (zmniejszenie
liczby płytek krwi);
- trądzik;
- zaburzenie psychotyczne, stan splątania, depersonalizacja, depresja, dezorientacja, omamy,
niezwykłe sny, mania;
- drgawki, brak smaku, węch opaczny, utrata węchu, parestezje (drętwienie, mrowienie);
- głuchota;
- zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór;
- krwotok;
- ostre zapalenie trzustki, przebarwienie języka, przebarwienie zębów;
- niewydolność wątroby, żółtaczka miąższowa;
- miopatia (choroba mięśni z osłabieniem siły mięśniowej);
- niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek;
- zmiana wyników badań diagnostycznych (zwiększenie wartości międzynarodowego wskaźnika
znormalizowanego (INR), wydłużenie czasu protrombinowego, nieprawidłowa barwa moczu).
Pacjenci z obniżoną odpornością
Oprócz objawów wynikających z przebiegu choroby, u dorosłych pacjentów z obniżoną odpornością
obserwowano następujące działania niepożądane:
- nudności, wymioty, zmiany w odczuwaniu smaku, zaparcia, ból brzucha, biegunka, wzdęcia z
oddawaniem gazów, suchość w jamie ustnej;
- ból głowy, zaburzenia słuchu;
- wysypka;
- duszność, bezsenność;
- nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych: zwiększenie aktywności aminotransferazy
asparaginianowej (AspAT) i aminotransferazy alaninowej (AlAT), zwiększenie stężenia azotu
mocznikowego we krwi oraz zmniejszenie liczby płytek krwi i białych krwinek.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można
zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów
Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na antybiotyki z grupy makrolidów lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
wymienioną w punkcie 6.1.
Przeciwwskazane jest jednoczesne leczenie klarytromycyną i którymkolwiek z następujących
produktów leczniczych: astemizol, cyzapryd, domperydon, pimozyd, terfenadyna, ponieważ może to
powodować wydłużenie odstępu QT i zaburzenia rytmu serca, w tym częstoskurcz komorowy,
migotanie komór i komorowe zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes (patrz punkty 4.4 i 4.5).
Przeciwwskazane jest jednoczesne podawanie klarytromycyny i alkaloidów sporyszu (np. ergotaminy
lub dihydroergotaminy), ponieważ może to wywołać objawy zatrucia sporyszem (patrz punkt 4.5).
Przeciwwskazane jest jednoczesne podawanie klarytromycyny i doustnych postaci midazolamu (patrz
punkt 4.5).
Nie należy stosować klarytromycyny u pacjentów, u których w przeszłości występowało wydłużenie
odstępu QT (wrodzone lub udokumentowane nabyte wydłużenie odstępu QT) lub komorowe
zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes (patrz punkty 4.4 i 4.5).
Nie należy stosować klarytromycyny u pacjentów z zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemią lub
hipomagnezemią, ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT).
Nie należy stosować klarytromycyny u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby współistniejącą z
niewydolnością nerek.
Nie należy stosować klarytromycyny jednocześnie z inhibitorami reduktazy HMG-CoA (statyny),
które są w znacznym stopniu metabolizowane przez CYP3A4 (lowastatyna lub symwastatyna), ze
względu na zwiększone ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy (patrz punkt 4.4).
Podobnie jak w przypadku innych silnych inhibitorów CYP3A4, klarytromycyny nie należy stosować
u pacjentów przyjmujących kolchicynę (patrz punkty 4.4 i 4.5).
Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z tikagrelorem, iwabradyną lub ranolazyną.
Przeciwwskazane jest podawanie klarytromycyny równocześnie z lomitapidem (patrz punkt 4.5).
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Stosowanie każdego leku przeciwbakteryjnego, takiego jak klarytromycyna, w leczeniu zakażenia
Helicobacter pylori może doprowadzić do wyodrębnienia się lekoopornych drobnoustrojów.
Kobietom w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, lekarz nie powinien zalecać klarytromycyny
bez wnikliwej oceny, czy korzyść dla matki przeważa nad zagrożeniem dla płodu.
Długotrwałe stosowanie może, jak w przypadku innych antybiotyków, spowodować rozwój
niewrażliwych bakterii i grzybów. W razie wystąpienia nadkażenia należy rozpocząć odpowiednie
leczenie.
Klarytromycyna jest metabolizowana głównie w wątrobie. Należy zatem zachować szczególną
ostrożność podając ten antybiotyk pacjentom z zaburzoną czynnością wątroby. Należy również
zachować szczególną ostrożność podczas stosowania klarytromycyny u pacjentów z umiarkowanym
lub ciężkim zaburzeniem czynności nerek.
Podczas stosowania klarytromycyny notowano zaburzenia czynności wątroby, w tym zwiększenie
aktywności enzymów wątrobowych oraz miąższowe i (lub) cholestatyczne zapalenie wątroby z
żółtaczką lub bez. Takie zaburzenie czynności wątroby może być ciężkie i jest na ogół przemijające.
W niektórych przypadkach notowano niewydolność wątroby prowadzącą do zgonu. Na ogół było to
związane z poważnymi chorobami podstawowymi i (lub) stosowanymi równocześnie lekami. Należy
poinformować pacjenta, aby natychmiast przerwać przyjmowanie leku i zgłosić się do lekarza, jeśli
wystąpią przedmiotowe lub podmiotowe objawy choroby wątroby, takie jak brak łaknienia, żółtaczka,
ciemna barwa moczu, świąd czy ból brzucha.
Powikłaniem wynikającym ze stosowania prawie każdego leku przeciwbakteryjnego, w tym
antybiotyków makrolidowych, może być rzekomobłoniaste zapalenie jelito nasileniu od lekkiego do
zagrażającego życiu. Występowanie biegunki wywołanej przez Clostridium difficile (ang. Clostridium
difficile-associated diarrhea, CDAD) obserwowano w związku ze stosowaniem prawie każdego leku
przeciwbakteryjnego, w tym klarytromycyny. Powikłanie to może mieć różne nasilenie – od lekkiej
biegunki po prowadzące do zgonu zapalenie okrężnicy. Stosowanie leków przeciwbakteryjnych
zmienia prawidłową florę okrężnicy, co może prowadzić do nadmiernego namnażania C. difficile.
Rozpoznanie CDAD należy brać pod uwagę u każdego pacjenta z biegunką występującą po leczeniu
antybiotykami. Konieczne jest zebranie szczegółowego wywiadu, ponieważ o występowaniu CDAD
informowano nawet po ponad dwóch miesiącach od zakończenia podawania leków
przeciwbakteryjnych.
Kolchicyna. Po wprowadzeniu do obrotu obserwowano nasilenie toksycznego działania kolchicyny,
kiedy stosowana była jednocześnie z klarytromycyną, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku i z
niewydolnością nerek. U niektórych z tych pacjentów działanie to prowadziło do zgonu (patrz punkt
4.5). Jednoczesne stosowanie klarytromycyny i kolchicyny jest przeciwwskazane (patrz punkt 4.3).
Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania klarytromycyny i triazolowych
pochodnych benzodiazepiny, takich jak triazolam i midazolam w postaci do podawania dożylnego i na
błonę śluzową jamy ustnej (patrz punkt 4.5).
Zdarzenia sercowo-naczyniowe
U pacjentów leczonych makrolidami, w tym klarytromycyną obserwowano wydłużenie odstępu QT,
mające wpływ na repolaryzację serca, niosące ze sobą ryzyko rozwoju zaburzeń rytmu serca i
zaburzeń typu torsade de pointes (patrz punkt 4.8). W związku ze zwiększeniem ryzyka wydłużenia
odstępu QT i ryzyka arytmii komorowych (w tym zaburzeń typu torsade de pointes) stosowanie
klarytromycyny jest przeciwwskazane u pacjentów przyjmujących astemizol, cyzapryd, domperydon,
pimozyd i terfenadynę, u pacjentów z hipokaliemią, u pacjentów z wydłużeniem odstępu QT i arytmią
komorową w wywiadzie (patrz punkt 4.3).
Ponadto należy zachować ostrożność stosując klarytromycynę w niżej opisanych grupach pacjentów:
- pacjenci z chorobą tętnic wieńcowych, ciężką niewydolnością serca, zaburzeniami przewodzenia
serca lub klinicznie istotną bradykardią;
- pacjenci przyjmujący równocześnie inne produkty lecznicze wydłużające odstęp QT, inne niż te,
które są przeciwwskazane.
Wyniki badań oceniających ryzyko działania niepożądanego makrolidów na układ sercowo-
naczyniowy są zmienne. W niektórych badaniach obserwacyjnych stwierdzono rzadkie,
krótkoterminowe ryzyko zaburzeń rytmu serca, zawału mięśnia sercowego lub zgonu z przyczyn
sercowo-naczyniowych, związane ze stosowaniem makrolidów, w tym klarytromycyny. Przepisując
klarytromycynę, należy brać pod uwagę zarówno te obserwacje, jak i korzyści terapeutyczne z
zastosowania leku.
Zapalenie płuc. Ze względu na rosnącą oporność Streptococcus pneumoniae na antybiotyki
makrolidowe, przed przepisaniem klarytromycyny w leczeniu pozaszpitalnego zapalenia płuc należy
wykonać badanie wrażliwości na antybiotyki. W leczeniu szpitalnego zapalenia płuc klarytromycynę
należy stosować w skojarzeniu z dodatkowymi odpowiednimi antybiotykami.
Zakażenia skóry i tkanek miękkich o nasileniu lekkim lub umiarkowanym. Zakażenia te są najczęściej
wywoływane przez bakterie Staphylococcus aureus i Streptococcus pyogenes, które mogą wykazywać
odporność na antybiotyki makrolidowe. Dlatego też ważne jest wykonanie badań
antybiotykowrażliwości. Jeśli nie można zastosować antybiotyków beta-laktamowych (np. z powodu
alergii), lekami z wyboru mogą być inne antybiotyki, np. klindamycyna. Uważa się obecnie, że
antybiotyki makrolidowe można stosować jedynie w leczeniu niektórych zakażeń skóry i tkanek
miękkich, np. wywołanych przez Corynebacterium minutissimum, trądziku pospolitego i róży, oraz w
przypadkach, kiedy nie można zastosować penicyliny.
Jeśli wystąpią ciężkie, ostre reakcje nadwrażliwości, np. anafilaksja, ciężkie skórne działania
niepożądane (ang. severe cutaneous adverse reactions, SCAR) [np. ostra uogólniona osutka krostkowa
(ang. acute generalized exanthematous pustulosis, AGEP), zespół Stevensa-Johnsona lub toksyczna
nekroliza naskórka (zespół Lyella) oraz polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi (ang.
Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symptoms, DRESS)], należy niezwłocznie przerwać
podawanie klarytromycyny i natychmiast wdrożyć odpowiednie leczenie.
Należy zachować ostrożność podczas stosowania klarytromycyny jednocześnie z lekami indukującymi
układ enzymatyczny cytochromu CYP3A4 (patrz punkt 4.5).
Bakterie oporne na klarytromycynę mogą wykazywać również oporność na inne antybiotyki
makrolidowe, linkomycynę i klindamycynę (tzw. oporność krzyżowa).
Inhibitory reduktazy 3-hydroksy-3-metyloglutarylo-koenzymu A (HMG-CoA) - statyny. Stosowanie
klarytromycyny jednocześnie z lowastatyną lub symwastatyną jest przeciwwskazane (patrz punkt 4.3).
Należy zachować ostrożność przepisując klarytromycynę z innymi lekami z grupy satyn. U pacjentów
stosujących klarytromycynę jednocześnie ze statynami notowano przypadki rabdomiolizy. Należy
obserwować, czy u pacjenta nie występują przedmiotowe lub podmiotowe objawy miopatii. Jeśli
jednoczesne stosowanie klarytromycyny i statyn jest konieczne, zaleca się przepisanie najmniejszej
dopuszczonej do obrotu dawki statyny. Można rozważyć zastosowanie takiej statyny, która nie jest
metabolizowana z udziałem izoenzymu CYP3A (np. fluwastatyna) (patrz punkt 4.5).
Doustne leki przeciwcukrzycowe i (lub) insulina. Jednoczesne stosowanie klarytromycyny oraz
doustnych leków przeciwcukrzycowych (takich jak pochodne sulfonylomocznika) i (lub) insuliny
może powodować istotną hipoglikemię. Zaleca się staranne kontrolowanie stężenia glukozy.
Doustne leki przeciwzakrzepowe. Podczas jednoczesnego stosowania klarytromycyny i warfaryny
istnieje ryzyko ciężkiego krwotoku, istotnego zwiększenia wartości współczynnika INR
(międzynarodowy współczynnik znormalizowany, ang. International Normalized Ratio) i wydłużenia
czasu protrombinowego. U pacjentów stosujących równocześnie klarytromycynę i doustne leki
przeciwzakrzepowe należy często kontrolować współczynnik INR i czas protrombinowy.
Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania klarytromycyny i doustnych leków
przeciwzakrzepowych o działaniu bezpośrednim, takich jak dabigatran, rywaroksaban, apiksaban i
edoksaban, szczególnie u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka wystąpienia krwawienia (patrz punkt
4.5).
Ototoksyczność. Należy zachować ostrożność podczas stosowania klarytromycyny razem z innymi
lekami o działaniu ototoksycznym, zwłaszcza antybiotykami aminoglikozydowymi. Jeśli wystąpią
objawy świadczące o uszkodzeniu narządu słuchu lub błędnika, zaleca się wykonanie odpowiednich
badań kontrolnych po zakończeniu leczenia.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Produkty lecznicze, których stosowanie z klarytromycyną jest bezwzględnie przeciwwskazane
ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkich działań niepożądanych w wyniku interakcji
Astemizol, cyzapryd, domperydon, pimozyd i terfenadyna
U pacjentów leczonych równocześnie klarytromycyną i cyzaprydem wykazano zwiększenie stężenia
cyzaprydu w surowicy. Może to spowodować zmiany w zapisie EKG - wydłużenie odstępu QT oraz
zaburzenia rytmu serca, w tym częstoskurcz komorowy, migotanie komór i zaburzenia rytmu serca
typu torsade de pointes. Podobne zaburzenia obserwowano u pacjentów stosujących równocześnie
klarytromycynę i pimozyd (patrz punkt 4.3).
Informowano o wpływie antybiotyków makrolidowych na metabolizm terfenadyny. Stwierdzano
również zwiększenie stężenia terfenadyny w surowicy, co sporadycznie wiązano z wystąpieniem
niemiarowości pracy serca z objawami, takimi jak wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG,
częstoskurcz komorowy, migotanie komór i zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes (patrz
punkt 4.3). W badaniu z udziałem 14 zdrowych ochotników jednoczesne podawanie klarytromycyny i
terfenadyny spowodowało 2-3 krotne zwiększenie stężenia kwaśnego metabolitu terfenadyny w
surowicy oraz wydłużenie odstępu QT, bez wykrywalnych objawów klinicznych. Podobne działania
obserwowano podczas skojarzonego podawania astemizolu i innych antybiotyków makrolidowych.
Alkaloidy sporyszu
Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano, że jednoczesne podawanie klarytromycyny i
ergotaminy lub dihydroergotaminy powodowało ostre zatrucie alkaloidami sporyszu,
charakteryzujące się skurczem naczyń oraz niedokrwieniem kończyn i innych tkanek, w tym także
ośrodkowego układu nerwowego. Jednoczesne stosowanie klarytromycyny i alkaloidów sporyszu
jest przeciwwskazane (patrz punkt 4.3).
Midazolam podawany doustnie
Gdy klarytromycynę w postaci tabletek (500 mg dwa razy na dobę) podawano równocześnie z
midazolamem w postaci doustnej, pole pod krzywą (AUC) midazolamu zwiększyło się 7-krotnie.
Jednoczesne doustne podawanie midazolamu i klarytromycyny jest przeciwwskazane (patrz punkt
4.3).
Inhibitory reduktazy 3-hydroksy-3-metyloglutarylo-koenzymu A (HMG-CoA) - statyny
Stosowanie klarytromycyny w skojarzeniu z lowastatyną lub symwastatyną jest przeciwwskazane
(patrz punkt 4.3), ponieważ statyny te w znacznym stopniu są metabolizowane przez CYP3A4 i
jednoczesne stosowanie ich z klarytromycyną zwiększa ich stężenie w osoczu, co zwiększa ryzyko
miopatii, w tym rabdomiolizy. Rabdomiolizę notowano u pacjentów przyjmujących klarytromycynę
jednocześnie z tymi statynami. Jeśli stosowanie klarytromycyny jest konieczne, należy w tym czasie
zaprzestać stosowania lowastatyny lub symwastatyny.
Należy zachować ostrożność przepisując klarytromycynę z innymi lekami z grupy satyn. Jeśli
jednoczesne stosowanie klarytromycyny i statyn jest konieczne, zaleca się zastosowanie najmniejszej
dopuszczalnej dawki statyny. Można rozważyć zastosowanie takiej statyny, która nie jest
metabolizowana z udziałem izoenzymu CYP3A (np. fluwastatyna). Należy obserwować, czy u
pacjenta nie występują przedmiotowe lub podmiotowe objawy miopatii.
Lomitapid
Podawanie klarytromycyny równocześnie z lomitapidem jest przeciwwskazane ze względu na
ryzyko znacznego zwiększenia aktywności aminotransferaz (patrz punkt 4.3).
Inne produkty lecznicze wpływające na klarytromycynę
Leki będące induktorami CYP3A (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, ziele
dziurawca zwyczajnego [Hypericum perforatum]) mogą nasilać metabolizm klarytromycyny. Może
to prowadzić do osiągania stężeń subterapeutycznych klarytromycyny i zmniejszenia jej
skuteczności. Ponadto, może zaistnieć konieczność kontrolowania stężenia induktora CYP3A w
osoczu, które może zwiększać się w wyniku hamowania CYP3A przez klarytromycynę (patrz
również informacje dotyczące stosowanego induktora CYP3A4). Jednoczesne stosowanie
ryfabutyny i klarytromycyny powodowało zwiększenie stężenia ryfabutyny oraz zmniejszenie
stężenia klarytromycyny w surowicy oraz zwiększenie ryzyka zapalenia błony naczyniowej oka.
Wiadomo lub przypuszcza się, że wymienione poniżej produkty lecznicze wpływają na stężenie
klarytromycyny we krwi. Dlatego może być konieczna odpowiednia modyfikacja dawkowania
klarytromycyny lub rozważenie zastosowania innego leczenia.
Efawirenz, newirapina, ryfampicyna, ryfabutyna i ryfapentyna
Silne induktory układu enzymatycznego cytochromu P-450, takie jak efawirenz, newirapina,
ryfampicyna, ryfabutyna i ryfapentyna, mogą przyspieszać przemiany metaboliczne klarytromycyny,
co obniża jej stężenie w osoczu, a zwiększa stężenie 14(R)-hydroksyklarytromycyny [14-OH-
klarytromycyny], metabolitu, który jest również mikrobiologicznie czynny. W związku z tym, że
działanie przeciwbakteryjne klarytromycyny i 14-OH-klarytromycyny jest różne dla różnych
bakterii, zamierzone działanie lecznicze może ulec osłabieniu podczas jednoczesnego stosowania
klarytromycyny oraz induktorów enzymów cytochromu P-450.
Etrawiryna
Etrawiryna zmniejszała całkowity wpływ klarytromycyny na organizm, jednak stężenie aktywnego
metabolitu, 14-OH-klarytromycyny, było zwiększone. Ponieważ 14-OH-klarytromycyna wykazuje
słabsze działanie na kompleks Mycobacterium avium (ang. Mycobacterium avium complex, MAC),
może zmienić się całkowite działanie produktu leczniczego na ten patogen. Z tego powodu w
leczeniu zakażenia wywołanego przez MAC należy rozważyć zastosowanie innego produktu
leczniczego.
Flukonazol
Jednoczesne stosowanie flukonazolu w dawce 200 mg na dobę i klarytromycyny w dawce 500 mg
dwa razy na dobę u 21 zdrowych ochotników doprowadziło do zwiększenia średniej wartości
minimalnego stężenia klarytromycyny w stanie stacjonarnym (Cmin) oraz pola pod krzywą (AUC),
odpowiednio o 33% i 18%. Stężenie w stanie stacjonarnym czynnego metabolitu 14-OH-
klarytromycyny nie ulegało znaczącym zmianom pod wpływem jednoczesnego stosowania
flukonazolu. Nie ma konieczności zmiany dawki klarytromycyny.
Rytonawir
Badania farmakokinetyczne wykazały, że jednoczesne stosowanie rytonawiru w dawce 200 mg co 8
godzin oraz klarytromycyny w dawce 500 mg co 12 godzin powodowało hamowanie przemian
metabolicznych klarytromycyny. Podczas jednoczesnego podawania rytonawiru, Cmax
klarytromycyny wzrosło o 31%, Cmin wzrosło o 182%, a wartość AUC zwiększyła się o 77%.
Odnotowano prawie całkowite zahamowanie powstawania czynnego metabolitu - 14-OH-
klarytromycyny. Ponieważ przedział terapeutyczny klarytromycyny jest szeroki, nie jest konieczne
zmniejszanie dawek u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. U pacjentów z niewydolnością
nerek konieczna jest jednak zmiana dawki klarytromycyny: u pacjentów z klirensem kreatyniny 30
do 60 ml/min dawkę należy zmniejszyć o 50%; u pacjentów z klirensem kreatyniny <30 ml/min
dawkę należy zmniejszyć o 75%. Nie należy podawać jednocześnie z rytonawirem dawek
klarytromycyny większych niż 1 g na dobę.
Podobną zmianę dawkowania należy rozważyć u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek, kiedy
rytonawir stosuje się w celu wzmocnienia właściwości farmakokinetycznych innych inhibitorów
proteazy HIV, w tym atazanawiru i sakwinawiru (patrz punkt poniżej „Wzajemne oddziaływanie
klarytromycyny i innych leków”).
Produkty lecznicze, na które wpływa klarytromycyna
Leki przeciwarytmiczne
Po wprowadzeniu klarytromycyny do obrotu informowano o zaburzeniach rytmu serca typu torsade
de pointes, stwierdzanych podczas podawania tego leku z chinidyną lub dyzopiramidem. Podczas
podawania klarytromycyny z tymi lekami należy kontrolować, czy odstęp QT w zapisie EKG nie
wydłużył się. Jeśli chinidyna lub dyzopiramid stosowane są jednocześnie z klarytromycyną, należy
kontrolować ich stężenia w surowicy.
Po wprowadzeniu klarytromycyny do obrotu informowano o hipoglikemii występującej podczas
jednoczesnego stosowania klarytromycyny z dyzopiramidem. Dlatego podczas jednoczesnego
stosowania klarytromycyny z dyzopiramidem należy kontrolować stężenie glukozy we krwi.
Hydroksychlorochina i chlorochina
Należy zachować ostrożność podczas stosowania klarytromycyny u pacjentów przyjmujących te
leki, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT, ze względu na możliwość wywoływania zaburzeń
rytmu serca i ciężkich zdarzeń niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego.
Doustne leki przeciwcukrzycowe i (lub) insulina
Podczas stosowania niektórych leków przeciwcukrzycowych, takich jak nateglinid i repaglinid,
może dojść do hamowania izoenzymu CYP3A przez podawaną jednocześnie klarytromycynę, co
może prowadzić do hipoglikemii. Zaleca się dokładne kontrolowanie stężenia glukozy.
Interakcje z udziałem izoenzymu CYP3A
Podawanie klarytromycyny, będącej inhibitorem CYP3A, w skojarzeniu z lekiem, który jest
metabolizowany głównie z udziałem tego izoenzymu, może powodować zwiększenie stężenia tego
leku w surowicy, co może prowadzić do nasilenia lub wydłużenia zarówno działania leczniczego, jak
i działań niepożądanych podawanego w skojarzeniu leku.
Stosowanie klarytromycyny jest przeciwwskazane u pacjentów przyjmujących substraty izoenzymu
CYP3A - astemizol, cyzapryd, domperydon, pimozyd i terfenadynę, z powodu ryzyka wydłużenia
odstępu QT i zaburzeń rytmu serca, w tym tachykardii komorowej, migotania komór i zaburzeń typu
torsade de pointes (patrz punkty 4.3 i 4.4).
Również przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie klarytromycyny z alkaloidami sporyszu,
doustnym midazolem, inhibitorami reduktazy HMG-CoA metabolizowanymi głównie przez
CYP3A4 (lowastatyna i symwastatyna), kolchicyną, tikagrelorem, iwabradyną i ranolazyną (patrz
punkt 4.3).
Należy zachować ostrożność podczas stosowania klarytromycyny u pacjentów stosujących inne leki
będące substratami izoenzymu CYP3A, szczególnie jeśli substrat izoenzymu CYP3A ma wąski
przedział terapeutyczny (np. karbamazepina) i (lub) jeśli substrat jest w znacznym stopniu
metabolizowany przez ten enzym.
U pacjentów otrzymujących jednocześnie klarytromycynę należy rozważyć zmianę dawki oraz, jeśli
to możliwe, dokładnie kontrolować w surowicy stężenie leków metabolizowanych głównie z
udziałem izoenzymu CYP3A.
Wiadomo lub podejrzewa się, że następujące leki i grupy leków są metabolizowane przez izoenzym
CYP3A (choć nie jest to pełna lista): alprazolam, karbamazepina, cylostazol, cyklosporyna,
dyzopiramid, ibrutynib, metyloprednizolon, midazolam (dożylny), omeprazol, doustne leki
przeciwzakrzepowe (np. warfaryna, rywaroksaban, apiksaban), atypowe leki przeciwpsychotyczne
(np. kwetiapina), chinidyna, ryfabutyna, syldenafil, syrolimus, takrolimus, triazolam i winblastyna.
Podobny rodzaj interakcji, ale z udziałem innych izoenzymów cytochromu P-450, ma miejsce w
przypadku fenytoiny, teofiliny i walproinianu.
Doustne leki przeciwzakrzepowe o działaniu bezpośrednim (DOAC)
Dabigatran i edoksaban, leki z grupy DOAC, są substratami białka transportującego pompy lekowej,
P-gp (glikoproteina P). Rywaroksaban i apiksaban są metabolizowane przez cytochrom CYP3A4 i
także stanowią substraty P-gp. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania
klarytromycyny i tych leków, szczególnie u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka wystąpienia
krwawienia (patrz punkt 4.4).
Omeprazol
Klarytromycynę (500 mg co 8 godzin) podawano zdrowym dorosłym w skojarzeniu z omeprazolem
(40 mg na dobę). Jednoczesne stosowanie klarytromycyny spowodowało zwiększenie stężenia
omeprazolu w osoczu w stanie stacjonarnym (wartości Cmax, AUC0-24 i t1/2 zwiększyły się,
odpowiednio o 30%, 89% i 34%). Średnia dobowa wartość pH soku żołądkowego wynosiła 5,2, gdy
omeprazol stosowano w monoterapii i 5,7, gdy omeprazol podawano w skojarzeniu z
klarytromycyną.
Syldenafil, tadalafil i wardenafil
Każdy z tych inhibitorów fosfodiesterazy jest metabolizowany, przynajmniej częściowo, z udziałem
izoenzymu CYP3A, a izoenzym CYP3A może być hamowany przez podawaną jednocześnie
klarytromycynę. Podawanie klarytromycyny w skojarzeniu z syldenafilem, tadalafilem i
wardenafilem prawdopodobnie spowoduje zwiększenie ekspozycji na inhibitor fosfodiesterazy.
Należy rozważyć zmniejszenie dawek syldenafilu, tadalafilu i wardenafilu, gdy leki te podawane są
w skojarzeniu z klarytromycyną.
Teofilina, karbamazepina
W czasie badań klinicznych obserwowano niewielkie, ale istotne statystycznie (p≤0,05) zwiększenie
stężenia teofiliny lub karbamazepiny we krwi, gdy któryś z tych leków podawany był jednocześnie z
klarytromycyną. Może być konieczne zmniejszenie dawki.
Tolterodyna
Tolterodyna jest metabolizowana głównie z udziałem izoenzymu 2D6 cytochromu P-450 (CYP2D6).
Jednak w części populacji, w której nie następuje ekspresja CYP2D6, stwierdzono, że metabolizm
przebiega z udziałem izoenzymu CYP3A. W tej części populacji hamowanie aktywności izoenzymu
CYP3A powoduje istotne zwiększenie stężeń tolterodyny w surowicy. Podczas jednoczesnego
stosowania inhibitorów CYP3A, takich jak klarytromycyna, konieczne może być zmniejszenie
dawki tolterodyny w populacji pacjentów o ograniczonym metabolizmie z udziałem izoenzymu
CYP2D6.
Triazolobenzodiazepiny (np. alprazolam, midazolam, triazolam)
Gdy midazolam podawano w skojarzeniu z klarytromycyną w tabletkach (500 mg dwa razy na
dobę), wartość AUC midazolamu zwiększyła się 2,7-krotnie po dożylnym podaniu midazolamu.
Jeśli midazolam podawany dożylnie stosuje się w skojarzeniu z klarytromycyną, konieczne jest
dokładne monitorowanie pacjenta w celu ewentualnej modyfikacji dawki. Podawanie midazolamu na
błonę śluzową jamy ustnej może spowodować ominięcie metabolizmu pierwszego przejścia i będzie
raczej prowadzić do podobnej interakcji jak po podaniu dożylnym midazolamu niż jak po podaniu
doustnym. Te same środki ostrożności należy zastosować w przypadku innych pochodnych
benzodiazepiny metabolizowanych przez CYP3A, w tym triazolamu i alprazolamu. W przypadku
pochodnych benzodiazepiny, których eliminacja nie zależy od CYP3A (temazepam, nitrazepam,
lorazepam), klinicznie istotna interakcja z klarytromycyną nie jest prawdopodobna.
Podczas jednoczesnego stosowania klarytromycyny i triazolamu informowano o interakcjach leków i
działaniu na ośrodkowy układ nerwowy (np. senność i zaburzenia świadomości). Wskazane jest
kontrolowanie, czy u pacjenta nie występuje nasilone działanie farmakologiczne na OUN.
Kortykosteroidy
Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania klarytromycyny z podawanymi
ogólnoustrojowo lub wziewnie kortykosteroidami, które są metabolizowane głównie przez CYP3A,
ze względu na możliwość zwiększonego ogólnoustrojowego narażenia na kortykosteroidy. Jeśli
stosuje się je jednocześnie, należy uważnie obserwować, czy u pacjenta nie występują
ogólnoustrojowe działania niepożądane kortykosteroidów.
Interakcje z innymi lekami
Kolchicyna
Kolchicyna jest substratem zarówno CYP3A, jak i glikoproteiny P (P-gp), która bierze udział w
transporcie na zewnątrz komórki. Klarytromycyna i inne antybiotyki makrolidowe są znanymi
inhibitorami CYP3A i P-gp. Kiedy klarytromycyna i kolchicyna są podawane jednocześnie,
hamowanie P-gp i (lub) CYP3A przez klarytromycynę może powodować zwiększenie narażenia na
kolchicynę (patrz punkty 4.3 i 4.4).
Digoksyna
Uważa się, że digoksyna jest substratem glikoproteiny P (P-gp). Wiadomo, że klarytromycyna działa
hamująco na P-gp. Gdy klarytromycyna podawana jest z digoksyną, hamowanie P-gp przez
klarytromycynę może doprowadzić do zwiększenia narażenia na digoksynę. Po wprowadzeniu
klarytromycyny do obrotu, u pacjentów otrzymujących jednocześnie klarytromycynę i digoksynę
stwierdzano również zwiększone stężenia digoksyny w surowicy. U niektórych pacjentów
występowały kliniczne objawy zatrucia digoksyną, w tym zaburzenia rytmu serca mogące zagrażać
życiu. Należy dokładnie monitorować stężenia digoksyny w surowicy, gdy pacjenci otrzymują
jednocześnie digoksynę i klarytromycynę.
Zydowudyna
Jednoczesne doustne podawanie klarytromycyny w postaci tabletek i zydowudyny dorosłym
pacjentom zakażonym HIV może spowodować zmniejszenie stężenia zydowudyny w stanie
stacjonarnym. Ponieważ, jak się wydaje, klarytromycyna oddziałuje na wchłanianie jednocześnie
podanej doustnie zydowudyny, interakcji tej można w znacznym stopniu uniknąć zachowując 4-
godzinny odstęp między podaniem każdego z tych leków. Interakcja ta nie występuje u dzieci
zakażonych HIV, przyjmujących klarytromycynę w postaci zawiesiny oraz zydowudynę lub
dydanozynę. Wystąpienie tej interakcji nie jest prawdopodobne przy podawaniu klarytromycyny w
infuzji dożylnej.
Fenytoina i walproinian
Istnieją spontaniczne oraz opublikowane raporty o interakcjach między lekami będącymi
inhibitorami CYP3A, w tym klarytromycyną, a lekami, które przypuszczalnie nie są metabolizowane
z udziałem izoenzymu CYP3A (np. fenytoina czy walproinian). Zaleca się oznaczanie w surowicy
stężeń tych leków, jeśli stosowane są jednocześnie z klarytromycyną. Notowano bowiem zwiększone
ich stężenia w surowicy.
Wzajemne oddziaływanie klarytromycyny i innych leków
Atazanawir
Zarówno klarytromycyna, jak i atazanawir są substratami oraz inhibitorami CYP3A i istnieją
dowody na wzajemną interakcję między tymi lekami. Podawanie w skojarzeniu klarytromycyny
(500 mg dwa razy na dobę) i atazanawiru (400 mg raz na dobę) powodowało dwukrotny wzrost
narażenia na klarytromycynę i zmniejszenie narażenia na 14-OH-klarytromycynę o 70% oraz
zwiększenie AUC atazanawiru o 28%. Ponieważ przedział terapeutyczny klarytromycyny jest
szeroki, nie jest konieczne zmniejszanie dawek u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. U
pacjentów z umiarkowanie nasilonymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 30-60
ml/min) dawkę klarytromycyny należy zmniejszyć o 50%. U pacjentów z klirensem kreatyniny <30
ml/min dawkę należy zmniejszyć o 75%, stosując odpowiednią postać klarytromycyny. W
skojarzeniu z inhibitorami proteazy nie należy podawać klarytromycyny w dawkach większych niż
1000 mg na dobę.
Antagoniści wapnia
Ze względu na ryzyko niedociśnienia zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego
stosowania klarytromycyny i antagonistów wapnia metabolizowanych przez izoenzym CYP3A4 (np.
werapamil, amlodypina, diltiazem). W wyniku wzajemnych interakcji może zwiększyć się w osoczu
stężenie zarówno klarytromycyny, jak i antagonistów wapnia. U pacjentów otrzymujących
jednocześnie klarytromycynę i werapamil obserwowano niedociśnienie tętnicze, bradyarytmię i
kwasicę mleczanową.
Itrakonazol
Zarówno klarytromycyna, jak i itrakonazol są substratami oraz inhibitorami CYP3A, co prowadzi do
wzajemnego oddziaływania między tymi lekami. Klarytromycyna może powodować zwiększenie
stężenia itrakonazolu w osoczu, a itrakonazol może powodować zwiększenie stężenia
klarytromycyny w osoczu. Należy uważnie obserwować, czy u pacjentów przyjmujących
jednocześnie itrakonazol i klarytromycynę nie występują przedmiotowe lub podmiotowe objawy
nasilenia lub wydłużenia działania farmakologicznego.
Sakwinawir
Zarówno klarytromycyna, jak i sakwinawir są substratami oraz inhibitorami CYP3A i istnieją
dowody na wzajemną interakcję między tymi lekami. Podczas jednoczesnego podawania 12
zdrowym ochotnikom klarytromycyny (500 mg dwa razy na dobę) i sakwinawiru (kapsułki miękkie,
1200 mg trzy razy na dobę), w stanie stacjonarnym wartości AUC i Cmax sakwinawiru były o 177% i
187% większe niż wtedy, gdy podawano wyłącznie sakwinawir. Wartości AUC i Cmax
klarytromycyny były w przybliżeniu o 40% większe od obserwowanych, gdy podawano wyłącznie
klarytromycynę. Nie jest konieczna modyfikacja dawki, gdy obydwa leki są podawane w badanych
dawkach oraz postaciach farmaceutycznych przez ograniczony czas. Z obserwacji podczas badań
wynika, że interakcje leków występujące podczas stosowania kapsułek miękkich, mogą różnić się od
interakcji podczas stosowania sakwinawiru w postaci kapsułek twardych. Interakcje leków
obserwowane podczas badań, w których stosowano wyłącznie sakwinawir, mogą różnić się od
interakcji występujących podczas leczenia sakwinawirem z rytonawirem. Gdy sakwinawir podawany
jest w skojarzeniu z rytonawirem, należy brać pod uwagę możliwy wpływ rytonawiru na
klarytromycynę (patrz powyżej – rytonawir).
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Najczęstszymi i najbardziej powszechnymi działaniami niepożądanymi zgłaszanymi przez dorosłych i
dzieci związanymi ze stosowaniem klarytromycyny są: bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty i
zaburzenia smaku. Te działania niepożądane są zazwyczaj lekkie i zgodne ze znanym profilem
bezpieczeństwa antybiotyków makrolidowych.
11
Podczas badań klinicznych nie obserwowano znaczących różnic w częstości występowania działań
niepożądanych obejmujących przewód pokarmowy między pacjentami z wcześniejszymi zakażeniami
wywołanymi przez mykobakterie lub bez takich zakażeń.
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane zgłaszane podczas badań klinicznych oraz po
wprowadzeniu do obrotu klarytromycyny w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu,
granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej, proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań i
tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu.
Działania uznane za mające co najmniej możliwy związek ze stosowaniem klarytromycyny
przedstawiono według klasyfikacji układów i narządów, zgodnie z następującą częstością
występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
oraz częstość nieznana (działania niepożądane obserwowane po wprowadzeniu leku do obrotu; nie
można ocenić częstości na podstawie dostępnych danych). W obrębie każdej kategorii częstości,
działania niepożądane przedstawione są według malejącej ciężkości, jeśli ocena stopnia ciężkości była
możliwa.
Niezbyt często: zapalenie tkanki łącznej1, kandydoza, zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit2, zakażenie3, zakażenie pochwy
Częstość nieznana: rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, róża
Niezbyt często: leukopenia, neutropenia4, trombocytoza3, eozynofilia4
Częstość nieznana: agranulocytoza, trombocytopenia
Niezbyt często: reakcja rzekomoanafilaktyczna1 , nadwrażliwość
Częstość nieznana: reakcja anafilaktyczna, obrzęk naczynioruchowy
Niezbyt często: jadłowstręt, zmniejszenie łaknienia
Często: bezsenność
Niezbyt często: niepokój, nerwowość3
Częstość nieznana: zaburzenia psychotyczne, stan splątania, depersonalizacja, depresja, dezorientacja, omamy, niezwykłe sny, mania
Często: zaburzenia smaku, ból głowy
Niezbyt często: utrata świadomości1, dyskineza1, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, senność, drżenia
Częstość nieznana: drgawki, brak smaku, węch opaczny, utrata węchu, parestezje
Niezbyt często: zawroty głowy pochodzenia obwodowego, niedosłuch, szumy uszne
Częstość nieznana: głuchota
Niezbyt często: zatrzymanie akcji
Częstość nieznana: zaburzenia rytmu serca
12
Niezbyt często: serca1, migotanie przedsionków1, wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, skurcze dodatkowe1, kołatanie serca
Częstość nieznana: typu torsade de pointes, tachykardia komorowa, migotanie komór
Często: rozszerzenie naczyń1
Częstość nieznana: krwotok
Niezbyt często: astma1, krwawienie z nosa2, zator płuc1
Często: biegunka, wymioty, niestrawność, nudności, bóle brzucha
Niezbyt często: zapalenie przełyku1, choroba refluksowa przełyku2, zapalenie błony śluzowej żołądka, ból odbytu2, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie języka, rozdęcie brzucha4, zaparcia, suchość w jamie ustnej, odbijanie, wzdęcia z oddawaniem gazów
Częstość nieznana: ostre zapalenie trzustki, przebarwienie języka, przebarwienie zębów
Często: nieprawidłowe wyniki prób czynnościowych wątroby
Niezbyt często: cholestaza4, zapalenie wątroby4, zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej, zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej, zwiększenie aktywności gammaglutamylotransferazy4
Częstość nieznana: niewydolność wątroby, żółtaczka miąższowa
Często: wysypka, nadmierna potliwość
Niezbyt często: pęcherzowe zapalenie skóry1, świąd, pokrzywka, wysypka plamisto-grudkowa3
Częstość nieznana: ciężkie skórne działania niepożądane (ang. SCAR), np. ostra uogólniona osutka krostkowa (ang. AGEP), pęcherzowy rumień wielopostaciowy (zespół Stevensa- Johnsona), toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella), polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), trądzik
Niezbyt często: skurcze mięśni3,
Częstość nieznana: rabdomioliza2,**,
13
Niezbyt często: sztywność mięśniowoszkieletowa1, ból mięśni2
Częstość nieznana: miopatia
Niezbyt często: zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi1, zwiększenie stężenia mocznika we krwi1
Częstość nieznana: niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek
Bardzo często: zapalenie żyły w miejscu wstrzyknięcia1
Często: ból w miejscu wstrzyknięcia1, zapalenie w miejscu wstrzyknięcia1
Niezbyt często: uczucie rozbicia4, gorączka3, astenia, ból w klatce piersiowej4, dreszcze4, zmęczenie4
Niezbyt często: nieprawidłowa wartość stosunku albumin do globulin (współczynnik albuminowoglobulinowy)1, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi4, zwiększenie aktywności dehydrogenazy mleczanowej we krwi4
Częstość nieznana: zwiększenie wartości międzynarodowego wskaźnika znormalizowanego (INR), wydłużenie czasu protrombinowego, nieprawidłowa barwa moczu
* Ponieważ działania te są zgłaszane dobrowolnie i pochodzą z populacji o nieokreślonej
wielkości, nie zawsze jest możliwe wiarygodne oszacowanie ich częstości czy ustalenie
związku przyczynowego z przyjmowaniem produktu. Szacuje się, że pacjentów
przyjmujących klarytromycynę każdego dnia jest więcej niż milion.
** W niektórych notowanych przypadkach rabdomiolizy klarytromycynę podawano jednocześnie
z innymi lekami, o których wiadomo, że mogą spowodować rabdomiolizę (takimi jak statyny,
fibraty, kolchicyna, allopurynol).
1 Działania niepożądane odnotowane wyłącznie po podaniu klarytromycyny w postaci do
wstrzykiwań dożylnych.
2 Działania niepożądane odnotowane wyłącznie po podaniu klarytromycyny w postaci tabletek o
zmodyfikowanym uwalnianiu.
3 Działania niepożądane odnotowane wyłącznie po podaniu klarytromycyny w postaci zawiesiny
doustnej.
4 Działania niepożądane odnotowane wyłącznie po podaniu klarytromycyny w postaci tabletek o
natychmiastowym uwalnianiu.
Uważa się, że częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci będą takie same, jak u
pacjentów dorosłych.
Pacjenci z obniżoną odpornością
U pacjentów z zespołem nabytego niedoboru odporności (AIDS) oraz z innymi stanami obniżenia
odporności, leczonych przez długi okres dużymi dawkami klarytromycyny z powodu zakażeń
wywołanych przez Mycobacterium, często trudno było odróżnić ewentualne działania niepożądane
spowodowane przez lek od objawów zakażenia HIV lub chorób występujących w przebiegu tego
zakażenia.
U dorosłych pacjentów otrzymujących całkowite dawki dobowe klarytromycyny wynoszące 1000 mg,
najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były: nudności, wymioty, zaburzenia smaku, bóle
brzucha, biegunka, wysypka, wzdęcia z oddawaniem gazów, ból głowy, zaparcia, zaburzenia słuchu,
zwiększenie w surowicy aktywności aminotransferazy asparaginianowej (AspAT) i aminotransferazy
14
alaninowej (AlAT). Ponadto z mniejszą częstością obserwowano takie działania niepożądane, jak
duszność, bezsenność i suchość w jamie ustnej.
U pacjentów z obniżoną odpornością wyniki badań laboratoryjnych analizowano uwzględniając
wartości znacznie wykraczające poza prawidłowe dla danego testu (tj. skrajnie zwiększone lub
skrajnie zmniejszone). Uwzględniając te kryteria, u około 2% do 3% pacjentów otrzymujących
klarytromycynę w dawce 1000 mg na dobę, stwierdzono istotne zwiększenie stężenia AspAT i AlAT
w surowicy oraz nieprawidłowo małą liczbę białych krwinek i płytek krwi. Znaczne zwiększenie
stężenia azotu mocznikowego we krwi obserwowano u mniejszego odsetka pacjentów w obu grupach
otrzymujących te dawki.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.