Dane pochodzą z oficjalnych ulotek i ChPL. Zostały wyodrębnione automatycznie (częściowo z użyciem AI), więc treści mogą być niepełne, przybliżone lub błędne. Wiążący jest zawsze oryginalny dokument. Brak informacji w serwisie nie oznacza, że jej nie ma. To nie jest porada medyczna, ranking ani polecenie leku: o wyborze i dawkowaniu decyduje lekarz lub farmaceuta. Nie odstawiaj leków na własną rękę. W razie nagłego, ciężkiego objawu dzwoń pod 112.
Dokumenty: wspólne dla wszystkich mocy
Dotyczy wszystkich mocy: te bloki mają dla każdej mocy ten sam zapis w dokumentach, więc są pokazane raz. Linki do plików ulotki i ChPL każdej mocy są w tabeli „Dostępne moce i opakowania”.
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- źródło: ChPL, pkt 6.4
- Termin ważności
- 30 miesięcy (opakowanie nieotwarte)
źródło: ChPL, pkt 6.3
- Substancje pomocnicze
- Zawartość kapsułki: Mikrokrystaliczna celuloza; Glikolan sodowy skrobi typu A; Krzemionka, koloidalna bezwodna; Krzemionka, koloidalna hydrofobowa; Stearynian magnezu; Krospowidon typu B; Hypromeloza; Żelaza tlenek żółty (E172); Sodu stearylofumaran
- Polpril Biso, 5 mg + 5 mg: Żelatyna; tytanu dwutlenek (E171); czerwień allura AC (E129); błękit brylantowy FCF (E133); żelaza tlenek żółty (E172)
- Polpril Biso, 5 mg + 10 mg: Żelatyna; tytanu dwutlenek (E171); czerwień allura AC (E129); błękit brylantowy FCF (E133); żółcień chinolinowa (E104)
- Polpril Biso, 10 mg + 5 mg: Żelatyna; tytanu dwutlenek (E171); żelaza tlenek czarny (E172); azorubina (karmoizyna) (E122); żelaza tlenek żółty (E172)
- Polpril Biso, 10 mg + 10 mg: Żelatyna; tytanu dwutlenek (E171); żelaza tlenek czarny (E172); azorubina (karmoizyna) (E122); żółcień chinolinowa (E104)
źródło: ChPL, pkt 6.1
- Substancje wymienione w dokumencie (m.in. alergeny, cukry, alkohol, sód)
- barwniki: wymieniona w ChPL pkt 4.4; w składzie (Zawartość kapsułki); w składzie (Polpril Biso, 5 mg + 5 mg); w składzie (Polpril Biso, 5 mg + 10 mg); w składzie (Polpril Biso, 10 mg + 5 mg); w składzie (Polpril Biso, 10 mg + 10 mg)
- sód: mniej niż 1 mmol (23 mg) na kapsułkę (ChPL pkt 4.4)
źródło: ChPL, pkt 4.4, ChPL, pkt 6.1
Pokazane są tylko substancje wymienione w dokumencie; brak wzmianki nie oznacza, że substancji nie ma w leku.
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: blister
źródło: ChPL, pkt 6.5
- Wygląd
- biały żółty brązowy okrągły nadruk: 2 nadruk: E nadruk: 0
Polpril Biso 5 mg + 5 mg, kapsułki, twarde: Samozamykająca się twarda żelatynowa kapsułka w rozmiarze “2”, bez oznaczeń, z nieprzezroczystym, żółtawo-białym korpusem i nieprzezroczystym, ciemnoróżowym wieczkiem, zawierająca 2 tabletki. Jedna tabletka, zawierająca ramipryl, jest jasnożółta, okrągła, obustronnie wypukła, bez nadruków po obu stronach; na powierzchni tabletki mogą występować białe i żółtawobrązowe plamki. Druga tabletka, zawierająca bisoprolol, jest biała lub prawie biała, okrągła, obustronnie wypukła z nadrukowaną literą “E” po jednej stronie, bez oznakowania po drugiej stronie. Polpril Biso 5 mg + 10 mg, kapsułki, twarde: Samozamykająca się twarda żelatynowa kapsułka w rozmiarze “0”, bez oznaczeń, z nieprzezroczystym żółtym korpusem i nieprzezroczystym ciemnoróżowym wieczkiem, zawierająca 2 tabletki. Jedna tabletka, zawierająca ramipryl, jest jasnożółta, okrągła, obustronnie wypukła, bez nadruków po obu stronach; na powierzchni tabletki mogą występować białe i żółtawo-brązowe plamki. Druga tabletka, zawierająca bisoprolol, jest biała lub prawie biała, okrągła, obustronnie wypukła z nadrukowaną literą “E” po jednej stronie, bez oznakowania po drugiej stronie. Polpril Biso 10 mg + 5 mg, kapsułki, twarde: Samozamykająca się twarda żelatynowa kapsułka w rozmiarze “0”, bez oznaczeń, z nieprzezroczystym, żółtawo-białym korpusem i nieprzezroczystym, ciemnofioletowym wieczkiem, zawierająca 2 tabletki. Jedna tabletka, zawierająca ramipryl, to jasnożółta, okrągła, obustronnie wypukła tabletka, bez nadruków po obu stronach; na powierzchni tabletki mogą występować białe i żółtawo-brązowe plamki. Druga tabletka, zawierająca bisoprolol, jest biała lub prawie biała, okrągła, obustronnie wypukła z nadrukowaną literą “E” po jednej stronie, bez oznakowania po drugiej stronie. Polpril Biso 10 mg + 10 mg, kapsułki, twarde: Samozamykająca się twarda żelatynowa kapsułka w rozmiarze “0”, bez oznaczeń, z nieprzezroczystym, żółtym korpusem i nieprzezroczystym, ciemnofioletowym wieczkiem, zawierająca 2 tabletki. Jedna tabletka, zawierająca ramipryl, to jasnożółta, okrągła, obustronnie wypukła tabletka, bez nadruków po obu stronach; na powierzchni tabletek mogą występować białe i żółtawo-brązowe plamki. Druga tabletka, zawierająca bisoprolol, jest biała lub prawie biała, okrągła, obustronnie wypukła z nadrukowaną literą “E” po jednej stronie, bez oznakowania po drugiej. źródło: Ulotka, pkt 6, ChPL, pkt 3
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument: możliwy wpływ lub zalecana ostrożność źródło: „Niektóre działania niepożądane (np. objawy związane z obniżeniem ciśnienia tętniczego, takie jak zawroty głowy) mogą utrudniać pacjentowi koncentrację i reagowanie, a tym samym stanowić ryzyko w sytuacjach, gdy te zdolności mają szczególne znaczenie (np. obsługa pojazdu lub maszyn).” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
Częstości nie wyodrębniono: ChPL podaje ją w tabeli lub innym układzie. Pełna lista jest w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Wiek i masa ciała
-
- nie stosować poniżej 18 lat (dzieci, młodzież)
„Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania i skuteczności produktu leczniczego Polpril Biso u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat.”
- nie zaleca się poniżej 18 lat (dzieci, młodzież)
„Dlatego produkt leczniczy Polpril Biso nie jest zalecany u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat (patrz punkt 5.1).”
źródło: ChPL, pkt 4.2
- Maksymalna dawka wg dokumentu
-
- 10 mg na dobę · niewydolność nerek · pod nagłówkiem „Ramipril:”
„- Jeśli klirens kreatyniny wynosi ≥60 ml/min, maksymalna dawka dobowa ramiprylu wynosi 10 mg;”
- 5 mg na dobę · niewydolność nerek · pod nagłówkiem „Ramipril:”
„- Jeśli klirens kreatyniny wynosi 10-60 ml/min, maksymalna dawka dobowa ramiprylu wynosi 5 mg;”
- 2,5 mg na dobę · niewydolność wątroby · pod nagłówkiem „Bisoprolol:”
„Polpril Biso nie jest odpowiedni do leczenia pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, ponieważ w takim przypadku maksymalna zalecana dawka dobowa ramiprylu wynosi 2,5 mg.”
źródło: ChPL, pkt 4.2
- Dawkowanie wg grup (cytat)
-
Dzieci i młodzież
„Dzieci i młodzież Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania i skuteczności produktu leczniczego Polpril Biso u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat. Dlatego produkt leczniczy Polpril Biso nie jest zalecany u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat (patrz punkt 5.1).” źródło: ChPL, pkt 4.2
- Grupy szczególne (cytat)
-
Zaburzenia czynności nerek
„Zaburzenia czynności nerek Stosowanie połączenia dwóch substancji leczniczych w jednym leku nie jest odpowiednie do rozpoczynania leczenia. Aby znaleźć optymalną dawkę początkową i podtrzymującą u pacjentów z zaburzeniem nerek, należy indywidualnie dostosowywać dawki ramiprylu i bisoprololu. Dawka dobowa u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek powinna opierać się na klirensie kreatyniny (patrz punkt 5.2).” źródło: ChPL, pkt 4.2
- Zaburzenia czynności wątroby: „Zaburzenia czynności wątroby Polpril Biso nie jest odpowiedni do leczenia pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, ponieważ w takim przypadku maksymalna zalecana dawka dobowa ramiprylu wynosi 2,5 mg.” źródło: ChPL, pkt 4.2
Osoby w podeszłym wieku
„Osoby w podeszłym wieku Początkowe dawki ramiprylu powinny być mniejsze, a kolejne zwiększanie dawki powinno odbywać się wolniej ze względu na większe ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku i osłabionych. Nie jest wymagana modyfikacja dawki bisoprololu. Zwiększanie dawki, jeśli jest konieczne, powinno odbywać się wyłącznie za pomocą zwiększania dawek poszczególnych składników produktu złożonego, a po ustaleniu odpowiednich dawek możliwe jest przejście na produkt złożony o odpowiedniej mocy.” źródło: ChPL, pkt 4.2
Ciąża
„Ciąża Na podstawie dostępnych danych dotyczących pojedynczych składników produktu leczniczego Polpril Biso nie jest on zalecany w pierwszym trymestrze ciąży (patrz punkt 4.4) i jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży (patrz punkt 4.3). Ramipryl Dane epidemiologiczne dotyczące ryzyka działania teratogennego po zastosowaniu inhibitorów ACE w pierwszym trymestrze ciąży nie są jednoznaczne, choć nie można wykluczyć niewielkiego zwiększenia ryzyka.” (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: ChPL, pkt 4.6
Karmienie piersią
„Karmienie piersią Nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Polpril Biso w okresie karmienia piersią. Ramipryl Ponieważ brak danych na temat stosowania ramiprylu podczas karmienia piersią (patrz punkt 5.2), nie zaleca się stosowania ramiprylu, a preferowane są alternatywne metody leczenia o lepiej ustalonym profilu bezpieczeństwa podczas karmienia piersią, zwłaszcza podczas karmienia noworodka lub wcześniaka. Bisoprolol Nie ma danych dotyczących przenikania bisoprololu do mleka ludzkiego ani na temat bezpieczeństwa ekspozycji na bisoprololu niemowląt. Dlatego nie zaleca się karmienia piersią podczas stosowania bisoprololu.” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Płodność: „Płodność Brak danych klinicznych dotyczących płodności po zastosowaniu leku. Patrz punkt 5.3.” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Jedzenie, napoje i alkohol (cytat)
-
- jedzenie i napoje: „Polpril Biso powinien być przyjmowany w pojedynczej dawce raz na dobę rano, z jedzeniem lub bez jedzenia.” źródło: ChPL, pkt 4.2
alkohol
„- Leki przeciwnadciśnieniowe (np. leki moczopędne) oraz inne substancje mogą obniżać ciśnienie krwi (np. azotany, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, środki znieczulające, nadużycie alkoholu, baklofen, alfuzosyna, doksazosyna, prazosyna, tamsulosyna, terazosyna): Należy spodziewać się nasilenia ryzyka niedociśnienia.” źródło: ChPL, pkt 4.5
Z ulotkiOficjalna informacja dla pacjenta dołączana do opakowania leku. i ChPLOficjalny dokument dla lekarzy i farmaceutów z pełnymi informacjami o leku. wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed przyjęciem leku Polpril Biso
Kiedy nie przyjmować leku Polpril Biso
• Jeśli pacjent ma uczulenie na ramipryl lub jakikolwiek inny inhibitor ACE, bisoprol, lub
którykolwiek z pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6).
Objawami reakcji alergicznej mogą być: wysypka, trudności w połykaniu lub oddychaniu, obrzęk
ust, twarzy, gardła lub języka.
• Jeśli u pacjenta wystąpiła kiedykolwiek poważna reakcja alergiczna zwana „obrzękiem
naczynioruchowym”. Jej objawy to: swędzenie, pokrzywka, czerwone plamy na dłoniach, stopach
i gardle, obrzęk gardła i języka, obrzęk wokół oczu i ust, trudności w oddychaniu i połykaniu.
• Jeśli pacjent niedawno przyjmował lub obecnie przyjmuje sakubitryl + walsartan, leki stosowane
w leczeniu długotrwałej (przewlekłej) niewydolności serca u dorosłych.
• Jeśli pacjent jest poddawany dializie lub innego rodzaju filtracji krwi. W zależności od używanego
urządzenia, leczenie lekiem Polpril Biso może nie być odpowiednie.
• Jeśli pacjent ma problemy dotyczące nerek, gdzie dopływ krwi do nerki jest ograniczony
(zwężenie tętnicy nerkowej).
• Jeśli pacjentka jest w ciąży dłużej niż trzy miesiące (lepiej unikać stosowania leku Polpril Biso we
wczesnej ciąży – patrz punkt „Ciąża i karmienie piersią”).
• Jeśli pacjent ma niestabilne bądź nieprawidłowo niskie ciśnienie krwi. Lekarz musi ocenić stan
zdrowia i zasadność stosowania.
• Jeśli pacjent ma cukrzycę lub zaburzenia czynności nerek i jest leczony lekiem obniżającym
ciśnienie krwi zawierającym aliskiren.
• Jeśli pacjent ma ostrą niewydolność serca lub jeśli niewydolność serca się nasili i wymaga
podawania dożylnie leków, które zwiększają siłę skurczu mięśnia sercowego.
• Jeśli pacjent ma wstrząs kardiogenny, czyli ostrą, poważną chorobę serca spowodowaną
nieprawidłową pracą serca, prowadzącą do niskiego ciśnienia tętniczego i niewydolności krążenia.
• Jeśli u pacjenta występuje choroba serca charakteryzująca się wolną lub nieregularną częstością
akcji serca (blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia bez wszczepionego rozrusznika
serca, blok zatokowo-przedsionkowy, zespół chorej zatoki).
• Jeśli pacjent ma wolne tętno, co powoduje dolegliwości.
• Jeśli u pacjenta występuje ciężka astma.
• Jeśli u pacjenta występują poważne problemy dotyczące krążenia krwi w kończynach (takie jak
zespół Raynauda), które mogą powodować drętwienie, mrowienie lub przebarwienia palców rąk
i nóg po ekspozycji na zimno.
• Jeśli pacjent ma nieleczonego guza chromochłonnego, który jest rzadkim guzem rdzenia
nadnerczy.
• Jeśli pacjent ma zaburzenia metaboliczne, w których krew zawiera zbyt dużo kwasu (kwasica
metaboliczna).
Jeśli pacjent nie jest pewien, powinien skonsultować się z lekarzem przed przyjęciem leku Polpril
Biso.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Polpril Biso należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą.
Należy poinformować lekarza, jeśli u pacjenta występują którekolwiek z poniższych stanów lub
zaburzeń. Lekarz może zdecydować o podjęciu specjalnych środków ostrożności (na przykład zalecić
dodatkowe leczenie lub przeprowadzać częstsze kontrole) jeśli:
• pacjent ma łagodniejsze choroby układu oddechowego, takie jak astma lub przewlekła obturacyjna
choroba płuc;
• pacjent ma cukrzycę;
• pacjent jest na ścisłej diecie lub pości;
• pacjent planuje leczenie mające na celu zmniejszenie skutków alergii na jad pszczół lub os
(odczulanie). Lek Polpril Biso może zwiększać ryzyko reakcji alergicznej lub może być ona
nasilona.
• u pacjenta występują zaburzenia rytmu serca lub skurcze mięśni naczyniowych, które mogą
powodować zaburzenia perfuzji wieńcowej (dławica Prinzmetala lub blok przedsionkowo-
komorowy I stopnia);
• pacjent ma niewydolność serca lub inne problemy dotyczące serca;
• serce lub mózg pacjenta są niedotlenione;
• u pacjenta występują niezbyt ciężkie problemy dotyczące krążenia krwi w kończynach;
• pacjent ma lub miał łuskowatą wysypkę skórną (łuszczycę);
• pacjent ma zaburzenia czynności tarczycy (lek Polpril Biso może maskować objawy nadczynności
tarczycy);
• w przypadku leczonego guza chromochłonnego, czyli rzadkiego nowotworu rdzenia nadnerczy;
• pacjent ma otrzymać znieczulenie. Może ono zostać podane przed operacją lub zabiegiem
stomatologicznym. Być może będzie konieczne przerwanie leczenia na dzień przed zabiegiem po
konsultacji z lekarzem.
• u pacjenta występuje obrzęk naczynioruchowy (ciężka reakcja alergiczna z obrzękiem twarzy,
warg, języka lub gardła, z trudnościami w połykaniu lub oddychaniu). Może to nastąpić
w dowolnym momencie leczenia. W przypadku wystąpienia takich objawów należy przerwać
stosowanie leku Polpril Biso i natychmiast skontaktować się z lekarzem.
• pacjent ma ból brzucha, wymioty lub biegunkę. Może to być objaw obrzęku naczynioruchowego
jelit.
• pacjent jest rasy czarnej, ponieważ u takiego pacjenta może występować większe ryzyko obrzęku
naczynioruchowego, a lek ten może być mniej skuteczny w obniżaniu ciśnienia krwi niż
u pacjentów innych niż rasy czarnej;
• pacjent przyjmuje którykolwiek z poniższych leków, ryzyko obrzęku naczynioruchowego może
wzrosnąć:
- wildagliptyna i inne leki należące do tzw. gliptyn (stosowane w leczeniu cukrzycy),
- racekadotryl (stosowany w leczeniu biegunki),
- syrolimus, ewerolimus, temsyrolimus i inne leki należące do tzw. inhibitorów mTOR
(stosowanych w celu uniknięcia odrzucenia przeszczepionych narządów lub w leczeniu
nowotworów).
• pacjent jest w podeszłym wieku;
• pacjent ma problemy dotyczące nerek (w tym przeszczep nerki);
• pacjent ma problemy dotyczące wątroby;
• u pacjenta występuje zwężenie aorty i zastawki mitralnej (zwężenie głównego naczynia
krwionośnego wychodzącego z serca) lub kardiomiopatia przerostowa (choroba mięśnia
sercowego) lub zwężenie tętnicy nerkowej (zwężenie tętnicy zaopatrującej nerki w krew),
• pacjent stracił dużo soli lub płynów z organizmu (przez wymioty, biegunkę, większe niż zwykle
pocenie się, stosuje dietę o małej zawartości soli, długotrwale przyjmuje leki moczopędne lub po
zabiegu dializy);
• pacjent ma wysokie stężenie potasu we krwi (potwierdzone wynikami badań);
• pacjent przyjmuje leki lub ma choroby, które mogą obniżać stężenie sodu we krwi. Konieczna jest
wtedy kontrola stężenia sodu we krwi, zwłaszcza jeśli pacjent jest w podeszłym wieku.
• pacjent ma kolagenową chorobę naczyń (choroba tkanki łącznej), taką jak toczeń rumieniowaty
układowy lub twardzina układowa;
• pacjent przyjmuje którykolwiek z następujących leków stosowanych w leczeniu wysokiego
ciśnienia krwi:
- antagoniści receptora angiotensyny II (ARB) (znane również jako sartany – np. walsartan,
telmisartan, irbesartan), w szczególności w przypadku problemów dotyczących nerek
związanych z cukrzycą.
- aliskiren.
Lekarz może sprawdzać czynność nerek, ciśnienie tętnicze i stężenie elektrolitów (np. potasu) we
krwi w regularnych odstępach. Patrz również informacje pod nagłówkiem „Kiedy nie
przyjmować leku Polpril Biso”.
• Należy powiedzieć lekarzowi, jeśli pacjentka przypuszcza, że jest w ciąży (lub może zajść
w ciążę). Nie zaleca się stosowania leku Polpril Biso we wczesnym okresie ciąży i nie wolno go
stosować po trzecim miesiącu ciąży, ponieważ zastosowany w tym okresie może poważnie
zaszkodzić dziecku (patrz punkt „Ciąża”).
Dzieci i młodzież
Nie zaleca się stosowania leku Polpril Biso u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat.
Lek Polpril Biso a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta
obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje przyjmować.
Istnieją leki, które mogą zmienić działanie leku Polpril Biso, lub których działanie może zostać
zmienione przez lek Polpril Biso.
Lekarz może zlecić zmianę dawki lub podjąć inne środki ostrożności, a nawet zlecić odstawienie
jednego z leków. Należy pamiętać, aby poinformować lekarza, jeśli pacjent przyjmuje którykolwiek
z następujących leków:
- sakubitryl i walsartan stosowane w leczeniu długotrwałej (przewlekłej) niewydolności serca.
Nie należy przyjmować leku Polpril Biso wraz z lekami zawierającymi sakubitryl + walsartan.
Jeśli pacjent przyjmował sakubitryl + walsartan, przed rozpoczęciem przyjmowania leku
Polpril Biso należy odczekać 36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki sakubitrylu + walsartanu
(patrz „Kiedy nie stosować leku Polpril Biso”). W przypadku zaprzestania stosowania leku
Polpril Biso, przed rozpoczęciem stosowania sakubitrylu + walsartanu należy odczekać
36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki leku Polpril Biso.
- inne leki stosowane w leczeniu wysokiego ciśnienia krwi, w tym antagonista receptora
angiotensyny II (ARB) (znany również jako sartan – na przykład walsartan, telmisartan,
irbesartan), aliskiren (patrz także informacje pod nagłówkiem „Kiedy nie stosować leku
Polpril Biso” oraz „Ostrzeżenia i środki ostrożności”);
- niektóre leki stosowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego, dławicy piersiowej lub
nieregularnego bicia serca (antagoniści wapnia, tacy jak werapamil, diltiazem, felodypina,
amlodypina);
- niektóre leki stosowane w leczeniu nadciśnienia, takie jak klonidyna, metyldopa,
moksonidyna, rylmenidyna (tzw. leki przeciwnadciśnieniowe o działaniu ośrodkowym): nie
zaleca się zaprzestania przyjmowania tych leków bez konsultacji z lekarzem;
- niektóre leki stosowane w leczeniu nieregularnego lub nieprawidłowego rytmu serca, takie jak
chinidyna, dyzopiramid, lidokaina, fenytoina, flekainid, propafenon, amiodaron, prokainamid;
- glikozydy nasercowe (leki stosowane w leczeniu niewydolności serca, takie jak digoksyna);
- leki moczopędne (diuretyki), takie jak furosemid, spironolakton, triamteren, amiloryd;
- wszystkie leki, które mogą obniżać ciśnienie krwi jako pożądane lub niepożądane działanie,
takie jak:
• leki stosowane w leczeniu nadciśnienia,
• niektóre leki na depresję, takie jak imipramina, dezypramina, nortryptylina, amitryptylina,
mirtazapina,
• niektóre leki stosowane w leczeniu padaczki lub podczas znieczulenia (barbiturany, takie
jak fenobarbital),
• niektóre leki stosowane w leczeniu chorób psychicznych charakteryzujących się utratą
kontaktu z rzeczywistością (fenotiazyny, takie jak lewomepromazyna, chlorpromazyna
i prometazyna),
• azotany (stosowane do leczenia lub zapobiegania dławicy piersiowej),
• baklofen, lek rozluźniający mięśnie,
• leki stosowane w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (prostaty), takie jak
alfuzosyna, doksazosyna, prazosyna, tamsulosyna, terazosyna;
- niektóre leki stosowane w leczeniu, np. choroby Alzheimera lub jaskry (tzw.
parasympatykomimetyki, takie jak rywastygmina czy karbachol);
- niektóre leki na depresję, zwane inhibitorami monoaminooksydazy (z wyjątkiem inhibitorów
MAO-B), takie jak moklobemid;
- leki zawierające beta-adrenolityki stosowane miejscowo (takie jak krople do oczu zawierające
tymolol do leczenia jaskry);
- leki na cukrzycę, takie jak doustne leki zmniejszające stężenie glukozy (np. metformina,
linagliptyna, saksagliptyna, sitagliptyna i wildagliptyna) oraz insulina. Lek Polpril Biso może
zmniejszyć stężenie glukozy we krwi. Konieczna jest kontrola stężenia glukozy we krwi
podczas przyjmowania leku Polpril Biso.
- środki znieczulające;
- leki stosowane w celu łagodzenia bólu i stanu zapalnego (np. niesteroidowe leki
przeciwzapalne (NLPZ), takie jak ibuprofen, diklofenak czy indometacyna oraz duże dawki
kwasu acetylosalicylowego);
- leki stosowane w leczeniu niskiego ciśnienia krwi, wstrząsu, niewydolności serca, astmy lub
alergii, takie jak izoprenalina, dobutamina, noradrenalina, adrenalina, efedryna, dopamina.
Konieczna jest kontrola ciśnienia krwi podczas leczenia.
- meflochina (stosowana do zapobiegania lub leczenia malarii);
- leki stosowane w leczeniu nowotworów (chemioterapia);
- leki zwiększające ilość potasu we krwi, takie jak suplementy potasu (w tym substytuty soli)
oraz inne leki zwiększające ilość potasu we krwi, takie jak trimetoprym, sam lub w
skojarzeniu z sulfametoksazolem (stosowany w leczeniu zakażeń wywołanych bakteriami),
heparyna (lek stosowany do rozrzedzania krwi w celu zapobiegania zakrzepom);
- leki zapobiegające odrzuceniu narządów po przeszczepie, takie jak cyklosporyna;
- allopurynol (stosowany do zmniejszenia stężenia kwasu moczowego we krwi);
- lit (stosowany w chorobach psychicznych). Lek Polpril Biso może zwiększyć ilość litu we
krwi. Stężenie litu we krwi będzie kontrolowane przez lekarza.
- leki steroidowe stosowane w leczeniu stanu zapalnego, takie jak prednizolon;
- temsyrolimus, ewerolimus, syrolimus (stosowane w celu uniknięcia odrzucenia
przeszczepionych narządów lub w leczeniu nowotworów) oraz inne leki należące do tzw.
inhibitorów mTOR;
- leki zwane inhibitorami neprylizyny (NEP), takie jak racekadotryl (stosowany przeciwko
biegunce).
Lek Polpril Biso z alkoholem
Picie alkoholu podczas leczenia lekiem Polpril Biso może powodować zawroty głowy lub
oszołomienie. Jeśli pacjent ma wątpliwości, ile alkoholu może wypić w czasie przyjmowania tego
leku, powinien porozmawiać z lekarzem, ponieważ leki stosowane do obniżania ciśnienia tętniczego i
alkohol mogą nawzajem nasilać swoje działanie nasenne.
Ciąża i karmienie piersią
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć
dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.
Ciąża
Jeśli pacjentka sądzi, że jest w ciąży (lub może zajść w ciążę), powinna powiedzieć o tym lekarzowi.
Leku Polpril Biso nie powinno się stosować w pierwszych 12 tygodniach ciąży, i nie wolno go
stosować po 13. tygodniu ciąży, ponieważ jego stosowanie w czasie ciąży może zaszkodzić dziecku.
Jeśli pacjentka zajdzie w ciążę w czasie przyjmowania leku Polpril Biso, powinna natychmiast
powiedzieć o tym lekarzowi. Przed planowaną ciążą należy zmienić leczenie na inny odpowiedni lek.
Karmienie piersią
Nie zaleca się stosowania leku Polpril Biso w czasie karmienia piersią.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Lek Polpril Biso może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn. Jeśli
ten lek powoduje u pacjenta zawroty głowy, zmęczenie lub bóle głowy, nie należy prowadzić
pojazdów ani obsługiwać maszyn i należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.
Lek Polpril Biso zawiera sód
Lek Polpril Biso zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na kapsułkę, to znaczy lek uznaje się za
„wolny od sodu”.
Leki Polpril Biso, 5 mg + 5 mg oraz Polpril Biso 5 mg + 10 mg zawierają czerwień allura AC
Czerwień allura AC może powodować reakcje alergiczne.
Leki Polpril Biso 10 mg/5 mg oraz Polpril Biso 10 mg + 10 mg zawierają azorubinę (karmoizynę)
Azorubina (karmoizyna) może powodować reakcje alergiczne.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Należy przerwać stosowanie tego leku i natychmiast skonsultować się z lekarzem, jeśli wystąpi
którekolwiek z poniższych działań niepożądanych:
• Obrzęk twarzy, ust, jamy ustnej, języka i (lub) gardła, utrudniający połykanie lub oddychanie,
a także swędzenie i wysypka. Mogą to być objawy ciężkiej reakcji alergicznej.
• Ciężkie reakcje skórne, w tym silna wysypka skórna, owrzodzenie jamy ustnej, nasilenie
istniejącej choroby skóry, zaczerwienienie, powstawanie pęcherzy lub odwarstwienie skóry
(zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna rozpływna martwica naskórka lub rumień
wielopostaciowy).
Należy natychmiast poinformować lekarza, jeśli wystąpi:
• Szybsze bicie serca, nierówne lub gwałtowne bicie serca (kołatanie serca), ból w klatce piersiowej,
ucisk w klatce piersiowej lub cięższe choroby, takie jak zawał serca i udar mózgu.
• Duszność lub kaszel. Mogą to być objawy choroby płuc.
• Zaostrzenie niewydolności serca powodujące zwiększone duszności i (lub) zatrzymanie płynów.
• Skłonność do siniaków, trudności z zatamowaniem krwawienia, krwawienia różnego rodzaju (np.
krwawienie z dziąseł), fioletowe plamki, zaczerwienienia na skórze lub większa niż zwykle
podatność na zakażenia, ból gardła i gorączka, uczucie zmęczenia, omdlenia, zawroty głowy lub
blada skóra. Mogą to być objawy choroby krwi lub szpiku kostnego.
• Silny ból brzucha, który może promieniować do pleców. Może to być objaw zapalenia trzustki.
• Gorączka, dreszcze, zmęczenie, utrata apetytu, bóle brzucha, nudności, zażółcenie skóry lub oczu
(żółtaczka). Mogą to być objawy problemów dotyczących wątroby, takich jak zapalenie wątroby
lub uszkodzenie wątroby.
• Skoncentrowany mocz o ciemnym kolorze, nudności lub wymioty, skurcze mięśni, splątanie
i drgawki, które mogą być spowodowane nieprawidłowym wydzielaniem ADH (hormonu
antydiuretycznego).
Inne działania niepożądane to:
Często (występują u mniej niż 1 na 10 pacjentów):
• zwiększone stężenie potasu we krwi,
• ból głowy,
• zawroty głowy,
• uczucie zimna lub drętwienia dłoni lub stóp,
• omdlenie, niedociśnienie (nieprawidłowo niskie ciśnienie krwi), zwłaszcza podczas szybkiego
wstawania lub siadania,
• suchy kaszel, zapalenie zatok lub zapalenie oskrzeli, duszność,
• ból lub dyskomfort w żołądku lub jelitach, biegunka, zaparcia, niestrawność, nudności lub
wymioty,
• wysypka skórna,
• skurcze lub ból mięśni,
• ból w klatce piersiowej,
• uczucie zmęczenia.
Niezbyt często (występują u mniej niż 1 na 100 pacjentów):
• badania krwi wskazujące na zmiany w czynności wątroby (zwiększenie aktywności enzymów
wątrobowych, duże stężenie bilirubiny), trzustce (zwiększenie aktywności enzymów
trzustkowych) lub nerkach (zwiększone stężenie mocznika lub kreatyniny),
• zwiększenie liczby eozynofilii (rodzaj białych krwinek) we krwi,
• utrata lub zmniejszenie apetytu (anoreksja),
• problemy ze snem, w tym senność,
• depresja, uczucie przygnębienia, lęk, nerwowość, niepokój,
• uczucie wirowania (zawroty głowy pochodzenia błędnikowego),
• nietypowe odczucia skórne, takie jak drętwienie, mrowienie, ukłucia, pieczenie lub pełzanie po
skórze (parestezja),
• utrata lub zmiana odczuwania smaków,
• problemy ze wzrokiem, w tym zamazane widzenie,
• wolniejsze lub szybsze tętno, nieregularne lub gwałtowne tętno,
• spuchnięte ręce lub nogi. Może to być objaw, że organizm zatrzymuje więcej wody niż zwykle.
• uderzenia gorąca,
• zatkany nos,
• trudności z oddychaniem lub nasilenie astmy,
• obrzęk jelit zwany „obrzękiem naczynioruchowym jelit”, objawiający się bólem brzucha,
wymiotami i biegunką,
• wzdęcia brzucha lub zgaga (zapalenie błony śluzowej żołądka) lub suchość w jamie ustnej,
• zwiększone pocenie,
• świąd,
• osłabienie mięśni,
• bóle stawów,
• oddawanie większej ilości wody (moczu) na dobę niż zwykle,
• obniżona czynność nerek (w tym niewydolność nerek),
• obecność białka w moczu,
• impotencja u mężczyzn, zmniejszone pożądanie seksualne u mężczyzn i kobiet,
• gorączka,
• osłabienie.
Rzadko (występują u mniej niż 1 na 1 000 pacjentów):
• badania krwi wskazujące na zmniejszenie liczby czerwonych krwinek, białych krwinek lub płytek
krwi, a także zmniejszenie stężenia hemoglobiny, zwiększenie aktywności enzymów
wątrobowych (AlAT, AspAT), zwiększone stężenie niektórych tłuszczy,
• koszmary, omamy,
• uczucie drżenia,
• uczucie zagubienia,
• zaburzenia równowagi,
• zmniejszone wydzielanie łez (suche oczy),
• czerwone, swędzące, opuchnięte lub łzawiące oczy (zapalenie spojówek),
• zaburzenia słuchu lub dzwonienie w uszach,
• zwężenie naczyń, zmniejszenie przepływu przez naczynia (hipoperfuzja), stan zapalny naczyń
krwionośnych (zapalenie naczyń),
• katar alergiczny,
• czerwony i spuchnięty język,
• reakcje alergiczne, takie jak swędzenie, zaczerwienienie, wysypka,
• ciężkie odwarstwianie lub łuszczenie się skóry, swędzące guzkowate zmiany skórne (złuszczające
zapalenie skóry), pokrzywka,
• problemy dotyczące paznokci (np. rozluźnienie lub oddzielenie płytki paznokcia od łożyska),
• plamy na skórze,
• zaburzenia erekcji.
Bardzo rzadko (występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów):
• wypadanie włosów,
• wystąpienie lub nasilenie łuszczących się zmian na skórze (łuszczyca), bądź wysypki podobnej do
łuszczycy,
• większa niż zwykle wrażliwość na światło.
Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych):
• wyniki badań wskazujące na zwiększone miano przeciwciał przeciwjądrowych w badaniach
laboratoryjnych, niższe niż zwykle stężenie sodu lub zbyt małą liczbę krwinek,
• trudności z koncentracją,
• zmiana koloru palców rąk i stóp podczas wychłodzenia, a następnie mrowienie lub ból podczas
ogrzewania (zjawisko Raynauda),
• spowolnione lub zaburzone reakcje,
• uczucie pieczenia,
• zmiana w odczuwaniu zapachów,
• małe wrzody w jamie ustnej (afta),
• powiększenie piersi u mężczyzn.
Niektóre działania niepożądane zgłaszano częściej u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca
(bardzo często spowolnienie częstości akcji serca, często pogorszenie niewydolności serca i uczucie
osłabienia).
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli u pacjenta wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane
niewymienione w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania
niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań
Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych
i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
02 - 222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
• Nadwrażliwość na bisoprolol, ramipryl lub jakikolwiek inny inhibitor ACE (ang. Angiotensin
Converting Enzyme; enzym konwertujący angiotensynę) lub na którąkolwiek substancję
pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1.
• Obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie (dziedziczny, idiopatyczny lub spowodowany
wcześniejszym wystąpieniem obrzęku naczynioruchowego po zastosowaniu inhibitora ACE lub
antagonisty receptora angiotensyny II (ang. angiotensin II receptor antagonist, AIIRA)).
• Jednoczesne stosowanie z sakubitrylem + walsartanem (patrz punkty 4.4 i 4.5).
• Zabiegi pozaustrojowe prowadzące do kontaktu krwi z powierzchniami o ujemnym ładunku
elektrycznym (patrz punkt 4.5).
• Znaczące obustronne zwężenie tętnicy nerkowej lub tętnicy nerkowej w jedynej czynnej nerce.
• Drugi i trzeci trymestr ciąży (patrz punkty 4.4 i 4.6).
• Stany hipotensyjne lub hemodynamicznie niestabilne.
• Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych zawierających aliskirenu pacjentów z cukrzycą
lub zaburzeniami czynności nerek (GFR <60 ml/min/1,73 m²) (patrz punkty 4.4, 4.5 i 5.1).
• Ostra niewydolność serca lub epizody niewydolności serca wymagające dożylnego podawania
leków inotropowych.
• Wstrząs kardiogenny.
• Blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia (AV) (bez stymulatora serca).
• Zespół chorego węzła zatokowego.
• Blok zatokowo-przedsionkowy.
• Objawowa bradykardia.
• Objawowe niedociśnienie.
• Ciężka astma oskrzelowa.
• Ciężkie postacie choroby zarostowej tętnic obwodowych lub zespołu Raynauda.
• Nieleczony guz chromochłonny nadnerczy (patrz punkt 4.4).
• Kwasica metaboliczna.
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Wszystkie ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania poszczególnych składników tego
produktu złożonego odnoszą się również do produktu leczniczego Polpril Biso.
Ramipryl
Szczególne grupy pacjentów
Ciąża
Stosowania inhibitorów ACE, takich jak ramipryl lub antagonistów receptorów angiotensyny II
(AIIRAs), nie należy rozpoczynać w czasie ciąży. Jeśli kontynuowanie terapii inhibitorem
ACE/AIIRAs nie jest bezwzględnie konieczne, u pacjentek planujących ciążę należy zastosować inne
leki przeciwnadciśnieniowe, które mają ustalony profil bezpieczeństwa w czasie ciąży. W przypadku
rozpoznania ciąży leczenie inhibitorami ACE/AIIRA należy natychmiast przerwać, a w razie
konieczności rozpocząć leczenie innymi lekami (patrz punkty 4.3 i 4.6).
Pacjenci szczególne narażeni na ryzyko niedociśnienia
• Pacjenci ze wzmożoną aktywacją układu renina-angiotensyna-aldosteron
Pacjenci ze wzmożoną aktywacją układu renina-angiotensyna-aldosteron są narażeni na ryzyko
ostrego, znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego oraz pogorszenia czynności nerek w związku
z zahamowaniem aktywności ACE, szczególnie w przypadku, gdy inhibitor ACE lub stosowany
jednocześnie lek moczopędny zostaną podane po raz pierwszy lub w zwiększonej dawce.
Należy spodziewać się znacznej aktywacji układu renina-angiotensyna-aldosteron i zapewnić
odpowiedni nadzór medyczny, w tym monitorowanie ciśnienia tętniczego, na przykład
u pacjentów:
- z ciężkim nadciśnieniem tętniczym
- z niewyrównaną zastoinową niewydolnością serca
- z hemodynamicznie istotnym zmniejszeniem napływu lub odpływu z lewej komory (np.
stenozą zastawki aortalnej lub zastawki mitralnej)
- z jednostronnym zwężeniem tętnicy nerkowej i z drugą czynną nerką
- z istniejącym lub mogącym wystąpić niedoborem płynów lub soli (w tym pacjentów
przyjmujących leki moczopędne)
- z marskością wątroby i (lub) wodobrzuszem
- poddawanych rozległym zabiegom chirurgicznym lub znieczuleniu z zastosowaniem środków
powodujących niedociśnienie.
Zazwyczaj zaleca się skorygowanie odwodnienia, hipowolemii lub niedoboru soli przed
rozpoczęciem leczenia (jednak u pacjentów z niewydolnością serca takie działania korygujące
muszą być starannie rozważone pod kątem ryzyka przeciążenia płynami).
• Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (ang. renin-angiotensin-aldosterone
system; RAAS)
Istnieją dowody, że jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora
angiotensyny II lub aliskirenu zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i pogorszenia
czynności nerek (w tym ostrej niewydolności nerek). Z tego względu nie zaleca się podwójnej
blokady RAA poprzez skojarzone stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora
angiotensyny II lub aliskirenu (patrz punkty 4.5 i 5.1).
Jeżeli leczenie z zastosowaniem podwójnej blokady jest uważane za absolutnie konieczne,
powinno ono odbywać się wyłącznie pod nadzorem specjalisty i z częstą i bardzo uważną kontrolą
czynności nerek, stężenia elektrolitów i ciśnienia tętniczego.
U pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy jednocześnie stosować inhibitorów ACE
i antagonistów receptora angiotensyny II.
• Pacjenci z przemijającą lub utrwaloną niewydolnością serca po zawale mięśnia sercowego
• Pacjenci z grupy ryzyka niedokrwienia mięśnia sercowego lub mózgu w przypadku ostrego
niedociśnienia
Początkowa faza leczenia wymaga specjalnego nadzoru medycznego.
• Osoby w podeszłym wieku: patrz punkt 4.2.
Leczenie chirurgiczne
W miarę możliwości wskazane jest odstawienie inhibitorów konwertazy angiotensyny, takich jak
ramipryl, na dzień przed zabiegiem chirurgicznym.
Kontrola czynności nerek
Czynność nerek należy ocenić przed leczeniem i w jego trakcie oraz odpowiednio dostosować
dawkowanie, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia. Produkt leczniczy Polpril Biso nie jest
przeznaczony do rozpoczynania leczenia (patrz punkt 4.2). Szczególnie staranna kontrola wymagana
jest u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (patrz punkt 4.2). Istnieje ryzyko pogorszenia
czynności nerek, szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca lub po przeszczepie nerki.
Obrzęk naczynioruchowy
U pacjentów leczonych inhibitorami ACE, w tym ramiprylem, obserwowano przypadki obrzęku
naczynioruchowego (patrz punkt 4.8).
Ryzyko obrzęku naczynioruchowego (np. obrzęk dróg oddechowych lub języka, z zaburzeniami
oddychania lub bez nich) może być wyższe u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki powodujące
obrzęk naczynioruchowy, takie jak inhibitory mTOR (ang. mammalian target of rapamycin; punkt
uchwytu dla rapamycyny u ssaków ) (np. temsyrolimus, ewerolimus, syrolimus); gliptyny (np.
linagliptyna, saksagliptyna, sitagliptyna, wildagliptyna) lub inhibitory neprylizyny (NEP) (np.
racekadotryl). Skojarzenie ramiprylu z sakubitrylem + walsartanem jest przeciwwskazane ze względu
na zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego (patrz punkty 4.3 i 4.5).
W przypadku obrzęku naczynioruchowego należy przerwać leczenie produktem Polpril Biso.
Należy natychmiast zastosować leczenie doraźne. Pacjent powinien być pod obserwacją przez co
najmniej 12 do 24 godzin i wypisany po całkowitym ustąpieniu objawów.
U pacjentów leczonych inhibitorami ACE, w tym ramiprylem, zgłaszano obrzęk naczynioruchowy
jelit (patrz punkt 4.8). Pacjenci ci zgłaszali się z bólem brzucha (z nudnościami lub wymiotami lub bez
nich).
Reakcje anafilaktyczne podczas terapii odczulającej
W przypadku zahamowania ACE zwiększa się prawdopodobieństwo wystąpienia oraz nasilenia
reakcji anafilaktycznych i rzekomoanafilaktycznych na jad owadów i inne alergeny. Przed
odczulaniem należy rozważyć czasowe odstawienie ramiprylu.
Kontrolowanie stężenia elektrolitów: hiperkaliemia
U niektórych pacjentów leczonych inhibitorami ACE, w tym ramiprylem, obserwowano
hiperkaliemię. Pacjenci narażeni na rozwój hiperkaliemii to pacjenci z zaburzeniami czynności nerek,
w podeszłym wieku (•70 lat), z niekontrolowaną cukrzycą lub przyjmujący sole potasu, leki
moczopędne oszczędzające potas oraz inne substancje czynne zwiększające stężenie potasu w osoczu,
lub pacjenci w takich stanach jak: odwodnienie, ostra niewydolność serca, kwasica metaboliczna. Jeśli
równoczesne stosowanie powyższych leków jest konieczne, zaleca się regularną kontrolę stężenia
potasu w surowicy (patrz punkt 4.5).
Kontrolowanie stężenia elektrolitów: hiponatraemia
U niektórych pacjentów leczonych ramiprylem zaobserwowano zespół nieadekwatnego wydzielania
hormonu antydiuretycznego (ang. Syndrome of Inappropriate Anti-diuretic Hormone secretion;
SIADH) z następczą hiponatraemią. Zaleca się regularną kontrolę stężenia sodu w surowicy
u pacjentów w podeszłym wieku oraz u innych pacjentów zagrożonych hiponatraemią.
Neutropenia/agranulocytoza
W rzadkich przypadkach obserwowano neutropenię/agranulocytozę, jak również małopłytkowość
i niedokrwistość; zgłaszano także zahamowanie czynności szpiku kostnego. Zaleca się kontrolowanie
liczby leukocytów, aby umożliwić wykrycie ewentualnej leukopenii. Częstsze kontrole zaleca się
w początkowym okresie leczenia oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, u pacjentów ze
współistniejącą kolagenozą (np. toczeń rumieniowaty lub twardzina układowa) lub leczonych innymi
produktami leczniczymi, które mogą powodować zmiany w morfologii krwi (patrz punkty 4.5 i 4.8).
Różnice etniczne
Inhibitory ACE częściej powodują obrzęk naczynioruchowy u pacjentów rasy czarnej niż u pacjentów
innych ras.
Podobnie jak inne inhibitory ACE, ramipryl może być mniej skuteczny w obniżaniu ciśnienia
tętniczego u pacjentów rasy czarnej niż u pacjentów innych ras, prawdopodobnie ze względu na
wyższą częstość występowania nadciśnienia tętniczego przy niskim poziomie reniny w populacji rasy
czarnej z nadciśnieniem tętniczym.
Kaszel
Podczas stosowania inhibitorów ACE opisywano występowanie kaszłu. Charakterystyczny kaszel jest
suchy, uporczywy i ustępuje po zakończeniu leczenia. Kaszel wywołany stosowaniem inhibitora ACE
należy uwzględnić w diagnostyce różnicowej kaszlu.
Bisoprolol
Nie należy nagle przerywać leczenia bisoprololem, szczególnie u pacjentów z chorobą
niedokrwienną serca, o ile nie jest to bezwzględnie konieczne, ponieważ może to prowadzić do
przejściowego nasilenia choroby serca.
Bisoprolol należy podawać ze szczególną ostrożnością pacjentom z nadciśnieniem tętniczym
związanym z niewydolnością serca.
Bisoprolol należy stosować ostrożnie w przypadku:
- Skurczu oskrzeli (astma oskrzelowa, obturacyjne choroby dróg oddechowych). Chociaż
kardioselektywne (beta-1-selektywne) beta-adrenolityki mogą mieć słabszy wpływ na
czynność płuc niż nieselektywne beta-adrenolityki, jak wszystkie leki beta-adrenolityczne,
należy unikać ich stosowania u pacjentów z obturacyjnymi chorobami dróg oddechowych,
chyba że istnieją poważne kliniczne powody ich podawania. Gdy takie przyczyny istnieją,
bisoprolol należy stosować z zachowaniem ostrożności. W przypadku astmy oskrzelowej lub
innych przewlekłych obturacyjnych chorób płuc, należy jednocześnie stosować leczenie
rozszerzające oskrzela. U pacjentów z astmą może wystąpić wzrost oporu w drogach
oddechowych, dlatego może być konieczne zwiększenie dawki beta-2-agonistów.
- Cukrzycy z dużymi wahaniami stężenia glukozy we krwi. Objawy hipoglikemii (np.
tachykardia, kołatanie serca lub pocenie) mogą być maskowane.
- Ścisłej diety, postu.
- Prowadzonej aktualnie terapii odczulającej. Podobnie jak inne leki beta-adrenolityczne,
bisoprolol może zwiększać zarówno wrażliwość na alergeny, jak i zwiększać nasilenie reakcji
anafilaktycznych. Leczenie adrenaliną nie zawsze przynosi oczekiwane działanie
terapeutyczne.
- Bloku przedsionkowo-komorowego pierwszego stopnia.
- Dławicy Prinzmetala. Zaobserwowano przypadki skurczu naczyń wieńcowych. Pomimo
wysokiej selektywności beta-1-adrenolityków, nie można całkowicie wykluczyć napadów
dławicy piersiowej podczas podawania bisoprololu pacjentom z dławicą Prinzmetala.
- Choroby zarostowej tętnic obwodowych. Nasilenie objawów może wystąpić zwłaszcza na
początku leczenia.
- Łuszczycy. Pacjenci z łuszczycą lub z łuszczycą w wywiadzie powinni otrzymywać
beta-adrenolityki (np. bisoprolol) dopiero po starannym rozważeniu korzyści i ryzyka.
- Podczas leczenia bisoprololem objawy tyreotoksykozy mogą być maskowane.
- Guza chromochłonnego nadnerczy. U pacjentów z guzem chromochłonnym nadnerczy
bisoprolol nie może być podawany przed zastosowaniem blokady receptorów alfa (patrz punkt
4.3).
- Znieczulenia ogólnego. U pacjentów poddawanych znieczuleniu ogólnemu beta-adrenolityki
zmniejszają częstość występowania arytmii i niedokrwienia mięśnia sercowego podczas
indukcji znieczulenia i intubacji oraz w okresie pooperacyjnym. Obecnie zaleca się
kontynuowanie podawania beta-adrenolityków w okresie okołooperacyjnym. Anestezjolog
musi być świadomy stosowania przez pacjenta beta-adrenolityków ze względu na możliwość
interakcji z innymi produktami leczniczymi, powodującymi bradyarytmię, osłabienie
odruchowego częstoskurczu i zmniejszenie zdolności odruchowej do kompensacji utraty krwi.
Jeśli przed zabiegiem chirurgicznym konieczne jest odstawienie beta-adrenolityków, należy to
robić stopniowo i zakończyć około 48 godzin przed znieczuleniem.
Substancje pomocnicze
Produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na kapsułkę, to znaczy produkt leczniczy
uznaje się za „wolny od sodu”.
Polpril Biso, 5 mg + 5 mg oraz Polpril Biso, 5 mg + 10 mg zawierają czerwień allura AC, która może
powodować reakcje alergiczne.
Polpril Biso 10 mg + 5 mg oraz Polpril Biso 10 mg + 10 mg zawierają azorubinę (karmoizynę), która
może powodować reakcje alergiczne.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne formy interakcji
Ramipryl
Dane z badań klinicznych wykazały, że podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron
(RAAS) poprzez wspólne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub
aliskirenu wiąże się z większą częstością występowania działań niepożądanych, takich jak
niedociśnienie, hiperkaliemia i zaburzenia czynności nerek (w tym ostra niewydolność nerek)
w porównaniu do stosowania pojedynczego leku działającego na układ RAAS (patrz punkty 4.3, 4.4
i 5.1).
Skojarzenia przeciwwskazane:
- Sakubitryl + walsartan: Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z sakubitrilem +
walsartanem jest przeciwwskazane, ponieważ zwiększa się ryzyko obrzęku naczynioruchowego
(patrz punkty 4.3 i 4.4). Leczenia ramiprylem nie można rozpoczynać przed upływem 36 godzin
od ostatniej dawki sakubitrilu + walsartanu. Leczenia sakubitrilem + walsartanem nie wolno
rozpoczynać wcześniej niż 36 godzin po ostatniej dawce ramiprilu.
- Zabiegi pozaustrojowe: Zabiegi pozaustrojowe prowadzące do kontaktu krwi z powierzchniami
o ujemnym ładunku elektrycznym, takie jak dializa lub hemofiltracja przy użyciu niektórych
błon o wysokiej przepuszczalności (np. błony poliakrylonitrylowe) oraz afereza lipoprotein
o niskiej gęstości z użyciem siarczanu dekstranu, ze względu na zwiększone ryzyko ciężkich
reakcji rzekomoanafilaktycznych (patrz punkt 4.3). Jeśli takie leczenie jest konieczne, należy
rozważyć użycie innego rodzaju błony dializacyjnej lub leku przeciwnadciśnieniowego z innej
grupy.
Środki ostrożności dotyczące stosowania:
- Sole potasowe, heparyna, leki moczopędne oszczędzające potas oraz inne leki zwiększające
stężenie potasu w osoczu (w tym antagoniści angiotensyny II, trimetoprym w monoterapii
i w skojarzeniu z sulfametoksazolem, takrolimusem, cyklosporyną): Może wystąpić
hiperkaliemia, dlatego konieczna jest bardzo uważna kontrola stężenia potasu w surowicy.
- Leki przeciwnadciśnieniowe (np. leki moczopędne) oraz inne substancje mogą obniżać ciśnienie
krwi (np. azotany, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, środki znieczulające, nadużycie
alkoholu, baklofen, alfuzosyna, doksazosyna, prazosyna, tamsulosyna, terazosyna): Należy
spodziewać się nasilenia ryzyka niedociśnienia.
- Sympatykomimetyki zwiększające ciśnienie krwi i inne substancje (np. izoprenalina,
dobutamina, dopamina, epinefryna), które mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe
ramiprylu: zaleca się kontrolę ciśnienia krwi.
- Allopurynol, leki immunosupresyjne, kortykosteroidy, prokainamid, cytostatyki i inne
substancje, które mogą zmieniać morfologię krwi: zwiększone prawdopodobieństwo
wystąpienia reakcji hematologicznych (patrz punkt 4.4).
- Sole litu: Wydalanie litu może być ograniczone przez inhibitory ACE, a tym samym zwiększa
się toksyczność litu. Stężenie litu musi być kontrolowane.
- Leki przeciwcukrzycowe w tym insulina: mogą wystąpić reakcje hipoglikemiczne. Zaleca się
kontrolę stężenia glukozy we krwi.
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) i kwas acetylosalicylowy: jednoczesne podawanie
może osłabiać przeciwnadciśnieniowe działanie ramiprylu. Ponadto równolegle leczenie
inhibitorami ACE i NLPZ może prowadzić do zwiększonego ryzyka pogorszenia czynności
nerek oraz wzrostu stężenia potasu.
- Inhibitory mTOR lub inhibitory DPP-IV: Zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego jest
możliwe u pacjentów przyjmujących równolegle leki, takie jak inhibitory mTOR (np.
temsyrolimus, ewerolimus, syrolimus) lub inhibitory DPP-IV (np. linagliptyna, saksagliptyna,
sitagliptyna, wildagliptyna). Należy zachować ostrożność przy rozpoczynaniu terapii (patrz
punkt 4.4).
- Inhibitory neprylizyny (NEP): Zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego zgłaszano przy
jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE (takich jak ramipril) oraz inhibitorów NEP (np.
racekadotrylu) (patrz punkt 4.4).
Bisoprolol
Niezalecane skojarzenia:
We wszystkich wskazaniach:
- Antagoniści wapnia typu werapamilu, a w mniejszym stopniu typu diltiazemu: Negatywny
wpływ na kurczliwość mięśnia sercowego, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe. Dożylne
podanie werapamilu u pacjentów leczonych beta-adrenolitykami może prowadzić do głębokiego
niedociśnienia i blokady przedsionkowo-komorowej.
- Leki przeciwnadciśnieniowe działające ośrodkowo (np. klonidyna, metyldopa, moksonidyna,
rylmenidyna): Jednoczesne stosowanie leków przeciwnadciśnieniowych działających
ośrodkowo może pogorszyć niewydolność serca poprzez zmniejszenie napięcia współczulnego
ośrodkowego (zmniejszenie częstości akcji serca i pojemności minutowej serca, rozszerzenie
naczyń krwionośnych). Nagłe odstawienie, szczególnie przed zaprzestaniem stosowania beta-
adrenolityków, może zwiększyć ryzyko wystąpienia „nadciśnienia z odbicia”.
U pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca:
- Leki przeciwarytmiczne klasy I (np. dyzopiramid, chinidyna, lidokaina, fenytoina, flekainid,
propafenon): Wpływ na czas przewodzenia przedsionkowo-komorowego może być nasilony,
a negatywny efekt inotropowy zwiększony.
Skojarzenia, które należy stosować ze szczególną ostrożnością:
We wszystkich wskazaniach:
- Antagoniści wapnia typu dihydropirydyny (np. felodypina, amlodypina, nifedypina): Jednoczesne
stosowanie może zwiększać ryzyko niedociśnienia. Nie można wykluczyć zwiększonego ryzyka
dalszego pogorszenia czynności serca jako pompy, u pacjentów z niewydolnością serca.
- Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron): Wpływ na czas przewodzenia
przedsionkowo-komorowego może być nasilony.
- Leki parasympatykomimetyczne: Jednoczesne stosowanie może wydłużać czas przewodzenia
przedsionkowo-komorowego, a tym samym zwiększać ryzyko bradykardii.
- Leki stosowane miejscowo zawierające beta-adrenolityki (np. krople do oczu do leczenia
jaskry): Mogą nasilać ogólnoustrojowe działanie bisoprololu.
- Insulina i doustne leki przeciwcukrzycowe: Nasilenie działania hipoglikemicznego. Blokada
receptorów beta-adrenergicznych może maskować objawy hipoglikemii.
- Środki znieczulające: Osłabienie częstoskurczu odruchowego i zwiększone ryzyko
niedociśnienia (więcej informacji na temat znieczulenia ogólnego znajduje się w punkcie 4.4).
- Glikozydy naparstnicy: Zwolnienie częstości akcji serca i wydłużenie czasu przewodzenia
przedsionkowo-komorowego.
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne: Mogą zmniejszać działanie hipotensyjne bisoprololu.
- Leki beta-sympatykomimetyczne (np. izoprenalina, dobutamina): Skojarzenie z bisoprololem
może zmniejszyć działanie obu leków.
- Sympatykomimetyki aktywujące zarówno receptory beta- jak i alfa-adrenergiczne (np.
noradrenalina, adrenalina): skojarzenie z bisoprololem może ujawnić działanie zwężające
naczynia krwionośne tych leków, za pośrednictwem receptora alfa-adrenergicznego,
prowadząc do wzrostu ciśnienia tętniczego i nasilenia chromania przestankowego. Uważa się,
że takie interakcje są bardziej prawdopodobne w przypadku nieselektywnych
beta-adrenolityków.
- Stosowanie równolegle z lekami przeciwnadciśnieniowymi oraz innymi lekami o potencjale
obniżającym ciśnienie krwi (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, barbiturany,
fenotiazyny: Może spowodować dalsze obniżenie ciśnienia tętniczego.
U pacjentów z nadciśnieniem i chorobą wieńcową (dławicą piersiową):
- Leki przeciwarytmiczne klasy I (np. dyzopyramid, chinidyna, lidokaina, fenytoina, flekainid,
propafenon): Wpływ na czas przewodzenia przedsionkowo-komorowego może być nasilony,
a negatywny efekt inotropowy zwiększony.
Kombinacje wymagające rozważenia:
- Meflochina: Zwiększone ryzyko bradykardii.
- Inhibitory monoaminooksydazy (z wyjątkiem inhibitorów MAO-B): Nasilone działanie
hipotensyjne leków beta-adrenolitycznych, ale również ryzyko wystąpienia przełomu
nadciśnieniowego.
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa:
Profil bezpieczeństwa ramiprylu obejmuje utrzymujący się suchy kaszel oraz reakcje spowodowane
niedociśnieniem. Poważne działania niepożądane to: obrzęk naczynionaczyniowy, hiperkaliemia,
zaburzenia czynności nerek lub wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne oraz
neutropenia/agranulocytoza.
Najczęstsze reakcje niepożądane na bisoprolol to: zawroty głowy, ból głowy, marznięcie kończyn,
nudności, wymioty, biegunka, zaparcia i zmęczenie.
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych:
Poniżej wymienione działania niepożądane sklasyfikowane są zgodnie z klasyfikacją układów i
narządów. Częstość występowania działań niepożądanych jest uszeregowana w następujący sposób:
bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko
(≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (częstość nie może być
określona na podstawie dostępnych danych).
Klasa układów
i narządów wg
MedDRA
Częstość Bisoprolol Ramipril
Zaburzenia krwi i
układu chłonnego
Niezbyt często - eozynofilia
Rzadko - zmniejszenie liczby białych
krwinek (w tym neutropenia lub
agranulocytoza), zmniejszenie
liczby czerwonych krwinek,
zmniejszenie stężenia
hemoglobiny,
zmniejszenie liczba płytek krwi
Częstość nieznana - niewydolność szpiku kostnego,
pancytopenia, niedokrwistość
hemolityczna
Zaburzenia
układu
immunologicznego
Częstość nieznana - reakcje anafilaktyczne lub
rzekomoanafilaktyczne,
zwiększenie miana przeciwciał
przeciwjądrowych
Zaburzenia
endokrynologiczne
Częstość nieznana - zespół nieadekwatnego
wydzielania wazopresyny
(SIADH)
Zaburzenia
metabolizmu i
odżywiania
Częste - zwiększenie stężenia potasu we
krwi
Niezbyt często - anoreksja,
zmniejszony apetyt
Częstość nieznana - zwiększenie stężenia sodu we krwi
Zaburzenia
psychiczne
Niezbyt często depresja, zaburzenia
snu
obniżenie nastroju,
zaburzenia snu, w tym senność,
lęk, nerwowość, niepokój
Rzadko Koszmary senne,
omamy
stan splątania
Częstość nieznana - zaburzenia uwagi
Zaburzenia
układu
nerwowego
Często zawroty głowy*, ból
głowy*
zawroty głowy, ból głowy
Niezbyt często - zawroty głowy pochodzenia
błędnikowego, paraestezje, utrata
smaku, zaburzenia smaku
Rzadko omdlenie drżenie,
zaburzenia równowagi
Częstość nieznana - niedokrwienie mózgu,
w tym udar niedokrwienny
i przejściowy napad
niedokrwienny,
zaburzenia zdolności
psychomotorycznych, uczucie
pieczenia,
zaburzenia węchu
Zaburzenia oka Niezbyt często - zaburzenia widzenia, w tym
nieostre widzenie
Rzadko zmniejszone
wydzielanie łez
(należy rozważyć,
jeśli pacjent używa
soczewek
kontaktowych)
zapalenie spojówek
Bardzo rzadko zapalenie spojówek -
Zaburzenia ucha i
błędnika
Rzadko zaburzenia słuchu niedosłuch, szumy uszne
Zaburzenia serca Niezbyt często zaburzenia
przewodzenia
przedsionkowo-
komorowego,
pogorszenie
istniejącej
niewydolności
serca,**
bradykardia***
niedokrwienie mięśnia sercowego,
w tym dławica piersiowa lub
zawał mięśnia sercowego,
tachykardia,
zaburzenia rytmu serca,
kołatanie serca,
obrzęk obwodowy
Zaburzenia
naczyniowe
Często uczucie zimna lub
drętwienia kończyn
nieodciśnienie, obniżone ciśnienie
ortostatyczne,
omdlenia,
Niezbyt często niedociśnienie uderzenia gorąca
Rzadko - zwężenie naczyń, hipoperfuzja,
zapalenie naczyń
Częstość nieznana - zespół Raynauda
Zaburzenia
układu
oddechowego,
klatki piersiowej i
śródpiersia
Często - suchy drażniący kaszel,
zapalenie oskrzeli,
zapalenie zatok,
duszność
Niezbyt często skurcz oskrzeli u
pacjentów z astmą
oskrzelową lub z z
przewlekłą
obturacyjną chorobą
płuc w wywiadzie
skurcz oskrzeli, w tym zaostrzenie
astmy, przekrwienie błony
śluzowej nosa
Rzadko alergiczny nieżyt
nosa
-
Zaburzenia
żołądka i jelit
Często dolegliwości
żołądkowo-jelitowe,
takie jak nudności,
wymioty, biegunka,
zaparcia
zapalenie żołądka i jelit,
zaburzenia trawienne, dyskomfort
brzucha, dyspepsja, nudności,
wymioty, biegunka
Niezbyt często - zapalenie trzustki (bardzo rzadko
zgłaszano przypadki śmiertelne
związane ze stosowaniem
inhibitorów ACE),
zwiększenie aktywności enzymów
trzustkowych,
obrzęk naczynioruchowy jelita
cienkiego,
ból brzucha w górnej części, w
tym zapalenie żołądka,
zaparcia,
suchość w jamie ustnej
Rzadko - zapalenie języka
Częstość nieznana - aftowe zapalenie jamy ustnej
Zaburzenia
wątroby i dróg
żółciowych
Niezbyt często - wzrost aktywności enzymów
wątrobowych i (lub) stężenia
bilirubiny sprzężonej
Rzadko zapalenie wątroby żółtaczka cholestatyczna,
uszkodzenie komórek
wątrobowych
Częstość nieznana - ostra niewydolność wątroby,
cholestatyczne lub cytolityczne
zapalenie wątroby (zgon był
bardzo rzadkim przypadkiem)
Zaburzenia skóry
i tkanki
podskórnej
Często - wysypka plamisto-grudkowa
Niezbyt często - obrzęk naczynioruchowy; w
bardzo rzadkich przypadkach
obturacja dróg oddechowych
spowodowana obrzękiem
naczynioruchowym może
prowadzić do zgonu; świąd,
zwiększona potliwość
Rzadko reakcje
nadwrażliwości,
takie jak świąd
skóry,
zaczerwienienie,
wysypka i obrzęk
naczynioruchowy
złuszczące zapalenie skóry,
pokrzywka, oddzielanie się
paznokci
Bardzo rzadko łysienie,
beta-adrenolityki
mogą wywoływać
lub nasilać łuszczycę
albo wywoływać
wysypkę podobną do
łuszczycy
reakcje nadwrażliwości na światło
Częstość nieznana - martwica toksyczna rozpływna
naskórka,
zespół Stevensa-Johnsona,
rumień wielopostaciowy,
pęcherzyca zwykła,
zaostrzenie łuszczycy,
łuszczycowe zapalenie skóry,
pemfigoid pęcherzowy lub
liszajowata wysypka na skórze lub
błonach śluzowych,
łysienie plackowate
Zaburzenia
mięśniowo-
szkieletowe i
tkanki łącznej
Często - skurcze mięśni, ból mięśni
Niezbyt często osłabienie i skurcze
mięśni
bóle stawów
Zaburzenia nerek
i dróg moczowych
Niezbyt często - zaburzenia czynności nerek, w
tym ostra niewydolność nerek,
zwiększone wydzielanie moczu,
nasilenie istniejącego
białkomoczu,
zwiększone stężenie mocznika we
krwi,
zwiększenie stężenia kreatyniny
we krwi
Zaburzenia
układu
rozrodczego i
piersi
Niezbyt często - przejściowa impotencja związana
z zaburzeniami erekcji,
zmniejszone libido
Rzadko zaburzenia erekcji -
Częstość nieznana - ginekomastia
Zaburzenia ogólne
i stany w miejscu
podawania
Często zmęczenie* ból w klatce piersiowej,
zmęczenie
Niezbyt często astenia** gorączka
Rzadko - astenia
Badania
diagnostyczne
Rzadko Zwiększenie stężenia
triglicerydów we
krwi,
Zwiększenie
aktywności
enzymów
wątrobowych
(AlAT, AspAT)
-
*Objawy te pojawiają się szczególnie na początku leczenia. Zazwyczaj są łagodne i często ustępują
w ciągu 1-2 tygodni.
**Częstość występowania tych działań niepożądanych to: często u pacjentów z przewlekłą
niewydolnością serca.
*** Częstość występowania tych działań niepożądanych to: bardzo często u pacjentów z przewlekłą
niewydolnością serca.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.