Dane pochodzą z oficjalnych ulotek i ChPL. Zostały wyodrębnione automatycznie (częściowo z użyciem AI), więc treści mogą być niepełne, przybliżone lub błędne. Wiążący jest zawsze oryginalny dokument. Brak informacji w serwisie nie oznacza, że jej nie ma. To nie jest porada medyczna, ranking ani polecenie leku: o wyborze i dawkowaniu decyduje lekarz lub farmaceuta. Nie odstawiaj leków na własną rękę. W razie nagłego, ciężkiego objawu dzwoń pod 112.
Podmiot odpowiedzialnyFirma, która posiada pozwolenie na dopuszczenie leku do obrotu i odpowiada za produkt wobec organów.
ZamiennikiLek o tej samej substancji czynnej; w grupie pierwszej także o tej samej mocy i takiej samej postaci. o tej samej mocy i postaci · 4 leki
Ta sama substancja, moc i postać; kolejność alfabetyczna według nazwy, potem podmiotu, to nie jest ranking. Zamiennik nie oznacza, że lek można zmienić bez konsultacji: decyzję podejmuje lekarz lub farmaceuta.
ZamiennikiLek o tej samej substancji czynnej; w grupie pierwszej także o tej samej mocy i takiej samej postaci.: ta sama substancja, inna moc lub postać · 10 leków
Wspólna lista dla wszystkich mocy na tej stronie (kolejność alfabetyczna według nazwy, to nie jest ranking); produkty o tej samej mocy i grupie postaci są wymienione przy odpowiedniej mocy powyżej.
Nazwa
PostaćForma, w jakiej lek jest podawany, np. tabletki powlekane, syrop, roztwór do wstrzykiwań.
SubstancjaSkładnik leku odpowiedzialny za jego działanie.
Podmiot odpowiedzialnyFirma, która posiada pozwolenie na dopuszczenie leku do obrotu i odpowiada za produkt wobec organów.
Biegunkawskazanie z ChPL źródło: „Biegunka podróżnych u dorosłych wywołana przez enteropatogenne szczepy E. coli.” · ChPL, pkt 4.1
Infekcje bakteryjnewskazanie z ChPL źródło: „Produkt leczniczy Biseptol stosowany jest w leczeniu następujących zakażeń bakteryjnych:” · ChPL, pkt 4.1 źródło: „Mikrobiologicznie potwierdzone zapalenie płuc powodowane przez Pneumocystis jirovecii i zapobieganie zakażeniom tym drobnoustrojem w szczególności u pacjentów ze zmniejszoną odpornością (np. AIDS).” · ChPL, pkt 4.1
Przewlekłe zapalenie oskrzeliwskazanie z ChPL źródło: „Zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli, powodowane przez wrażliwe szczepy Streptococcus pneumoniae lub H. influenzae, jeśli w opinii lekarza zastosowanie leku złożonego jest korzystniejsze od monoterapii.” · ChPL, pkt 4.1
Zakażenia dróg moczowychwskazanie z ChPL źródło: „Produkt leczniczy Biseptol stosowany jest w leczeniu następujących zakażeń bakteryjnych: Zakażenia dróg moczowych powodowane przez wrażliwe szczepy E. coli, Klebsiella spp., Enterobacter spp., Morganella morganii, Proteus mirabilis i Proteus vulgaris.” · ChPL, pkt 4.1 źródło: „Uwaga: Niepowikłane zakażenia dróg moczowych w pierwszej kolejności należy leczyć pojedynczym lekiem przeciwbakteryjnym.” · ChPL, pkt 4.1
Zapalenie ucha środkowegowskazanie z ChPL źródło: „Ostre zapalenie ucha środkowego, powodowane przez wrażliwe szczepy S. pneumoniae i H.” · ChPL, pkt 4.1
Kiedy nie stosować (wg ChPL 4.3) wyodrębnione automatycznie
Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Produkt leczniczy jest przeciwwskazany, jeśli u pacjenta stwierdzono:
nadwrażliwość na kotrimoksazol (sulfametoksazol z trimetoprimem), którykolwiek składnik pomocniczy, sulfonamidy lub trimetoprim
rozpoznane uszkodzenie miąższu wątroby
ciężką niewydolność nerek – klirens kreatyniny <15 mL/min (patrz punkt 4.2), gdy nie ma możliwości oznaczania stężenia leku w osoczu
niedokrwistość megaloblastyczną spowodowaną przez niedobór kwasu foliowego, Kotrimoksazolu nie należy stosować u dzieci w wieku poniżej 2 miesięcy. Kotrimoksazolu nie należy stosować w skojarzeniu z dofetylidenem (patrz punkt 4.5).
białyżółtyokrągłynadruk: Bs Biseptol 120 - tabletki barwy białej o żółtawym odcieniu, okrągłe, obustronnie płaskie z fazą, jednostronnie grawerowane literami ”Bs”. Biseptol 480- tabletki barwy białej o żółtawym odcieniu, okrągłe, obustronnie płaskie z fazą, jednostronnie grawerowane znakiem „-„, nad którym znajdują się litery „Bs”, Biseptol 960 - tabletki barwy białej o żółtawym odcieniu, okrągłe, obustronnie płaskie, jednostronnie grawerowane znakiem „-„. źródło: ChPL, pkt 3
Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
dokument nie rozstrzyga (brak danych lub badań)źródło: „Brak danych dotyczących wpływu produktu leczniczego na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.” · ChPL, pkt 4.7
Działania niepożądane
72 pozycji, według częstości
często: wysypki alergiczne; hiperkaliemia(w przypadku stosowania dużych dawek); nudności; biegunka; wysypka; pokrzywka
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
Wiek i masa ciała
nie zaleca się poniżej 6 lat źródło: „Dzieci w wieku poniżej 6 lat: nie zaleca się stosowania tabletek ze względu na ryzyko zachłyśnięcia; dla młodszych dzieci, w wieku poniżej 6 lat, dostępne są produkty lecznicze w postaci zawiesiny.” · ChPL, pkt 4.2
nie stosować poniżej 2 miesięcy źródło: „– nadwrażliwość na kotrimoksazol (sulfametoksazol z trimetoprimem), którykolwiek składnik pomocniczy, sulfonamidy lub trimetoprim, – rozpoznane uszkodzenie miąższu wątroby, – ciężką niewydolność nerek – klirens kreatyniny <15 mL/min (patrz punkt 4.2), gdy nie ma możliwości oznaczania stężenia leku w osoczu, – niedokrwistość megaloblastyczną spowodowaną przez niedobór kwasu foliowego, Kotrimoksazolu nie należy stosować u dzieci w wieku poniżej 2 miesięcy.” · ChPL, pkt 4.3
Maksymalna dawka wg dokumentu
1920 mg (kotrimoksazolu) na dobę · dzieci · pod nagłówkiem „Powierzchnia ciała” źródło: „Maksymalna dawka dobowa wynosi 1920 mg kotrimoksazolu (4 tabletki Biseptol 480 lub 2 tabletki” · ChPL, pkt 4.2
Dawkowanie wg grup (cytat)
Dzieci w wieku poniżej 6 lat: „Dzieci w wieku poniżej 6 lat: nie zaleca się stosowania tabletek ze względu na ryzyko zachłyśnięcia; dla młodszych dzieci, w wieku poniżej 6 lat, dostępne są produkty lecznicze w postaci zawiesiny.”
Dorośli i młodzież„Dorośli i młodzież: 960 mg kotrimoksazolu (8 tabletek Biseptol 120 lub 2 tabletki Biseptol 480 lub 1 tabletka Biseptol 960) raz na dobę, przez 7 dni. W przypadku słabej tolerancji leku można rozważyć zmniejszenie dawki dobowej do 480 mg. Wyniki badania przeprowadzonego u pacjentów zakażonych wirusem HIV wskazują również na skuteczność zastosowania 480 mg kotrimoksazolu raz na dobę.”
Dzieci: „Dzieci: 900 mg kotrimoksazolu/m2 pc. na dobę w 2 równych dawkach podzielonych co 12 godzin przez kolejne 3 dni tygodnia.”
Ciąża„Ciąża Nie wykazano w sposób jednoznaczny ryzyka wystąpienia wad rozwojowych płodu u kobiet leczonych we wczesnym okresie ciąży kotrimoksazolem. Wyniki dwóch dużych badań obserwacyjnych wskazują na zwiększenie ryzyka samoistnego poronienia o 2 do 3,5 razy u kobiet, u których zastosowano trimetoprim w monoterapii lub w skojarzeniu z sulfametoksazolem w pierwszym trymestrze ciąży w porównaniu z kobietami, u których nie zastosowano antybiotyków lub zastosowano penicyliny. W doświadczeniach na zwierzętach bardzo wysokie dawki kotrimoksazolu powodowały powstawanie wad rozwojowych u płodu, typowych dla substancji antagonistycznych dla kwasu foliowego.”(początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie)
Karmienie piersią„Karmienie piersią Zarówno trimetoprim jak i sulfametoksazol przenikają do mleka ludzkiego. Chociaż ilość leku przyjmowana przez dziecko karmione mlekiem leczonej kotrimoksazolem matki jest niewielka, należy rozważyć ryzyko dla dziecka (żółtaczka jąder podkorowych mózgu, nadwrażliwość) wobec oczekiwanych korzyści terapeutycznych dla matki (patrz punkt 5.2).”
Płodność: „Płodność Brak dostępnych danych dotyczących wpływu na płodność.”
jedzenie i napoje: „1920 mg do 2880 mg (4 do 6 tabletek Biseptol 480 lub 2 do 3 tabletek Biseptol 960) kotrimoksazolu stosowanych jednorazowo, przyjmowanych w miarę możliwości wieczorem po kolacji lub przed snem.” źródło: ChPL, pkt 4.2
jedzenie i napoje: „Lek podaje się doustnie w czasie jedzenia lub tuż po posiłku.” źródło: ChPL, pkt 4.2
alkohol„Kotrimoksazol należy ostrożnie stosować u pacjentów z niewydolnością nerek (patrz: punkt 4.2), z niedoborem kwasu foliowego (np. w wieku podeszłym, u osób uzależnionych od alkoholu, leczonych lekami przeciwdrgawkowymi, u osób z zespołem złego wchłaniania oraz niedożywionych), u osób z ciężkimi objawami alergicznymi lub chorych na astmę oskrzelową.”źródło: ChPL, pkt 4.4
Tabele z dokumentów wyodrębnione automatycznie
Dawkowanie wg masy ciała (tabela z dokumentu): Tabela 1. Maksymalne dawki produktu Biseptol w zależności od masy ciała pacjentów z zapaleniem płuc wywołanym przez Pneumocystis jirovecii.
Z ulotkiOficjalna informacja dla pacjenta dołączana do opakowania leku. i ChPLOficjalny dokument dla lekarzy i farmaceutów z pełnymi informacjami o leku.wyodrębnione automatycznie
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w
punkcie 6.1.
Produkt leczniczy jest przeciwwskazany, jeśli u pacjenta stwierdzono:
– nadwrażliwość na kotrimoksazol (sulfametoksazol z trimetoprimem), którykolwiek składnik
pomocniczy, sulfonamidy lub trimetoprim,
– rozpoznane uszkodzenie miąższu wątroby,
– ciężką niewydolność nerek – klirens kreatyniny <15 mL/min (patrz punkt 4.2), gdy nie ma
możliwości oznaczania stężenia leku w osoczu,
– niedokrwistość megaloblastyczną spowodowaną przez niedobór kwasu foliowego,
Kotrimoksazolu nie należy stosować u dzieci w wieku poniżej 2 miesięcy.
Kotrimoksazolu nie należy stosować w skojarzeniu z dofetylidenem (patrz punkt 4.5).
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Jeśli w przebiegu leczenia kotrimoksazolem wystąpią: wysypka, ból gardła, gorączka, ból stawów,
kaszel, duszność lub żółtaczka, może to wskazywać na występujące bardzo rzadko, ale potencjalnie
niebezpieczne działania niepożądane i powinno stać się sygnałem do natychmiastowego odstawienia
leku.
Kotrimoksazol należy ostrożnie stosować u pacjentów z niewydolnością nerek (patrz: punkt 4.2), z
niedoborem kwasu foliowego (np. w wieku podeszłym, u osób uzależnionych od alkoholu, leczonych
lekami przeciwdrgawkowymi, u osób z zespołem złego wchłaniania oraz niedożywionych), u osób z
ciężkimi objawami alergicznymi lub chorych na astmę oskrzelową.
Stosowanie kotrimoksazolu w paciorkowcowym zapaleniu gardła w stosunkowo dużym odsetku
kończy się niepowodzeniem, ponieważ nie udaje się uzyskać eliminacji bakterii. Kotrimoksazol nie
nadaje się do leczenia paciorkowcowego zapalenia gardła i migdałków.
Ciężkie działania niepożądane
Opisano rzadkie przypadki groźnych dla życia powikłań związanych ze stosowaniem sulfonamidów,
w tym ostrej martwicy wątroby, niedokrwistości aplastycznej, agranulocytozy, innych zaburzeń składu
krwi i ciężka postać wysiękowa rumienia wielopostaciowego – zespół Stevensa-Johnsona, (ang. SJS –
Stevens-Johnson Syndrome), toksyczna nekroliza naskórka (ang. TEN – Toxic Epidermal Necrolysis),
wysypka polekowa, której towarzyszy zwiększenie liczby granulocytów kwasochłonnych we krwi
oraz objawy ogólnoustrojowe (ang. DRESS – Drug Rash with Eosinophilia and Systemic Symptoms).
- Należy poinformować pacjentów o objawach podmiotowych i przedmiotowych reakcji skórnych
oraz konieczności dokładnego ich monitorowania. Największe ryzyko rozwinięcia SJS, TEN lub
DRESS występuje w ciągu pierwszych tygodni leczenia.
- Należy przerwać leczenie produktem Biseptol, jeżeli pojawią się objawy przedmiotowe lub
podmiotowe SJS, TEN lub DRESS (na przykład postępująca wysypka skórna często z
pęcherzami lub pojawienie się zmian na błonach śluzowych).
- Najlepsze wyniki w leczeniu SJS, TEN i DRESS uzyskuje się przez wczesne ich rozpoznanie
i natychmiastowe odstawienie leku, który je mógł wywołać. Wczesne odstawienie leku wiąże się
z lepszym rokowaniem.
- Jeśli podczas leczenia produktem Biseptol wystąpił u pacjenta zespół Stevensa-Johnsona lub
toksycznej nekrolizy naskórka, nie należy w przyszłości wznawiać leczenia tym produktem
leczniczym.
Wpływ na nerki
Sulfonamidy, w tym kotrimoksazol, mogą powodować zwiększoną diurezę, w szczególności u
pacjentów z obrzękami pochodzenia sercowego.
Należy dokładnie monitorować stężenie potasu w surowicy krwi oraz czynność nerek u pacjentów
przyjmujących duże dawki kotrimoksazolu, stosowane u pacjentów z zapaleniem płuc wywołanym
przez Pneumocystis jirovecii, lub u pacjentów przyjmujących standardową dawkę kotrimoksazolu, u
których występują zaburzenia metabolizmu potasu lub niewydolność nerek. Jednoczesne stosowanie
produktów leczniczych powodujących hiperkaliemię w skojarzeniu ze spironolaktonem może
prowadzić do ciężkiej hiperkaliemii (patrz punkt 4.5).
Szczególne populacje pacjentów
W przypadku niewydolności nerek dawkę należy odpowiednio dostosować (patrz punkt 4.2). Pacjenci
z ciężką niewydolnością nerek (tj. z klirensem kreatyniny 15-30 mL/min) przyjmujący kotrimoksazol
powinni być dokładnie monitorowani z powodu możliwości wystąpienia objawów przedmiotowych i
podmiotowych toksyczności, takich jak mdłości, wymioty i hiperkaliemia.
U pacjentów w podeszłym wieku występuje zwiększone ryzyko ciężkich reakcji niepożądanych na
kotrimoksazol, w tym niewydolności nerek lub wątroby. Najczęściej opisywanymi ciężkimi objawami
niepożądanymi w podeszłym wieku są ciężkie reakcje skórne, zahamowanie czynności szpiku oraz
trombocytopenia z plamicą lub bez. Jednoczesne stosowanie leków moczopędnych zwiększa ryzyko
plamicy.
U chorych na AIDS leczonych kotrimoksazolem z powodu zakażenia Pneumocystis jirovecii częściej
występują objawy niepożądane, zwłaszcza wysypki, gorączka, leukopenia, zwiększenie aktywności
aminotransferaz w surowicy, hiperkaliemia i hiponatremia.
Leczenie długotrwałe
Należy wykonywać regularne badania krwi u pacjentów poddawanych przedłużonemu leczeniu
kotrimoksazolem. W przypadku znaczącego zmniejszenia się wartości któregokolwiek z elementów
krwi, należy przerwać podawanie produktu leczniczego Biseptol.
Poza wyjątkowymi sytuacjami, nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Biseptol u pacjentów z
poważnymi zaburzeniami hematologicznymi.
Odnotowano przypadki pancytopenii u pacjentów, którzy przyjmowali kotrimoksazol (patrz punkt 4.3
i 4.5).
Hematologiczne objawy niepożądane związane z niedoborem kwasu foliowego mogą wystąpić u osób
w podeszłym wieku, u pacjentów z wcześniej istniejącym niedoborem kwasu foliowego lub u
pacjentów z niewydolnością nerek. Objawy te ustępują po podaniu kwasu foliowego.
Podczas długotrwałego leczenia kotrimoksazolem (szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek)
należy regularnie wykonywać badania moczu oraz czynności nerek. Podczas leczenia należy zapewnić
odpowiednią podaż płynów oraz diurezę, aby zapobiec krystalurii.
W związku z możliwością wystąpienia hemolizy, nie należy stosować produktu leczniczego Biseptol u
pacjentów z niedoborem G6PD, z wyjątkiem absolutnej konieczności. W takim wypadku należy
podawać wyłącznie minimalne dawki leku.
Podobnie jak w przypadku innych leków zawierających sulfonamidy zaleca się ostrożność podczas
leczenia pacjentów z porfirią i zaburzeniami czynności tarczycy.
Pacjenci należący do grupy „osób wolno acetylujących” mogą mieć większą skłonność do
indywidualnej odczynowości na sulfonamidy (zjawisko idiosynkrazji).
W czasie podawania kotrimoksazolu (podobnie, jak w czasie podawania innych środków
przeciwbakteryjnych) może wystąpić rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy.
Przebieg choroby może mieć charakter od łagodnego do zagrażającego życiu. Dlatego ważne jest
właściwe rozpoznanie tej choroby u pacjentów, u których w trakcie stosowania leku
przeciwbakteryjnego wystąpiła biegunka. Leczenie środkami przeciwbakteryjnymi wpływa na zmianę
fizjologicznej flory okrężnicy i może spowodować nadmierne zwiększenie ilości laseczek
beztlenowych. Toksyny wytwarzane przez Clostridioides difficile są jedną z głównych przyczyn
zapalenia okrężnicy. W łagodnych przypadkach rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy wystarcza
zwykle przerwanie podawania leku. W przypadkach średnio ciężkich i ciężkich należy podawać
pacjentom płyny, elektrolity, białko oraz środki przeciwbakteryjne działające na Clostridioides
difficile (metronidazol lub wankomycyna). Nie należy podawać leków hamujących perystaltykę ani
innych działających zapierająco.
Działanie toksyczne na układ oddechowy
W trakcie leczenia kotrimoksazolem bardzo rzadko występowały przypadki ciężkiego działania
toksycznego na układ oddechowy, czasami przekształcającego się w zespół ostrej niewydolności
oddechowej (ang. acute respiratory distress syndrome, ARDS). Pierwszymi objawami ARDS mogą
być takie objawy ze strony płuc, jak kaszel, gorączka i duszności, z jednoczesnymi objawami
radiologicznymi wskazującymi na nacieki płucne oraz osłabieniem czynności płuc. W takich
okolicznościach należy przerwać leczenie kotrimoksazolem i zastosować odpowiednią terapię.
Limfohistiocytoza hemofagocytowa
Bardzo rzadko u pacjentów leczonych kotrimoksazolem występowały przypadki limfohistiocytozy
hemofagocytowej (ang. haemophagocytic lymphohistiocytosis, HLH). Jest to zagrażający życiu zespół
nieprawidłowej aktywacji immunologicznej, charakteryzujący się występowaniem takich klinicznych
objawów przedmiotowych i podmiotowych, jak nasilone zapalenie uogólnione (np. gorączka,
hepatosplenomegalia, hipertriglicerydemia, hipofibrynogenemia, duże stężenie ferrytyny w surowicy,
cytopenie i hemofagocytoza). Pacjentów z wczesnymi objawami nieprawidłowej aktywacji
immunologicznej należy niezwłocznie zdiagnozować. Jeśli rozpozna się HLH, należy przerwać
leczenie kotrimoksazolem.
Produkt leczniczy Biseptol 960 zawiera sód.
Produkt Biseptol 960 zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, to znaczy lek uznaje się za
„wolny od sodu”.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Interakcje farmakokinetyczne
Leki transportowane przez OCT2
Trimetoprim jest inhibitorem organicznego transportera kationów 2 (ang. Organic Cation Transporter
2, OCT2) i słabym inhibitorem CYP2C8. Sulfametoksazol jest słabym inhibitorem CYP2C9.
Ogólnoustrojowa ekspozycja na leki transportowane przez OCT2 może wzrastać, gdy są podawane
jednocześnie z kotrimoksazolem. Przykłady obejmują dofetylid, amantadynę, memantynę oraz
lamiwudynę.
Dofetylid
TMP-SMZ nie należy podawać w skojarzeniu z dofetylidem (patrz punkt 4.3).
Udowodniono, że trimetoprim, hamuje nerkowe wydzielanie dofetylidu. Skojarzenie trimetoprimu
(160 mg) z sulfametoksazolem (800 mg) podawane dwa razy na dobę razem z dofetylidem w dawce
500 μg podawanej dwa razy na dobę przez 4 dni powodowało zwiększenie pola pod krzywą zależności
stężenia od czasu (ang. AUC od Area Under the Curve) dofetylidu o 103% oraz zwiększenie wartości
maksymalnego stężenia (Cmax) o 93%. Dofetylid może powodować ciężkie arytmie komorowe
związane z wydłużeniem odstępu QT, w tym torsades de pointes, które bezpośrednio związane są ze
stężeniem dofetylidu w osoczu krwi.
Amantadyna i memantyna
Pacjenci przyjmujące amantadynę lub memantynę mogą być narażeni na zwiększone ryzyko
niepożądanych zdarzeń neurologicznych, np. majaczenie (delirium) i mioklonie.
Leki metabolizowane głównie przez CYP2C8
Ogólnoustrojowa ekspozycja na leki metabolizowane głównie przez CYP2C8 może się zwiększać
przy jednoczesnym podawaniu z kotrimoksazolem. Przykłady obejmują paklitaksel, amiodaron,
dapson, repaglinid, rozyglitazon oraz pioglitazon.
Paklitaksel i amiodaron mają wąski indeks terapeutyczny. W związku z tym nie zaleca się ich
jednoczesnego stosowania z kotrimoksazolem.
Dapson
Zarówno dapson jak i kotrimoksazol mogą powodować methemoglobinemię, skąd wynika możliwość
interakcji zarówno farmakokinetycznych, jak i farmakodynamicznych. Pacjentów otrzymujących
dapson i kotrimoksazol należy kontrolować w kierunku methemoglobinemii. Jeśli możliwe, należy
rozważyć alternatywne terapie.
Repaglinid, rosiglitazon, pioglitazon
Pacjentów otrzymujących repaglinid, rozyglitazon lub pioglitazon należy regularnie kontrolować w
kierunku hipoglikemii.
Leki metabolizowane głównie przez CYP2C9
Ogólnoustrojowa ekspozycja na leki metabolizowane głównie przez CYP2C9 może wzrastać przy
jednoczesnym podawaniu z kotrimoksazolem. Przykłady obejmują kumaryny (warfarynę,
acenokumarol, fenprokumon), fenytoinę oraz pochodne sulfonylomocznika (glibenlamid, gliklazyd,
glipizyd, chlorpropamid oraz tolbutamid).
Kumaryny
Kotrimoksazol może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych w stopniu wymagającym
modyfikacji dawkowania. U pacjentów otrzymujących kumaryny należy kontrolować krzepnięcie.
Fenytoina
Kotrimoksazol hamuje metabolizm fenytoiny; u osób zażywających oba leki okres półtrwania
fenytoiny wydłuża się o około 39%, zaś klirens fenytoiny zmniejsza się o około 27%.
Pochodne sulfonylomocznika
Kotrimoksazol może zwiększać działanie podawanych jednocześnie leków przeciwcukrzycowych
pochodnych sulfonylomocznika (w tym glibenklamid, gliklazyd, glipizyd, chlorpropamid i
tolbutamid) i powodować ryzyko wystąpienia hipoglikemii. Należy regularnie kontrolować w
kierunku hipoglikemii.
Digoksyna
Kotrimoksazol może zwiększać stężenie digoksyny w osoczu u niektórych pacjentów w podeszłym
wieku. Należy kontrolować stężenie digoksyny w surowicy krwi.
Interakcje farmakodynamiczne oraz interakcje o niezdefiniowanym mechanizmie
Częstość występowania i nasilenie mielotoksycznych i nefrotoksycznych działań niepożądanych może
zwiększyć się, jeśli kotrimoksazol jest podawany jednocześnie z innymi lekami o potwierdzonym
działaniu mielosupresyjnym lub nefrotoksycznym, takimi jak analogi nukleozydów, takrolimus,
azatiopryna lub merkaptopuryna. Pacjenci przyjmujący kotrimoksazol jednocześnie z tymi lekami
powinni być monitorowani z powodu możliwości wystąpienia mielo- i (lub) nefrotoksyczności.
Klozapina
Należy unikać jednoczesnego podawania z klozapiną, lekiem mogącym powodować wystąpienie
agranulocytozy.
Tiazydowe leki moczopędne
U pacjentów w podeszłym wieku kojarzenie kotrimoksazolu z niektórymi lekami moczopędnymi,
zwłaszcza tiazydowymi, zwiększa ryzyko trombocytopenii. U pacjentów przyjmujących diuretyki
należy regularnie kontrolować liczbę płytek.
Metotreksat
Kotrimoksazol zwiększa stężenie wolnej frakcji metotreksatu w surowicy na skutek wypierania
z połączeń z białkami zwiększając tym samym całkowity wpływ metotreksatu na organizm. Zgłaszano
przypadki pancytopenii u pacjentów przyjmujących jednocześnie trimetoprim i metotreksat (patrz
punkt 4.4). Trimetoprim wykazuje niskie powinowactwo do ludzkiej reduktazy dehydrofolianowej,
może natomiast zwiększać toksyczność metotreksatu, szczególnie jeśli występują czynniki ryzyka,
takie jak: podeszły wiek, hipoalbuminemia, nieprawidłowa czynność nerek, zmniejszenie rezerwy
szpiku kostnego oraz u pacjentów otrzymujących wysokie dawki metotreksatu. Pacjentów z grupy
ryzyka należy leczyć kwasem foliowym lub folinianem wapnia w celu przeciwdziałania
niekorzystnemu wpływowi metotreksatu na hemopoezę.
Pirymetamina
Kotrimoksazol z pirymetaminą w dawkach przekraczających 25 mg, może wywołać niedokrwistość
megaloblastyczną.
Leki oszczędzające potas (inhibitory konwertazy angiotensyny, blokery receptora angiotensynowego)
Wskutek działania oszczędzającego potas przez kotrimoksazol, należy zachować ostrożność, gdy
kotrimoksazol jest podawany jednocześnie z innymi lekami, które zwiększają poziom potasu w
surowicy, np. inhibitorami konwertazy angiotensyny oraz blokerami receptora angiotensyny, lekami
moczopędnymi oszczędzającymi potas (spironolakton) i prednizolonem. Jednoczesne stosowanie tych
leków może prowadzić do istotnej klinicznie hiperkaliemii.
Cyklosporyna
U pacjentów po przeszczepieniu nerki, leczonych kotrimoksazolem i cyklosporyną, obserwuje się
przemijające zaburzenia czynności przeszczepionej nerki, objawiające się zwiększeniem stężenia
kreatyniny w surowicy, co prawdopodobnie jest wywołane działaniem trimetoprimu.
Leki hipoglikemizujące
Rzadko może wystąpić ciężka hipoglikemia. Należy ostrzec pacjenta i zalecić częstsze kontrolowanie
stężenia glukozy we krwi. Może zaistnieć konieczność zmiany dawki doustnych leków
przeciwcukrzycowych w trakcie i po zakończeniu stosowania leku Biseptol.
Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
Kotrimoksazol może zmniejszać skuteczność trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych.
Sulfonamidy wykazują podobieństwo chemiczne do niektórych leków przeciwtarczycowych, leków
moczopędnych (acetazolamidu i tiazydów) oraz doustnych leków przeciwcukrzycowych, co może być
przyczyną alergii krzyżowej.
Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych:
– Trimetoprim może modyfikować wyniki oznaczania stężenia metotreksatu w surowicy metodą
enzymatyczną, nie wpływa zaś na oznaczenia wykonywane metodami radioimmunologicznymi.
– Kotrimoksazol może zawyżać o około 10% wyniki próby Jaffego z zasadowym pikrynianem na
kreatyninę.
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Najczęściej występują dolegliwości ze strony układu pokarmowego (nudności, biegunka, wymioty)
oraz zmiany skórne (wysypka, pokrzywka).
Poniżej zastosowano następujące kryteria określające częstość występowania:
Bardzo często ≥1/10, często ≥1/100 i <1/10, niezbyt często ≥1/1000 i <1/100, rzadko ≥1/10 000
i <1/1000, bardzo rzadko <1/10 000.
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Bardzo rzadko: leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, niedokrwistość (megaloblastyczna,
hemolityczna i (lub) autoimmunologiczna, aplastyczna), agranulocytoza, methemoglobinemia,
eozynofilia, plamica, hemoliza u niektórych wrażliwych pacjentów z niedoborem G-6-PD.
Zaburzenia układu immunologicznego
Często: wysypki alergiczne.
Rzadko: guzkowe zapalenie okołotętnicze.
Bardzo rzadko: zespół choroby posurowiczej, reakcje anafilaktyczne (w tym ciężkie, zagrażające
życiu), obrzęk naczynioruchowy, gorączka polekowa, plamica Henocha-Schoenleina, dreszcze,
objawy nadwrażliwości ze strony układu oddechowego, przekrwienie spojówki i twardówki oka.
Zaburzenia serca
Bardzo rzadko: alergiczne zapalenie mięśnia sercowego.
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
Często: hiperkaliemia(w przypadku stosowania dużych dawek).
Rzadko: hipoglikemia.
Bardzo rzadko: hiponatremia, brak łaknienia, kwasica metaboliczna.
Zaburzenia układu nerwowego
Bardzo rzadko: apatia, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, ataksja, dreszcze, depresja, zmęczenie,
omamy, ból głowy, bezsenność, nerwowość, nerwica obwodowa, drgawki, zawroty głowy.
Zaburzenia ucha i błędnika
Bardzo rzadko: szumy uszne i zawroty głowy.
Zaburzenia oka
Bardzo rzadko: zapalenie błony naczyniowej.
Zaburzenia naczyniowe
Częstość nieznana: wstrząs krążeniowy.
Zaburzenia układu oddechowego klatki piersiowej i śródpiersia
Bardzo rzadko: duszność, kaszel, nacieki w płucach.
Zaburzenia żołądka i jelit
Często: nudności, biegunka.
Rzadko: bóle brzucha, wymioty, zapalenie jamy ustnej.
Bardzo rzadko: rzekomobłoniaste zapalenie jelit, zapalenie trzustki, zapalenie głośni.
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Bardzo rzadko: zwiększenie aktywności aminotransferaz, zapalenie wątroby niekiedy z żółtaczką
cholestatyczną lub martwicą wątroby, hiperbilirubinemia.
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Często: wysypka, pokrzywka.
Rzadko: nadwrażliwość na światło, złuszczające zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy.
Bardzo rzadko: zgłaszano przypadki zespołu Stevens-Johnsona (ang. SJS), toksycznej nekrolizy
naskórka (ang. TEN) i wysypki polekowej, której towarzyszy eozynofilia i objawy ogólnoustrojowe
(patrz punkt 4.4).
Częstość nieznana: ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa (Zespół Sweeta).
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
Bardzo rzadko: bóle stawów, bóle mięśni, rabdomioliza (głównie u chorych na AIDS), toczeń
rumieniowaty systemowy.
Zaburzenia nerek i dróg moczowych
Rzadko: nasilenie diurezy.
Bardzo rzadko: krystaluria, niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczny zespół
nerczycowy z oligurią lub anurią, zwiększenie stężenia azotu mocznikowego, zwiększenie stężenia
kreatyniny w surowicy.
Inne
Osłabienie, uczucie zmęczenia, bezsenność.
Opis wybranych działań niepożądanych
Większość obserwowanych zmian hematologicznych przebiegała łagodnie, bezobjawowo i ustępowała
po odstawieniu leku.
Jak w przypadku każdego leku, u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku mogą wystąpić
reakcje alergiczne. Najczęstsze reakcje skórne obserwowane podczas stosowania kotrimoksazolu
wykazywały na ogół niewielkie nasilenie i szybko ustępowały po odstawieniu leku.
Nacieki płucne obserwowane w związku z eozynofilowym lub alergicznym zapaleniem pęcherzyków
płucnych mogą objawiać się kaszlem i dusznością (patrz punkt 4.4).
Duże dawki trimetoprimu, jakie stosuje się w leczeniu zapalenia płuc wywoływanego przez
Pneumocystis jirovecii, indukują u znacznej liczby pacjentów postępujące, ale odwracalne
zwiększenie stężenia potasu w surowicy. Nawet po zastosowaniu w standardowych dawkach,
trimetoprim może spowodować hiperkaliemię u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu potasu,
z niewydolnością nerek lub przyjmujących produkty lecznicze zwiększające stężenie potasu (patrz
punkt 4.4).
Notowano przypadki hipoglikemii u osób niechorujących na cukrzycę leczonych kotrimoksazolem,
występującej zwykle po kilku dniach leczenia (patrz punkt 4.5). Na szczególne ryzyko narażeni są
pacjenci z zaburzoną czynnością nerek, chorobami wątroby, niedożywieni lub otrzymujący duże
dawki kotrimoksazolu.
Wstrząs krążeniowy
W związku ze stosowaniem sulfametoksazolu z trimetoprimem – zwłaszcza u pacjentów z osłabioną
odpornością – występowały przypadki wstrząsu krążeniowego, często z jednoczesną gorączką,
niereagującego na standardowe leczenie nadwrażliwości.
Częstość występowania działań niepożądanych wydaje się być zwiększona u pacjentów z AIDS.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa,
Tel.: + 48 22 49 21 301,
Faks: + 48 22 49 21 309,
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można również zgłaszać podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dane rejestrowe
SubstancjaSkładnik leku odpowiedzialny za jego działanie.
Postać
Numer pozwoleniaNumer pozwolenia na dopuszczenie do obrotu wydanego dla leku.
Numer w rejestrzeIdentyfikator produktu w Rejestrze Produktów Leczniczych.