Prograf
Dane pochodzą z oficjalnych ulotek i ChPL. Zostały wyodrębnione automatycznie (częściowo z użyciem AI), więc treści mogą być niepełne, przybliżone lub błędne. Wiążący jest zawsze oryginalny dokument. Brak informacji w serwisie nie oznacza, że jej nie ma. To nie jest porada medyczna, ranking ani polecenie leku: o wyborze i dawkowaniu decyduje lekarz lub farmaceuta. Nie odstawiaj leków na własną rękę. W razie nagłego, ciężkiego objawu dzwoń pod 112.
To jedna z postaci produktu Prograf (Astellas Pharma Sp. z o.o.): zobacz wszystkie postacie, moce i opakowania.
- Podmiot odpowiedzialny
- Astellas Pharma Sp. z o.o.
- Substancje czynne
- Tacrolimusum: 0,5 mg
- Stan bazy na dzień
- 2026-10-22
Dostępne moce i opakowania · 1 pozycja
| Nazwa | Postać | Opakowania | Dostępność |
|---|---|---|---|
| Prograf 0,5 mg | Kapsułki | 30 kaps., 60 kaps. | na receptę (Rx) |
Zamienniki: ta sama substancja, inna moc lub postać · 9 leków
Wspólna lista dla wszystkich mocy na tej stronie (kolejność alfabetyczna według nazwy, to nie jest ranking); produkty o tej samej mocy i grupie postaci są wymienione przy odpowiedniej mocy powyżej.
Zamiennik nie oznacza, że lek można zmienić bez konsultacji: decyzję podejmuje lekarz lub farmaceuta.
| Nazwa | Postać | Substancja | Podmiot odpowiedzialny |
|---|---|---|---|
| Advagraf | Kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde | Tacrolimusum: 0,5 mg, 1 mg, 5 mg | Astellas Pharma Europe B.V. |
| Cidimus | Kapsułki twarde | Tacrolimusum: 0,511 mg, 1,022 mg, 5,11 mg | Sandoz GmbH |
| Dailiport | Kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde | Tacrolimusum: 0,5 mg, 1 mg, 3 mg, 5 mg | Sandoz GmbH |
| Modigraf | Granulat do sporządzania zawiesiny doustnej | Tacrolimusum: 0,2 mg, 1 mg | Astellas Pharma Europe B.V. |
| Prograf | Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji | Tacrolimusum 5 mg | Astellas Pharma Sp. z o.o. |
| Prograf | Kapsułki twarde | Tacrolimusum: 1 mg, 5 mg | Astellas Pharma Sp. z o.o. |
| Qvaya | Emulsja na skórę | Tacrolimusum 1 mg/ml | Glenmark Pharmaceuticals s.r.o. |
| Tacforius | Kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde | Tacrolimusum: 0,5 mg, 1 mg, 3 mg, 5 mg | Teva B.V. |
| Tacrolimusum Delfarma | Maść | Tacrolimusum 0,1% | Delfarma Sp. z o.o. |
Kiedy nie stosować (wg ChPL 4.3) wyodrębnione automatycznie
- Nadwrażliwość na takrolimus lub inne makrolidy.
- Nadwrażliwość na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1.
Tacrolimusum 0,5 mg (kapsułki)
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- brak specjalnych zaleceń (wg dokumentu)
- chronić przed wilgocią / przechowywać w suchym miejscu
- w oryginalnym lub zewnętrznym opakowaniu
- Termin ważności
- 3 lata (opakowanie nieotwarte)
- 1 rok (po pierwszym otwarciu)
- Substancje pomocnicze
- Prograf; 0,5 mg; kapsułki; twarde
- Zawartość kapsułki: Hypromeloza 6 mPas; Kroskarmeloza sodowa; Laktoza jednowodna; Magnezu stearynian; Hypromeloza 6 mPas; Kroskarmeloza sodowa; Laktoza jednowodna; Magnezu stearynian; Hypromeloza 6 mPas; Kroskarmeloza sodowa; Laktoza jednowodna; Magnezu stearynian
- Skład otoczki: Tytanu dwutlenek (E171); Żelaza tlenek żółty (E172); Żelatyna; Tytanu dwutlenek (E171); Żelatyna; Tytanu dwutlenek (E171) Żelaza tlenek czerwony (E172) Żelatyna
- Tusz na otoczce kapsułki: szelak, lecytyna sojowa, hydroksypropyloceluloza, symetykon, żelaza; tlenek czerwony (E172); Prograf, 1 mg, kapsułki, twarde; szelak, lecytyna sojowa, hydroksypropyloceluloza, symetykon, żelaza; tlenek czerwony (E172); Prograf, 5 mg, kapsułki, twarde; szelak; tytanu dwutlenek (E171) i glikol propylenowy
- Substancje wymienione w dokumencie (m.in. alergeny, cukry, alkohol, sód)
- barwniki: w składzie (Skład otoczki); w składzie (Tusz na otoczce kapsułki)
- glikol propylenowy: w składzie (Tusz na otoczce kapsułki)
- glukoza: wymieniona w ChPL pkt 4.4
- laktoza: wymieniona w ChPL pkt 4.4; w składzie (Zawartość kapsułki)
- sód: mniej niż 1 mmol (23 mg) w kapsułce (ChPL pkt 4.4)
- soja: wymieniona w ChPL pkt 4.4; w składzie (Tusz na otoczce kapsułki)
Pokazane są tylko substancje wymienione w dokumencie; brak wzmianki nie oznacza, że substancji nie ma w leku.
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: blister
- Wygląd
- biały żółty czerwony szary nadruk: 0,5 mg nadruk: [f] 607 nadruk: 1 mg nadruk: [f] 617 nadruk: 5 mg nadruk: [f] 657
Prograf, 0,5 mg, kapsułki, twarde Nieprzezroczyste, jasno żółte kapsułki z nadrukiem „0,5 mg” i nadrukiem „[f] 607” w kolorze czerwonym, zawierające biały proszek. Nie należy połykać środka pochłaniającego wilgoć. Prograf, 1 mg, kapsułki, twarde Nieprzezroczyste, białe kapsułki z nadrukiem „1 mg” i nadrukiem „[f] 617” w kolorze czerwonym, zawierające biały proszek. Nie należy połykać środka pochłaniającego wilgoć. Prograf, 5 mg, kapsułki, twarde Nieprzezroczyste, szarawoczerwone kapsułki z nadrukiem „5 mg” i nadrukiem „[f] 657” w kolorze białym, zawierające biały proszek. Nie należy połykać środka pochłaniającego wilgoć. źródło: Ulotka, pkt 6 - biały czerwony szary nadruk: 0,5 mg nadruk: [f] 607 nadruk: 1 mg nadruk: [f] 617 nadruk: 5 mg nadruk: [f] 657
Kapsułka, twarda Nieprzezroczyste, jasnożółte kapsułki żelatynowe twarde, z nadrukiem „0,5 mg” i nadrukiem „[f] 607” w kolorze czerwonym, zawierające biały proszek. Prograf, 1 mg, kapsułki, twarde Kapsułka twarda Nieprzezroczyste, białe kapsułki żelatynowe twarde, z nadrukiem „1 mg” i nadrukiem „[f] 617” w kolorze czerwonym, zawierające biały proszek. Prograf, 5 mg, kapsułki, twarde Kapsułka, twarda Nieprzezroczyste, szarawoczerwone kapsułki żelatynowe twarde, z nadrukiem „5 mg” i nadrukiem „[f] 657” w kolorze białym, zawierające biały proszek. źródło: ChPL, pkt 3
- biały żółty czerwony szary nadruk: 0,5 mg nadruk: [f] 607 nadruk: 1 mg nadruk: [f] 617 nadruk: 5 mg nadruk: [f] 657
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument: możliwy wpływ lub zalecana ostrożność źródło: „Takrolimus może powodować zaburzenia widzenia i zaburzenia neurologiczne. Działanie to może się nasilać, jeżeli produkt Prograf jest stosowany jednocześnie z alkoholem. Nie przeprowadzono badań nad wpływem takrolimusu (Prograf) na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
187 pozycji, według częstości
- bardzo często: hiperglikemia; cukrzyca; hiperkaliemia; bezsenność; drżenie mięśniowe; ból głowy; nadciśnienie tętnicze; biegunka; nudności; zaburzenie czynności nerek; nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby
- często: niedokrwistość; leukopenia; trombocytopenia; leukocytoza; nieprawidłowe wyniki badań krwinek czerwonych; hipomagnezemia; hipofosfatemia; hipokaliemia; hipokalcemia; hiponatremia; zatrzymanie płynów w ustroju; zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi; zmniejszenie apetytu; kwasica metaboliczna; hiperlipidemia; zwiększone stężenie cholesterolu we krwi; zwiększone stężenie triglicerydów; inne zaburzenia elektrolitowe; objawy niepokoju; stany splątania i dezorientacja; depresja; obniżenie nastroju; zaburzenia nastroju; koszmary senne; omamy; zaburzenia psychiczne; drgawki; zaburzenia świadomości; parestezje i zaburzenie czucia; neuropatia obwodowa; zawroty głowy; trudności w pisaniu; zaburzenia układu nerwowego; niewyraźne widzenie; światłowstręt; schorzenia oczu; szumy uszne; choroba niedokrwienna serca; tachykardia; krwotok; zdarzenia zakrzepowo-zatorowe i niedokrwienne; choroby naczyń obwodowych; niedociśnienie pochodzenia obwodowego; duszność; śródmiąższowe choroby płuc; wysięk opłucnowy; zapalenie gardła; kaszel; przekrwienie i zapalenie błon śluzowych nosa; stany zapalne żołądka i jelit; owrzodzenie i perforacja żołądka i jelit; krwotok z żołądka lub jelit; zapalenie i owrzodzenie jamy ustnej; wodobrzusze; wymioty; bóle żołądkowo-jelitowe i bóle brzucha; przedmiotowe i podmiotowe objawy dyspepsji; zaparcia; wzdęcia z oddawaniem gazów; wzdęcia i rozdęcie; luźne stolce; objawy żołądkowo-jelitowe przedmiotowe i podmiotowe; zastój żółci i żółtaczka; uszkodzenie komórek wątroby i zapalenie wątroby; zapalenie dróg żółciowych; świąd; wysypka; łysienie; trądzik; nadmierne pocenie; bóle stawów; kurcze mięśni; ból kończyn; ból pleców; niewydolność nerek; ostra niewydolność nerek; skąpomocz; martwica kanalików nerkowych; toksyczna nefropatia; nieprawidłowe wyniki badania moczu; zaburzenia pęcherza i cewki moczowej; osłabienie; gorączka; obrzęki; dolegliwości bólowe i złe samopoczucie; zaburzenia zdolności odczuwania temperatury ciała; zwiększona aktywność fosfatazy zasadowej; zwiększenie masy ciała; pierwotne zaburzenia czynności przeszczepu
- niezbyt często: koagulopatie; nieprawidłowe parametry krzepnięcia krwi i krwawienia; pancytopenia; neutropenia; mikroangiopatia zakrzepowa; odwodnienie; hipoproteinemia; hiperfosfatemia; hipoglikemia; zaburzenia psychotyczne; śpiączka; krwawienie do ośrodkowego układu nerwowego i epizod naczyniowo-mózgowy; porażenie i niedowład; encefalopatia; zaburzenia mowy i wysławiania; amnezja; zaćma; niedosłuch; komorowe zaburzenia rytmu serca i zatrzymanie czynności serca; niewydolność serca; kardiomiopatie; przerost mięśnia komór; nadkomorowe zaburzenia rytmu serca; kołatanie serca; zawał; zakrzepica żył głębokich kończyn; wstrząs; niewydolność oddechowa; zaburzenia układu oddechowego; astma; porażenna niedrożność jelita; ostre i przewlekłe zapalenie trzustki; refluks żołądkowo-przełykowy; zaburzenia opróżniania żołądka; zapalenie skóry; nadwrażliwość na światło; zaburzenia stawów; bezmocz; zespół hemolityczno-mocznicowy; bolesne miesiączkowanie; krwawienie z macicy; niewydolność wielonarządowa; objawy grypopodobne; nietolerancja temperatury; uczucie ucisku w klatce piersiowej; zdenerwowanie; złe samopoczucie; zwiększona aktywność amylazy we krwi; nieprawidłowy zapis EKG; nieprawidłowa częstość akcji serca i nieprawidłowe tętno; zmniejszenie masy ciała; zwiększona aktywność dehydrogenazy mleczanowej we krwi
- rzadko: plamica zakrzepowa małopłytkowa; hipoprotrombinemia; hirsutyzm; hipertonia; ślepota; nerwowo-czuciowa głuchota; wysięk osierdziowy; zespół ostrego wyczerpania oddechowego; podniedrożność przewodu pokarmowego; torbiel rzekoma trzustki; zakrzepica tętnicy wątrobowej; wenookluzyjna choroba wątroby; toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella); zmniejszenie ruchliwości; pragnienie; upadek; ucisk w klatce piersiowej; owrzodzenia
- bardzo rzadko: nużliwość mięśni; zaburzenia słuchu; Torsades de pointes; niewydolność wątroby; zwężenie przewodów żółciowych; zespół Stevensa-Johnsona; nefropatie; krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego; zwiększenie ilości tkanki tłuszczowej; nieprawidłowości w echokardiogramie; wydłużony odstęp QT w elektrokardiogramie
- częstość nieznana: aplazja czysto czerwonokrwinkowa; agranulocytoza; niedokrwistość hemolityczna; gorączka neutropeniczna; zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES); neuropatia nerwu wzrokowego
Lista może być niepełna: wyodrębniono tylko zapisy w układzie „Często: …”. Pełna lista jest w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Dawkowanie wg grup (cytat)
-
- Dzieci i młodzież: „Dzieci i młodzież Zazwyczaj dzieciom należy podawać dawki 1½-2 razy większe niż dawki stosowane u dorosłych w celu osiągnięcia podobnych stężeń we krwi.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie: „Doustne leczenie produktem Prograf należy rozpocząć od dawki 0,10 mg/kg mc./dobę do 0,20 mg/kg mc./dobę podawanej w dwóch dawkach podzielonych (np. rano i wieczorem).” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie: „Jeśli stan kliniczny pacjenta nie pozwala na doustne podawanie dawki, należy rozpocząć leczenie dożylne w dawce od 0,01 mg/kg mc./dobę do 0,05 mg/kg mc./dobę we wlewie ciągłym trwającym 24 godziny.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie: „Początkową dawkę doustną 0,30 mg/kg mc./dobę należy podać w dwóch dawkach podzielonych (np. rano i wieczorem).” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie: „Jeśli stan kliniczny pacjenta nie pozwala na doustne podawanie dawki, początkową dawkę 0,05 mg/kg mc./dobę należy podawać w ciągłym wlewie dożylnym przez 24 godziny.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie: „Doustne leczenie produktem Prograf należy rozpocząć od dawki 0,20 mg/kg mc./dobę do 0,30 mg/kg mc./dobę podawanej w dwóch dawkach podzielonych (np. rano i wieczorem).” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie: „Jeśli stan kliniczny pacjenta nie pozwala na doustne podawanie dawki, należy rozpocząć leczenie dożylne w dawce od 0,05 mg/kg mc./dobę do 0,10 mg/kg mc./dobę, w ciągłym wlewie trwającym 24 godziny.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie: „Jeśli stan kliniczny pacjenta nie pozwala na doustne podawanie dawki, początkową dawkę od 0,075 mg/kg mc./dobę do 0,100 mg/kg mc./dobę należy podawać w ciągłym wlewie dożylnym przez 24 godziny.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie: „Po indukcji przeciwciałami doustne leczenie produktem Prograf należy rozpocząć od dawki 0,075 mg/kg mc./dobę podawanej w dwóch dawkach podzielonych (np. rano i wieczorem).” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie: „Jeśli stan kliniczny pacjenta nie pozwala na doustne podawanie dawki, należy rozpocząć leczenie dożylne w dawce od 0,01 mg/kg mc./dobę do 0,02 mg/kg mc./dobę, we wlewie ciągłym trwającym 24 godziny.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- źródło: ChPL, pkt 4.2
dawkowanie
„U pacjentów bez indukcji przeciwciałami, jeśli leczenie produktem Prograf rozpoczyna się od dożylnego podawania leku, zalecana dawka początkowa wynosi od 0,03 mg/kg mc./dobę do 0,05 mg/kg mc./dobę w ciągłym wlewie przez 24 godziny, aż do osiągnięcia stężenia takrolimusu w pełnej krwi wynoszącego od 15 ng/ml do 25 ng/ml.” - dawkowanie: „Pierwsza dawka stosowana w leczeniu doustnym powinna wynosić 0,30 mg/kg mc./dobę, a podawanie należy rozpocząć od 8 do 12 godzin po zaprzestaniu wlewu dożylnego.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie: „Po indukcji przeciwciałami, gdy podawanie produktu Prograf rozpoczyna się doustnie, zalecana dawka początkowa wynosi od 0,10 mg/kg mc./dobę do 0,30 mg/kg mc./dobę, w dwóch dawkach podzielonych (np. rano i wieczorem).” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dorosłych: „U dorosłych pacjentów, u których nastąpiła zmiana na leczenie produktem Prograf, początkową dawkę doustną 0,15 mg/kg mc./dobę należy podawać w dwóch dawkach podzielonych (np. rano i wieczorem).” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dzieci: „U dzieci, u których nastąpiła zmiana na leczenie produktem Prograf, początkową dawkę doustną od 0,20 mg/kg mc./dobę do 0,30 mg/kg mc./dobę należy podawać w dwóch dawkach podzielonych (np. rano i wieczorem).” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie: „Zwykle początkowa dawka leku podawana bezpośrednio po przeszczepieniu jest zależna od rodzaju przeszczepionego narządu i wynosi zwykle od 0,075 mg/kg mc./dobę do 0,30 mg/kg mc./dobę.” źródło: Ulotka, pkt 3
- Grupy szczególne (cytat)
-
- Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: „Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby może być konieczne zmniejszenie dawki w celu utrzymania najmniejszego skutecznego stężenia we krwi w zalecanym zakresie docelowym.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- źródło: ChPL, pkt 4.2
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
„Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek Czynność nerek nie ma wpływu na właściwości farmakokinetyczne takrolimusu i dlatego nie jest konieczne dostosowywanie dawki. Takrolimus ma jednak potencjalne działanie nefrotoksyczne i z tego powodu zaleca się dokładne monitorowanie czynności nerek (w tym badania, takie jak seryjne oznaczania stężenia kreatyniny w surowicy, obliczanie klirensu kreatyniny oraz monitorowanie ilości wydalanego moczu).” - Osoby starsze: „Osoby starsze Obecnie nie ma danych wskazujących na konieczność dostosowywania dawki u osób starszych.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: ChPL, pkt 4.6
Ciąża
„Ciąża Badania prowadzone u kobiet wykazały, że takrolimus przenika przez barierę łożyska. Istnieje ryzyko hiperkaliemii u noworodków (częstość występowania u noworodków wynosi 7,2%, tj. 8 na 111), która zazwyczaj ustępuje samoistnie. Można rozważyć stosowanie takrolimusu u kobiet w ciąży w przypadku braku bezpieczniejszych leków oraz wówczas, gdy oczekiwane korzyści przewyższają ryzyko dla płodu. W przypadku narażenia płodu na działanie leku, należy kontrolować stan noworodka w kierunku wystąpienia działań niepożądanych wywołanych przez takrolimus (zwłaszcza wpływ na nerki).” - Karmienie piersią: „Karmienie piersią Badania u kobiet wykazują, że takrolimus przenika do mleka ludzkiego. Ponieważ nie można wykluczyć szkodliwego działania u noworodka, kobiety otrzymujące produkt Prograf nie powinny karmić piersią.” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Płodność: „Płodność W badaniach na szczurach obserwowano szkodliwy wpływ takrolimusu na płodność samców, spowodowany zmniejszoną ilością spermy i zmniejszoną ruchliwością plemników (patrz punkt 5.3).” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Jedzenie, napoje i alkohol (cytat)
-
- jedzenie i napoje: „Kapsułki należy przyjmować na czczo lub co najmniej 1 godzinę przed lub 2 do 3 godzin po posiłku, w celu uzyskania maksymalnego wchłaniania (patrz punkt 5.2).” źródło: ChPL, pkt 4.2
- jedzenie i napoje: „Grejpfrut lub sok grejpfrutowy Może zwiększać najmniejsze skuteczne stężenia takrolimusu w pełnej krwi i zwiększać ryzyko ciężkich działań niepożądanych (np. neurotoksyczności, wydłużenia odstępu QT)” źródło: ChPL, pkt 4.5
- jedzenie i napoje: „Unikać grejpfrutów lub soku grejpfrutowego” źródło: ChPL, pkt 4.5
- alkohol: „Prograf spożywa się alkohol.” źródło: Ulotka, pkt 2
Z ulotki i ChPL wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed zastosowaniem leku Prograf
Kiedy nie stosować leku Prograf
- Jeśli pacjent ma uczulenie (nadwrażliwość) na takrolimus lub którykolwiek z pozostałych
składników leku Prograf (wymienionych w punkcie 6).
- Jeśli pacjent ma uczulenie (nadwrażliwość) na jakikolwiek antybiotyk należący do grupy
antybiotyków makrolidowych (np. erytromycyna, klarytromycyna, jozamycyna).
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem stosowania leku Prograf należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą.
- Prograf należy przyjmować codziennie, tak długo, jak wymagane jest utrzymanie
immunosupresji, aby zapobiec odrzucaniu przeszczepionego narządu. Pacjent powinien
pozostawać po stałą kontrolą lekarza.
- Jeżeli stosuje się Prograf lekarz może zlecić wykonanie badań okresowych (badanie krwi,
moczu, badanie czynności serca, badanie wzroku i badanie neurologiczne). Są to rutynowe
badania, które pomogą w ustaleniu odpowiedniej dawki leku Prograf.
- Należy unikać stosowania preparatów ziołowych zawierających ziele dziurawca zwyczajnego
(Hypericum perforatum) oraz innych preparatów ziołowych, ponieważ mogą one wpływać na
skuteczność i wielkość dawki leku Prograf, którą trzeba przyjąć. W razie wątpliwości przed
zastosowaniem jakichkolwiek preparatów ziołowych należy skonsultować się z lekarzem.
- Jeżeli u pacjenta występują zaburzenia czynności wątroby lub występowały one w przeszłości
należy poinformować lekarza, ponieważ schorzenia te mogą wpływać na wielkość dawki leku
Prograf.
- Jeżeli odczuwa się silny ból brzucha z towarzyszącymi lub nie, innymi objawami, takimi jak
dreszcze, gorączka, nudności lub wymioty.
- Jeżeli wystąpi biegunka utrzymująca się dłużej niż jeden dzień należy poinformować lekarza,
ponieważ może być konieczne dostosowanie przyjmowanej dawki leku Prograf.
- Jeżeli występuje zmiana aktywności elektrycznej serca zwana ”wydłużenie odstępu QT”.
- Należy ograniczyć narażenie na światło słoneczne i promieniowanie ultrafioletowe, nosząc
odpowiednią odzież ochronną i stosując filtry słoneczne o wysokim wskaźniku ochrony. Jest
to związane z ryzykiem wystąpienia złośliwych zmian skórnych w trakcie leczenia
immunosupresyjnego.
- Jeżeli pacjent ma otrzymać szczepionkę, należy wcześniej poinformować lekarza. Lekarz
zaleci najlepszy sposób postępowania.
- U pacjentów leczonych produktem Prograf obserwowano zwiększone ryzyko wystąpienia
zaburzeń limfoproliferacyjnych (patrz punkt 4). Należy poprosić lekarza o konkretną poradę
odnośnie tych zaburzeń.
- Jeżeli występuje lub występowało uszkodzenie najmniejszych naczyń krwionośnych, znane
jako mikroangiopatia zakrzepowa/zakrzepowa plamica małopłytkowa/zespół hemolityczno-
mocznicowy. Należy poinformować lekarza, jeśli wystąpią: gorączka, siniaki pod skórą (które
mogą wyglądać jak czerwone kropki), niewyjaśnione zmęczenie, splątanie, zażółcenie skóry
lub oczu, zmniejszenie wydalania moczu, utrata wzroku i drgawki (patrz punkt 4). Jeśli
takrolimus przyjmuje się razem z syrolimusem lub ewerolimusem, może zwiększyć się
ryzyko wystąpienia tych objawów.
Środki ostrożności dotyczące przygotowania leku:
Podczas przygotowywania należy unikać bezpośredniego kontaktu z dowolną częścią ciała, taką jak
skóra lub oczy, bądź wdychania produktów zawierających takrolimus w postaci roztworu, proszku lub
granulatu. Jeżeli nastąpi taki kontakt, należy przemyć skórę i oczy.
Lek Prograf a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta
obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje stosować, z lekami wydawanymi bez
recepty i preparatami ziołowymi włącznie.
Leku Prograf nie wolno przyjmować jednocześnie z cyklosporyną.
W razie potrzeby wizyty u lekarza innego niż specjalista transplantolog, należy powiedzieć
lekarzowi o przyjmowaniu takrolimusu. Lekarz może zechcieć skonsultować się ze specjalistą
transplantologiem, czy pacjent powinien stosować inny lek, który może zwiększać lub zmniejszać
stężenie takrolimusu we krwi.
Stężenie leku Prograf we krwi może ulec zmianie w wyniku przyjmowania innych leków, jak również
stężenie innych leków we krwi może zmienić się na skutek stosowania leku Prograf. Stosowanie tych
leków może wymagać przerwania leczenia, zwiększenia lub zmniejszenia dawki leku Prograf. U
niektórych pacjentów wystąpił wzrost stężenia takrolimusu we krwi podczas przyjmowania innych
leków. Mogło to prowadzić do ciężkich działań niepożądanych, takich jak zaburzenia czynności nerek,
zaburzenia układu nerwowego oraz zaburzenia rytmu serca (patrz punkt 4).
Wpływ na stężenie leku Prograf we krwi może występować bardzo szybko po rozpoczęciu stosowania
innego leku, dlatego może być konieczne częste ciągłe monitorowanie stężenia leku Prograf we krwi
w ciągu pierwszych kilku dni po rozpoczęciu stosowania innego leku i często podczas kontynuowania
leczenia innym lekiem. Niektóre inne leki mogą powodować zmniejszenie stężenia takrolimusu we
krwi, co mogłoby zwiększyć ryzyko odrzucania przeszczepionego narządu. Szczególnie należy
powiedzieć lekarzowi o aktualnie lub ostatnio stosowanych lekach zawierających substancje czynne,
takie jak:
- leki przeciwgrzybicze i antybiotyki, zwłaszcza antybiotyki tzw. makrolidowe, stosowane w
leczeniu zakażeń, np. ketokonazol, flukonazol, itrakonazol, pozakonazol, worykonazol,
klotrymazol, izawukonazol, mikonazol, kaspofungina, telitromycyna, erytromycyna,
klarytromycyna, jozamycyna, azytromycyna, ryfampicyna, ryfabutyna, izoniazyd i
flukloksacylina
- letermowir, stosowany w zapobieganiu chorobom wywołanym przez wirusa cytomegalii
(CMV)
- inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir, nelfinawir, sakwinawir), lek zwiększający
farmakokinetykę kobicystat i tabletki złożone lub nienukleozydowe inhibitory odwrotnej
transkryptazy HIV (efawirenz, etrawiryna, newirapina) stosowane w leczeniu zakażenia HIV
- inhibitory proteazy HCV (np. telaprewir, boceprewir, ombitaswir/parytaprewir/rytonawir w
skojarzeniu z dazabuwirem lub bez niego, elbaswir/grazoprewir i glekaprewir/pibrentaswir)
stosowane w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C
- nilotynib i imatynib, idelalizyb, cerytynib, kryzotynib, apalutamid, enzalutamid lub mitotan
(stosowane w leczeniu niektórych nowotworów)
- kwas mykofenolowy stosowany w celu hamowania układu odpornościowego, aby zapobiec
odrzuceniu przeszczepu
- leki stosowane w chorobie wrzodowej żołądka i kwaśnym refluksie (np. omeprazol,
lanzoprazol lub cymetydyna)
- leki przeciwwymiotne, stosowane w leczeniu nudności i wymiotów (np. metoklopramid)
- leki zawierające wodorotlenek glinu i wodorotlenek magnezu (zobojętniają kwas żołądkowy),
stosowane w leczeniu zgagi
- leki hormonalne zawierające etynyloestradiol (np. doustne środki antykoncepcyjne) lub
danazol
- leki stosowane w nadciśnieniu tętniczym lub chorobach serca, takie jak nifedypina,
nikardypina, diltiazem i werapamil
- leki przeciwarytmiczne (amiodaron) stosowane w kontrolowaniu zaburzeń rytmu serca
(nierówne bicie serca)
- leki znane jako „statyny” stosowane w leczeniu zwiększonego stężenia cholesterolu i
triglicerydów
- leki przeciwpadaczkowe, np. karbamazepina, fenytoina lub fenobarbital
- metamizol, stosowany w leczeniu bólu i gorączki
- kortykosteroidy prednizolon i metyloprednizolon
- lek przeciwdepresyjny nefazodon
- produkty roślinne zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) lub
ekstrakt z cytryńca chińskiego (Schisandra sphenanthera)
- kannabidiol (stosuje się między innymi w leczeniu napadów padaczkowych).
Należy powiedzieć lekarzowi, jeżeli pacjent leczy się na wirusowe zapalenie wątroby typu C. Leczenie
farmakologiczne wirusowego zapalenia wątroby typu C może zmienić czynność wątroby i może
wpływać na stężenia takrolimusu we krwi. Stężenia takrolimusu we krwi mogą zmniejszać się lub
zwiększać w zależności od leków przepisanych z powodu wirusowego zapalenia wątroby typu C.
Lekarz może zechcieć ściśle monitorować stężenia takrolimusu we krwi i wprowadzić niezbędne
zmiany dawki leku Prograf po rozpoczęciu leczenia wirusowego zapalenia wątroby typu C.
Należy powiedzieć lekarzowi, jeżeli pacjent przyjmuje lub zamierza stosować ibuprofen,
amfoterycynę B, antybiotyki (kotrimoksazol, wankomycynę lub antybiotyki aminoglikozydowe takie
jak gentamycyna) lub leki przeciwwirusowe (np. acyklowir, gancyklowir, cydofowir lub foskarnet).
Leki te przyjmowane jednocześnie z lekiem Prograf mogą nasilać zaburzenia czynności nerek i układu
nerwowego.
Należy poinformować lekarza o przyjmowaniu syrolimusu lub ewerolimusu. Jeżeli takrolimus
przyjmuje się razem z syrolimusem lub ewerolimusem, może zwiększyć się ryzyko rozwoju
mikroangiopatii zakrzepowej, zakrzepowej plamicy małopłytkowej i zespołu hemolityczno-
mocznicowego (patrz punkt 4).
Należy powiedzieć lekarzowi, jeżeli jednocześnie z lekiem Prograf pacjent przyjmuje dodatkowo
potas lub stosuje leki moczopędne oszczędzające potas (np. amiloryd, triamteren lub spironolakton),
lub antybiotyki trimetoprym lub kotrimoksazol, które mogą zwiększać stężenie potasu we krwi,
niektóre leki przeciwbólowe (tzw. NLPZ - niesteroidowe leki przeciwzapalne, np. ibuprofen), leki
przeciwzakrzepowe lub doustne leki przeciwcukrzycowe.
Jeżeli pacjent ma otrzymać szczepionkę, należy wcześniej poinformować lekarza.
Stosowanie leku Prograf z jedzeniem i piciem
Prograf należy przyjmować na czczo lub co najmniej 1 godzinę przed posiłkiem lub 2 do 3
godzin po posiłku. Należy unikać spożywania grejpfrutów i soku grejpfrutowego w czasie stosowania
leku Prograf.
Ciąża i karmienie piersią
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć
dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku. W jednym
badaniu oceniono przebieg ciąży u kobiet leczonych takrolimusem oraz u kobiet leczonych innymi
lekami immunosupresyjnymi. W badaniu tym nie uzyskano wystarczających danych, aby wyciągnąć
wnioski, jednak zaobserwowano większą częstość poronień wśród pacjentek po przeszczepieniu
wątroby i nerki leczonych takrolimusem, jak również wśród pacjentek po przeszczepieniu nerki
większą częstość utrzymującego się nadciśnienia związanego z utratą białka z moczem, które rozwija
się w trakcie ciąży lub w okresie poporodowym (stan przedrzucawkowy). Nie wykazano
zwiększonego ryzyka poważnych wad wrodzonych związanych ze stosowaniem leku Prograf.
Prograf przenika do mleka ludzkiego. Dlatego w czasie przyjmowania leku Prograf nie należy karmić
piersią.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Nie należy prowadzić pojazdów mechanicznych lub obsługiwać żadnych urządzeń mechanicznych ani
nie posługiwać się narzędziami jeżeli po stosowaniu leku Prograf występują zawroty głowy lub
senność, lub zaburzenia widzenia. Objawy te występują częściej, jeżeli podczas leczenia lekiem
Prograf spożywa się alkohol.
Prograf zawiera laktozę, sód i lecytynę sojową
Prograf zawiera laktozę. Jeżeli stwierdzono wcześniej u pacjenta nietolerancję niektórych cukrów,
pacjent powinien skontaktować się z lekarzem przed przyjęciem leku.
Lek ten zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) w kapsułce, to znaczy lek uznaje się za „wolny od
sodu”.
Tusz użyty do nadruku na kapsułkach leku Prograf 0,5 mg i 1 mg zawiera lecytynę sojową. Jeżeli
występuje uczulenie na orzeszki ziemne lub soję należy powiedzieć lekarzowi, który zdecyduje czy
należy przyjmować ten lek.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek Prograf może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one
wystąpią.
Prograf osłabia mechanizm obronny organizmu, aby zapobiec odrzuceniu przeszczepionego narządu.
W wyniku tego zmniejsza się zdolność organizmu do zwalczania zakażeń. Dlatego w czasie
przyjmowania leku Prograf pacjent jest bardziej niż zazwyczaj podatny na infekcje, takie jak
zakażenia skóry, jamy ustnej, żołądka i przewodu pokarmowego, płuc i dróg moczowych. Niektóre
zakażenia mogą być ciężkie lub prowadzić do zgonu i mogą obejmować zakażenia wywołane przez
bakterie, wirusy, grzyby, pasożyty lub inne zakażenia.
Należy natychmiast poinformować lekarza, jeśli wystąpią objawy zakażenia, w tym:
- gorączka, kaszel, ból gardła, osłabienie lub ogólne złe samopoczucie
- utrata pamięci, trudności w myśleniu, trudności w chodzeniu lub utrata wzroku – mogą być one
spowodowane bardzo rzadkim, ciężkim zakażeniem mózgu, które może prowadzić do zgonu
(postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, PML).
Mogą wystąpić ciężkie działania niepożądane, w tym wymienione poniżej.
Jeśli wystąpiły lub podejrzewa się, że wystąpiły jakiekolwiek z wymienionych ciężkich działań
niepożądanych, należy natychmiast powiedzieć o tym lekarzowi:
Ciężkie działania niepożądane występujące często (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 na 10 pacjentów):
- perforacja przewodu pokarmowego: silny ból brzucha, któremu towarzyszą lub nie inne objawy,
takie jak dreszcze, gorączka, nudności lub wymioty
- zaburzenia czynności przeszczepionego narządu
- niewyraźne widzenie
Ciężkie działania niepożądane występujące niezbyt często (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 na
100 pacjentów):
- mikroangiopatia zakrzepowa (uszkodzenie najmniejszych naczyń krwionośnych), w tym zespół
hemolityczno-mocznicowy, stan z następującymi objawami: mała ilość wydalanego moczu lub brak
wydalania moczu (ostra niewydolność nerek), skrajne zmęczenie, zażółcenie skóry lub oczu
(żółtaczka) i niewyjaśnione siniaki lub nieprawidłowe krwawienie i objawy zakażenia
Ciężkie działania niepożądane występujące rzadko (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 na
1000 pacjentów):
- zakrzepowa plamica małopłytkowa: stan polegający na uszkodzeniu najmniejszych naczyń
krwionośnych i charakteryzujący się wystąpieniem gorączki i podskórnych siniaków w postaci
czerwonych, punktowych plamek z towarzyszącym lub nie niewyjaśnionym krańcowym zmęczeniem,
dezorientacją, zażółceniem skóry lub oczu (żółtaczka), z objawami ostrej niewydolności nerek (mała
ilość wydalanego moczu lub brak wydalania moczu), utratą wzroku i drgawkami
- toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka: nadżerka lub tworzenie się pęcherzy na skórze lub
błonach śluzowych; czerwona, obrzęknięta skóra może oddzielać się na rozległych powierzchniach
ciała
- ślepota
Ciężkie działania niepożądane występujące bardzo rzadko (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 na
10 000 pacjentów):
- zespół Stevensa-Johnsona: niewyjaśniony, rozległy ból skóry, obrzęk twarzy, ciężka choroba, w
której występują pęcherze na skórze, ustach, oczach i narządach płciowych, pokrzywka, obrzęk
języka, rozprzestrzeniająca się czerwona lub fioletowa wysypka skórna, spełzanie naskórka
- Torsades de pointes: zmiana częstości akcji serca, której mogą towarzyszyć lub nie objawy takie jak
ból w klatce piersiowej (dławica piersiowa), omdlenie, zawroty głowy lub nudności, kołatanie serca
(uczucie bicia serca) oraz trudności w oddychaniu
Ciężkie działania niepożądane – częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie
dostępnych danych):
- zakażenia oportunistyczne (bakteryjne, grzybicze, wirusowe i pierwotniakowe): długotrwała
biegunka, gorączka i ból gardła
- łagodne i złośliwe zmiany nowotworowe w trakcie leczenia, występujące w wyniku immunosupresji,
w tym nowotwory złośliwe skóry oraz rzadki typ raka, który może objawiać się w postaci zmian
skórnych, zwany mięsakiem Kaposiego. Do objawów należą zmiany skórne, takie jak nowe lub
zmienione przebarwienia, plamki lub guzki.
- aplazja czysto czerwonokrwinkowa (bardzo znaczne zmniejszenie liczby czerwonych krwinek),
niedokrwistość hemolityczna (zmniejszenie liczby krwinek czerwonych z powodu nieprawidłowego
rozpadu, któremu towarzyszy zmęczenie) i gorączka neutropeniczna (zmniejszenie liczby białych
krwinek zwalczających zakażenia, ze współistniejącą gorączką). Dokładnie nie wiadomo jak często
występują te działania niepożądane. Można nie mieć żadnych objawów lub, w zależności od nasilenia
choroby, można odczuwać zmęczenie, apatię, nienaturalną bladość skóry (bladość), duszność, zawroty
głowy, ból głowy, ból w klatce piersiowej i zimno w dłoniach i stopach.
- agranulocytoza (znaczne zmniejszenie liczby białych krwinek z towarzyszącym owrzodzeniem w
jamie ustnej, gorączką i zakażeniem/zakażeniami). Można nie mieć żadnych objawów lub można
odczuwać nagłe zwiększenie temperatury ciała, dreszcze i ból gardła.
- reakcje alergiczne i anafilaktyczne z następującymi objawami: nagła swędząca wysypka
(pokrzywka), obrzęk rąk, stóp, kostek, twarzy, warg, jamy ustnej lub gardła (który może powodować
trudności w połykaniu lub oddychaniu) i uczucie bliskiego omdlenia
- zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (ang. Posterior reversible encephalopathy syndrome, PRES):
ból głowy, stany splątania, zmiany nastroju, drgawki i niewyraźne widzenie. Mogą to być objawy
zaburzenia znanego jako zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, który zgłaszano u niektórych
pacjentów leczonych takrolimusem.
- neuropatia nerwu wzrokowego (nieprawidłowości nerwu wzrokowego): problemy z widzeniem, takie
jak niewyraźne widzenie, zmiany w widzeniu kolorów, trudności w dostrzeganiu szczegółów lub
ograniczenie pola widzenia
Po przyjęciu leku Prograf mogą również wystąpić następujące działania niepożądane, które mogą być
ciężkie:
Działania niepożądane występujące bardzo często (mogą wystąpić częściej niż u 1 na 10 osób):
- zwiększenie stężenia cukru we krwi, cukrzyca, zwiększenie stężenia potasu we krwi
- bezsenność
- drżenie mięśniowe, ból głowy
- zwiększone ciśnienie tętnicze krwi
- nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby
- biegunka, nudności
- zaburzenia czynności nerek
Działania niepożądane występujące często (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 na 10 osób):
- zmniejszenie liczby krwinek (płytek krwi, czerwonych krwinek lub białych krwinek),
zwiększenie liczby białych krwinek, zmiana liczby czerwonych krwinek (widoczne w badaniach
krwi)
- zmniejszenie stężenia magnezu, fosforu, potasu, wapnia lub sodu we krwi, zatrzymanie płynów
w organizmie, zwiększenie stężenia kwasu moczowego lub tłuszczów we krwi, zmniejszenie
apetytu, zwiększenie kwasowości krwi, inne zaburzenia elektrolitowe
- objawy lęku, stany splątania i dezorientacja, depresja, zmiany nastroju, koszmary senne,
omamy, zaburzenia psychiczne
- drgawki, zaburzenia świadomości, mrowienie i drętwienie (czasem bolesne) rąk i stóp, zawroty
głowy, zaburzona zdolność pisania, zaburzenia układu nerwowego
- zwiększona wrażliwość na światło, schorzenia oczu
- szumy uszne
- zmniejszony przepływ krwi w naczyniach serca, przyspieszone bicie serca
- krwotok, częściowe lub całkowite zablokowanie naczyń krwionośnych, zmniejszone ciśnienie
tętnicze krwi
- duszność, zmiany w tkance płucnej, gromadzenie się płynu w opłucnej, zapalenie gardła, kaszel,
objawy grypopodobne
- stany zapalne lub owrzodzenie powodujące ból brzucha lub biegunkę, krwawienie do żołądka,
zapalenie i owrzodzenie jamy ustnej, gromadzenie się płynu w jamie brzusznej, wymioty, bóle
brzucha, niestrawność, zaparcia, wzdęcia z oddawaniem gazów, wzdęcia i rozdęcia, luźne
stolce, objawy żołądkowe
- nieprawidłowe wyniki badań enzymów wątrobowych i zaburzenia czynności wątroby,
zażółcenie skóry w wyniku zaburzeń wątroby, uszkodzenie komórek wątroby i zapalenie
wątroby
- świąd, wysypka, wypadanie włosów, trądzik, nadmierne pocenie
- ból stawów, kończyn, pleców i stóp, kurcze mięśni
- niewydolność nerek, zmniejszone wytwarzanie moczu, utrudnione lub bolesne oddawanie
moczu
- ogólne osłabienie, gorączka, zatrzymanie płynów w organizmie, dolegliwości bólowe i
dyskomfort, zwiększona aktywność enzymu fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększenie masy
ciała, zaburzenia zdolności odczuwania temperatury ciała
Działania niepożądane występujące niezbyt często (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 na 100 osób):
- zmiany parametrów krzepnięcia krwi i krwawienia, zmniejszenie liczby wszystkich rodzajów
krwinek
- odwodnienie
- zmniejszenie stężenia białek lub cukru we krwi, zwiększenie stężenia fosforanów we krwi
- śpiączka, krwawienie do mózgu, udar, porażenie i niedowład, zaburzenia mózgowe, zaburzenia
mowy i zaburzenia wysławiania, zaburzenia pamięci
- zmętnienie soczewki oka
- zaburzenia słuchu
- nieregularne bicie serca, zatrzymanie czynności serca, niewydolność serca, zaburzenia mięśnia
sercowego, powiększenie serca, silniejsze bicie serca, nieprawidłowy wynik badania EKG,
nieprawidłowe tętno i częstość akcji serca
- powstawanie zakrzepów w żyłach kończyn, wstrząs
- trudności w oddychaniu, zaburzenia układu oddechowego, astma
- niedrożność jelita, zwiększona aktywność enzymu amylazy we krwi, powrót treści żołądkowej
do przełyku, opóźnione opróżnianie żołądka
- zapalenie skóry, nadwrażliwość na światło słoneczne
- schorzenia stawów
- niemożność oddania moczu, bolesne miesiączki i nieprawidłowe krwawienie miesiączkowe
- niewydolność niektórych narządów, objawy grypopodobne, zwiększona wrażliwość na ciepło i
zimno, uczucie ucisku w klatce piersiowej, zdenerwowanie lub złe samopoczucie, zwiększenie
aktywności enzymu dehydrogenazy mleczanowej we krwi, zmniejszenie masy ciała
Działania niepożądane występujące rzadko (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 na 1000 osób):
- niewielkie, krwawe wybroczyny na skórze w wyniku tworzenia się zakrzepów
- zwiększone napięcie mięśni
- głuchota
- zbieranie się płynu wokół serca
- ostra duszność
- torbiel trzustki
- utrudniony przepływ krwi przez wątrobę
- nadmierne owłosienie
- uczucie pragnienia, upadek, uczucie ucisku w klatce piersiowej, zmniejszenie ruchliwości,
owrzodzenia
Działania niepożądane występujące bardzo rzadko (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 na 10 000 osób):
- osłabienie mięśni
- nieprawidłowy echokardiogram
- niewydolność wątroby, zwężenie dróg żółciowych
- bolesne oddawanie moczu z obecnością krwi
- zwiększenie ilości tkanki tłuszczowej
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio
do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji
Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
PL-02 222 Warszawa
Tel.: +48 22 49 21 301
Faks: +48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na takrolimus lub inne makrolidy.
Nadwrażliwość na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1.
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Obserwowano przypadki błędnego stosowania leku, w tym nieumyślną, niezamierzoną lub
nienadzorowaną przez lekarza zamianę produktu leczniczego zawierającego takrolimus o szybkim lub
przedłużonym uwalnianiu na inny produkt leczniczy zawierający takrolimus. Prowadziło to do
ciężkich działań niepożądanych, w tym odrzucania przeszczepionego narządu lub innych działań
niepożądanych, które mogły być skutkiem zmniejszonej lub zwiększonej ekspozycji na takrolimus.
Pacjent powinien otrzymywać jeden produkt zawierający takrolimus, zgodnie z odpowiadającym mu
dobowym schematem dawkowania; zmiana produktu zawierającego takrolimus lub zmiana schematu
dawkowania powinny odbywać się wyłącznie pod wnikliwym nadzorem specjalisty transplantologa
(patrz punkt 4.2 i 4.8).
W początkowym okresie po przeszczepieniu narządu, należy rutynowo monitorować następujące
parametry: ciśnienie krwi, EKG, stan neurologiczny, wzrok, stężenie glukozy we krwi na czczo,
elektrolity (szczególnie potas), parametry czynnościowe wątroby i nerek, parametry hematologiczne,
parametry krzepnięcia krwi oraz stężenia białek w osoczu. W razie stwierdzenia istotnych klinicznie
zaburzeń należy rozważyć wprowadzenie zmian w stosowanym leczeniu immunosupresyjnym.
Substancje mogące wywoływać interakcje
Inhibitory lub induktory CYP3A4 jednocześnie z takrolimusem należy podawać jedynie po konsultacji
ze specjalistą transplantologiem ze względu na możliwość interakcji lekowych powodujących ciężkie
działania niepożądane, w tym odrzucanie lub toksyczność (patrz punkt 4.5).
Inhibitory CYP3A4
Jednoczesne stosowanie z inhibitorami CYP3A4 może zwiększać stężenia takrolimusu we krwi, co
może prowadzić do ciężkich działań niepożądanych, w tym nefrotoksyczności, neurotoksyczności
i wydłużenia odstępu QT. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów CYP3A4
(takich jak rytonawir, kobicystat, ketokonazol, itrakonazol, posakonazol, worykonazol, telitromycyna,
klarytromycyna lub jozamycyna) z takrolimusem. Jeśli nie można tego uniknąć, należy często
monitorować stężenia takrolimusu we krwi, zaczynając w ciągu kilku dni od rozpoczęcia
jednoczesnego stosowania pod nadzorem specjalisty transplantologa, aby w razie konieczności
dostosować dawkę i utrzymać podobną ogólnoustrojową ekspozycję na takrolimus. Należy również
ściśle monitorować czynność nerek, EKG z odstępem QT włącznie oraz stan kliniczny pacjenta.
Dawkę należy dostosować w zależności od indywidualnej sytuacji każdego pacjenta. W czasie
rozpoczęcia leczenia może być wymagane natychmiastowe zmniejszenie dawki (patrz punkt 4 5).
Podobnie, odstawienie inhibitorów CYP3A4 może wpływać na tempo metabolizmu takrolimusu,
prowadząc tym samym do subterapeutycznych stężeń takrolimusu we krwi i dlatego wymaga ścisłego
monitorowania oraz nadzoru specjalisty transplantologa.
Induktory CYP3A4
Jednoczesne stosowanie z induktorami CYP3A4 może zmniejszać stężenia takrolimusu we krwi,
potencjalnie zwiększając ryzyko odrzucania przeszczepu. Zaleca się unikanie jednoczesnego
stosowania silnych induktorów CYP3A4 (takich jak ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina)
z takrolimusem. Jeśli nie można tego uniknąć, należy często monitorować stężenia takrolimusu we
krwi, zaczynając od pierwszych kilku dni jednoczesnego podawania, pod nadzorem specjalisty
transplantologa, aby w razie potrzeby dostosować dawkę takrolimusu w celu utrzymania podobnej
ekspozycji na takrolimus. Należy również ściśle monitorować czynność przeszczepu (patrz punkt 4.5).
Podobnie, odstawienie induktorów CYP3A4 może wpływać na tempo metabolizmu takrolimusu,
prowadząc tym samym do supraterapeutycznych stężeń takrolimusu we krwi i dlatego wymaga
ścisłego monitorowania oraz nadzoru specjalisty transplantologa.
Glikoproteina P
Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego podawania takrolimusu z lekami hamującymi
glikoproteinę P, ponieważ może dojść do zwiększenia stężenia takrolimusu. Należy ściśle kontrolować
stężenie takrolimusu we krwi pełnej i stan kliniczny pacjenta. Konieczna może być modyfikacja dawki
takrolimusu (patrz punkt 4.5).
Produkty ziołowe
W czasie przyjmowania produktu Prograf należy unikać stosowania produktów ziołowych
zawierających ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) lub innych produktów
roślinnych ze względu na ryzyko wystąpienia interakcji prowadzących do zmniejszenia stężenia
takrolimusu we krwi i zmniejszenia działania leczniczego takrolimusu lub zwiększenia stężenia
takrolimusu we krwi i związanego z nim ryzyka toksycznego działania takrolimusu (patrz punkt 4.5).
Inne interakcje
Należy unikać jednoczesnego podawania cyklosporyny i takrolimusu oraz zachować ostrożność
podczas stosowania takrolimusu u pacjentów, którym wcześniej podawano cyklosporynę (patrz punkty
4.2 i 4.5).
Należy unikać przyjmowania dużych dawek potasu lub leków moczopędnych oszczędzających potas
(patrz punkt 4.5).
Takrolimus przyjmowany jednocześnie z niektórymi lekami o znanym działaniu neurotoksycznym
może zwiększać ryzyko wystąpienia tych działań (patrz punkt 4.5).
Szczepienia
Leki immunosupresyjne mogą mieć wpływ na odpowiedź na szczepionki i szczepienia w trakcie
leczenia takrolimusem mogą być mniej skuteczne. Należy unikać stosowania szczepionek
zawierających żywe, atenuowane drobnoustroje.
Nefrotoksyczność
Takrolimus może powodować zaburzenia czynności nerek u pacjentów po przeszczepieniu. Ostra
niewydolność nerek bez aktywnej interwencji może prowadzić do przewlekłej niewydolności nerek.
Należy ściśle monitorować pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, ponieważ może być konieczne
zmniejszenie dawki takrolimusu. Ryzyko nefrotoksyczności może się zwiększyć w przypadku
jednoczesnego podawania takrolimusu z lekami wywołującymi nefrotoksyczność (patrz punkt 4.5).
Należy unikać jednoczesnego stosowania takrolimusu z lekami o znanym działaniu nefrotoksycznym.
Jeśli nie można uniknąć jednoczesnego podawania, należy ściśle monitorować najmniejsze skuteczne
stężenie takrolimusu we krwi oraz czynność nerek i rozważyć zmniejszenie dawki w przypadku
wystąpienia nefrotoksyczności.
Zaburzenia żołądka i jelit
U pacjentów leczonych takrolimusem obserwowano przypadki perforacji przewodu pokarmowego.
Perforacja przewodu pokarmowego jest istotnym z medycznego punktu widzenia zdarzeniem, które
może prowadzić do zagrożenia życia lub ciężkiego stanu pacjenta, dlatego niezwłocznie po
wystąpieniu podejrzewanych objawów przedmiotowych lub podmiotowych perforacji, należy
rozważyć zastosowanie właściwego leczenia.
Ponieważ stężenie takrolimusu we krwi może znacząco zmieniać się podczas biegunki, w przypadku
wystąpienia biegunki należy dodatkowo monitorować stężenie takrolimusu.
Zaburzenia serca
Rzadko obserwowano przerost mięśnia komór serca lub przegrody międzykomorowej, opisywanych
jako kardiomiopatie. W większości przypadków zmiany te były przemijające i występowały głównie u
dzieci z o wiele większymi minimalnymi skutecznymi stężeniami takrolimusu we krwi niż zalecane
stężenia maksymalne. Do innych czynników zwiększających ryzyko wystąpienia tych stanów
klinicznych zaliczono stwierdzoną wcześniej chorobę serca, stosowanie kortykosteroidów,
nadciśnienie tętnicze, zaburzenia czynności nerek lub wątroby, zakażenia, przeciążenie płynami i
obrzęki. Dlatego zaleca się monitorowanie stanu klinicznego szczególnie zagrożonych pacjentów,
zwłaszcza małych dzieci i pacjentów ze znacznym stopniem immunosupresji, z zastosowaniem
procedur, takich jak echokardiografia lub EKG w okresie przed i po przeszczepieniu (np. początkowo
po 3 miesiącach, a następnie po 9-12 miesiącach). W razie wystąpienia nieprawidłowości należy
rozważyć zmniejszenie dawki produktu Prograf lub zastąpienie go innym lekiem immunosupresyjnym.
Takrolimus może wydłużać odstęp QT i może powodować częstoskurcz komorowy typu Torsades de
pointes. Należy zachować ostrożność u pacjentów, u których istnieją czynniki ryzyka wydłużenia
odstępu QT, w tym u pacjentów z wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie, także dotyczącym rodziny
pacjenta, zastoinową niewydolnością serca, bradyarytmią i zaburzeniami elektrolitowymi. Ostrożność
należy zachować również u pacjentów, u których stwierdzono lub podejrzewa się zespół wrodzonego
lub nabytego wydłużenia odstępu QT lub u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki o znanym
działaniu wydłużającym odstęp QT, wywołującym zaburzenia elektrolitowe lub zwiększającym
ekspozycję na takrolimus (patrz punkt 4.5).
Zaburzenia limfoproliferacyjne i zmiany złośliwe
U pacjentów leczonych produktem Prograf obserwowano zaburzenia limfoproliferacyjne związane z
wirusem Ebsteina-Barr (EBV) oraz inne zmiany złośliwe, w tym rak skóry i mięsak Kaposiego (patrz
punkt 4.8). U pacjentów, u których nastąpiła zmiana na leczenie produktem Prograf nie należy
jednocześnie stosować terapii przeciwlimfocytarnej. Informowano o zwiększonym ryzyku wystąpienia
zaburzeń limfoproliferacyjnych u bardzo małych dzieci (<2 lat), u których nie stwierdza się
przeciwciał przeciwko antygenowi kapsydu wirusa EBV (ang. Viral capsid antigen, EBV-VCA).
Dlatego w tej grupie pacjentów przed rozpoczęciem leczenia produktem Prograf należy wykonać
odpowiednie badania serologiczne. W czasie leczenia zaleca się dokładne monitorowanie pacjentów w
kierunku EBV, z zastosowaniem metody łańcuchowej reakcji polimerazy (ang. Polymerase chain
reaction, EBV-PCR). Dodatni wynik badania EBV-PCR może utrzymywać się miesiącami i per se nie
wskazuje na schorzenie limfoproliferacyjne ani chłoniaka.
U pacjentów leczonych takrolimusem obserwowano występowanie mięsaka Kaposiego, w tym
przypadki o agresywnej postaci choroby oraz zakończone zgonem. W niektórych przypadkach po
zmniejszeniu intensywności leczenia immunosupresyjnego obserwowano regresję mięsaka Kaposiego.
Podobnie jak w przypadku stosowania innych leków immunosupresyjnych, ze względu na ryzyko
wystąpienia złośliwych zmian skórnych, należy ograniczyć narażenie na światło słoneczne i
promieniowanie ultrafioletowe, przez noszenie odpowiedniej odzieży i stosowanie filtrów słonecznych
o wysokim wskaźniku ochrony przed promieniowaniem UV.
Tak jak w przypadku stosowania innych silnych leków immunosupresyjnych, nie jest znane ryzyko
wystąpienia wtórnego raka.
Zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (ang. Posterior reversible encephalopathy syndrome, PRES)
U pacjentów leczonych takrolimusem zgłaszano zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES). Jeżeli
u pacjentów przyjmujących takrolimus wystąpią objawy wskazujące na PRES, takie jak: ból głowy,
zaburzenia stanu psychicznego, drgawki lub zaburzenia widzenia, należy wykonać radiologiczne
badanie obrazowe (np. rezonans magnetyczny). W przypadku rozpoznania PRES, zaleca się
utrzymanie prawidłowego ciśnienia tętniczego krwi i leczenie przeciwdrgawkowe oraz
natychmiastowe przerwanie ogólnoustrojowego stosowania takrolimusu. Po podjęciu właściwego
postępowania większość pacjentów całkowicie powraca do zdrowia.
Zaburzenia oka
U pacjentów leczonych takrolimusem zgłaszano zaburzenia oka, czasem prowadzące do utraty
wzroku. W niektórych przypadkach rozwiązaniem była zamiana na alternatywną immunosupresję.
Pacjentów należy poinformować, aby zgłaszali zmiany w ostrości wzroku, zmiany w widzeniu
kolorów, niewyraźne widzenie lub ubytki w polu widzenia. Zaleca się w takich przypadkach szybką
ocenę stanu pacjenta i w razie potrzeby skierowanie go do okulisty.
Zakażenia, w tym zakażenia oportunistyczne
Pacjenci leczeni produktami immunosupresyjnymi, w tym takrolimusem, są bardziej narażeni na
zakażenia, w tym zakażenia oportunistyczne (bakteryjne, grzybicze, wirusowe i pierwotniakowe)
takie, jak zakażenie wirusem CMV, nefropatia związana z zakażeniem wirusem BK i postępująca
wieloogniskowa leukoencefalopatia (ang. Progressive multifocal leucoencephalopathy - PML)
związana z zakażeniem wirusem JC. Pacjenci są również w większym stopniu narażeni na zakażenie
wirusem zapalenia wątroby (np. reaktywacja wirusowego zapalenie wątroby typu B i C oraz nowe
zakażenie, a także wirusowe zapalenie wątroby typu E, które może przerodzić się w zapalenie
przewlekłe). Zakażenia te są często związane z dużym całkowitym obciążeniem immunosupresyjnymi
mogą prowadzić do ciężkich lub śmiertelnych chorób, w tym do odrzucania przeszczepu. Lekarz
powinien uwzględnić te choroby w diagnostyce różnicowej u pacjentów z immunosupresją, u których
pogarsza się czynność wątroby lub nerek, lub nasilają się objawy neurologiczne. Zapobieganie i
leczenie należy prowadzić zgodnie z odpowiednimi wytycznymi klinicznymi.
Mikroangiopatia zakrzepowa (ang. Thrombotic Microangiopathy, TMA) (w tym zespół hemolityczno-
mocznicowy (ang. Haemolytic Uraemic Syndrome, HUS) i zakrzepowa plamica małopłytkowa (ang.
Thrombotic Thrombocytopaenic Purpura, TTP))
Rozpoznanie TMA, w tym zakrzepowej plamicy małopłytkowej (TTP) i zespołu hemolityczno-
mocznicowego (HUS), która czasem prowadzi do niewydolności nerek lub zgonu, należy rozważyć u
pacjentów z niedokrwistością hemolityczną, małopłytkowością, zmęczeniem, zmiennymi objawami
neurologicznymi, zaburzeniami czynności nerek i gorączką. W przypadku rozpoznania TMA
konieczne jest podjęcie natychmiastowego leczenia, a także, według uznania lekarza prowadzącego,
należy rozważyć przerwanie leczenia takrolimusem.
Jednoczesne podawanie takrolimusu z inhibitorem mTOR (ang. mammalian target of rapamycin) (np.
sirolimusem, ewerolimusem) może zwiększyć ryzyko wystąpienia mikroangiopatii zakrzepowej (w
tym zespołu hemolityczno-mocznicowego i zakrzepowej plamicy małopłytkowej).
Aplazja czysto czerwonokrwinkowa (ang. Pure red cell aplasia – PRCA)
U pacjentów leczonych takrolimusem zgłaszano przypadki wystąpienia aplazji czysto
czerwonokrwinkowej (PRCA). Wszyscy pacjenci zgłosili występowanie czynników ryzyka PRCA,
takich jak zakażenie parwowirusem B19, choroba podstawowa lub jednoczesne przyjmowanie leków
wywołujących PRCA.
Szczególne populacje
Doświadczenie w stosowaniu leku u pacjentów rasy innej niż kaukaska oraz u pacjentów ze
zwiększonym ryzykiem immunologicznym [np. po retransplantacji, z obecnością panelu przeciwciał
reaktywnych (ang. panel reactive antibodies - PRA)] jest ograniczone.
U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby może być konieczne zmniejszenie dawki
(patrz punkt 4.2).
Substancje pomocnicze
Ponieważ produkt leczniczy Prograf zawiera laktozę, nie powinien być stosowany u pacjentów z
rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego
wchłaniania glukozy-galaktozy.
Tusz używany do oznakowania kapsułek produktu leczniczego Prograf 0,5 mg i 1 mg zawiera lecytynę
sojową. U pacjentów, u których występuje uczulenie na orzeszki ziemne lub soję, należy rozważyć
stosunek ryzyka i ciężkości reakcji nadwrażliwości do korzyści ze stosowania produktu Prograf. Ten
produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w kapsułce, to znaczy uznaje się go za
„wolny od sodu”.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Interakcje w fazie metabolizmu
Dostępny układowo takrolimus jest metabolizowany głównie z udziałem wątrobowego izoenzymu
CYP3A4. Istnieją również dowody na żołądkowo-jelitowy metabolizm z udziałem CYP3A4 w ścianie
jelita. Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych lub produktów roślinnych, o których wiadomo,
że hamują lub indukują CYP3A4, może wpływać na metabolizm takrolimusu i w ten sposób
zwiększać lub zmniejszać jego stężenie we krwi. Podobnie, odstawienie takich produktów lub
produktów roślinnych może wpływać na tempo metabolizmu takrolimusu, a tym samym na stężenia
takrolimus we krwi.
Badania farmakokinetyczne wykazały, że zwiększenie stężeń takrolimusu we krwi po jednoczesnym
podaniu z inhibitorami CYP3A4 wynika głównie ze zwiększenia dostępności biologicznej takrolimusu
po podaniu doustnym na skutek zahamowania metabolizmu żołądkowo-jelitowego. Wpływ na klirens
wątrobowy jest mniej wyraźny.
Zdecydowanie zaleca się ścisłe monitorowanie stężeń takrolimusu we krwi pod nadzorem specjalisty
transplantologa, a także czynności przeszczepu i wydłużenia odstępu QT (badanie EKG) oraz
czynności nerek i innych działań niepożądanych, w tym neurotoksyczności, jeśli jednocześnie podaje
się substancje, które zmieniają jego metabolizm poprzez wpływ na CYP3A4 , a także dostosowanie
dawki lub przerwanie stosowania takrolimusu, w celu zapewnienia podobnej ekspozycji na takrolimus
(patrz punkty 4.2 i 4.4). Podobnie, należy ściśle monitorować pacjentów podczas stosowania
takrolimusu równocześnie z wieloma substancjami, które wpływają na CYP3A4, ponieważ wpływ na
ekspozycję na takrolimus może być nasilony lub osłabiony.
W poniższej tabeli wymieniono produkty lecznicze, które mają wpływ na takrolimus. Przykłady
interakcji lekowych nie są zbiorem zamkniętymi nie są wyczerpujące, dlatego należy sprawdzać
informacje dołączone do każdego produktu leczniczego, który podaje się jednocześnie z takrolimusem
pod kątem szlaku metabolicznego, dróg interakcji, potencjalnego ryzyka i konkretnych działań, które
należy podjąć w przypadku jednoczesnego stosowania.
Produkty lecznicze, które mają wpływ na takrolimus
Klasa lub nazwa produktu lub
substancji
Skutek interakcji Zalecenia dotyczące
jednoczesnego podawania
Grejpfrut lub sok grejpfrutowy Może zwiększać najmniejsze
skuteczne stężenia takrolimusu
w pełnej krwi i zwiększać
ryzyko ciężkich działań
niepożądanych (np.
neurotoksyczności,
wydłużenia odstępu QT)
[patrz punkt 4.4].
Unikać grejpfrutów lub soku
grejpfrutowego
Cyklosporyna Może zwiększać najmniejsze
skuteczne stężenia takrolimusu
w pełnej krwi. Ponadto, może
wystąpić synergistyczne i (lub)
addycyjne działanie
nefrotoksyczne.
Należy unikać jednoczesnego
stosowania cyklosporyny i
takrolimusu [patrz punkt 4.4].
Klasa lub nazwa produktu lub
substancji
Skutek interakcji Zalecenia dotyczące
jednoczesnego podawania
Produkty o znanym działaniu
nefrotoksycznym lub
neurotoksycznym:
aminoglikozydy, inhibitory
gyrazy, wankomycyna,
sulfametoksazol +
trimetoprym, NLPZ,
gancyklowir, acyklowir,
amfoterycyna B, ibuprofen,
cydofowir, foskarnet
Może nasilać działanie
nefrotoksyczne lub
neurotoksyczne takrolimusu.
Należy unikać jednoczesnego
stosowania takrolimusu z lekami
o znanym działaniu
nefrotoksycznym. Jeśli nie
można uniknąć jednoczesnego
podawania, należy monitorować
czynność nerek oraz inne skutki
uboczne i w razie potrzeby
dostosować dawkę takrolimusu.
Silne inhibitory CYP3A4:
leki przeciwgrzybicze (np.
ketokonazol, itrakonazol,
posakonazol, worykonazol),
antybiotyki makrolidowe (np.
telitromycyna,
troleandomycyna,
klarytromycyna, jozamycyna),
inhibitory proteazy HIV (np.
rytonawir, nelfinawir,
sakwinawir), inhibitory
proteazy HCV (np. telaprewir,
boceprewir, i połączenie
ombitaswiru i parytaprewiru z
rytonawirem, w skojarzeniu z
dazabuwirem lub bez niego),
nefazodon, kobicystat
zwiększający farmakokinetykę
i inhibitory kinazy idelalizyb,
cerytynib. Zaobserwowano
także silne interakcje
z antybiotykiem
makrolidowym –
erytromycyną.
Może zwiększać najmniejsze
skuteczne stężenia takrolimusu
w pełnej krwi i zwiększać
ryzyko ciężkich działań
niepożądanych (np.
nefrotoksyczności,
neurotoksyczności,
wydłużenia odstępu QT), co
wymaga ścisłego
monitorowania [patrz
punkt 4.4].
Mogą wystąpić szybkie i
gwałtowne wzrosty stężenia
takrolimusu już 1–3 dni po
jednoczesnym podaniu, mimo
niezwłocznego zmniejszenia
dawki takrolimusu. Ogólna
ekspozycja na takrolimus
może zwiększać się
> 5 krotnie. Kiedy
jednocześnie podawane są
skojarzenia z rytonawirem,
ekspozycja na takrolimus
może zwiększać się
> 50 krotnie. Niemal wszyscy
pacjenci mogą wymagać
zmniejszenia dawki
takrolimusu i konieczne może
być czasowe przerwanie
stosowania takrolimusu.
Wpływ na stężenia
takrolimusu we krwi może
utrzymywać się przez kilka dni
po zakończeniu jednoczesnego
podawania.
Zaleca się unikanie
jednoczesnego stosowania.
Jeżeli nie można uniknąć
jednoczesnego podawania
silnego inhibitora CYP3A4,
należy rozważyć pominięcie
dawki takrolimusu w dniu
rozpoczęcia podawania silnego
inhibitora CYP3A4. Należy
wznowić stosowanie
takrolimusu następnego dnia w
zmniejszonej dawce w oparciu
o stężenia takrolimusu we krwi.
Zmiany dawki i (lub) częstości
dawkowania takrolimusu
powinny być
zindywidualizowane i w razie
potrzeby dostosowane w oparciu
o najmniejsze skuteczne
stężenia takrolimusu, które
należy ocenić na początku
leczenia, monitorować często
w trakcie leczenia (zaczynając w
ciągu kilku pierwszych dni)
i ponownie ocenić podczas i po
zakończeniu leczenia
inhibitorem CYP3A4. Po
zakończeniu leczenia
odpowiednią dawkę i częstość
dawkowania takrolimusu należy
ustalać na podstawie stężeń
takrolimusu we krwi. Należy
ściśle monitorować czynność
nerek, EKG pod kątem
wydłużenia odstępu QT i inne
skutki uboczne.
Umiarkowane lub słabe
inhibitory CYP3A4:
leki przeciwgrzybicze (np.
flukonazol, izawukonazol,
klotrymazol, mikonazol),
antybiotyki makrolidowe (np.
azytromycyna), blokery kanału
Może zwiększać najmniejsze
skuteczne stężenia takrolimusu
w pełnej krwi i zwiększać
ryzyko ciężkich działań
niepożądanych (np.
neurotoksyczności,
wydłużenia odstępu QT)
Należy często monitorować
najmniejsze skuteczne stężenia
takrolimusu w pełnej krwi,
zaczynając od pierwszych dni
jednoczesnego podawania. W
razie potrzeby zmniejszyć
dawkę takrolimusu [patrz
Klasa lub nazwa produktu lub
substancji
Skutek interakcji Zalecenia dotyczące
jednoczesnego podawania
wapniowego (np. nifedypina,
nikardypina, diltiazem,
werapamil), amiodaron,
danazol, etynyloestradiol,
lanzoprazol, omeprazol, leki
przeciwko wirusowi HCV
elbaswir/grazoprewir i
glekaprewir/pibrentaswir, lek
przeciwko wirusowi CMV
letermowir oraz inhibitory
kinazy tyrozynowej nilotynib,
kryzotynib, imatynib i
(chińskie) produkty roślinne
zawierające wyciągi z cytryńca
chińskiego (Schisandra
sphenanthera)
[patrz punkt 4.4]. Może
wystąpić szybkie zwiększenie
stężenia takrolimusu.
punkt 4.2]. Należy ściśle
monitorować czynność nerek,
EKG pod kątem wydłużenia
odstępu QT i inne skutki
uboczne.
W warunkach in vitro
wykazano, że następujące
substancje są potencjalnymi
inhibitorami metabolizmu
takrolimusu: bromokryptyna,
kortyzon, dapson, ergotamina,
gestoden, lidokaina,
mefenytoina, midazolam,
nilwadypina, noretysteron,
chinidyna, tamoksyfen
Może zwiększać najmniejsze
skuteczne stężenia takrolimusu
w pełnej krwi i zwiększać
ryzyko ciężkich działań
niepożądanych (np.
neurotoksyczności,
wydłużenia odstępu QT)
[patrz punkt 4.4].
Należy monitorować
najmniejsze skuteczne stężenia
takrolimusu w pełnej krwi i w
razie potrzeby zmniejszyć
dawkę takrolimusu [patrz
punkt 4.2].
Należy ściśle monitorować
czynność nerek, EKG pod
kątem wydłużenia odstępu QT
i inne skutki uboczne.
Silne induktory CYP3A4:
ryfampicyna, fenytoina,
karbamazepina, apalutamid,
enzalutamid, mitotan lub ziele
dziurawca zwyczajnego
(Hypericum perforatum)
Może zmniejszać najmniejsze
skuteczne stężenia takrolimusu
w pełnej krwi i zwiększać
ryzyko odrzucania [patrz
punkt 4.4].
Maksymalne stężenia
takrolimusu we krwi mogą
wystąpić 1–2 tygodnie po
jednoczesnym podaniu. Efekt
może utrzymywać się 1–
2 tygodnie po zakończeniu
leczenia.
Zaleca się unikanie
jednoczesnego stosowania. Jeśli
nie można tego uniknąć,
pacjenci mogą wymagać
zwiększenia dawki takrolimusu.
Zmiany dawki takrolimusu
powinny być
zindywidualizowane i w razie
potrzeby dostosowane w oparciu
o najmniejsze skuteczne
stężenia takrolimusu, które
należy ocenić na początku
leczenia, monitorować często w
trakcie leczenia (zaczynając w
ciągu kilku pierwszych dni) i
ponownie ocenić podczas i po
zakończeniu leczenia
induktorem CYP3A4. Po
zakończeniu stosowania
induktora CYP3A4 konieczne
może być stopniowe
dostosowywanie dawki
takrolimusu. Należy ściśle
monitorować czynność
przeszczepu.
Klasa lub nazwa produktu lub
substancji
Skutek interakcji Zalecenia dotyczące
jednoczesnego podawania
Umiarkowane induktory
CYP3A4:
metamizol, fenobarbital,
izoniazyd, ryfabutyna,
efawirenz, etrawiryna,
newirapina; słabe induktory
CYP3A4: flukloksacylina
Może zmniejszać najmniejsze
skuteczne stężenia takrolimusu
w pełnej krwi i zwiększać
ryzyko odrzucania [patrz
punkt 4.4].
Należy monitorować
najmniejsze skuteczne stężenia
takrolimusu w pełnej krwi i w
razie potrzeby zwiększyć dawkę
takrolimusu [patrz punkt 4.2].
Należy ściśle monitorować
czynność przeszczepu.
Kaspofungina Może zmniejszać najmniejsze
skuteczne stężenia takrolimusu
w pełnej krwi i zwiększać
ryzyko odrzucania.
Mechanizm interakcji nie
został potwierdzony.
Należy monitorować
najmniejsze skuteczne stężenia
takrolimusu w pełnej krwi i w
razie potrzeby zwiększyć dawkę
takrolimusu [patrz punkt 4.2].
Należy ściśle monitorować
czynność przeszczepu.
Kannabidiol (inhibitor P-gp) Występowały przypadki
zwiększonego stężenia
takrolimusu we krwi podczas
jednoczesnego stosowania
takrolimusu z kannabidiolem.
Może to być spowodowane
hamowaniem aktywności
glikoproteiny P w jelitach, co
prowadzi do zwiększenia
biodostępności takrolimusu.
Należy zachować ostrożność
podczas jednoczesnego
podawania takrolimusu i
kannabidiolu, ściśle monitorując
działania niepożądane. Należy
kontrolować stężenia minimalne
takrolimusu we krwi pełnej i w
razie konieczności
zmodyfikować jego dawkę
[patrz punkty 4.2 i 4.4].
Produkty o znanym silnym
powinowactwie do białek
osocza, np. NLPZ, doustne
leki przeciwzakrzepowe,
doustne leki
przeciwcukrzycowe
Takrolimus w znacznym
stopniu wiąże się z białkami
osocza. Należy rozważyć
możliwe interakcje z innymi
substancjami czynnymi o
znanym silnym
powinowactwie do białek
osocza.
Należy monitorować
najmniejsze skuteczne stężenia
takrolimusu w pełnej krwi i w
razie potrzeby dostosować
dawkę takrolimusu [patrz
punkt 4.2].
Leki prokinetyczne:
metoklopramid, cymetydyna
oraz wodorotlenek magnezu i
wodorotlenek glinu
Może zwiększać najmniejsze
skuteczne stężenia takrolimusu
w pełnej krwi i zwiększać
ryzyko ciężkich działań
niepożądanych (np.
neurotoksyczności,
wydłużenia odstępu QT).
Należy monitorować
najmniejsze skuteczne stężenia
takrolimusu w pełnej krwi i w
razie potrzeby zmniejszyć
dawkę takrolimusu [patrz
punkt 4.2].
Należy ściśle monitorować
czynność nerek, EKG pod
kątem wydłużenia odstępu QT
i inne skutki uboczne.
Podtrzymujące dawki
kortykosteroidów
Może zmniejszać najmniejsze
skuteczne stężenia takrolimusu
w pełnej krwi i zwiększać
ryzyko odrzucania [patrz
punkt 4.4].
Należy monitorować
najmniejsze skuteczne stężenia
takrolimusu w pełnej krwi i w
razie potrzeby zwiększyć dawkę
takrolimusu [patrz punkt 4.2].
Należy ściśle monitorować
czynność przeszczepu.
Duża dawka prednizolonu lub
metyloprednizolonu
Może wpływać na stężenia
takrolimusu we krwi
Należy monitorować
najmniejsze skuteczne stężenia
Klasa lub nazwa produktu lub
substancji
Skutek interakcji Zalecenia dotyczące
jednoczesnego podawania
(zwiększać lub zmniejszać) po
podaniu w leczeniu ostrego
odrzucania.
takrolimusu w pełnej krwi i w
razie potrzeby dostosować
dawkę takrolimusu.
Bezpośrednio działająca (ang.
Direct-acting antiviral, DAA)
terapia przeciwwirusowa
Może wpływać na
farmakokinetykę takrolimusu
poprzez zmiany czynności
wątroby w trakcie terapii
DAA, związane z klirensem
wirusa zapalenia wątroby.
Mogą zmniejszać się stężenia
takrolimusu we krwi. Jednak
potencjał niektórych DAA do
hamowania CYP3A4 może
przeciwdziałać temu
wpływowi lub prowadzić do
zwiększenia stężeń
takrolimusu we krwi.
Należy monitorować
najmniejsze skuteczne stężenia
takrolimusu w pełnej krwi i w
razie potrzeby dostosować
dawkę takrolimusu, aby
zapewnić ciągłą skuteczność i
bezpieczeństwo.
Jednoczesne podawanie takrolimusu z inhibitorem mTOR (np. sirolimusem, ewerolimusem) może
zwiększyć ryzyko wystąpienia mikroangiopatii zakrzepowej (w tym zespołu hemolityczno-
mocznicowego i zakrzepowej plamicy małopłytkowej) (patrz punkt 4.4).
Ponieważ leczenie takrolimusem może wiązać się z hiperkaliemią lub nasilać istniejącą wcześniej
hiperkaliemię, należy unikać dużych dawek potasu lub leków moczopędnych oszczędzających potas
(np. amiloryd, triamteren lub spironolakton) (patrz punkt 4.4). Należy zachować ostrożność podczas
jednoczesnego podawania takrolimusu z innymi lekami zwiększającymi stężenie potasu w surowicy
krwi, takimi jak trimetoprym i kotrimoksazol (trimetoprym/sulfametoksazol), ponieważ wiadomo, że
trimetoprym działa jak lek moczopędny oszczędzający potas, tak jak amiloryd. Zaleca się ścisłe
monitorowanie stężenia potasu w surowicy krwi.
Wpływ takrolimusu na metabolizm innych produktów leczniczych
Takrolimus jest znanym inhibitorem CYP3A4; z tego powodu jednoczesne stosowanie takrolimusu z
produktami leczniczymi, o których wiadomo, że są metabolizowane z udziałem CYP3A4, może
wpływać na metabolizm tych produktów leczniczych.
Okres półtrwania cyklosporyny ulega wydłużeniu, gdy podawana jest jednocześnie z takrolimusem.
Ponadto może wystąpić synergistyczne i (lub) addycyjne działanie nefrotoksyczne. Dlatego nie zaleca
się skojarzonego stosowania cyklosporyny i takrolimusu. Należy też zachować ostrożność podczas
podawania takrolimusu pacjentom leczonym wcześniej cyklosporyną (patrz punkty 4.2 i 4.4).
Wykazano, że takrolimus zwiększa stężenie fenytoiny we krwi.
Ponieważ takrolimus może zmniejszać klirens środków antykoncepcyjnych zawierających steroidy i w
następstwie zwiększać stężenia hormonów, należy wziąć to pod uwagę podczas podejmowania decyzji
o wyborze metody zapobiegania ciąży.
Dane na temat interakcji takrolimusu ze statynami są ograniczone. Dostępne dane wskazują, że
farmakokinetyka statyn nie ulega większym zmianom podczas jednoczesnego stosowania takrolimusu.
Dane uzyskane w badaniach na zwierzętach wykazały, że takrolimus może zmniejszać klirens i
zwiększać okres półtrwania pentobarbitalu i fenazonu.
Kwas mykofenolowy. W leczeniu skojarzonym należy zachować ostrożność w przypadku zamiany
cyklosporyny, która zaburza krążenie jelitowo-wątrobowe kwasu mykofenolowego na takrolimus,
który jest pozbawiony tego działania, ponieważ może to spowodować zmiany w ekspozycji na kwas
mykofenolowy. Leki wpływające na cykl jelitowo-wątrobowy kwasu mykofenolowego mogą
zmniejszać stężenie kwasu mykofenolowego w osoczu i jego skuteczność. W przypadku zamiany
cyklosporyny na takrolimus lub odwrotnie, właściwe może być monitorowanie stężenia kwasu
mykofenolowego.
Leki immunosupresyjne mogą wpływać na odpowiedź na szczepionki, dlatego szczepienia podczas
leczenia takrolimusem mogą być mniej skuteczne. Należy unikać stosowania szczepionek
zawierających żywe, atenuowane drobnoustroje (patrz punkt 4.4).
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Ustalenie profilu działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leków immunosupresyjnych jest
często trudne ze względu na zasadniczą chorobę i równoczesne stosowanie wielu leków.
Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych (występujących u > 10% pacjentów) należą drżenie
mięśniowe, zaburzenie czynności nerek, hiperglikemia, cukrzyca, hiperkaliemia, zakażenia,
nadciśnienie tętnicze i bezsenność.
Wydaje się, że stosowanie produktu drogą doustną związane jest z mniejszą częstością występowania
działań niepożądanych w porównaniu do stosowania dożylnego. Działania niepożądane wymieniono
poniżej według malejącej częstości występowania: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100, <1/10);
niezbyt często (≥1/1000, <1/100); rzadko (≥1/10 000, <1/1000); bardzo rzadko (<1/10 000; nieznana
(częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
Podobnie jak w przypadku innych silnie działających leków immunosupresyjnych, u pacjentów
otrzymujących takrolimus często zwiększa się ryzyko zakażenia (wirusowego, bakteryjnego,
grzybiczego, pierwotniakowego). Istniejące zakażenia mogą ulec nasileniu. Mogą wystąpić zarówno
zakażenia uogólnione, jak i miejscowe.
U pacjentów leczonych lekami immunosupresyjnymi, w tym produktem Prograf, zgłaszano przypadki
występowania zakażenia wirusem CMV, nefropatii związanej z zakażeniem wirusem BK, jak również
przypadki postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) związane z zakażeniem wirusem
JC.
Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone (w tym torbiele i polipy)
U pacjentów otrzymujących leczenie immunosupresyjne istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia
nowotworów złośliwych. W związku ze stosowaniem takrolimusu zgłaszano wystąpienie łagodnych
oraz złośliwych nowotworów, w tym zaburzeń limfoproliferacyjnych związanych z EBV,
nowotworów złośliwych skóry oraz mięsaka Kaposiego.
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
często: niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia, leukocytoza, nieprawidłowe
wyniki badań krwinek czerwonych
niezbyt często: koagulopatie, nieprawidłowe parametry krzepnięcia krwi i krwawienia,
pancytopenia, neutropenia, mikroangiopatia zakrzepowa
rzadko: plamica zakrzepowa małopłytkowa, hipoprotrombinemia
nieznana: aplazja czysto czerwonokrwinkowa, agranulocytoza, niedokrwistość
hemolityczna, gorączka neutropeniczna
Zaburzenia układu immunologicznego
U pacjentów otrzymujących takrolimus obserwowano reakcje alergiczne i anafilaktoidalne (patrz
punkt 4.4 Substancje pomocnicze).
Zaburzenia endokrynologiczne
rzadko: hirsutyzm
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
bardzo często: hiperglikemia, cukrzyca, hiperkaliemia
często: hipomagnezemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipokalcemia, hiponatremia,
zatrzymanie płynów w ustroju, zwiększone stężenie kwasu moczowego we
krwi, zmniejszenie apetytu, kwasica metaboliczna, hiperlipidemia, zwiększone
stężenie cholesterolu we krwi, zwiększone stężenie triglicerydów, inne
zaburzenia elektrolitowe
niezbyt często: odwodnienie, hipoproteinemia, hiperfosfatemia, hipoglikemia
Zaburzenia psychiczne
bardzo często: bezsenność
często: objawy niepokoju, stany splątania i dezorientacja, depresja, obniżenie
nastroju, zaburzenia nastroju, koszmary senne, omamy, zaburzenia psychiczne
niezbyt często: zaburzenia psychotyczne
Zaburzenia układu nerwowego
bardzo często: drżenie mięśniowe, ból głowy
często: drgawki, zaburzenia świadomości, parestezje i zaburzenie czucia, neuropatia
obwodowa, zawroty głowy, trudności w pisaniu, zaburzenia układu
nerwowego
niezbyt często: śpiączka, krwawienie do ośrodkowego układu nerwowego i epizod
naczyniowo-mózgowy, porażenie i niedowład, encefalopatia, zaburzenia
mowy i wysławiania, amnezja
rzadko: hipertonia
bardzo rzadko: nużliwość mięśni
nieznana: zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES)
Zaburzenia oka
często: niewyraźne widzenie, światłowstręt, schorzenia oczu
niezbyt często: zaćma
rzadko: ślepota
nieznana: neuropatia nerwu wzrokowego
Zaburzenia ucha i błędnika
często: szumy uszne
niezbyt często: niedosłuch
rzadko: nerwowo-czuciowa głuchota
bardzo rzadko: zaburzenia słuchu
Zaburzenia serca
często: choroba niedokrwienna serca, tachykardia
niezbyt często: komorowe zaburzenia rytmu serca i zatrzymanie czynności serca,
niewydolność serca, kardiomiopatie, przerost mięśnia komór, nadkomorowe
zaburzenia rytmu serca, kołatanie serca
rzadko: wysięk osierdziowy
bardzo rzadko: Torsades de pointes
Zaburzenia naczyniowe
bardzo często: nadciśnienie tętnicze
często: krwotok, zdarzenia zakrzepowo-zatorowe i niedokrwienne, choroby naczyń
obwodowych, niedociśnienie pochodzenia obwodowego
niezbyt często: zawał, zakrzepica żył głębokich kończyn, wstrząs
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia
często: duszność, śródmiąższowe choroby płuc, wysięk opłucnowy, zapalenie gardła,
kaszel, przekrwienie i zapalenie błon śluzowych nosa
niezbyt często: niewydolność oddechowa, zaburzenia układu oddechowego, astma
rzadko: zespół ostrego wyczerpania oddechowego
Zaburzenia żołądka i jelit
bardzo często: biegunka, nudności
często: stany zapalne żołądka i jelit, owrzodzenie i perforacja żołądka i jelit, krwotok
z żołądka lub jelit, zapalenie i owrzodzenie jamy ustnej, wodobrzusze,
wymioty, bóle żołądkowo-jelitowe i bóle brzucha, przedmiotowe i
podmiotowe objawy dyspepsji, zaparcia, wzdęcia z oddawaniem gazów,
wzdęcia i rozdęcie, luźne stolce, objawy żołądkowo-jelitowe przedmiotowe i
podmiotowe
niezbyt często: porażenna niedrożność jelita, ostre i przewlekłe zapalenie trzustki, refluks
żołądkowo-przełykowy, zaburzenia opróżniania żołądka
rzadko: podniedrożność przewodu pokarmowego, torbiel rzekoma trzustki
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
często: zastój żółci i żółtaczka, uszkodzenie komórek wątroby i zapalenie wątroby,
zapalenie dróg żółciowych
rzadko: zakrzepica tętnicy wątrobowej, wenookluzyjna choroba wątroby
bardzo rzadko: niewydolność wątroby, zwężenie przewodów żółciowych
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
często: świąd, wysypka, łysienie, trądzik, nadmierne pocenie
niezbyt często: zapalenie skóry, nadwrażliwość na światło
rzadko: toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella)
bardzo rzadko: zespół Stevensa-Johnsona
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
często: bóle stawów, kurcze mięśni, ból kończyn, ból pleców
niezbyt często: zaburzenia stawów
rzadko: zmniejszenie ruchliwości
Zaburzenia nerek i dróg moczowych
bardzo często: zaburzenie czynności nerek
często: niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek, skąpomocz, martwica
kanalików nerkowych, toksyczna nefropatia, nieprawidłowe wyniki badania
moczu, zaburzenia pęcherza i cewki moczowej
niezbyt często: bezmocz, zespół hemolityczno-mocznicowy
bardzo rzadko: nefropatie, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi
niezbyt często: bolesne miesiączkowanie, krwawienie z macicy
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
często: osłabienie, gorączka, obrzęki, dolegliwości bólowe i złe samopoczucie,
zaburzenia zdolności odczuwania temperatury ciała
niezbyt często: niewydolność wielonarządowa, objawy grypopodobne, nietolerancja
temperatury, uczucie ucisku w klatce piersiowej, zdenerwowanie, złe
samopoczucie
rzadko: pragnienie, upadek, ucisk w klatce piersiowej, owrzodzenia
bardzo rzadko: zwiększenie ilości tkanki tłuszczowej
Badania diagnostyczne
bardzo często: nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby
często: zwiększona aktywność fosfatazy zasadowej, zwiększenie masy ciała
niezbyt często: zwiększona aktywność amylazy we krwi, nieprawidłowy zapis EKG,
nieprawidłowa częstość akcji serca i nieprawidłowe tętno, zmniejszenie masy
ciała, zwiększona aktywność dehydrogenazy mleczanowej we krwi
bardzo rzadko: nieprawidłowości w echokardiogramie, wydłużony odstęp QT w
elektrokardiogramie
Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach
często: pierwotne zaburzenia czynności przeszczepu
Obserwowano przypadki błędnego stosowania produktu, w tym nieumyślną, niezamierzoną lub
nienadzorowaną przez lekarza zamianę produktu leczniczego zawierającego takrolimus o szybkim lub
przedłużonym uwalnianiu na inny produkt leczniczy zawierający takrolimus. W związku z nimi
zgłaszano szereg przypadków odrzucania przeszczepionego narządu (częstość nie może być określona
na podstawie dostępnych danych).
Opis wybranych działań niepożądanych
Ból kończyn został opisany w wielu opublikowanych opisach przypadków zgłaszanych jako część
zespołu bólowego indukowanego przez inhibitor kalcyneuryny (ang. Calcineurinum-Inhibitor Induced
Pain Syndrome, CIPS). Zazwyczaj występuje jako obustronny i symetryczny, silny ból w kończynach
dolnych i może być związany z większymi niż terapeutyczne stężeniami takrolimusu we krwi.
Zmniejszenie dawki takrolimusu może zmniejszyć objawy zespołu bólowego. W niektórych
przypadkach konieczne było zastosowanie alternatywnej immunosupresji.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
PL-02 222 Warszawa
Tel.: +48 22 49 21 301
Faks: +48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dane rejestrowe
| Substancja | Postać | Numer pozwolenia | Numer w rejestrze | Dokumenty |
|---|---|---|---|---|
| Tacrolimusum 0,5 mg | Kapsułki | 11487 | 100138474 | ChPL: 2026-03-11, Ulotka: 2026-03-11 |