ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Ostrzeżenia
Jeśli występuje którykolwiek z poniższych stanów lub czynników ryzyka, należy omówić z pacjentką
zasadność stosowania produktu leczniczego Kelzy PR.
W razie pogorszenia lub wystąpienia po raz pierwszy któregokolwiek z wymienionych stanów lub
czynników ryzyka, kobieta powinna zgłosić się do lekarza prowadzącego, który zadecyduje, czy
konieczne jest przerwanie stosowania produktu leczniczego Kelzy PR.
W przypadku podejrzenia lub potwierdzenia wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej lub
tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, należy przerwać stosowanie złożonych środków
antykoncepcyjnych. W przypadku rozpoczęcia leczenia przeciwzakrzepowego, należy zastosować
odpowiednią, alternatywną metodę antykoncepcji, ze względu na działanie teratogenne
przeciwzakrzepowych produktów leczniczych (kumaryny).
Zaburzenia krążenia
Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ)
Stosowanie jakichkolwiek złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych wiąże się ze
zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, w porównaniu do sytuacji, gdy terapia
nie jest stosowana. Stosowanie produktów leczniczych zawierających lewonorgestrel,
norgestymat lub noretysteron jest związane z najmniejszym ryzykiem żylnej choroby
zakrzepowo-zatorowej. Inne złożone hormonalne środki antykoncepcyjne, w tym produkt
leczniczy Kelzy PR, mogą mieć nawet nieco większy poziom ryzyka. Decyzja o zastosowaniu
produktu leczniczego spoza grupy produktów znanych z najniższego ryzyka żylnej choroby
zakrzepowo-zatorowej powinna zostać podjęta wyłącznie po rozmowie z pacjentką, w celu
zapewnienia, że rozumie ona ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej związane ze
stosowaniem Kelzy PR, oraz jak jej obecne czynniki ryzyka wpływają na to ryzyko jak również,
że ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej jest największe w pierwszym roku stosowania.
Istnieją pewne dowody, świadczące o tym, że ryzyko zwiększa się, gdy złożone hormonalne
środki antykoncepcyjne są przyjmowane ponownie po przerwie w stosowaniu równej 4 tygodnie
lub więcej.
U około 2 na 10 000 kobiet, które nie stosują złożonych środków antykoncepcyjnych i nie są w ciąży,
w okresie roku rozwinie się żylna choroba zakrzepowo-zatorowa. Jednakże, ryzyko to może być
znacznie większe, w zależności od czynników ryzyka występujących u danej pacjentki (patrz poniżej).
Badania epidemiologiczne w grupie kobiet, które stosują złożone środki antykoncepcyjne
(<50 μg etynyloestradiolu) wykazały, że w okresie roku, u około 6 do 12 kobiet na 10 000 rozwinie się
żylna choroba zakrzepowo-zatorowa.
Szacuje się, że spośród 10 000 kobiet, które stosują małe dawki złożonych hormonalnych środków
antykoncepcyjnych zawierających lewonorgestrel, u około 61 kobiet w okresie roku rozwinie się żylna
choroba zakrzepowo-zatorowa.
Szacuje się2, że spośród 10 000 kobiet stosujących złożone hormonalne środki antykoncepcyjne
zawierające dienogest i etynyloestradiol (2 mg + 0,03 mg) u 8 do 11 kobiet w okresie roku rozwinie
się żylna choroba zakrzepowo-zatorowa.
Powyższa liczba przypadków żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej przypadających na okres roku
jest mniejsza niż oczekiwana liczba przypadków u kobiet w ciąży lub w okresie poporodowym.
Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa może być śmiertelna w 1-2% przypadków.
Liczba przypadków żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej na 10 000 kobiet w okresie roku
U pacjentek stosujących złożone hormonalne środki antykoncepcyjne niezwykle rzadko zgłaszano
przypadki zakrzepicy w innych naczyniach krwionośnych, np. wątrobowych, krezkowych, nerkowych
lub w żyłach i tętnicach siatkówki.
Czynniki ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
1 Środek przedziału z zakresu od 5 do 7 na 10 000 kobiet w okresie roku, na podstawie ryzyka względnego wynoszącego
około 2,3 do 3,6 dla złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych zawierających lewonorgestrel w porównaniu do
sytuacji, gdy terapia nie jest stosowana.
2 Na podstawie danych z metaanalizy szacuje się, że ryzyko ŻChZZ u pacjentek stosujących 2 mg dienogestu i 0,03 mg
etynyloestradiolu jest nieznacznie większe w porównaniu do złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych
zawierających lewonorgestrel (współczynnik ryzyka 1,57 przy ryzyku w zakresie od 1,07 do 2,30).
Liczba przypadków
ŻChZZ
Pacjentki niestosujące złożonych
hormonalnych środków
antykoncepcyjnych (2 przypadki)
Pacjentki stosujące złożone
hormonalne środki antykoncepcyjne
zawierające lewonorgestrel
(5-7 przypadków)
Pacjentki stosujące złożone
hormonalne środki
antykoncepcyjne zawierające
dienogest i etynyloestradiol
(8-11 przypadków)
Ryzyko żylnych powikłań zakrzepowo-zatorowych u pacjentek stosujących złożone hormonalne
środki antykoncepcyjne może znacząco zwiększyć się w przypadku występowania dodatkowych
czynników ryzyka, szczególnie jeśli występuje kilka czynników ryzyka jednocześnie (patrz Tabela 1).
Stosowanie produktu leczniczego Kelzy PR jest przeciwwskazane, jeśli u pacjentki występuje
jednocześnie kilka czynników ryzyka, zwiększających ryzyko zakrzepicy żylnej (patrz punkt 4.3).
Jeśli u kobiety występuje więcej niż jeden czynnik ryzyka, możliwe jest, że zwiększenie ryzyka jest
większe niż suma pojedynczych czynników – w tym przypadku należy ocenić całkowite ryzyko żylnej
choroby zakrzepowo-zatorowej. Jeśli ocena stosunku korzyści do ryzyka jest negatywna, nie należy
przepisywać złożonych hormonalnych leków antykoncepcyjnych (patrz punkt 4.3).
Tabela 1: Czynniki ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
Czynnik ryzyka Uwagi
Otyłość (wskaźnik masy ciała - BMI - powyżej
30 kg/m2)
Ryzyko istotnie zwiększa się ze wzrostem BMI.
Jest to szczególnie istotne do oceny, jeśli
występują również inne czynniki ryzyka.
Długotrwałe unieruchomienie, rozległy zabieg
operacyjny, jakikolwiek zabieg operacyjny
w obrębie kończyn dolnych lub miednicy,
zabieg neurochirurgiczny lub poważny uraz
Uwaga: tymczasowe unieruchomienie, w tym
podróż samolotem >4 godzin może również
stanowić czynnik ryzyka żylnej choroby
zakrzepowo-zatorowej, szczególnie u kobiet ze
współistniejącymi innymi czynnikami ryzyka.
W tych sytuacjach zaleca się przerwanie
stosowania tabletek (na co najmniej 4 tygodnie
przed planowanym zabiegiem chirurgicznym)
i nie wznawianie stosowania produktu przed
upływem dwóch tygodni od czasu powrotu do
sprawności ruchowej. Należy stosować inną
metodę antykoncepcji, aby uniknąć
niezamierzonego zajścia w ciążę.
Należy rozważyć leczenie przeciwzakrzepowe,
jeśli stosowania produktu leczniczego Kelzy PR
nie przerwano odpowiednio wcześnie.
Dodatni wywiad rodzinny (występowanie
żylnych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych
u rodzeństwa bądź rodziców, szczególnie
w stosunkowo młodym wieku, np. przed
50 rokiem życia).
Jeśli podejrzewa się predyspozycję genetyczną,
przed podjęciem decyzji o stosowaniu złożonego
hormonalnego środka antykoncepcyjnego
kobieta powinna zostać skierowana na
konsultację u specjalisty.
Inne schorzenia związane z żylną chorobą
zakrzepowo-zatorową
Nowotwór, toczeń rumieniowaty układowy,
zespół hemolityczno-mocznicowy, przewlekłe
zapalne choroby jelit (np. choroba
Leśniowskiego-Crohna lub wrzodziejące
zapalenie jelita grubego) oraz niedokrwistość
sierpowatokrwinkowa.
Wiek Szczególnie wiek powyżej 35 lat.
Nie osiągnięto konsensusu, co do możliwej roli żylaków oraz zakrzepowego zapalenia żył
powierzchniowych na wystąpienie lub progresję żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.
Należy uwzględnić zwiększone ryzyko wystąpienia choroby zakrzepowo-zatorowej w ciąży,
a w szczególności w 6-tygodniowym okresie poporodowym („Wpływ na ciążę i laktację” patrz punkt
4.6).
Objawy żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (zakrzepicy żył głębokich oraz zatorowości
płucnej)
Należy poinformować pacjentkę, że w razie wystąpienia wymienionych objawów należy natychmiast
zgłosić się po pomoc medyczną i powiedzieć́ personelowi medycznemu, że stosuje się złożone
hormonalne środki antykoncepcyjne.
Objawy zakrzepicy żył głębokich (ang. deep vein thrombosis, DVT) mogą obejmować:
- obrzęk jednej nogi i (lub) stopy lub obrzęk wzdłuż żyły w nodze;
- ból lub tkliwość w nodze, które mogą być odczuwane wyłącznie w czasie stania lub chodzenia;
- zwiększoną temperaturę w zmienionej chorobowo nodze; czerwoną lub przebarwioną skórę
nogi.
Objawy zatorowości płucnej (ang. pulmonary embolism, PE) mogą obejmować:
- nagły napad niewyjaśnionego spłycenia oddechu lub przyspieszenia oddechu;
- nagły napad kaszlu, który może być połączony z krwiopluciem;
- ostry ból w klatce piersiowej;
- ciężkie zamroczenie lub zawroty głowy;
- przyspieszone lub nieregularne bicie serca.
Niektóre z tych objawów (np. „spłycenie oddechu”, „kaszel”) są niespecyficzne i mogą być
niepoprawnie zinterpretowane jako występujące częściej lub mniej poważne stany (np. zakażenia
układu oddechowego).
Inne objawy zamknięcia naczyń mogą obejmować: nagły ból, obrzęk oraz lekko niebieskie
przebarwienie kończyn.
Jeżeli zamkniecie naczynia wystąpi w oku, objawy mogą obejmować bezbolesne zaburzenia widzenia,
które mogą przekształcić się w utratę widzenia. W niektórych przypadkach utrata widzenia może
nastąpić niemal natychmiast.
Ryzyko tętniczej choroby zakrzepowo-zatorowej
Badania epidemiologiczne wykazały związek pomiędzy stosowaniem hormonalnych produktów
antykoncepcyjnych, a zwiększonym ryzykiem wystąpienia tętniczej choroby zakrzepowo-zatorowej
(zawał mięśnia sercowego) lub incydentów naczyniowo-mózgowych (np. przemijający napad
niedokrwienny, udar mózgu). Przypadki tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych mogą być
śmiertelne.
Czynniki ryzyka tętniczej choroby zakrzepowo-zatorowej
Ryzyko wystąpienia tętniczej choroby zakrzepowo-zatorowej lub napadów naczyniowo-mózgowych
u pacjentek stosujących złożone hormonalne środki antykoncepcyjne jest zwiększone u kobiet,
u których występują czynniki ryzyka (patrz Tabela 2). Stosowanie produktu leczniczego Kelzy PR jest
przeciwwskazane, jeżeli u pacjentki występuje jeden poważny lub jednocześnie kilka czynników
ryzyka tętniczej choroby zakrzepowo-zatorowej, które stawiają pacjentkę w grupie wysokiego ryzyka
zakrzepicy tętniczej (patrz punkt 4.3). Jeśli u kobiety występuje więcej niż jeden czynnik ryzyka,
możliwe jest, że zwiększenie ryzyka jest większe niż suma pojedynczych czynników – w tym
przypadku należy ocenić całkowite ryzyko. Jeśli ocena stosunku korzyści do ryzyka jest negatywna,
nie należy przepisywać złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych (patrz punkt 4.3).
Tabela 2: Czynniki ryzyka tętniczej choroby zakrzepowo-zatorowej
Czynnik ryzyka Uwagi
Wiek Szczególnie wiek powyżej 35 lat
Palenie
Należy dokładnie pouczyć kobiety, aby nie
paliły, jeśli zamierzają stosować złożone
hormonalne środki antykoncepcyjne. Kobiety
w wieku powyżej 35 lat, które nie zaprzestały
palenia, należy dokładnie pouczyć, aby
stosowały inną metodę antykoncepcji.
Nadciśnienie tętnicze
Otyłość (wskaźnik masy ciała - BMI - powyżej
30 kg/m2 ).
Ryzyko istotnie wzrasta wraz ze wzrostem
BMI. Jest to szczególnie ważne dla kobiet,
u których występują również inne czynniki
ryzyka.
Dodatni wywiad rodzinny (występowanie
tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych
u rodzeństwa bądź rodziców, szczególnie
w stosunkowo młodym wieku, np. przed
50 rokiem życia).
Jeśli podejrzewa się predyspozycję
genetyczną, przed podjęciem decyzji
o stosowaniu złożonego hormonalnego środka
antykoncepcyjnego kobieta powinna zostać
skierowana na konsultację u specjalisty.
Migrena
Zwiększenie częstości występowania lub
nasilenia migreny w trakcie stosowania
złożonych hormonalnych leków
antykoncepcyjnych (która może zapowiadać
wystąpienie incydentu
naczyniowo-mózgowego) może być
powodem do natychmiastowego przerwania
stosowania.
Inne schorzenia związane ze zdarzeniami
niepożądanymi w obrębie naczyń.
Cukrzyca, hiperhomocysteinemia, wady
zastawkowe serca, migotanie przedsionków,
dyslipoproteinemia oraz toczeń rumieniowaty
układowy.
Objawy tętniczej choroby zakrzepowo-zatorowej
Należy poinformować pacjentkę, że w razie wystąpienia wymienionych objawów należy natychmiast
zgłosić się po pomoc medyczną i powiedzieć personelowi medycznemu, że stosuje się złożone
hormonalne środki antykoncepcyjne.
Objawy napadu naczyniowo-mózgowego mogą obejmować:
- nagłe zdrętwienie lub osłabienie twarzy, rąk lub nóg, szczególnie po jednej stronie ciała;
- nagłe trudności z chodzeniem, zawroty głowy, utratę równowagi lub koordynacji;
- nagłe splątanie, trudności z mówieniem lub rozumieniem;
- nagłe zaburzenia widzenia w jednym oku lub obydwu oczach;
- nagłe, ciężkie lub długotrwałe bóle głowy bez przyczyny;
- utratę przytomności lub omdlenie z drgawkami lub bez drgawek.
Przejściowy charakter objawów sugeruje, że zdarzenie jest przemijającym napadem niedokrwiennym
(ang. Transient Ischaemic Attack, TIA).
Objawy zawału serca (ang. Myocardial Infarction, MI) mogą być następujące:
- ból, uczucie dyskomfortu, ociężałość́, uczucie ściskania lub pełności w klatce piersiowej,
ramieniu lub poniżej mostka;
- uczucie dyskomfortu promieniujące do pleców, szczęki, gardła, ramienia, żołądka;
- uczucie pełności, niestrawności lub zadławienia;
- pocenie się, nudności, wymioty lub zawroty głowy;
- skrajne osłabienie, niepokój lub spłycenie oddechu;
- przyspieszone lub nieregularne bicie serca.
Inne czynniki wpływające na ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych
Należy mieć na uwadze, że u kobiet z PCOS częściej występują czynniki ryzyka zdarzeń
sercowo-naczyniowych, takie jak otyłość, insulinooporność, dyslipidemia czy zwiększone ryzyko
początkowe żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.
Nowotwory
Niektóre badania epidemiologiczne wykazały zwiększenie ryzyka wystąpienia raka szyjki macicy
u kobiet długotrwale stosujących złożone doustne środki antykoncepcyjne, jednak wiele kontrowersji
nadal wywołuje kwestia, do jakiego stopnia wpływ na wielkość tego ryzyka wywierają np.
zachowania seksualne lub inne czynniki, takie jak wirus brodawczaka ludzkiego (ang. human
papilloma virus, HPV).
W metaanalizie 54 badań epidemiologicznych wykazano, że istnieje nieznacznie zwiększone ryzyko
względne (ang. relative risk, RR = 1,24) zachorowania na raka piersi u kobiet aktualnie przyjmujących
złożone doustne środki antykoncepcyjne. Zwiększone ryzyko zanika stopniowo w ciągu 10 lat od
odstawienia złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych. Ponieważ rak piersi występuje rzadko
u kobiet w wieku poniżej 40 lat, zwiększona liczba rozpoznań tego nowotworu u kobiet stosujących
złożone doustne środki antykoncepcyjne obecnie lub w przeszłości jest niewielka w porównaniu do
całkowitego ryzyka wystąpienia raka piersi. Badania te nie dostarczają dowodów na istnienie związku
przyczynowo-skutkowego. Obserwowane zwiększone ryzyko występowania raka piersi może być
związane z jego wcześniejszym wykrywaniem u kobiet stosujących złożone doustne środki
antykoncepcyjne, biologicznym skutkiem działania złożonych doustnych środków
antykoncepcyjnych lub jednoczesnym wpływem tych czynników. U kobiet, które stosowały złożone
doustne leki antykoncepcyjne, rozpoznawany rak piersi jest zwykle mniej zaawansowany klinicznie
niż u kobiet, które nigdy nie stosowały tych produktów leczniczych.
W rzadkich przypadkach w czasie stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych
opisywano występowanie łagodnych lub jeszcze rzadziej złośliwych guzów wątroby. W pojedynczych
przypadkach guzy te prowadziły do wystąpienia zagrażających życiu krwotoków do jamy brzusznej.
U kobiet stosujących złożone doustne środki antykoncepcyjne w czasie diagnostyki różnicowej
ostrego bólu w obrębie nadbrzusza, powiększenia wątroby lub objawów krwawienia do jamy
brzusznej, należy rozważyć możliwość rozpoznania guza wątroby.
Nowotwory złośliwe mogą zagrażać życiu lub prowadzić do zgonu.
Inne stany
U kobiet z hipertriglicerydemią lub z dodatnim wywiadem rodzinnym, podczas stosowania złożonych
doustnych środków antykoncepcyjnych może występować zwiększone ryzyko wystąpienia zapalenia
trzustki.
U wielu kobiet przyjmujących złożone doustne środki antykoncepcyjne stwierdzano nieznaczne
zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi, jednak rzadko rozpoznawano istotne klinicznie zwiększenie
ciśnienia tętniczego krwi. Jednak, jeżeli podczas przyjmowania złożonego doustnego środka
antykoncepcyjnego wystąpi utrwalone, znaczące nadciśnienie tętnicze, lekarz powinien rozważyć
odstawienie złożonego doustnego środka antykoncepcyjnego i wdrożenie leczenia
przeciwnadciśnieniowego. Jeśli w wyniku tego leczenia wartości ciśnienia tętniczego krwi powrócą do
normy, można ponownie rozpocząć stosowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych.
Podczas stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych oraz w czasie ciąży zgłaszano
występowanie lub nasilanie się następujących stanów: żółtaczka i (lub) świąd związane z zastojem
żółci, porfiria, toczeń rumieniowaty układowy, zespół hemolityczno-mocznicowy, pląsawica
Sydenhama, opryszczka ciężarnych, utrata słuchu związana z otosklerozą, nie dowiedziono jednak ich
bezspornego związku z przyjmowaniem złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych.
Egzogenne estrogeny mogą wywoływać lub zaostrzać objawy dziedzicznego i nabytego obrzęku
naczynioruchowego.
Ostre lub przewlekłe zaburzenia czynności wątroby mogą wymagać odstawienia złożonego doustnego
środka antykoncepcyjnego do czasu powrotu parametrów czynności wątroby do normy. W przypadku
powtórnego wystąpienia żółtaczki cholestatycznej, która po raz pierwszy wystąpiły w czasie ciąży lub
podczas poprzedniego stosowania steroidowych hormonów płciowych, należy przerwać stosowanie
złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych. Złożone doustne środki antykoncepcyjne mogą
mieć wpływ na obwodową insulinooporność i tolerancję glukozy, ale nie ma dowodów
potwierdzających konieczność zmiany sposobu leczenia kobiet z cukrzycą przyjmujących złożone
doustne środki antykoncepcyjne zawierające małą dawkę estrogenów (< 0,05 mg etynyloestradiolu).
Niemniej jednak, należy uważnie kontrolować kobiety z cukrzycą.
Stosowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych może być związane z występowaniem
choroby Crohna lub wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.
Niekiedy może pojawić się ostuda, zwłaszcza u kobiet, u których w przeszłości wystąpiła ostuda
ciążowa. Kobiety ze skłonnością do ostudy powinny unikać ekspozycji na światło słoneczne lub
promieniowanie ultrafioletowe w okresie przyjmowania tego produktu leczniczego.
Obniżony nastrój i depresja to dobrze znane działania niepożądane stosowania hormonalnych środków
antykoncepcyjnych (patrz punkt 4.8). Depresja może mieć ciężki przebieg i jest dobrze znanym
czynnikiem ryzyka zachowań samobójczych i samobójstw. Jeśli u pacjentki wystąpią zmiany nastroju
lub objawy depresji, również krótko po rozpoczęciu leczenia, zaleca się, aby skonsultowała się
z lekarzem.
Wymagane badania lub konsultacja lekarska
Przed przyjęciem produktu leczniczego Kelzy PR po raz pierwszy lub po przerwie w jego stosowaniu,
należy przeprowadzić dokładny wywiad lekarski (w tym wywiad rodzinny) i wykluczyć ciążę. Należy
przeprowadzić pomiar ciśnienia tętniczego krwi i badanie lekarskie w kierunku wykluczenia chorób
stanowiących przeciwwskazania do stosowania (patrz punkt 4.3) lub ostrzeżenia dotyczące stosowania
(patrz punkt 4.4). W przypadku stosowania tego produktu leczniczego w leczeniu hirsutyzmu, należy
przeprowadzić diagnostykę różnicową w celu wykluczenia innych chorób, przebiegających
z hiperandrogenizmem. Ważne jest zwrócenie uwagi kobiety na informacje dotyczące żylnej choroby
zakrzepowo-zatorowej oraz tętniczej choroby zakrzepowo-zatorowej, w tym na ryzyko stosowania
produktu leczniczego Kelzy PR w porównaniu z innymi złożonymi hormonalnymi środkami
antykoncepcyjnymi, a także na objawy żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz tętniczej choroby
zakrzepowo-zatorowej, znane czynniki ryzyka oraz co należy robić w przypadku podejrzenia
zakrzepicy.
Lekarz powinien poinformować pacjentkę, aby dokładnie zapoznała się z treścią ulotki i stosowała się
do podanych w niej zaleceń. Częstość i zakres badań należy ustalić na podstawie obowiązującej
praktyki i dostosować indywidualnie do każdej pacjentki.
Należy poinformować pacjentkę, że hormonalne środki antykoncepcyjne nie chronią przed infekcją
wirusem HIV (AIDS) i innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową.
Zmniejszenie skuteczności działania
Skuteczność działania złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych może być zmniejszona
w przypadku pominięcia tabletek (patrz punkt 4.2.4), zaburzeń żołądka i jelit (patrz punkt 4.2) lub
podczas jednoczesnego stosowania niektórych produktów leczniczych (patrz punkt 4.5).
Kontrola cyklu miesiączkowego
Podczas stosowania wszystkich złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych mogą wystąpić
nieregularne krwawienia (plamienie lub krwawienie międzymiesiączkowe), zwłaszcza w pierwszych
miesiącach przyjmowania tabletek. Dlatego też, ocena wszelkich nieregularnych krwawień ma
znaczenie dopiero po okresie adaptacji, wynoszącym około trzy cykle.
Jeżeli nieregularne krwawienia utrzymują się lub występują u kobiety, u której uprzednio
występowały regularne cykle, należy rozważyć niehormonalne przyczyny i przeprowadzić
odpowiednie badania diagnostyczne w celu wykluczenia nowotworów złośliwych lub ciąży.
Diagnostyka może obejmować wyłyżeczkowanie jamy macicy.
U niektórych kobiet nie występują krwawienia z odstawienia podczas przyjmowania tabletek placebo.
Jeżeli złożone doustne środki antykoncepcyjne przyjmowano zgodnie ze wskazówkami opisanymi
w punkcie 4.2, prawdopodobieństwo ciąży jest niewielkie. Jeżeli jednak nie doszło do przyjęcia
produktu leczniczego zgodnie z tymi wskazówkami przed pierwszym brakiem krwawienia
z odstawienia lub gdy krwawienie z odstawienia nie wystąpiło dwukrotnie, przed kontynuacją
stosowania złożonego doustnego środka antykoncepcyjnego należy wykluczyć ciążę.
Z dzienników leczenia kobiet uczestniczących w badaniach klinicznych wynika, że odsetek kobiet
stosujących produkt leczniczy Kelzy PR, u których wystąpiło nieplanowane krwawienie w cyklach
2.-6. wynosił 50,5% w każdym cyklu. Odsetek kobiet stosujących produkt leczniczy Kelzy PR, u
których wystąpiło nieplanowane krwawienie w cyklach 2.-9. wynosił 41,7% w każdym cyklu.
Odsetek kobiet, które przerwały udział w badaniu III fazy LPRI424-301 i 302, które przeprowadzono
na obszarze Unii Europejskiej, z powodu zdarzenia niepożądanego związanego z krwawieniem
wynosił 1,7%.
Odsetek pacjentek z przedłużonym krwawieniem (>10 kolejnych dni) stosujących produkt leczniczy
Kelzy PR wynosił 5,6% w cyklach 2.-9.
U kobiet stosujących produkt leczniczy Kelzy PR może nie wystąpić miesiączka, pomimo że nie są
one w ciąży. Z dzienników leczenia pacjentek uczestniczących w porównawczym badaniu klinicznym
wynika, że brak miesiączki występował u około 10,5% pacjentek w cyklach 2.-9.
Produkt leczniczy Kelzy PR zawiera laktozę
Produkt leczniczy nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną
nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Należy zapoznać się z informacjami dotyczącymi innych stosowanych jednocześnie produktów
leczniczych, aby rozpoznać możliwe interakcje.
Wpływ innych produktów leczniczych na działanie produktu leczniczego Kelzy PR
Mogą wystąpić interakcje z produktami leczniczymi indukującymi enzymy mikrosomalne w postaci
zwiększenia klirensu hormonów płciowych, co może prowadzić do krwawienia
międzymiesiączkowego i (lub) nieskuteczności działania antykoncepcyjnego.
Postępowanie
Indukcja enzymów może wystąpić po kilku dniach leczenia. Maksymalna indukcja enzymów
występuje w ciągu kilku tygodni. Po zaprzestaniu leczenia indukcja enzymów może się utrzymywać
przez około 4 tygodnie.
Leczenie krótkoterminowe
Kobiety leczone produktami leczniczymi indukującymi enzymy wątrobowe powinny tymczasowo
stosować dodatkowo mechaniczną metodę antykoncepcji lub inną metodę antykoncepcji.
Mechaniczna metoda antykoncepcji musi być stosowana podczas całego okresu leczenia skojarzonego
oraz przez 28 dni po jego zakończeniu. Jeśli leczenie to trwa dłużej niż do zakończenia przyjmowania
tabletek z bieżącego opakowania doustnego złożonego środka antykoncepcyjnego, należy pominąć
tabletki placebo i rozpocząć przyjmowanie tabletek z następnego opakowania.
Leczenie długoterminowe
U kobiet długotrwale przyjmujących produkty lecznicze indukujące enzymy wątrobowe zaleca się
stosowanie innej, niehormonalnej metody zapobiegania ciąży.
Substancje zwiększające klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych (zmniejszające
skuteczność poprzez indukcję enzymów), np.:
Barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, prawdopodobnie również
okskarbamazepina, topiramat, felbamat, gryzeofulwina oraz produkty roślinne zawierające ziele
dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum).
Substancje wywierające różny wpływ na klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych
Równoczesne stosowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych z inhibitorami proteazy
HIV/HCV i nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy, w tym skojarzeń obu
produktów leczniczych, może zwiększać lub zmniejszać stężenie estrogenów lub progestagenów
w osoczu. W niektórych przypadkach zmiany te mogą mieć znaczenie kliniczne.
Dlatego też, należy zapoznać się informacją o jednocześnie przepisywanych produktach leczniczych
przeciwko HIV/HCV w celu zidentyfikowania możliwych interakcji i odpowiednich zalecenia.
W przypadku wątpliwości, kobiety, podczas leczenia inhibitorami proteazy lub nienukleozydowymi
inhibitorami odwrotnej transkryptazy powinny stosować dodatkową, mechaniczna metodę
antykoncepcji.
Substancje zmniejszające klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych (inhibitory
enzymów)
Dienogest jest substratem cytochromu P450 (CYP) 3A4. Znaczenie kliniczne potencjalnych interakcji
z inhibitorami enzymów nie jest znane. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 może
zwiększyć stężenie w osoczu estrogenu, progestagenu lub obu tych substancji.
Wykazano, że dawki etorykoksybu wynoszące od 60 do 120 mg na dobę powodują odpowiednio
1,4- do 1,6-krotne zwiększenie stężenia etynyloestradiolu w osoczu krwi w przypadku jednoczesnego
stosowania ze złożonym doustnymi środkiem antykoncepcyjnym zawierającym 0,035 mg
etynyloestradiolu.
Wpływ produktu Kelzy PR na inne produkty lecznicze
Złożone doustne środki antykoncepcyjne mogą wpływać na metabolizm niektórych innych substancji
czynnych. W związku z tym, stężenia w osoczu i tkankach mogą zwiększać się (np. cyklosporyna) lub
zmniejszać (np. lamotrygina).
Dane kliniczne wskazują, że etynyloestradiol hamuje klirens substratów dla CYP1A2, co prowadzi do
niewielkiego (np. teofilina) lub umiarkowanego (np. tyzanidyna) zwiększenia ich stężenia w osoczu.
Interakcje farmakodynamiczne
Podczas badań klinicznych u pacjentów leczonych z powodu zakażenia wirusem zapalenia wątroby
typu C (HCV) produktami leczniczymi zawierającymi ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem
i produktami leczniczymi zawierającymi dazabuwir z rybawiryną lub bez niej, zwiększenie
aktywności aminotransferaz (AlAT) do wartości ponad 5 razy większych niż górna granica normy,
występowało znacząco częściej u kobiet stosujących produkty lecznicze zawierające etynyloestradiol,
takie jak złożone hormonalne środki antykoncepcyjne. Dodatkowo, również u pacjentów leczonych
glekaprewirem z pibrentaswirem lub sofosbuwirem z welpataswirem i woksylaprewirem,
obserwowano zwiększenie aktywności AlAT u kobiet stosujących produkty lecznicze zawierające
etynyloestradiol, takie jak złożone hormonalne środki antykoncepcyjne (patrz punkt 4.3).
Dlatego kobiety przyjmujące produkt leczniczy Kelzy PR muszą zastosować alternatywną metodę
antykoncepcji (np. antykoncepcja zawierająca wyłącznie progestagen lub metody niehormonalne)
przed rozpoczęciem leczenia produktami leczniczymi zawierającymi te połączenia substancji
przeciwwirusowych. Ponowne stosowanie produktu leczniczego Kelzy PR można rozpocząć po
dwóch tygodniach od zakończenia leczenia za pomocą tych połączeń przeciwwirusowych.
Inne formy interakcji
Badania laboratoryjne
Przyjmowanie steroidowych środków antykoncepcyjnych może wpływać na wyniki niektórych badań
laboratoryjnych, w tym biochemicznych parametrów czynności wątroby, tarczycy, nadnerczy i nerek,
stężenia białek osocza (nośnikowych), np. globuliny wiążącej kortykosteroidy oraz stężenia frakcji
lipidów lub lipoprotein, parametry metabolizmu węglowodanów i parametry krzepnięcia oraz
fibrynolizy. Zmienione wyniki badań laboratoryjnych zazwyczaj pozostają w granicach wartości
prawidłowych.
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
W badaniach klinicznych (z udziałem1953 kobiet), najczęściej zgłaszanymi działaniami
niepożądanymi związanymi ze stosowaniem produktu leczniczego zawierającego 2 mg dienogestu
i 0,02 mg etynyloestradiolu było krwawienie międzymiesiączkowe (8,9%), dyskomfort w obrębie
piersi (4,5%) i ból głowy (4,2%).
Często występującym działaniem niepożądanym, zgłaszanym w badaniach klinicznych były zmiany
w charakterystyce krwawień (patrz punkt 5.1).
Tabelaryczna lista działań niepożądanych
W poniższej tabeli przedstawiono działania niepożądane zgodnie z klasyfikacją układów i narządów
MedDRA (MedDRA SOC). Częstość występowania oszacowano na podstawie danych uzyskanych
w badaniach klinicznych. Wymieniono wszystkie działania niepożądane, które zgłoszono w badaniach
klinicznych produktu leczniczego zawierającego 2 mg dienogestu i 0,02 mg etynyloestradiolu.
Wszystkie działania niepożądane, wymienione w kategorii „rzadko” wystąpiły tylko jeden raz
(u 1 ochotnika), co odpowiada częstości <0,1%.
15
Częstość występowania działań niepożądanych określono w oparciu o następujące kategorie: Bardzo
często (≥1/10), Często (≥1/100 do <1/10), Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), Rzadko (≥1/10 000 do
<1/1000), Bardzo rzadko (<1/10 000) i Częstość nieznana (częstość nie może być określona na
podstawie dostępnych danych).
Często: Zakażenie pochwy1
Niezbyt często: Zakażenie dróg moczowych2
Rzadko: Opryszczka narządów płciowych Zapalenie błony bębenkowej.
Rzadko: Gruczolakowłókniak piersi
Rzadko: Leukopenia
Częstość nieznana: Nasilenie objawów dziedzicznego i nabytego obrzęku naczynioruchowego
Niezbyt często: Niedoczynność tarczycy
Rzadko: Nadczynność tarczycy
Niezbyt często: Zaburzenia apetytu3 Zatrzymanie płynów Hiperglikemia Insulinooporność
Rzadko: Dyslipidemia
Często: Zaburzenia libido4 Zaburzenia nastroju5
Niezbyt często: Niepokój6 Depresja Zaburzenia snu7 Zaburzenie psychiczne8
Często: Ból głowy9
Niezbyt często: Migrena10 Zawroty głowy
Rzadko: Zaburzenia smaku Niedoczulica Parestezje
Rzadko: Świąd oczu Zaburzenia widzenia
Rzadko: Zawroty głowy
Rzadko: Kołatanie serca
Niezbyt często: Zdarzenia zakrzepowe11 Nadciśnienie tętnicze Uderzenie gorąca
Rzadko: Wahania ciśnienia tętniczego krwi Krwiak Pajączki żylne Żylaki
Rzadko: Krwawienie z nosa
Często: Nudności Ból brzucha12
Niezbyt często: Wymioty Biegunka Wzdęcia z oddawaniem gazów Rozdęcie brzucha
Rzadko: Zaparcia Niestrawność Choroba refluksowa przełyku Przeczulica zębów
Często: Trądzik
Niezbyt często: Nadmierne wypadanie włosów (łysienie) Świąd Zapalenie skóry13 Nadmierne pocenie się14
Rzadko: Ostuda Pokrzywka
16
Niezbyt często: Wysypka15 Suchość skóry Zaburzenia skóry16
Niezbyt często: Ból kończyn
Rzadko: Ból stawów
Rzadko: Krwiomocz Leukocyturia
Często: Krwawienie międzymięsiączkowe17 Dyskomfort w obrębie piersi18 Bolesne miesiączkowanie19
Niezbyt często: Brak miesiączki Zaburzenia miesiączkowania20 Krwotok z pochwy21 Torbiel jajnika Suchość sromu i pochwy Ból miednicy22 Świąd sromu i pochwy Dysplazja szyjki macicy Ból podczas stosunku płciowego Wydzielina z pochwy Zapalenie sromu i pochwy
Rzadko: Hiperplazja endometrium Uczucie dyskomfortu w obrębie narządów płciowych
Niezbyt często: Zmęczenie23 Obrzęk24 Obrzęki obwodowe
Rzadko: Uczucie dyskomfortu Ospałość Ogólne pogorszenie stanu zdrowia fizycznego
Często: Zwiększenie masy ciała25 Zwiększone stężenie hormonu tyreotropowego we krwi
Niezbyt często: Zwiększone stężenie triglicerydów we krwi Zwiększona aktywność enzymów wątrobowych26 Zwiększona aktywność fosfokinazy kreatynowej we krwi Zwiększone stężenie cholesterolu we krwi Zwiększona aktywność dehydrogenazy mleczanowej we krwi Zwiększone stężenie prolaktyny we krwi
Rzadko: Zwiększenie stężenia D-dimeru fibryny we krwi Nieprawidłowe ciśnienie krwi
*Działania niepożądane odnotowane tylko w badaniu dotyczącym leczenia hirsutyzmu u kobiet z PCOS
1. W tym zakażenia grzybicze sromu i pochwy, kandydoza pochwy i bakteryjne zapalenie pochwy
2. W tym bakteriuria
3. W tym zmniejszenie i zwiększenie apetytu
4. W tym utrata libido i awersja seksualna
5. W tym wahania nastroju, zmiany nastroju, nastrój depresyjny, drażliwość, niestabilność emocjonalna,
zaburzenia afektywne, zmęczenie i apatia.
6. W tym zaburzenia lękowe, nerwowość, niepokój, dysforia i napięcie
7. W tym bezsenność i senność
8. W tym zaburzenia umysłowe, zaburzenie osobowości typu borderline i atak paniki
9. W tym napięciowy ból głowy
10. W tym migrena z aurą
11. W tym zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna i zatorowość płucna
12. W tym ból w dolnej lub w górnej części brzucha
13. W tym atopowe zapalenie skóry, alergiczne zapalenie skóry i zapalenie skóry wokół ust
14. W tym nocne poty
15. W tym wysypka plamista
16. W tym teleangiektazje*
17. W tym krwotoki krwawienia z pochwy
18. W tym ból piersi, obrzęk piersi, powiększenie piersi i tkliwość piersi
17
19. W tym ból przedmiesiączkowy
20. W tym skąpe miesiączki, nieregularne miesiączki, krwotoki miesiączkowe, nadmierne, częste miesiączki
21. W tym obfite krwawienia miesiączkowe
22. W tym ból przydatków macicy i skurcz macicy*
23. W tym astenia
24. W tym obrzęk obwodowy, obrzęk uogólniony i obrzęk
25. W tym otyłość
26. W tym zwiększenie aktywności AlAT, zwiększenie aktywności AspAT, zwiększenie aktywności GGTP
Opis wybranych działań niepożądanych
U kobiet przyjmujących złożone hormonalne środki antykoncepcyjne odnotowano zwiększenie ryzyka
wystąpienia tętniczych i żylnych zdarzeń zakrzepowych i zakrzepowo-zatorowych, w tym zawału
mięśnia sercowego, udaru mózgu, przemijających napadów niedokrwienia mózgu, zakrzepicy żylnej
i zatorowości płucnej. Zagadnienie to omówiono dokładniej w punkcie 4.4.
U kobiet stosujących złożone doustne środki antykoncepcyjne opisywano występowanie
następujących ciężkich działań niepożądanych, opisanych w punkcie 4.4:
Nowotwory
- W grupie kobiet stosujących złożone doustne środki antykoncepcyjne nieznacznie częściej
rozpoznaje się raka piersi. Ponieważ rak piersi występuje rzadko u kobiet w wieku poniżej
40 lat, dodatkowe ryzyko jest niewielkie w stosunku do całkowitego ryzyka wystąpienia raka
piersi. Związek przyczynowo-skutkowy ze stosowaniem złożonych doustnych środków
antykoncepcyjnych nie jest znany.
- Nowotwory wątroby.
- Rak szyjki macicy.
Inne stany
- Kobiety z hipertriglicerydemią (zwiększone ryzyko zapalenia trzustki podczas stosowania
złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych).
- Nadciśnienie tętnicze.
- Choroby, których wystąpienie lub nasilenie w związku ze stosowaniem złożonych doustnych
środków antykoncepcyjnych nie jest jednoznaczne: żółtaczka cholestatyczna, powstawanie
kamieni żółciowych, porfiria, toczeń rumieniowaty układowy, zespół
hemolityczno-mocznicowy, pląsawica Sydenhama, opryszczka ciężarnych, utrata słuchu na
skutek otosklerozy.
- Zaburzenia czynności wątroby.
- Zmiany w tolerancji glukozy lub wpływ na insulinooporność.
- Choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
- Ostuda.
Interakcje
Krwawienie międzymiesiączkowe i (lub) nieskuteczność działania antykoncepcyjnego może być
wynikiem interakcji innych produktów leczniczych (induktorów enzymatycznych) z doustnymi
złożonymi środkami antykoncepcyjnymi (patrz punkt 4.5).
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C; 02-222 Warszawa; tel.:
+48 22 49 21 301; faks: +48 22 49 21 309; strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
18