Benalapril 20

Kiedy nie stosować leku Benalapril 20 - jeśli pacjent ma uczulenie na enalaprylu maleinian lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6); - jeśli u pacjenta kiedykolwiek wystąpiła reakcja alergiczna na leki podobne do tego leku, nazywane inhibitorami ACE; - jeśli u pacjenta kiedykolwiek wystąpił obrzęk twarzy, warg, jamy ustnej, języka lub gardła, utrudniający połykanie lub oddychanie (obrzęk naczynioruchowy) z przyczyny nieznanej lub uwarunkowany dziedzicznie; - jeśli pacjent ma cukrzycę lub zaburzenia czynności nerek i jest leczony lekiem obniżającym ciśnienie krwi, zawierającym aliskiren; - po trzecim miesiącu ciąży (najlepiej także unikać stosowania leku Benalapril 20 we wczesnym okresie ciąży – patrz punkt Ciąża); - jeśli pacjent przyjmował lub obecnie stosuje sakubitryl z walsartanem, lek stosowany w leczeniu pewnego rodzaju długotrwałej (przewlekłej) niewydolności serca u dorosłych, ponieważ zwiększa się ryzyko obrzęku naczynioruchowego (szybkiego obrzęku tkanek znajdujących się pod skórą w miejscach, takich jak gardło). Nie wolno przyjmować tego leku jeśli którykolwiek z powyższych stanów dotyczy pacjenta. W razie wątpliwości należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą przed zastosowaniem tego leku. Ostrzeżenia i środki ostrożności Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Benalapril 20 należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą. Należy poinformować lekarza − w przypadku chorób serca − w przypadku zaburzeń dotyczących naczyń krwionośnych w mózgu − w przypadku zaburzeń dotyczących krwi, takich jak mała liczba lub brak krwinek białych (neutropenia/agranulocytoza), mała liczba płytek krwi (małopłytkowość) lub zmniejszona liczba krwinek czerwonych (niedokrwistość) − w przypadku chorób wątroby − w przypadku chorób nerek (w tym stan po przeszczepieniu nerki). Mogą one prowadzić do znacznego zwiększenia stężenia potasu w surowicy. Lekarz może dostosować dawkę leku Benalapril 20 lub monitorować stężenie potasu w surowicy. − w przypadku dializoterapii − w przypadku niedawno przebytych nasilonych wymiotów lub biegunki − w przypadku stosowania diety z małą ilością soli, przyjmowania suplementów potasu, leków oszczędzających potas lub substytutów soli zawierających potas − w przypadku pacjentów w wieku powyżej 70 lat − w przypadku cukrzycy. Należy monitorować stężenie glukozy w krwi, które może być małe, szczególnie w ciągu pierwszego miesiąca leczenia. Stężenie potasu w surowicy może być zwiększone. Stosowanie leku Benalapril 20 jednocześnie z lekami zmniejszającymi stężenie glukozy w krwi, które zawierają metforminę, może powodować zwiększone ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej (prawdopodobnie z powodu zaburzeń czynności nerek). Dlatego u pacjentów z grupy ryzyka metforminę należy stosować ostrożnie i konieczne jest ścisłe kontrolowanie czynności nerek. − w przypadku wystąpienia uporczywego, suchego kaszlu − w przypadku wystąpienia kiedykolwiek reakcji alergicznej przebiegającej z obrzękiem twarzy, warg, języka lub gardła, który utrudniał połykanie lub oddychanie. Należy mieć świadomość, że w przypadku pacjentów rasy czarnej ryzyko tego typu reakcji na inhibitory ACE jest zwiększone. − w przypadku niskiego ciśnienia tętniczego (co może objawiać się omdleniem lub zawrotami głowy, szczególnie w pozycji stojącej) − w przypadku występowania kolagenoz (np. toczeń rumieniowaty, reumatoidalne zapalenie stawów, twardzina), w trakcie leczenia immunosupresyjnego, w trakcie przyjmowania leków zawierających allopurynol (lek stosowany w dnie moczanowej) lub prokainamid (lek stosowany w zaburzeniach rytmu serca) albo lit (lek stosowany w niektórych typach depresji), lub jeśli występuje kilka z powyższych czynników ryzyka w tym samym czasie − jeśli pacjent przyjmuje którykolwiek z następujących leków ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego może się zwiększyć: − Racekadotryl, lek stosowany w leczeniu biegunki − Leki stosowane w zapobieganiu odrzucenia przeszczepionego narządu oraz w leczeniu raka (np. temsyrolimus, syrolimus, ewerolimus) − Wildagliptyna, lek stosowany w leczeniu cukrzycy − Alteplaza (lek stosowany w celu rozpuszczenia zakrzepów krwi) − jeśli pacjent przyjmuje którykolwiek z poniższych leków, stosowanych w leczeniu wysokiego ciśnienia tętniczego: − Antagonistę receptora angiotensyny II (AIIRA), nazywanego również sartanem – na przykład walsartan, telmisartan, irbesartan, zwłaszcza jeśli pacjent ma zaburzenia czynności nerek związane z cukrzycą. − Aliskiren. Lekarz może zalecić regularną kontrolę czynności nerek, ciśnienia tętniczego oraz stężenia elektrolitów (np. potasu) we krwi. Patrz także podpunkt „Kiedy nie stosować leku Benalapril 20”. Należy poinformować lekarza o ciąży, podejrzeniu lub planowaniu ciąży. Nie zaleca się stosowania tego leku we wczesnym okresie ciąży i nie wolno go stosować po 3 miesiącu ciąży, ponieważ stosowany w tym okresie może poważnie zaszkodzić dziecku (patrz punkt Ciąża). Należy mieć świadomość, że ten lek słabiej obniża ciśnienie tętnicze w przypadku pacjentów rasy czarnej niż pacjentów innych ras. W razie wątpliwości czy którykolwiek z powyższych stanów dotyczy pacjenta, przed rozpoczęciem przyjmowania leku należy poradzić się lekarza lub farmaceuty. W przypadku zaplanowanych zabiegów W przypadku zaplanowanego któregokolwiek z poniższych zabiegów, należy poinformować lekarza o przyjmowaniu leku Benalapril 20: • jakikolwiek zabieg chirurgiczny lub podanie leków do znieczulenia ogólnego (również w trakcie zabiegów dentystycznych), • leczenie polegające na usuwaniu cholesterolu z krwi, zwane aferezą LDL, • odczulanie mające na celu zmniejszenie reakcji alergicznej na użądlenie pszczoły lub osy. Jeśli którykolwiek z powyższych stanów dotyczy pacjenta, należy poinformować lekarza lub dentystę przed zabiegiem. Dzieci i młodzież Istnieją ograniczone dane na temat stosowania enalaprylu maleinianu u dzieci z wysokim ciśnieniem tętniczym. Brak danych na temat stosowania enalaprylu u dzieci w innych wskazaniach. Dane na temat skuteczności i tolerancji stosowania enalaprylu są dostępne wyłącznie w odniesieniu do leczenia dzieci w wieku powyżej 6 lat z nadciśnieniem tętniczym. Dlatego Benalapril 20 zaleca się stosować u dzieci wyłącznie w leczeniu nadciśnienia. Nie należy podawać leku Benalapril 20 noworodkom, dzieciom oraz młodzieży z chorobami nerek. Lek Benalapril 20 a inne leki Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje przyjmować. Benalapril 20 może wpływać na działanie innych leków, jak również inne leki mogą wpływać na działanie leku Benalapril 20. Lekarz prowadzący być może będzie musiał zmienić dawkę i (lub) zastosować inne środki ostrożności. W szczególności należy poinformować lekarza lub farmaceutę, jeśli pacjent przyjmuje: − sakubitryl z walsartanem, lek stosowany w leczeniu pewnego rodzaju długotrwałej (przewlekłej) niewydolności serca u dorosłych, którego nie wolno stosować jednocześnie z lekiem Benalapril 20 (patrz punkt „Kiedy nie stosować leku Benalapril 20”) − racekadotryl, lek stosowany w leczeniu biegunki − leki stosowane w zapobieganiu odrzucenia przeszczepionego narządu i leczeniu raka (np. temsyrolimus, syrolimus, ewerolimus i inne leki należące do grupy tak zwanych inhibitorów mTOR). Patrz punkt „Ostrzeżenia i środki ostrożności” − suplementy potasu (w tym substytuty soli), leki moczopędne oszczędzające potas (np. spironolakton, eplerenon, triamteren lub amiloryd) i inne leki zwiększające stężenie potasu we krwi (np. trimetoprym i ko-trimoksazol, stosowane w zakażeniach wywołanych przez bakterie; cyklosporyna, lek immunosupresyjny stosowany w zapobieganiu odrzucenia przeszczepionego narządu oraz heparyna, lek stosowany w celu rozrzedzenia krwi, aby zapobiec zakrzepom) − wildagliptyna, lek stosowany w leczeniu cukrzycy − leki stosowane w celu rozpuszczenia zakrzepów krwi (leki trombolityczne). Patrz punkt „Ostrzeżenia i środki ostrożności” − inne leki obniżające ciśnienie tętnicze, takie jak beta-adrenolityki lub inne leki zwiększające ilość wydalanego moczu (leki moczopędne, nazywane diuretykami) Jeśli pacjent stosuje antagonistów receptora angiotensyny II (AIIRA) lub aliskiren patrz także podpunkty „Kiedy nie stosować leku Benalapril 20” oraz „Ostrzeżenia i środki ostrożności”. − nitroglicerynę i inne azotany (leki stosowane w leczeniu ucisku lub bólu w klatce piersiowej, zwanego dławicą piersiową) − leki przeciwcukrzycowe, w tym doustne leki przeciwcukrzycowe, takie jak metformina (patrz punkt „Ostrzeżenia i środki ostrożności) oraz insulina − lit (lek stosowany w leczeniu określonego typu depresji) − leki przeciwdepresyjne nazywane trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi − leki stosowane w przypadku zaburzeń psychicznych, nazywane lekami przeciwpsychotycznymi − niektóre leki stosowane w przypadku kaszlu i przeziębienia oraz leki zmniejszające masę ciała zawierające substancje zwane sympatykomimetykami − niektóre leki przeciwbólowe oraz stosowane w zapaleniu stawów, w tym sole złota − niesteroidowe leki przeciwzapalne, w tym inhibitory COX-2 (leki zmniejszające zapalenie oraz stosowane w celu złagodzenia bólu) − aspiryna (kwas acetylosalicylowy) − alkohol W razie wątpliwości czy którykolwiek z powyższych stanów dotyczy pacjenta, należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą przed rozpoczęciem stosowania leku Benalapril 20. Benalapril 20 z jedzeniem, piciem i alkoholem Benalapril 20 można przyjmować podczas posiłku lub niezależnie od posiłków. Większość ludzi przyjmuje Benalapril 20 popijając wodą. Alkohol nasila działanie przeciwnadciśnieniowe inhibitorów ACE. Ciąża i karmienie piersią Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku. Ciąża Należy poinformować lekarza o podejrzeniu (lub planowaniu) ciąży. Lekarz zazwyczaj zaleci przerwanie stosowania leku Benalapril 20 przed planowaną ciążą lub natychmiast po potwierdzeniu ciąży oraz zaleci przyjmowanie innego leku zamiast leku Benalapril 20. Nie zaleca się stosowania tego leku we wczesnym okresie ciąży i nie wolno go stosować po 3 miesiącu ciąży, ponieważ stosowany w tym okresie może poważnie zaszkodzić dziecku. Karmienie piersią Należy poinformować lekarza o karmieniu piersią lub zamiarze karmienia piersią. Nie zaleca się karmienia piersią noworodków (pierwsze kilka tygodni po urodzeniu), a zwłaszcza wcześniaków, podczas stosowania tego leku. W przypadku starszych niemowląt lekarz poinformuje o korzyściach i ryzyku stosowania leku Benalapril 20 podczas karmienia piersią, w porównaniu z innymi sposobami leczenia. Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn W trakcie przyjmowania tego leku mogą wystąpić zawroty głowy lub uczucie senności. W takim przypadku nie należy prowadzić pojazdów, używać narzędzi ani obsługiwać maszyn. Benalapril 20 zawiera laktozę Benalapril 20 zawiera laktozę, która jest rodzajem cukru. Jeżeli stwierdzono wcześniej u pacjenta nietolerancję niektórych cukrów, pacjent powinien skontaktować się z lekarzem przed przyjęciem leku. Benalapril 20 zawiera sód Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, to znaczy lek uznaje się za „wolny od sodu”.

Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Mogą wystąpić następujące działania niepożądane po zastosowaniu tego leku: Należy przerwać stosowanie leku Benalapril 20 i niezwłocznie skonsultować się z lekarzem jeśli pacjent zauważy którykolwiek z poniższych objawów: • obrzęk twarzy, warg, języka lub gardła, który utrudnia oddychanie lub połykanie • obrzęk rąk, stóp lub okolicy kostek • uniesiona, czerwona wysypka skórna (pokrzywka). Należy być świadomym, że pacjenci rasy czarnej są bardziej narażeni na tego typu reakcje. W przypadku wystąpienia któregokolwiek z powyższych objawów należy przerwać stosowanie leku Benalapril 20 i niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Na początku leczenia mogą wystąpić omdlenia lub zawroty głowy. W takim przypadku pomocne jest położenie się. Objawy te są spowodowane obniżeniem ciśnienia krwi i powinny ustąpić w miarę kontynuowania leczenia. W razie jakichkolwiek wątpliwości należy omówić to z lekarzem. Inne działania niepożądane to: Bardzo często (mogą dotyczyć co najmniej 1 na 10 pacjentów) • zawroty głowy, uczucie osłabienia lub nudności • niewyraźne widzenie • kaszel Często (mogą dotyczyć mniej niż 1 na 10 pacjentów) • niskie ciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca, przyspieszenie czynności serca, dławica piersiowa lub ból w klatce piersiowej • ból głowy, omdlenie • zaburzenia smaku, duszność • biegunka lub ból brzucha, wysypka • zmęczenie (męczliwość), depresja • reakcje alergiczne z obrzękiem kończyn, twarzy, warg, języka lub gardła z trudnościami w połykaniu lub oddychaniu • zwiększenie stężenia potasu we krwi, zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi (stwierdzane w badaniu krwi) Niezbyt często (mogą dotyczyć mniej niż 1 na 100 pacjentów) • gwałtowne obniżenie ciśnienia tętniczego w trakcie zmiany pozycji z leżącej na stojącą (niedociśnienie ortostatyczne) • szybka lub nierówna czynność serca (kołatanie serca) • zawał serca (prawdopodobnie na skutek nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego w przypadku niektórych pacjentów z grupy dużego ryzyka, w tym pacjentów z zaburzeniami przepływu krwi w sercu lub mózgu) • niedokrwistość (w tym aplastyczna lub hemolityczna) • udar (prawdopodobnie na skutek nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego u pacjentów z grupy dużego ryzyka) • splątanie, bezsenność lub nadmierna senność, nerwowość • uczucie kłucia lub drętwienia skóry • zawroty głowy pochodzenia błędnikowego • dzwonienie w uszach (szum uszny) • katar, ból gardła lub chrypka • spastyczne zwężenie oskrzeli (skurcz oskrzeli)/ astma • wolna perystaltyka jelit (w tym niedrożność jelit), zapalenie trzustki • wymioty, niestrawność, zaparcie, brak apetytu (jadłowstręt), podrażnienie żołądka, suchość błony śluzowej jamy ustnej, owrzodzenie żołądka (wrzód trawienny) • wzmożona potliwość • zaburzenia czynności nerek, niewydolność nerek • świąd lub pokrzywka • wypadanie włosów • kurcze mięśni, nagłe zaczerwienienie (zwłaszcza twarzy), ogólne złe samopoczucie, wysoka temperatura (gorączka), impotencja • zwiększone stężenie białka w moczu (stwierdzane w badaniu) • zmniejszone stężenie glukozy i sodu we krwi, zwiększone stężenie mocznika we krwi (stwierdzane w badaniu krwi) Rzadko (mogą dotyczyć mniej niż 1 na 1000 pacjentów) • objaw Raynauda, w którym dłonie i stopy mogą stać się bardzo zimne i blade w związku ze zmniejszonym przepływem krwi • zmiany w morfologii krwi, takie jak zmniejszenie liczby krwinek białych i krwinek czerwonych, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, zmniejszenie wartości hematokrytu, zmniejszenie liczby płytek krwi • zahamowanie czynności szpiku kostnego, obrzęk węzłów chłonnych • choroby autoimmunologiczne • dziwne sny lub zaburzenia snu • nieprawidłowości dotyczące tkanki płucnej (nacieki płucne) • zapalenie błony śluzowej nosa • zapalenie płuc powodujące trudności z oddychaniem (alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych/ eozynofilowe zapalenie płuc) • zapalenie policzków, dziąseł, języka, warg, gardła • zmniejszona ilość oddawanego moczu • wysypka przypominająca wyglądem tarcze (rumień wielopostaciowy) • zespół Stevensa/ Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, ciężka choroba skóry z zaczerwienieniem i łuszczeniem skóry, powstawaniem pęcherzy lub bolesnych owrzodzeń, lub oddzieleniem wierzchniej warstwy skóry od głębszych warstw, złuszczające zapalenie skóry/ erytrodermia (ciężka wysypka skórna z łuszczeniem lub odpadaniem płatków skóry), pęcherzyca (małe wypełnione płynem guzki na skórze) • zaburzenia wątroby, takie jak pogorszenie czynności wątroby, niewydolność wątroby, zapalenie wątroby, żółtaczka (zażółcenie skóry lub oczu), podwyższony poziom enzymów wątrobowych lub stężenia bilirubiny (stwierdzane w badaniu krwi) • powiększenie piersi u mężczyzn Bardzo rzadko (mogą dotyczyć mniej niż 1 na 10 000 pacjentów) • obrzęk jelit (obrzęk naczynioruchowy jelit) Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych) • zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH), którego skutkiem jest małe stężenie sodu w krwi (objawy takie jak zmęczenie, ból głowy, nudności, wymioty) • obserwowano zespół objawów, któremu może towarzyszyć kilka lub wszystkie z następujących działań niepożądanych: gorączka, zapalenie błony surowiczej, zapalenie naczyń krwionośnych, ból mięśni i stawów/zapalenie mięśni i stawów oraz zmiany wyników niektórych badań laboratoryjnych (dodatnie miano przeciwciał przeciwjądrowych - ANA, przyspieszone OB, eozynofilia i leukocytoza). Może też występować wysypka skórna, nadwrażliwość na światło lub inne reakcje skórne. • nadmierne zakwaszenie krwi kwasem mlekowym (kwasica mleczanowa) podczas jednoczesnego stosowania z metforminą. Objawy kwasicy mleczanowej to wymioty, ból brzucha (ból w jamie brzusznej) z kurczami mięśni, złe ogólne samopoczucie, któremu towarzyszy silne zmęczenie i trudności w oddychaniu. Inne objawy to zmniejszenie temperatury ciała i spowolnienie akcji serca (patrz także punkt 2. „Informacje ważne przed zastosowaniem leku Benalapril 20”). Zgłaszanie działań niepożądanych Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie, lub pielęgniarce. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C 02-222 Warszawa Tel.: + 48 22 49 21 301 Faks: + 48 22 49 21 309 Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu. Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku.

− Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1 albo na inne inhibitory ACE. − Obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie związany z uprzednim podawaniem inhibitora ACE. − Dziedziczny lub idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy. − Jednoczesne stosowanie produktu leczniczego Benalapril z produktami zawierającymi aliskiren u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniem czynności nerek (współczynnik przesączania kłębuszkowego, GFR<60 ml/min/1,73 m2) (patrz punkty 4.5 i 5.1). − Drugi i trzeci trymestr ciąży (patrz punkty 4.4 i 4.6). − Jednoczesne stosowanie z sakubitrylem z walsartanem: nie rozpoczynać leczenia produktem leczniczym Benalapril wcześniej niż po upływie 36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki sakubitrylu z walsartanem (patrz także punkty 4.4 i 4.5).

Objawowe niedociśnienie U pacjentów z niepowikłanym nadciśnieniem tętniczym rzadko występuje objawowe niedociśnienie tętnicze. Wystąpienie niedociśnienia objawowego, u pacjentów z nadciśnieniem otrzymujących Benalapril, jest bardziej prawdopodobne w przypadku zmniejszonej objętości wewnątrznaczyniowej, np.: wskutek podawania leków moczopędnych, stosowania diety z ograniczeniem soli, dializy, biegunki lub wymiotów (patrz punkty 4.5 i 4.8). Obserwowano niedociśnienie objawowe u pacjentów z niewydolnością serca z towarzyszącą niewydolnością nerek lub bez. Jego wystąpienie jest najbardziej prawdopodobne u osób z bardziej nasiloną niewydolnością serca, która wymaga stosowania dużych dawek diuretyków pętlowych, i której towarzyszy hiponatremia lub zaburzenie czynności nerek. U takich pacjentów leczenie należy rozpoczynać pod kontrolą lekarza, konieczna jest też ścisła obserwacja podczas zmiany dawki produktu leczniczego Benalapril i (lub) leku moczopędnego. Podobne zalecenia dotyczą pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub z chorobą naczyniową mózgu, u których nadmierne obniżenie ciśnienia krwi może spowodować zawał serca lub incydent naczyniowo-mózgowy. W przypadku wystąpienia niedociśnienia pacjenta należy położyć na plecach oraz, jeśli potrzeba, podać dożylnie fizjologiczny roztwór soli. Przejściowe niedociśnienie nie jest przeciwwskazaniem do dalszego stosowania produktu leczniczego, kolejne dawki można zwykle podawać bez problemów po zwiększeniu się ciśnienia tętniczego w wyniku uzupełnienia objętości wewnątrznaczyniowej. U niektórych pacjentów z niewydolnością serca, z prawidłowym lub niskim ciśnieniem tętniczym, podanie produktu leczniczego Benalapril może spowodować dodatkowe obniżenie ciśnienia krwi. Jest to działanie spodziewane i nie stanowi zazwyczaj powodu do przerwania leczenia. Jeśli niedociśnienie staje się objawowe, konieczne może być zmniejszenie dawki i (lub) odstawienie leku moczopędnego i (lub) produktu leczniczego Benalapril. Zwężenie zastawki aorty lub zastawki dwudzielnej/kardiomiopatia przerostowa Podobnie jak w przypadku wszystkich leków rozszerzających naczynia, należy ostrożnie stosować inhibitory konwertazy u pacjentów ze zwężeniem zastawki lub drogi odpływu z lewej komory oraz unikać ich stosowania w przypadkach wstrząsu kardiogennego i zwężenia istotnego hemodynamicznie. Zaburzenia czynności nerek W przypadku zaburzeń czynności nerek (klirens kreatyniny < 80 ml/min) dawkę początkową enalaprylu należy dostosować do wartości klirensu kreatyniny u danego pacjenta (patrz punkt 4.2), a następnie korygować w zależności od odpowiedzi pacjenta na leczenie. Należy rutynowo kontrolować stężenie potasu i kreatyniny w osoczu. Zgłaszano przypadki niewydolności nerek w związku ze stosowaniem enalaprylu, zwłaszcza u pacjentów z ciężką niewydolnością serca bądź ze współistniejącą chorobą nerek, w tym ze zwężeniem tętnic nerkowych. Niewydolność nerek związana z podawaniem enalaprylu maleinianu jest zazwyczaj odwracalna, pod warunkiem szybkiego rozpoznania i zastosowania odpowiedniego leczenia. U niektórych pacjentów z nadciśnieniem, u których nie stwierdzono wcześniej choroby nerek, wystąpiło zwiększenie stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy krwi podczas jednoczesnego podawania enalaprylu i leku moczopędnego. Może być konieczne zmniejszenie dawki enalaprylu maleinianu i (lub) odstawienie leku moczopędnego. Takie objawy mogą wskazywać na istniejące zwężenie tętnicy nerkowej (patrz punkt 4.4 „Nadciśnienie naczyniowo-nerkowe”). Nadciśnienie naczyniowo-nerkowe W przypadku stosowania inhibitorów ACE u pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy jedynej czynnej nerki zwiększa się ryzyko wystąpienia niedociśnienia i niewydolności nerek. Pogorszenie czynności nerek może występować nawet w przypadku niewielkich zmian stężenia kreatyniny w surowicy krwi. U takich pacjentów leczenie należy rozpoczynać od małych dawek i pod ścisłą kontrolą lekarza, należy też ostrożnie zwiększać dawkę i monitorować czynność nerek. Stan po przeszczepieniu nerki Brak jest doświadczeń w zakresie stosowania produktu leczniczego Benalapril u pacjentów po niedawnym przeszczepieniu nerki. Dlatego w takich przypadkach nie zaleca się podawania produktu leczniczego Benalapril. Niewydolność wątroby W rzadkich przypadkach podawanie inhibitorów ACE wiązało się z zespołem rozpoczynającym się od żółtaczki cholestatycznej lub zapalenia wątroby prowadząc do piorunującej martwicy wątroby i (czasami) zgonu. Mechanizm tego zespołu nie jest znany. Jeśli u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE wystąpi żółtaczka lub zwiększenie stężenia enzymów wątrobowych w surowicy, należy odstawić inhibitor ACE i wprowadzić odpowiednie postępowanie lecznicze. Neutropenia/agranulocytoza U pacjentów otrzymujących inhibitory ACE zgłaszano przypadki neutropenii/agranulocytozy, trombocytopenii i niedokrwistości. U pacjentów z prawidłową czynnością nerek i bez innych czynników ryzyka neutropenia występuje rzadko. Enalapryl należy stosować szczególnie ostrożnie u pacjentów z kolagenozami naczyń, przyjmujących leki immunosupresyjne, allopurynol, prokainamid lub w przypadku jednoczesnego występowania tych czynników, zwłaszcza w przypadku wcześniejszych zaburzeń czynności nerek. U niektórych z tych pacjentów rozwijały się poważne infekcje, które w kilku przypadkach nie odpowiadały na intensywne leczenie antybiotykami. Jeśli enalaprylu maleinian jest stosowany u takich pacjentów, należy okresowo kontrolować ilość białych krwinek, a także należy pouczyć pacjentów o konieczności zgłaszania jakichkolwiek objawów infekcji. Nadwrażliwość/obrzęk naczynioruchowy U pacjentów leczonych inhibitorami konwertazy angiotensyny, w tym produktem leczniczym Benalapril obserwowano obrzęk naczynioruchowy twarzy, kończyn, warg, języka, głośni i (lub) krtani. Może on wystąpić w dowolnym momencie leczenia. W takich przypadkach należy niezwłocznie odstawić Benalapril i wdrożyć odpowiednie monitorowanie pacjenta, aż do całkowitego ustąpienia objawów. Nawet w przypadkach, w których występuje jedynie obrzęk języka bez zaburzeń oddychania, pacjenci mogą wymagać przedłużonej obserwacji, gdyż leczenie lekami przeciwhistaminowymi i kortykosteroidami może być niewystarczające. Bardzo rzadko obserwowano przypadki zgonów spowodowanych obrzękiem naczynioruchowym krtani lub języka. U pacjentów z obrzękiem języka, głośni lub krtani może wystąpić zwężenie dróg oddechowych, szczególnie u osób po zabiegu chirurgicznym na drogach oddechowych. W przypadku obrzęku języka, głośni lub krtani, co może powodować niedrożność dróg oddechowych, należy natychmiast zastosować odpowiednie leczenie, które może obejmować podskórne podanie roztworu epinefryny 1:1000 (0,3 ml do 0,5 ml) i (lub) utrzymanie drożności dróg oddechowych. W porównaniu z innymi rasami, u pacjentów rasy czarnej przyjmujących inhibitory ACE stwierdza się częstsze występowanie obrzęku naczynioruchowego. Zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego podczas stosowania inhibitora ACE może występować u pacjentów, u których w przeszłości występował obrzęk naczynioruchowy bez związku z leczeniem inhibitorami ACE (patrz również punkt 4.3). Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i sakubitrylu z walsartanem jest przeciwwskazane z powodu zwiększonego ryzyka obrzęku naczynioruchowego. Nie rozpoczynać leczenia sakubitrylem z walsartanem wcześniej niż po upływie 36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki produktu leczniczego Benalapril. Nie rozpoczynać leczenia produktem leczniczym Benalapril wcześniej niż po upływie 36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki sakubitrylu z walsartanem (patrz punkty 4.3 i 4.5). Jednoczesne przyjmowanie inhibitorów ACE i racekadotrylu, inhibitorów mTOR (np. syrolimusu, ewerolimusu, temsyrolimusu) oraz wildagliptyny może prowadzić do zwiększenia ryzyka obrzęku naczynioruchowego (np. obrzęk dróg oddechowych lub języka, z zaburzeniami oddychania lub bez) (patrz punkt 4.5). Jeśli pacjent przyjmuje już jakikolwiek inhibitor ACE, należy zachować ostrożność rozpoczynając leczenie racekadotrylem, inhibitorami mTOR (np. syrolimusem, ewerolimusem, temsyrolimusem) lub wildagliptyną. Odnotowano zwiększone ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego podczas jednoczesnego przyjmowania inhibitorów ACE z alteplazą (w leczeniu trombolitycznym). Reakcje rzekomoanafilaktyczne podczas odczulania jadem owadów błonkoskrzydłych W rzadkich przypadkach, u pacjentów otrzymujących inhibitory ACE podczas odczulania jadem owadów błonkoskrzydłych występowały zagrażające życiu reakcje rzekomoanafilaktyczne. Reakcjom tym można zapobiec przez czasowe przerwanie leczenia inhibitorem konwertazy angiotensyny przed każdym odczulaniem. Reakcje rzekomoanafilaktyczne podczas aferezy LDL W rzadkich przypadkach, u pacjentów otrzymujących inhibitory ACE, podczas aferezy lipoprotein o małej gęstości (LDL) z użyciem siarczanu dekstranu, występowały zagrażające życiu reakcje rzekomoanafilatyczne. Jeśli wskazana jest afereza LDL, zaleca się czasowe zastąpienie inhibitora ACE innym lekiem przeciwnadciśnieniowym lub przeciw niewydolności serca. Pacjenci hemodializowani Reakcje rzekomoanafilaktyczne obserwowano u pacjentów dializowanych z zastosowaniem błon wysokoprzepuszczalnych (np. AN 69®) otrzymujących jednocześnie inhibitor ACE. W przypadku takich pacjentów należy rozważyć zastosowanie innego rodzaju błon dializacyjnych lub leku przeciwnadciśnieniowego z innej grupy. Pacjenci z cukrzycą Pacjentów z cukrzycą leczonych doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi lub insuliną, którzy rozpoczynają leczenie inhibitorem ACE, należy poinformować o konieczności częstej kontroli stężenia glukozy z powodu możliwości wystąpienia hipoglikemii, szczególnie w pierwszym miesiącu leczenia skojarzonego (patrz punkt 4.5). Kaszel Podczas stosowania inhibitorów ACE obserwowano kaszel. Charakterystyczny jest kaszel suchy i uporczywy, który ustępuje po odstawieniu leku. Kaszel indukowany przez inhibitor ACE należy wziąć pod uwagę podczas rozpoznania różnicowego kaszlu. Zabieg chirurgiczny/znieczulenie U pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym lub w trakcie znieczulenia środkami powodującymi obniżenie ciśnienia krwi, enalapryl blokuje wytwarzanie angiotensyny II, wtórne do kompensacyjnego uwalniania reniny. W razie wystąpienia niedociśnienia przypuszczalnie spowodowanego przez ten mechanizm, można je skorygować poprzez zwiększenie objętości wewnątrznaczyniowej. Stężenie potasu w surowicy Inhibitory ACE mogą powodować hiperkaliemię, ponieważ hamują uwalnianie aldosteronu. Działanie to jest zazwyczaj nieistotne u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. Jednak u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i (lub) u pacjentów przyjmujących suplementy potasu (w tym substytuty soli), leki moczopędne oszczędzające potas, trimetoprym lub ko-trimoksazol (znany także jako trimetoprim z sulfametoksazolem), heparynę, cyklosporynę, a zwłaszcza leczonych antagonistami aldosteronu lub antagonistami receptora angiotensyny, może wystąpić hiperkaliemia. Leki moczopędne oszczędzające potas, trimetoprym, ko-trimoksazol i suplementy potasu należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów otrzymujących inhibitory ACE (dla antagonistów receptora angiotensyny patrz „Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA)” w tym punkcie). Należy kontrolować stężenie potasu w surowicy i czynność nerek (patrz „Zaburzenia czynności nerek” w tym punkcie oraz punkt 4.5). Dodatkowe czynniki ryzyka rozwoju hiperkaliemii obejmują • wiek powyżej 70 lat • cukrzycę • hipoaldosteronizm • współistniejące zaburzenia, w szczególności odwodnienie, ostrą niewydolność serca, kwasicę metaboliczną Hiperkaliemia może powodować ciężkie, w niektórych przypadkach zakończone zgonem zaburzenia rytmu serca. Lit Z reguły nie zaleca się jednoczesnego leczenia litem i enalaprylem (patrz punkt 4.5). Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) Istnieją dowody, iż jednoczesne stosowanie inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE), antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz zaburzenia czynności nerek (w tym ostrej niewydolności nerek). W związku z tym nie zaleca się podwójnego blokowania układu RAA poprzez jednoczesne zastosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu (patrz punkty 4.5 i 5.1). Jeśli zastosowanie podwójnej blokady układu RAA jest absolutnie konieczne, powinno być prowadzone wyłącznie pod nadzorem specjalisty, a parametry życiowe pacjenta, takie jak: czynność nerek, stężenie elektrolitów oraz ciśnienie krwi powinny być ściśle monitorowane. U pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy stosować jednocześnie inhibitorów ACE oraz antagonistów receptora angiotensyny II. Laktoza Produkt leczniczy zawiera laktozę. Produkt leczniczy nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Sód Produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, to znaczy produkt leczniczy uznaje się za „wolny od sodu”. Stosowanie leku u dzieci i młodzieży Istnieją ograniczone dane dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa stosowania leku u dzieci z nadciśnieniem w wieku > 6 lat, brak natomiast danych na temat innych wskazań. Dostępne są ograniczone dane farmakokinetyczne odnośnie dzieci w wieku powyżej 2 miesięcy (patrz również punkty 4.2, 5.1 i 5.2). Nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Benalapril u dzieci w przypadku innych wskazań niż nadciśnienie. Nie zaleca się stosowania enalaprylu u noworodków, dzieci i młodzieży ze współczynnikiem przesączania kłębuszkowego < 30 ml/min/1,73 m2, ze względu na brak dostatecznych danych (patrz punkt 4.2). Ciąża Nie należy rozpoczynać podawania inhibitorów ACE podczas ciąży. Z wyjątkiem konieczności kontynuowania leczenia inhibitorem ACE, u pacjentek planujących ciążę należy zastosować alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe, o ustalonym profilu bezpieczeństwa stosowania w ciąży. W przypadku potwierdzenia ciąży należy natychmiast przerwać podawanie inhibitorów ACE i, jeśli jest to wskazane, należy rozpocząć leczenie alternatywne (patrz punkty 4.3 i 4.6). Różnice etniczne Podobnie jak w przypadku innych inhibitorów konwertazy angiotensyny, enalapryl obniża ciśnienie tętnicze mniej skutecznie u osób rasy czarnej niż u osób innych ras, prawdopodobnie ze względu na częstsze występowanie stanów niskoreninowych w populacji osób rasy czarnej z nadciśnieniem.

Leki zwiększające ryzyko obrzęku naczynioruchowego Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i sakubitrylu z walsartanem jest przeciwwskazane, ponieważ zwiększa ryzyko obrzęku naczynioruchowego (patrz punkty 4.3 i 4.4). Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i racekadotrylu, inhibitorów mTOR (np. syrolimusu, ewerolimusu, temsyrolimusu) lub wildagliptyny może prowadzić do zwiększenia ryzyka obrzęku naczynioruchowego (patrz punkt 4.4). Leki moczopędne oszczędzające potas, suplementy potasu lub substytuty soli zawierające potas Mimo że stężenie potasu w surowicy zazwyczaj utrzymuje się w granicach normy, u niektórych pacjentów leczonych enalaprylem może wystąpić hiperkaliemia. Leki moczopędne oszczędzające potas (np. spironolakton, triamteren czy amiloryd), suplementy potasu lub substytuty soli zawierające potas mogą być przyczyną znacznego zwiększenia stężenia potasu w surowicy. Należy również zachować ostrożność podając Benalapril jednocześnie z innymi lekami zwiększającymi stężenie potasu w surowicy, takimi jak trimetoprym i ko-trimoksazol (trimetoprym z sulfametoksazolem), ponieważ wiadomo, że trimetoprym działa jak lek moczopędny oszczędzający potas, taki jak amiloryd. Z tego względu, nie jest zalecane leczenie skojarzone produktem leczniczym Benalapril i wymienionymi wyżej lekami. Jeżeli jednoczesne stosowanie tych leków jest wskazane, leki te należy stosować ostrożnie i regularnie monitorować stężenie potasu w surowicy (patrz punkt 4.4). Cyklosporyna Podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE i cyklosporyny może wystąpić hiperkaliemia. Zaleca się kontrolowanie stężenia potasu w surowicy. Heparyna Podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE i heparyny może wystąpić hiperkaliemia. Zaleca się kontrolowanie stężenia potasu w surowicy. Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron Dane z badania klinicznego wykazały, że podwójna blokada układu renina-angiotensyna- aldosteron (RAA) w wyniku jednoczesnego zastosowania inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu jest związana z większą częstością występowania zdarzeń niepożądanych, takich jak: niedociśnienie, hiperkaliemia oraz zaburzenia czynności nerek (w tym ostra niewydolność nerek) w porównaniu z zastosowaniem leku z grupy antagonistów układu RAA w monoterapii (patrz punkty 4.3, 4.4 i 5.1). Leki moczopędne (tiazydy lub diuretyki pętlowe) Wcześniejsze leczenie dużymi dawkami preparatów moczopędnych może powodować zmniejszenie objętości wewnątrznaczyniowej i ryzyko niedociśnienia podczas rozpoczynania leczenia enalaprylem (patrz punkt 4.4). Działanie hipotensyjne można zmniejszyć odstawiając lek moczopędny, zwiększając podaż płynów lub soli bądź rozpoczynając leczenie od małych dawek enalaprylu. Leki trombolityczne U pacjentów przyjmujących jednocześnie alteplazę i inhibitory ACE, w tym enalapryl, odnotowano zwiększone ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego (patrz punkt 4.4). Inne leki przeciwnadciśnieniowe Jednoczesne stosowanie tych leków może nasilać działanie hipotensyjne enalaprylu. Równoczesne stosowanie z nitrogliceryną i innymi azotanami, bądź innymi środkami rozszerzającymi naczynia, może dodatkowo obniżać ciśnienie tętnicze krwi. Lit Podczas równoczesnego podawania inhibitorów ACE i litu obserwowano odwracalne zwiększenie stężenia litu w surowicy krwi oraz objawy toksyczności. Jednoczesne stosowanie diuretyków tiazydowych może dodatkowo zwiększać stężenie litu w surowicy i dodatkowo zwiększać ryzyko toksyczności litu, już występujące podczas stosowania litu i inhibitorów ACE. Nie zaleca się stosowania enalaprylu z litem, ale, jeśli takie leczenie okaże się konieczne, należy uważnie kontrolować stężenie litu w surowicy krwi (patrz punkt 4.4). Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne/leki przeciwpsychotyczne/środki znieczulające/opioidy Stosowanie niektórych środków znieczulających, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych oraz leków przeciwpsychotycznych jednocześnie z inhibitorami ACE może powodować dodatkowe obniżenie ciśnienia krwi (patrz punkt 4.4). Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) Przewlekłe podawanie NLPZ może zmniejszać przeciwnadciśnieniowe działanie inhibitora ACE. NLPZ (w tym inhibitory COX-2) i inhibitory ACE wywierają addytywny wpływ na zwiększenie stężenia potasu w surowicy i mogą powodować pogorszenie czynności nerek. Takie działanie jest zwykle odwracalne. W rzadkich przypadkach może rozwinąć się ostra niewydolność nerek, zwłaszcza u pacjentów z pogorszeniem czynności nerek (np. u osób w podeszłym wieku lub odwodnionych, w tym stosujących leki moczopędne). Pacjentów należy odpowiednio nawadniać oraz kontrolować czynność nerek po rozpoczęciu terapii skojarzonej oraz systematycznie podczas jej trwania. Leki zawierające sole złota Reakcje przypominające objawy jak po podaniu azotanów (w tym zaczerwienienie twarzy, nudności, wymioty i niedociśnienie) zostały rzadko odnotowane po jednoczesnym podaniu leków zawierających sole złota (aurotiojabłczan sodu) we wstrzyknięciach oraz inhibitorów ACE, w tym enalaprylu. Sympatykomimetyki Sympatykomimetyki mogą zmniejszać przeciwnadciśnieniowe działanie inhibitorów ACE. Leki przeciwcukrzycowe Badania epidemiologiczne wskazują, że jednoczesne podawanie inhibitorów ACE i leków przeciwcukrzycowych (insuliny, doustne leki przeciwcukrzycowe) może nasilać działanie obniżające stężenie glukozy we krwi powodując ryzyko hipoglikemii. Jest to bardziej prawdopodobne w ciągu pierwszych tygodni leczenia skojarzonego oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (patrz punkty 4.4 i 4.8). Metformina Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z metforminą może zwiększać ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej (prawdopodobnie z powodu zaburzeń czynności nerek). Dlatego u pacjentów z grupy ryzyka metforminę należy stosować ostrożnie i konieczne jest ścisłe kontrolowanie czynności nerek. Alkohol Alkohol zwiększa hipotensyjne działanie inhibitorów ACE. Kwas acetylosalicylowy i beta-adrenolityki Enalapryl można bezpiecznie stosować jednocześnie z kwasem acetylosalicylowym (w dawkach kardiologicznych) i beta-adrenolitykami.

Do określenia częstości działań niepożądanych zastosowano następującą konwencję: Bardzo często: ≥ 1/10 Często: ≥ 1/100 do < 1/10 Niezbyt często: ≥ 1/1 000 do < 1/100 Rzadko: ≥ 1/10 000 do < 1/1 000 Bardzo rzadko: < 1/10 000 Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niezbyt często: niedokrwistość (w tym aplastyczna i hemolityczna) Rzadko: neutropenia, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, zmniejszenie hematokrytu, trombocytopenia, agranulocytoza, zahamowanie czynności szpiku kostnego, pancytopenia, limfadenopatia, choroby autoimmunologiczne Zaburzenia endokrynologiczne Częstość nieznana: zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Niezbyt często: hipoglikemia (patrz punkt 4.4) Częstość nieznana: kwasica mleczanowa (patrz punkt 4.5) Zaburzenia układu nerwowego i zaburzenia psychiczne Bardzo często: zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego Często: ból głowy, depresja, omdlenia, zaburzenia smaku Niezbyt często: dezorientacja, senność, bezsenność, nerwowość, parestezja, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego Rzadko: nieprawidłowości snu, zaburzenia snu Zaburzenia oka Bardzo często: niewyraźne widzenie Zaburzenia ucha i błędnika Niezbyt często: szum w uszach Zaburzenia serca i zaburzenia naczyniowe Często: niedociśnienie (w tym niedociśnienie ortostatyczne), ból w klatce piersiowej, zaburzenia rytmu serca, dusznica bolesna, tachykardia Niezbyt często: niedociśnienie ortostatyczne, nagłe zaczerwienienie (zwłaszcza twarzy), kołatanie serca, zawał mięśnia sercowego lub incydent naczyniowo-mózgowy 2, prawdopodobnie wtórne do nasilonego niedociśnienia u pacjentów z grupy dużego ryzyka (patrz punkt 4.4) Rzadko: objaw Raynauda 2 częstość występowania była porównywalna do stwierdzanej w badaniach klinicznych w grupie placebo i grupie kontrolnej otrzymującej substancję czynną Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Bardzo często: kaszel Często: duszność Niezbyt często: wyciek wodnisty z nosa, ból gardła i chrypka, skurcz oskrzeli/napad astmy Rzadko: nacieki w płucach, nieżyt błony śluzowej nosa, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych/ eozynofilowe zapalenie płuc Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często: nudności Często: biegunka, ból brzucha Niezbyt często: niedrożność jelit, zapalenie trzustki, wymioty, niestrawność, zaparcie, brak łaknienia, podrażnienie żołądka, suchość błony śluzowej jamy ustnej, wrzód trawienny Rzadko: zapalenie jamy ustnej/owrzodzenia aftowe, zapalenie języka Bardzo rzadko: obrzęk naczynioruchowy jelit Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Rzadko: niewydolność wątroby, zapalenie wątroby – wątrobowokomórkowe lub cholestatyczne, zapalenie wątroby z martwicą, cholestaza (w tym żółtaczka) Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Często: wysypka, nadwrażliwość/obrzęk naczynioruchowy: zgłaszano przypadki obrzęku naczynioruchowego twarzy, kończyn, warg, języka, głośni i (lub) krtani (patrz punkt 4.4) Niezbyt często: nadmierne pocenie się, świąd, pokrzywka, łysienie Rzadko: rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, toksyczne martwicze oddzielenie się naskórka, pęcherzyca, erytrodermia Częstość nieznana: obserwowano zespół, który może obejmować kilka lub wszystkie z następujących objawów: gorączka, zapalenie błon surowiczych, zapalenie naczyń krwionośnych, ból/zapalenie mięśni, ból/zapalenie stawów, dodatnie miano przeciwciał przeciwjądrowych (ANA), przyspieszone OB, eozynofilia i leukocytoza. Może też wystąpić wysypka, nadwrażliwość na światło i inne objawy dermatologiczne. Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Niezbyt często: kurcze mięśni Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niezbyt często: zaburzenia czynności nerek, niewydolność nerek, białkomocz Rzadko: skąpomocz Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Niezbyt często: impotencja Rzadko: ginekomastia Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Bardzo często: osłabienie Często: zmęczenie Niezbyt często: złe samopoczucie, gorączka Badania diagnostyczne Często: hiperkaliemia, zwiększone stężenie kreatyniny w surowicy krwi Niezbyt często: zwiększone stężenie mocznika we krwi, hiponatremia Rzadko: zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zwiększone stężenie bilirubiny w surowicy krwi Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C 02-222 Warszawa Tel.: + 48 22 49 21 301 Faks: + 48 22 49 21 309 Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.