Altaria

Kiedy nie przyjmować leku Altaria: • jeśli pacjentka ma uczulenie na dydrogesteron lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku (wymienione w punkcie 6) • jeśli pacjentka ma lub istnieje podejrzenie występowania u niej nowotworu (guza), którego wzrost jest uzależniony od progesteronu, takiego jak guz mózgu o nazwie „oponiak” • jeśli u pacjentki występują krwawienia z pochwy o nieznanej przyczynie • jeśli lek Altaria jest stosowany w skojarzeniu z estrogenem, należy przeczytać również punkt „Kiedy nie przyjmować” w ulotce informacyjnej dołączonej do leku zawierającego estrogen • w przypadku ciężkiej ostrej choroby wątroby lub zaburzeń wydalania barwnika żółciowego (zespół Dubin-Johnsona, zespół Rotora) lub w przypadku występowania tych chorób w wywiadzie • w przypadku wcześniej lub obecnie występujących nowotworów wątroby • jeśli pacjentka ma zakrzepowe zapalenie żył lub chorobę zakrzepowo-zatorową (patologiczne tworzenie się skrzepów krwi w naczyniach). Ostrzeżenia i środki ostrożności W przypadku konieczności przyjmowania leku Altaria z powodu nieprawidłowego krwawienia, lekarz ustali przyczynę krwawienia przed rozpoczęciem stosowania tego leku. Zwykle wystąpienie niespodziewanego krwawienia lub plamienia z pochwy nie stanowi powodu do niepokoju. Zdarza się to zwłaszcza podczas pierwszych miesięcy przyjmowania leku Altaria. Jednak, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem, jeśli krwawienie lub plamienie: • występuje dłużej niż przez kilka miesięcy • pojawia się po pewnym czasie od rozpoczęcia leczenia • występuje nawet po zaprzestaniu leczenia. Mogą to być objawy przerostu błony śluzowej wyściełającej macicę. Lekarz będzie szukał przyczyny krwawienia lub plamień i może zlecić wykonanie badania w kierunku występowania raka błony śluzowej macicy. Uwaga: Lek Altaria nie jest lekiem antykoncepcyjnymi nie zapobiega zajściu w ciążę. Należy przerwać przyjmowanie leku Altaria i natychmiast skontaktować się z lekarzem: Jeśli pacjentka zauważy którykolwiek z poniższych objawów: • wystąpienie stanu wymienionego w punkcie „Kiedy nie przyjmować leku Altaria” • zażółcenie skóry lub białkówek oczu (żółtaczka). Mogą to być objawy choroby wątroby • obrzęk twarzy, języka i (lub) gardła i (lub) trudności w połykaniu lub pokrzywka, którym towarzyszą trudności w oddychaniu, co może wskazywać na wystąpienie obrzęku naczynioruchowego • znaczne zwiększenie ciśnienia krwi (objawami mogą być ból głowy, zmęczenie, zawroty głowy) • ból głowy przypominający migrenę lub niezwykle silny ból głowy, występujący po raz pierwszy • ostre zaburzenia widzenia • jeśli pacjentka zauważy objawy zakrzepicy, takie jak: − bolesny obrzęki zaczerwienienie nóg; − nagły ból w klatce piersiowej; − trudności w oddychaniu; Aby uzyskać więcej informacji, patrz punkt „Zakrzepy krwi w żyłach (zakrzepica)”. Kiedy należy zachować szczególną ostrożność stosując lek Altaria Należy poinformować lekarza przed rozpoczęciem leczenia, jeśli pacjentka kiedykolwiek miała którykolwiek z niżej wymienionych problemów zdrowotnych, ponieważ mogą one nawrócić lub zaostrzyć się podczas leczenia lekiem Altaria. Jeśli dotyczy to pacjentki, należy częściej zgłaszać się na wizytę do lekarza na badania kontrolne: − Porfiria (dziedziczna choroba metaboliczna z zaburzeniami tworzenia czerwonego barwnika krwi) − Depresja − Nieprawidłowe wartości badań czynności wątroby z powodu ostrej lub przewlekłej choroby wątroby − Żółtaczka i (lub) świąd. Należy poinformować lekarza w przypadku występowania: − udaru mózgu (również w przeszłości) − wysokiego ciśnienia krwi. Lek Altaria i HTZ Stosowanie HTZ związane jest z ryzykiem, które należy wziąć po uwagę przed rozpoczęciem lub kontynuowaniem leczenia. W przypadku przyjmowania leku Altaria jednocześnie z estrogenem w ramach HTZ, ważne są poniższe informacje. Należy również zapoznać się z ulotką dla pacjenta, dołączoną do leku zawierającego estrogen. Wczesna menopauza Doświadczenie w leczeniu kobiet z przedwczesną menopauzą (spowodowaną niewydolnością jajników lub zabiegiem chirurgicznym) jest ograniczone. U pacjentek z przedwczesną menopauzą, ryzyka związane ze stosowaniem HTZ mogą być inne. Należy porozmawiać z lekarzem prowadzącym. Badania lekarskie Przed rozpoczęciem (lub powtórnym zastosowaniem) HTZ, lekarz przeprowadzi wywiad dotyczący pacjentki i jej rodziny. Lekarz może zdecydować o przeprowadzeniu badania fizykalnego. Może ono obejmować badanie piersi i (lub) badanie narządów wewnętrznych, jeśli będzie to konieczne. Po rozpoczęciu stosowania HTZ, lekarz może zlecić badania kontrolne (przynajmniej raz w roku). Podczas tych badań kontrolnych lekarz omówi korzyści i ryzyka związane z kontynuowaniem stosowania HTZ. Należy regularnie badać piersi, zgodnie z zaleceniami lekarza. Nadmierne pogrubienie błony śluzowej wyściełającej macicę (przerost endometrium) i rak błony śluzowej wyściełającej macicę (rak endometrium): Przyjmowanie HTZ z zastosowaniem wyłącznie estrogenu, zwiększa ryzyko nadmiernego pogrubienia błony śluzowej macicy (przerost endometrium) i raka błony śluzowej macicy (rak endometrium). Przyjmowanie leku Altaria jednocześnie z estrogenem (przez przynajmniej 12 dni w miesiącu w 28-dniowym cyklu) lub jako terapia ciągła złożona z estrogenu i progestagenu może zapobiec temu dodatkowemu ryzyku. Rak piersi Dane potwierdzają, że przyjmowanie hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) złożonej z estrogenu i progestagenu lub samego estrogenu zwiększa ryzyko wystąpienia raka piersi. Dodatkowe ryzyko zależy od długości stosowania HTZ. To dodatkowe ryzyko ujawnia się po około 3 latach stosowania HTZ. Po zakończeniu HTZ, dodatkowe ryzyko będzie się z czasem zmniejszać, ale ryzyko może się utrzymywać przez 10 lat lub dłużej, jeśli HTZ trwała ponad 5 lat. Porównanie U kobiet w wieku od 50 do 54 lat, które nie stosują HTZ, rak piersi zostanie rozpoznany w okresie 5 lat średnio u 13 do 17 kobiet na 1000. U kobiet w wieku 50 lat, które rozpoczną stosowanie HTZ składającej się tylko z estrogenu przez 5 lat, wystąpi 16-17 przypadków na 1000 użytkowniczek (tj. dodatkowe 0 do 3 przypadków). U kobiet w wieku 50 lat, które rozpoczną stosowanie HTZ składającej się z estrogenu i progestagenu przez 5 lat, wystąpi 21 przypadków na 1000 użytkowniczek (tj. dodatkowe 4 do 8 przypadków). U kobiet w wieku od 50 do 59 lat, które nie stosują HTZ, rak piersi zostanie rozpoznany w okresie 10 lat średnio u 27 kobiet na 1000. U kobiet w wieku 50 lat, które rozpoczną przyjmowanie HTZ składającej się tylko z estrogenu przez 10 lat, wystąpią 34 przypadki na 1000 użytkowniczek (czyli dodatkowe 7 przypadków). U kobiet w wieku 50 lat, które rozpoczną przyjmowanie HTZ składającej się z estrogenu i progestagenu przez 10 lat, wystąpi 48 przypadków na 1000 użytkowniczek (czyli dodatkowe 21 przypadków). Należy regularnie badać piersi. Należy skonsultować się z lekarzem w przypadku zauważenia jakiejkolwiek zmiany, takiej jak: • wgłębienie skóry; • zmiany w brodawce sutkowej; • wszelkie widoczne lub wyczuwalne guzki. Ponadto, zaleca się przystąpienie do programów przesiewowych badań mammograficznych, jeśli są one dostępne. W przypadku badań mammograficznych ważne jest, aby poinformować personel, który wykonuje mammografię o stosowaniu HTZ, ponieważ lek ten może zwiększyć gęstość piersi, co może mieć wpływ na wynik mammografii. W przypadku zwiększonej gęstości piersi mammografia może nie wykryć wszystkich guzków. Nowotwór jajnika Nowotwór jajnika występuje rzadko – znacznie rzadziej niż nowotwór piersi. Stosowanie HTZ składającej się tylko z estrogenu lub złożonej z estrogenów i progestagenów wiąże się z nieznacznie zwiększonym ryzykiem nowotworu jajnika. Ryzyko nowotworu jajnika zależy od wieku. Na przykład, u kobiet w wieku 50 do 54 lat, które nie stosują HTZ, nowotwór jajnika zostanie rozpoznany w okresie 5 lat u około 2 na 2000 kobiet. U kobiet, które przyjmowały HTZ przez 5 lat, wystąpi on u około 3 kobiet na 2000 użytkowniczek (tj. około jeden dodatkowy przypadek). Wpływ HTZ na serce i układ krążenia Zakrzepy krwi w żyłach (zakrzepica) Ryzyko wystąpienia zakrzepów krwi w żyłach jest około 1,3 do 3 razy większe u kobiet stosujących HTZ niż u tych, które jej nie stosują, zwłaszcza w pierwszym roku przyjmowania. Zakrzepy krwi mogą być groźne, a jeśli zakrzep przemieści się do płuc, może spowodować ból w klatce piersiowej, duszność, omdlenia, a nawet śmierć. Prawdopodobieństwo powstania zakrzepu krwi w żyłach zwiększa się wraz z wiekiem i jeśli występuje którakolwiek z wymienionych poniżej sytuacji. Należy poinformować lekarza, jeśli którakolwiek z poniższych sytuacji dotyczy pacjentki: • jeśli pacjentka jest długotrwale unieruchomiona z powodu dużego zabiegu chirurgicznego, urazu lub choroby; • jeśli pacjentka ma znaczną nadwagę (BMI > 30 kg/m2); • jeśli pacjentka ma jakiekolwiek problemy z krzepnięciem krwi, które wymagają długotrwałego leczenia lekami przeciwkrzepliwymi; • bliski krewny miał kiedykolwiek zakrzep krwi w nodze, płucach lub innym narządzie; • jeśli pacjentka ma toczeń rumieniowaty układowy (SLE); • jeśli pacjentka ma raka. Porównanie U kobiet w wieku 50 lat, które nie stosują HTZ, można spodziewać się, że średnio, u 4 do 7 kobiet na 1000 wystąpi zakrzep krwi w żyle w okresie 5 lat. U kobiet w wieku 50 lat, które stosują HTZ złożoną z estrogenu i progestagenu przez ponad 5 lat, wystąpi 9 do 12 przypadków na 1000 użytkowniczek (tj. dodatkowe 5 przypadków). Choroba serca (zawał serca) Nie ma dowodów na to, że HTZ zapobiega wystąpieniu zawału serca. Kobiety po 60. roku życia, które stosują HTZ z estrogenem i progestagenem, są nieco bardziej narażone na rozwój choroby serca niż kobiety nie stosujące żadnej HTZ. Udar mózgu Ryzyko wystąpienia udaru mózgu jest około 1,5 raza większe u kobiet stosujących HTZ niż u tych, które jej nie stosują. Liczba dodatkowych przypadków udaru mózgu spowodowanych stosowaniem HTZ będzie zwiększać się wraz z wiekiem. Porównanie U kobiet po 50. roku życia, które nie stosują HTZ, można spodziewać się, że średnio 8 kobiet na 1000 będzie miało udar mózgu w okresie 5 lat. U kobiet po 50. roku życia, które stosują HTZ, wystąpi 11 przypadków na 1000 użytkowniczek stosujących HTZ w okresie 5 lat (tj. dodatkowe 3 przypadki). Należy natychmiast powiadomić lekarza, jeśli pacjentka zauważy pierwsze objawy działań niepożądanych, zajdzie w ciążę lub wystąpi u niej nieprawidłowe krwawienie. Dzieci i młodzież w wieku do 18 lat Nie ma wskazań do stosowania leku Altaria u dzieci przed wystąpieniem pierwszego krwawienia miesiączkowego. Lek Altaria nie jest zalecany do stosowania u młodzieży w wieku 12-18 lat, ponieważ nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania i skuteczności. Lek Altaria a inne leki Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjentkę obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjentka planuje przyjmować, również tych wydawanych bez recepty. Niektóre leki mogą wpływać na działanie leku Altaria. Może to prowadzić do zmniejszenia skuteczności leku Altaria. Dotyczy to następujących leków: − Leki przeciwdrgawkowe stosowane w leczeniu padaczki (np. fenobarbital, karbamazepina, fenytoina) − Leki stosowane w leczeniu zakażeń (np. ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz) − Leki stosowane w leczeniu zakażenia wirusem HIV [AIDS] (np. rytonawir, nelfinawir) − Leki roślinne zawierające ziele dziurawca (Hypericum perforatum), szałwię lub miłorząb. Progesteron z kolei może osłabiać działanie leków zmniejszających stężenie cukru we krwi. Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza, że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku. Ciąża Lek Altaria nie jest wskazany do stosowania w czasie ciąży. Jeśli pacjentka zajdzie w ciążę, należy przerwać przyjmowanie leku Altaria i skontaktować się z lekarzem. Istnieje możliwość zwiększonego ryzyka wystąpienia spodziectwa (wrodzona wada prącia polegająca na występowaniu ujścia cewki moczowej w nieprawidłowym miejscu) u dzieci, których matki przyjmowały niektóre progestageny. Jednakże, to zwiększenie ryzyka nie zostało dotychczas potwierdzone. Szacuje się, że dydrogesteron przyjmowało ponad 10 milionów kobiet w ciąży. Dotychczas, brak jest dowodów, że stosowanie leku Altaria w czasie ciąży jest szkodliwe. Karmienie piersią Nie wolno przyjmować leku Altaria w okresie karmienia piersią. Nie wiadomo czy lek Altaria przenika do mleka ludzkiego i czy ma wpływ na dziecko. Badania dotyczące innych progestagenów wykazały, że przenikają one w niewielkiej ilości do mleka ludzkiego. Płodność Brak dowodów potwierdzających, że dydrogesteron zmniejsza płodność w przypadku przyjmowania zgodnie z zaleceniami lekarza. Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn Po przyjęciu leku Altaria może wystąpić niewielka senność lub zawroty głowy. Jest to bardziej prawdopodobne w czasie pierwszych kilku godzin po przyjęciu leku. W razie wystąpienia tych objawów, nie należy prowadzić pojazdów i obsługiwać narzędzi lub maszyn. Pacjentka powinna poczekać i zaobserwować, jak lek na nią wpływa, zanim zdecyduje się na prowadzenie pojazdu, używanie narzędzi lub obsługiwanie maszyn. Lek Altaria zawiera laktozę Jeśli stwierdzono wcześniej u pacjentki nietolerancję niektórych cukrów, pacjentka powinna skontaktować się z lekarzem przed przyjęciem leku.

Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. W czasie przyjmowania leku mogą wystąpić następujące działania niepożądane. Działania niepożądane występujące podczas przyjmowania samego leku Altaria W przypadku wystąpienia któregokolwiek z wymienionych działań niepożądanych, należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku Altaria i skontaktować się z lekarzem: − zaburzenia wątroby – objawy mogą obejmować zażółcenie skóry lub białkówek oczu (żółtaczka), osłabienie, ogólne uczucie mdłości lub ból brzucha (może wystąpić rzadziej niż 1 na 100 pacjentek) − reakcje uczuleniowe – objawy mogą obejmować trudności w oddychaniu lub objawy dotyczące całego ciała, takie jak nudności, wymioty, biegunka lub niskie ciśnienie tętnicze (może wystąpić rzadziej niż u 1 na 1000 pacjentek) − obrzęk skóry w okolicy twarzy i gardła, który może spowodować trudności w oddychaniu (może wystąpić rzadziej niż u 1 na 1000 pacjentek) Jeśli wystąpi którekolwiek z wyżej wymienionych działań niepożądanych, należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku Altaria i skontaktować się z lekarzem. Inne działania niepożądane występujące podczas przyjmowania samego leku Altaria Często (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 na 10 pacjentek) Migrena, ból głowy, nudności, tkliwość lub bolesność piersi, zaburzenia dotyczące krwawienia: nieregularne, obfite lub bolesne krwawienia miesiączkowe, brak miesiączki lub krwawienia miesiączkowe występujące rzadziej niż zwykle. Niezbyt często (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 na 100 pacjentek) Zwiększenie masy ciała, zawroty głowy, nastrój depresyjny, wymioty, skórne reakcje uczuleniowe - takie, jak wysypka, silne swędzenie lub pokrzywka. Rzadko (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 na 1000 pacjentek) Zmęczenie, obrzęk piersi, niedokrwistość spowodowana zwiększonym rozpadem krwinek czerwonych (niedokrwistość hemolityczna), obrzęki spowodowane zatrzymaniem płynów, często dotyczące podudzi lub okolic kostek, zwiększenie rozmiaru guzów zależnych od progestagenów (takich, jak oponiak). U młodszych pacjentek spodziewane są podobne działania niepożądane do tych, które wystąpiły u dorosłych kobiet. Działania niepożądane występujące podczas przyjmowania leku Altaria z estrogenem (HTZ - estrogen z progestagenem) W przypadku przyjmowania leku Altaria z estrogenem, należy również zapoznać się z ulotką dla pacjenta dołączoną do leku zawierającego estrogen. W celu uzyskania dalszych informacji dotyczących wymienionych działań niepożądanych, patrz punkt „Informacje ważne przed zastosowaniem leku Altaria”. W przypadku wystąpienia któregokolwiek z wymienionych działań niepożądanych należy natychmiast przerwać przyjmować lek Altaria i skontaktować się z lekarzem − bolesny obrzęk nóg, nagły ból w klatce piersiowej lub trudności w oddychaniu. Mogą to być objawy zakrzepów krwi; − ból w klatce piersiowej promieniujący do ramienia lub szyi. Mogą to być objawy zawału mięśnia sercowego; − silne, nieuzasadnione bóle głowy lub migrena (mogą jej towarzyszyć zaburzenia widzenia). Mogą to być objawy udaru mózgu. Jeśli wystąpi którekolwiek z wymienionych działań niepożądanych, należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku Altaria i skontaktować się z lekarzem. Należy natychmiast skontaktować się z lekarzem, jeśli pacjentka zaobserwuje: − wgłębienia skóry na piersi/piersiach, zmiany w brodawce, widoczne lub wyczuwalne guzki. Mogą to być objawy raka piersi. Inne działania niepożądane występujące w czasie przyjmowania leku Altaria z estrogenem to: nadmierny przerost błony śluzowej wyściełającej macicę, rak błony śluzowej wyściełającej macicę i rak jajnika. Zgłaszanie działań niepożądanych Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi, farmaceucie lub pielęgniarce. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301; faks: + 48 22 49 21 309; strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu. Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku.

− Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. − Rozpoznanie lub podejrzenie nowotworu zależnego od progestagenów (np. oponiak). − Krwawienie z pochwy o nieustalonej przyczynie. − Należy wziąć pod uwagę przeciwwskazania do stosowania estrogenów podczas jednoczesnego stosowania estrogenu z dydrogesteronem. − Ciężka, ostra choroba wątroby lub zaburzenie metaboliczne barwników żółciowych (zespół Dubin-Johnsona, zespół Rotora) lub występowanie tych chorób w wywiadzie. − Ostry guz wątroby lub guz wątroby w wywiadzie. − Zakrzepowe zapalenie żył i choroba zakrzepowo-zatorowa.

Przed rozpoczęciem leczenia nieprawidłowych krwawień dydrogesteronem, należy wyjaśnić ich etiologię. W pierwszym miesiącu leczenia mogą wystąpić krwawienia lub plamienia międzymiesiączkowe. Jeżeli krwawienia lub plamienia międzymiesiączkowe pojawią się po pewnym czasie stosowania leczenia lub utrzymują się po przerwaniu leczenia, należy przeprowadzić diagnostykę w celu ustalenia ich przyczyny. Diagnostyka może obejmować wykonanie biopsji endometrium w celu wykluczenia nowotworu złośliwego endometrium. Powody natychmiastowego przerwania leczenia Leczenie należy przerwać, jeśli wystąpią przeciwwskazania oraz w następujących sytuacjach: • ból głowy podobny do migreny lub niezwykle silny ból głowy • ostre zaburzenia widzenia. Stany wymagające obserwacji Pacjentkę należy dokładnie obserwować, jeśli którykolwiek z wymienionych stanów chorobowych występuje u pacjentki obecnie, występował w przeszłości, uległ nasileniu w czasie ciąży lub podczas wcześniejszego leczenia hormonalnego. Należy wziąć pod uwagę, że w trakcie leczenia dydrogesteronem może dojść do nawrotu lub pogorszenia następujących stanów chorobowych, w przypadku których należy rozważyć przerwanie leczenia. Szczególnie istotne są następujące stany: • porfiria • depresja • nieprawidłowe wartości wyników badań czynnościowych wątroby z powodu ostrej lub przewlekłej choroby wątroby • żółtaczka cholestatyczna i (lub) świąd. Ogólnie, wydaje się, że dydrogesteron nie ma żadnego wpływu na ciśnienie tętnicze krwi u kobiet z prawidłowym ciśnieniem tętniczym. Jednakże, jeśli podczas stosowania dydrogesteronu wystąpi trwałe, klinicznie istotne nadciśnienie, należy przerwać stosowanie dydrogesteronu i rozpocząć leczenie nadciśnienia tętniczego. W przypadku stosowania większych dawek, zaleca się zachowanie ostrożności u pacjentek z udarem mózgu (również w wywiadzie). Inne stany Następujące ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczą stosowania dydrogesteronu w skojarzeniu z estrogenem w ramach hormonalnej terapii zastępczej (HTZ): Patrz również ostrzeżenia i środki ostrożności w Charakterystyce produktu leczniczego zawierającego estrogen. W leczeniu objawów pomenopauzalnych, HTZ należy rozpocząć jedynie wtedy, gdy objawy te powodują pogorszenie jakości życia. Zawsze należy dokładnie rozważyć ryzyko i spodziewane korzyści związane z leczeniem. Oceny takiej należy dokonywać przynajmniej raz w roku, a HTZ powinna być kontynuowana, tak długo, jak długo korzyści przeważają nad ryzykiem. Dane dotyczące ryzyka związanego z HTZ w leczeniu przedwczesnej menopauzy są ograniczone. Jednakże, ze względu na małe bezwzględne ryzyko u młodszych kobiet, stosunek korzyści do ryzyka w tej grupie pacjentek może być korzystniejszy niż u starszych kobiet. Badanie lekarskie /obserwacja Przed pierwszym lub ponownym zastosowaniem HTZ należy przeprowadzić dokładny wywiad medyczny dotyczący pacjentki oraz jej rodziny. Należy przyprowadzić badanie przedmiotowe (w tym narządów miednicy i piersi) w celu zidentyfikowania przeciwwskazań lub stanów wymagających zachowania szczególnej ostrożności. W trakcie leczenia zaleca się przeprowadzanie badań okresowych, których częstość i zakres powinny być dostosowane indywidualnie do stanu pacjentki. Kobiety powinny zostać poinformowane, jakie zmiany w obrębie piersi należy zgłosić lekarzowi lub pielęgniarce (patrz „Rak piersi” poniżej). Badania diagnostyczne, w tym odpowiednie badania obrazowe np. mammografia, powinny być wykonywane zgodnie z aktualnie obowiązującymi zasadami dotyczącymi badań przesiewowych, dostosowanymi do potrzeb klinicznych danej pacjentki. Przerost i nowotwór endometrium W przypadku długotrwałego stosowania samych estrogenów u kobiet z zachowaną macicą, zwiększa się ryzyko przerostu endometrium i wystąpienia nowotworu endometrium. U kobiet z zachowaną macicą, cykliczne dodanie progestagenu, takiego jak dydrogesteron, przez co najmniej 12 dni w miesiącu w cyklu 28-dniowym lub leczenie ciągłe połączeniem estrogenu z progestagenem może zapobiec zwiększeniu ryzyka wystąpienia raka endometrium związanego z HTZ z zastosowaniem samych estrogenów. Rak piersi Ogólne dane sugerują zwiększone ryzyko wystąpienia raka piersi u kobiet stosujących leczenie skojarzone estrogenem i progestagenem lub HTZ zawierającą sam estrogen, w zależności od czasu trwania HTZ. Leczenie skojarzone estrogenem i progestagenem: Randomizowane, kontrolowane placebo badanie Women’s Health Initiative (WHI) oraz metaanaliza prospektywnych badań epidemiologicznych potwierdzają zwiększone ryzyko raka piersi u kobiet stosujących skojarzoną estrogenowo-progestagenową HTZ, co uwidacznia się po około 3 (1-4) latach. Wyniki dużej metaanalizy wykazały, że po zaprzestaniu leczenia, dodatkowe ryzyko zmniejsza się z czasem, a czas powrotu do poziomu początkowego zależy od czasu trwania HTZ. Jeśli HTZ trwała ponad 5 lat, ryzyko może się utrzymywać przez 10 lat lub dłużej. HTZ, szczególnie obejmująca skojarzone stosowanie estrogenów i progestagenów, prowadzi do zwiększenia gęstości obrazów mammograficznych, co może utrudnić wykrywanie raka piersi metodą radiologiczną. Nowotwór jajnika Nowotwór jajnika występuje znacznie rzadziej niż nowotwór piersi. Z danych epidemiologicznych z dużej metaanalizy wynika nieznacznie zwiększone ryzyko u kobiet przyjmujących HTZ w postaci samych estrogenów lub skojarzenia estrogenów i progestagenów. Ryzyko uwidacznia się w ciągu 5 lat i stopniowo zmniejsza się po zakończeniu leczenia. Z niektórych innych badań, w tym badania WHI, wynika że stosowanie skojarzonej HTZ może wiązać się z podobnym lub nieznacznie mniejszym ryzykiem (patrz punkt 4.8). Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa HTZ wiąże się z 1,3-3 krotnym zwiększeniem ryzyka wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), tzn. zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej. Prawdopodobieństwo wystąpienia epizodu ŻChZZ jest znacznie większe w czasie pierwszego roku stosowania HTZ niż w latach późniejszych. U pacjentek ze skłonnością do zakrzepów w wywiadzie, ryzyko wystąpienia ŻChZZ jest zwiększone, a HTZ może dodatkowo zwiększyć to ryzyko. Dlatego też, HTZ jest przeciwwskazana w tej grupie pacjentek. Uznane czynniki ryzyka ŻChZZ obejmują: stosowanie estrogenów, podeszły wiek, duże zabiegi chirurgiczne, długotrwałe unieruchomienie, otyłość (wskaźnik masy ciała (ang. body mass index, BMI) > 30 kg/m2), ciążę, okres połogu, toczeń rumieniowaty układowy (ang. systemic lupus erythematosus, SLE) i nowotwór złośliwy. Nie ma zgodnego poglądu dotyczącego możliwego wpływu żylaków na wystąpienie epizodu ŻChZZ. Tak jak u wszystkich pacjentek po zabiegu operacyjnym, należy rozważyć zastosowanie leczenia profilaktycznego w celu zapobiegania ŻChZZ. W przypadku przewidywanego długotrwałego unieruchomienia po planowym zabiegu operacyjnym, zaleca się odstawienie HTZ na 4 do 6 tygodni przed tym zabiegiem. Leczenie można wznowić po powrocie pacjentki do pełnej aktywności ruchowej. U pacjentek bez ŻChZZ w wywiadzie, u których wystąpiły przypadki zakrzepicy u krewnych w pierwszej linii pokrewieństwa w młodym wieku, można zaproponować badania przesiewowe, po dokładnym przedstawieniu ich ograniczeń (badania przesiewowe wykrywają tylko pewien odsetek zaburzeń zakrzepowych). HTZ jest przeciwwskazana, jeśli wśród członków najbliższej rodziny stwierdzono zaburzenie, związane z występowaniem zakrzepicy lub jeśli zaburzenie jest ciężkie (np. niedobór antytrombiny, białka S, białka C lub kombinacja tych zaburzeń). U kobiet stosujących przewlekle leczenie przeciwzakrzepowe, należy szczególnie dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka związanego z HTZ. W przypadku wystąpienia ŻChZZ po rozpoczęciu HTZ należy przerwać przyjmowanie produktu leczniczego. Należy zalecić pacjentce jak najszybsze skontaktowanie się z lekarzem w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek objawów, mogących świadczyć o rozwoju ŻChZZ (np. bolesny obrzęk nóg, nagły ból w klatce piersiowej, duszność). Choroba niedokrwienna serca Randomizowane, kontrolowane badania nie potwierdziły ochronnego wpływu stosowania leczenia skojarzonego estrogenem i progestagenem lub wyłącznie estrogenowej HTZ na zmniejszenie ryzyka zawału mięśnia sercowego u kobiet z lub bez współistniejącej choroby niedokrwiennej serca. Leczenie skojarzone estrogenem i progestagenem: względne ryzyko choroby niedokrwiennej serca w czasie stosowania HTZ z zastosowaniem estrogenu w skojarzeniu z progestagenem jest nieznacznie zwiększone. Ponieważ wyjściowe, bezwzględne ryzyko choroby niedokrwiennej serca jest silnie związane z wiekiem, liczba przypadków choroby niedokrwiennej serca, spowodowanej stosowaniem estrogenów z progestagenami jest bardzo mała u zdrowych kobiet w okresie przedmenopauzalnym, ale zwiększa się wraz z wiekiem. Udar niedokrwienny mózgu Leczenie skojarzone estrogenem i progestagenem i samym estrogenem jest związane z maksymalnie 1,5-krotnym zwiększeniem ryzyka udaru niedokrwiennego mózgu. Ryzyko względne nie zmienia się wraz z wiekiem lub czasem od menopauzy. Jednakże, w związku z tym, że wyjściowe ryzyko wystąpienia udaru jest ściśle zależne od wieku, ogólne ryzyko udaru mózgu u kobiet stosujących HTZ zwiększa się wraz z wiekiem. Substancje pomocnicze: Ten produkt leczniczy zawiera laktozę. Ten produkt leczniczy nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.

Dane z badań in vitro wskazują, że główny szlak metaboliczny prowadzący do powstania głównego czynnego farmakologicznie metabolitu 20-dihydrodydrogesteronu (DHD) jest katalizowany przez aldo-keto reduktazę 1C (AKR 1C) w ludzkim cytozolu. Obok metabolizmu cytozolowego, istnieje metabolizm z udziałem izoenzymów cytochromu P450 (CYP), zachodzący prawie wyłącznie poprzez CYP3A4. W wyniku przemian powstaje kilka innych metabolitów. Główny czynny metabolit DHD jest substratem do przemian metabolicznych zachodzących poprzez izoenzym CYP3A4. Z tego powodu, metabolizm dydrogesteronu i DHD może ulec przyspieszeniu podczas jednoczesnego stosowania substancji indukujących aktywność enzymów cytochromu, takich jak: produkty lecznicze przeciwdrgawkowe (np. fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), przeciwzakaźne (np. ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz) i produkty roślinne, zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum), szałwię i miłorząb. Rytonawir i nelfinawir, chociaż są znane jako silne inhibitory enzymów cytochromu, to stosowane jednocześnie z hormonami steroidowymi wykazują właściwości indukujące. Skutkiem klinicznym zwiększonego metabolizmu dydrogesteronu może być zmniejszenie jego skuteczności. Badania in vitro wykazały, że dydrogesteron i DHD w istotnych klinicznie stężeniach, nie hamują ani nie pobudzają izoenzymów cytochromu, odpowiadających za metabolizm innych produktów leczniczych. Ponieważ progesteron może wpływać na kontrolę cukrzycy, może być konieczne dostosowanie dawkowania leków przeciwcukrzycowych.

Najczęściej zgłaszane działania niepożądane u pacjentek przyjmujących dydrogesteron w czasie badań klinicznych we wskazaniach do stosowania bez estrogenu to: migrena, bóle głowy, nudności, zaburzenia miesiączkowania, bolesność i (lub) tkliwość piersi. 6 W czasie badań klinicznych z zastosowaniem dydrogesteronu (n=3483) we wskazaniach do stosowania bez estrogenu oraz ze zgłoszeń spontanicznych zaobserwowano następujące działania niepożądane z częstością podaną poniżej: Rzadko: Zwiększenie wielkości nowotworów zależnych od progestagenów (np. oponiak)* Rzadko: Niedokrwistość hemolityczna* Niezbyt często: Obniżony nastrój Rzadko: Reakcje nadwrażliwości Często: Migrena, bóle głowy Niezbyt często: Zawroty głowy Rzadko: Senność Często: Nudności Niezbyt często: Wymioty Niezbyt często: Zaburzenia czynności wątroby (z osłabieniem lub złym samopoczuciem, żółtaczką i bólami brzucha) Niezbyt często: Alergiczne reakcje skórne (np. wysypka, świąd, pokrzywka) Rzadko: Obrzęk naczynioruchowy* Często: Zaburzenia miesiączkowania (w tym: krwotok maciczny, obfite krwawienie miesiączkowe, skąpe miesiączki, brak miesiączki, bolesne miesiączkowanie, nieregularne miesiączki) Bolesność i (lub) tkliwość piersi Rzadko: Obrzęk piersi Rzadko: Obrzęki Niezbyt często: Zwiększenie masy ciała 7 * Działania niepożądane pochodzące ze zgłoszeń spontanicznych, których nie obserwowano w trakcie badań klinicznych, zostały zakwalifikowane do częstości „rzadko”, ponieważ oszacowana częstość ich występowania była mniejsza od górnej granicy 95% przedziału ufności, który wynosił 3/x, gdzie x=3483 (całkowita liczba pacjentek biorących udział w badaniach klinicznych). Działania niepożądane w populacji młodzieży Na podstawie zgłoszeń spontanicznych i ograniczonych danych z badań klinicznych wydaje się, że profil bezpieczeństwa u młodzieży będzie podobny do obserwowanego u dorosłych. Działania niepożądane związane z leczeniem skojarzonym estrogenem i progestagenem (patrz także punkt 4.4 i Charakterystyka produktu leczniczego zawierającego estrogen): • Rak piersi, przerost endometrium, rak endometrium, rak jajnika • Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (ŻChZZ) • Zawał mięśnia sercowego, choroba niedokrwienna serca, udar niedokrwienny mózgu. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych; Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa; tel.: + 48 22 49 21 301; faks: + 48 22 49 21 309; strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.