Femoston mini

Wywiad i okresowa kontrola Stosowanie HT Z niesie ze sobą ryzyko, które należy rozw ażyć przed zastosowaniem oraz w trakcie leczenia. Dośw iadczenie w leczeniu przedw czesnej menopauzy (z pow odu zaburzeń pracy jajników lub operacji) jest ograniczone. Ryzyko zw iązane ze stosowaniem HTZ w przedw czesnej menopauzie może być inne. Należy poradzić się lekarza. Przed pierw szym (lub ponownym) zastosowaniem HTZ lekarz pow inien przeprowadzić z pacjentką w yw iad lekarski, w tym w yw iad dotyczący rodziny. Lekarz może zdecydować o przeprow adzeniu badań dodatkowych np. badania piersi i (lub) badania narządów w ew nętrznych, jeśli będzie to konieczne. Od momentu zastosowania leku Femoston mini należy regularnie odbywać w izyty kontrolne u lekarza (przynajmniej raz w roku). W trakcie w izyt kontrolnych należy w spólnie z lekarzem rozw ażyć korzyści i ryzyko zw iązane z dalszym leczeniem lekiem Femoston mini. Należy w ykonyw ać regularne badania przesiew ow e piersi, zgodnie z zaleceniami lekarza. Nie należy przyjmować leku Femoston mini, jeśli pacjentki dotyczy którekolwiek z poniższych stw ierdzeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy przed przyjęciem leku Femoston mini skonsultować się z lekarzem. Kiedy nie stosować leku Femoston mini - jeśli pacjentka ma uczulenie (nadw rażliw ość) na estradiol, dydrogesteron lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku (w ymienionych w punkcie 6) - jeśli rozpoznano, w ystępow ał w przeszłości lub podejrzewa się w ystępowanie raka piersi - jeśli rozpoznano lub podejrzewa się w ystępowanie nowotworu zależnego od estrogenów, np. rak endometrium (rak błony śluzowej macicy) - jeśli w ystępuje krwawienie z dróg rodnych o nieznanej przyczynie - jeśli w ystępuje dotąd nieleczone nadmierne pogrubienie błony śluzowej macicy (rozrost endometrium) - jeśli rozpoznano obecnie lub w przeszłości zakrzepy krwi w żyłach (zakrzepica), np. w żyłach nóg (zakrzepica żył głębokich) lub płuc (zatorowość płucna) - jeśli w ystępuje zaburzenie krzepnięcia krwi ze skłonnością do zakrzepicy (takie jak niedobór białka C, białka S lub antytrombiny) - jeśli rozpoznano obecnie lub w przeszłości chorobę w yw ołaną zakrzepami krw i w tętnicach np. zawał mięśnia sercowego, udar mózgu lub dusznicę bolesną - jeśli rozpoznano obecnie lub w przeszłości chorobę wątroby i w yniki testów wątrobowych nie pow róciły do normy - jeśli rozpoznano rzadką chorobę krw i - porfirię, która jest przekazywana dziedzicznie. Jeśli którykolwiek z pow yższych stanów w ystąpi po raz pierwszy w trakcie stosowania leku Femoston mini, należy natychmiast przerwać jego stosowanie i skontaktować się jak najszybciej z lekarzem. Ostrzeżenia i środki ostrożności Przed rozpoczęciem stosowania leku Femoston mini należy poinformować lekarza o w ystąpieniu obecnie lub w przeszłości któregokolwiek z poniższych stanów , ponieważ mogą one nasilić się lub w ystąpić ponownie pod w pływ em stosowania tego leku. Należy częściej odbywać w izyty kontrolne w przypadku: - w ystępow ania mięśniaków macicy - w ystępow ania błony śluzowej macicy poza macicą (endometrioza) lub w ystępow ania w przeszłości nadmiernego rozrostu błony śluzowej macicy (hiperplazja endometrium) - w ystępow ania guza mózgu, który może być w rażliw y na stężenie progestagenów (oponiak) - zw iększonego ryzyka pow staw ania zakrzepów (patrz punkt „Zakrzepy w żyłach (zakrzepica)”) - zw iększonego ryzyka w ystąpienia now otw oru zależnego od estrogenów (np. stw ierdzone w ystępowanie raka piersi u matki, siostry lub babki) - w ysokiego ciśnienia tętniczego krw i - chorób wątroby np. łagodny guz wątroby - cukrzycy - kamieni żółciowych - migreny lub silnych bólów głowy - chorób układu immunologicznego, które atakują w iele narządów (toczeń rumieniowaty układowy) - padaczki - astmy - choroby w pływ ającej na stan błony bębenkowej i słuch (otoskleroza) - bardzo dużego stężenia tłuszczów we krw i (trójglicerydów ) - zatrzymania płynów w organizmie z pow odu zaburzeń czynności serca lub nerek - dziedzicznego i nabytego obrzęku naczynioruchowego. Należy przerwać stosowanie leku Femoston mini i natychmiast skontaktować się z lekarzem w w ypadku w ystąpienia któregokolwiek z poniżej w ymienionych objawów w trakcie stosowania HTZ: - którykolwiek ze stanów w ymienionych w punkcie „Kiedy nie stosować leku Femoston mini” - zażółcenie skóry lub oczu (żółtaczka). Mogą to być objawy choroby wątroby - opuchnięcie tw arzy, języka i (lub) gardła i (lub) trudności w przełykaniu lub pokrzywka, w połączeniu z trudnościami w oddychaniu, które mogą być objawami obrzęku naczynioruchowego - znaczny w zrost ciśnienia tętniczego krw i (objawy to np. ból głowy, uczucie zmęczenia, zaw roty głowy) - bóle głowy podobne do migrenowych, które w ystąpiły po raz pierwszy - ciąża - objawy zakrzepów krw i, takich jak: - bolesny obrzęki zaczerw ienienie nóg - nagły ból w klatce piersiowej - trudności w oddychaniu Więcej informacji, patrz punkt „Zakrzepy w żyłach (zakrzepica)”. Uwaga: Lek Femoston mini nie jest środkiem antykoncepcyjnym. Jeśli upłynęło mniej niż 12 miesięcy od ostatniej miesiączki i pacjentka ma mniej niż 50 lat może być konieczne st osowanie dodatkowej metody antykoncepcji w celu uniemożliwienia zajścia w ciążę. Należy poradzić się lekarza. HT Z a rak Nadmierne pogrubienie błony śluzowej macicy (przerost endometrium) i rak błony śluzowej macicy (rak endometrium) Stosowanie w HZT środków zaw ierających w yłącznie estrogeny zw iększa ryzyko nadmiernego pogrubienia błony śluzowej macicy (przerost endometrium) i raka błony śluzowej macicy (rak endometrium). Lek Femoston mini zaw ierający progestagen pomaga zmniejszyć to dodatkowe ryzyko. Nieregularne krwawienia W czasie pierw szych 3 do 6 miesięcy stosowania leku Femoston mini mogą w ystąpić nieregularne krw aw ienia lub plamienia. Jednak, jeśli nieregularne krw aw ienia - trw ają dłużej niż przez 6 pierwszych miesięcy stosowania - pojawiły się po okresie dłuższym niż 6 miesięcy stosowania leku Femoston mini - nie ustępują po przerwaniu przyjmowania leku Femoston mini należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem. Rak piersi Dane potw ierdzają, że przyjmowanie hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) w postaci skojarzenia estrogenu i progestagenu, lub samego estrogenu zw iększa ryzyko w ystąpienia raka piersi. Dodatkowe ryzyko zależy od tego, jak długo pacjentka stosuje HTZ. To dodatkowe ryzyko ujawnia się po 3 latach stosowania HT Z. Po zakończeniu HTZ dodatkowe ryzyko będzie się z czasem zmniejszać, ale ryzyko może się utrzymywać przez 10 lat lub dłużej, jeśli HT Z trw ała ponad 5 lat. Porównanie W przypadku kobiet w w ieku od 50 do 54 lat, które nie stosują HTZ, rak piersi zostanie rozpoznany u średnio 13 do 17 na 1000 kobiet w okresie 5 lat. W przypadku kobiet w w ieku 50 lat, które rozpoczną pięcioletnią estrogenową HTZ, liczba zachorowań w yniesie 16–17 na 1000 pacjentek (tj. dodatkowe 0 do 3 przypadków ). W przypadku kobiet w w ieku od 50 lat, które rozpoczną pięcioletnią estrogenowo-progestagenową HT Z, liczba zachorowań w yniesie 21 na 1000 pacjentek (tj. dodatkowe 4 do 8 przypadków ). W przypadku kobiet w w ieku od 50 do 59 lat, które nie stosują HTZ, rak piersi zostanie rozpoznany u średnio 27 na 1000 kobiet w okresie 10 lat. W przypadku kobiet w w ieku 50 lat, które rozpoczną 10-letnią estrogenową HTZ, liczba zachorowań w yniesie 34 na 1000 pacjentek (tj. dodatkowe 7 przypadków ). W przypadku kobiet w w ieku 50 lat, które rozpoczną 10-letnią estrogenowo-progestagenową HTZ, liczba zachorowań w yniesie 48 na 1000 pacjentek (tj. dodatkowe 21 przypadków ). Należy regularnie badać piersi. Należy skontaktować się z lekarzem, jeśli zauważy się zmiany, takie jak: - zapadanie się skóry - zmiany w okolicy brodawek - jakiekolwiek w idoczne lub w yczuw alne grudki Dodatkowo, zaleca się włączenie do mammograficznych programów badań przesiew ow ych. Ważne, aby w trakcie przesiew ow ego badania mammograficznego poinformować pielęgniarkę lub fachowy personel medyczny o stosowaniu HTZ, ponieważ produkt ten może pow odować zw iększenie gęstości piersi i mieć w pływ na w ynik badania mammograficznego. W przypadku zw iększenia gęstości piersi mammografia może nie w ykryć w szystkich guzków . Nowotwór jajnika Now otwór jajnika w ystępuje rzadko – znacznie rzadziej niż now otwór piersi. Stosowanie HTZ obejmującej tylko estrogeny lub skojarzenie estrogenów i progestagenów w iąże się z nieznacznie zw iększonym ryzykiem now otw oru jajnika. Ryzyko now otw oru jajnika zależy od w ieku. Na przykład u kobiet w w ieku od 50 do 54 lat, które nie stosują HT Z, now otwór jajnika zostanie rozpoznany w okresie 5 lat u około 2 na 2000 kobiet. U kobiet, które przyjmowały HTZ przez 5 lat, w ystąpi u około 3 kobiet na 2000 stosujących (tj. około 1 dodatkowy przypadek). Wpływ HT Z na serce i układ krążenia Zakrzepy w żyłach (zakrzepica) Ryzyko w ystąpienia zakrzepów w żyłach jest 1,3-3-krotnie w iększe u kobiet stosujących HTZ w porównaniu do niestosujących, zwłaszcza w pierwszym roku stosowania. Pow stanie zakrzepów może mieć pow ażne konsekwencje, a jeśli przemieszczą się do płuc mogą spow odować ból w klatce piersiowej, utratę oddechu, omdlenia, a naw et śmierć. Ryzyko w ystąpienia zakrzepów w żyłach jest w iększe, gdy pacjentka staje się starsza i jeśli dotyczy jej którykolwiek z w ymienionych poniżej przypadków . Należy skontaktować się z lekarzem jeśli pacjentkę dotyczy którakolwiek z poniższych sytuacji: - jeśli pacjentka nie może chodzić przez dłuższy okres czasu z pow odu pow ażnej operacji, urazu lub choroby (patrz także punkt 3 „Planowana operacja”) - jeśli pacjentka ma znaczną nadwagę (BMI >30kg/m2) - jeśli w ystępują jakiekolwiek choroby zw iązane z krzepliwością krw i, które w ymagają długotrwałego leczenia lekami przeciw zakrzepowymi - jeśli jakikolwiek bliski krewny pacjentki miał zakrzepy w nogach, płucach lub innych organach - jeśli u pacjentki stw ierdzono toczeń rumieniowaty układowy - jeśli u pacjentki stw ierdzono raka. Objawy zakrzepów patrz: „Należy przerwać stosowanie leku Femoston mini i natychmiast skontaktować się z lekarzem”. Porównanie U kobiet w w ieku od 50 do 59 lat, które nie stosują HTZ, szacuje się w ystąpienie zakrzepów w żyłach w ciągu 5 lat średnio u 4 do 7 na 1000 kobiet. U kobiet w w ieku od 50 do 59 lat, które stosują estrogenowo-progestagenową HTZ przez ponad 5 lat szacuje się w ystąpienie zakrzepów u 9 do 12 przypadków na 1000 (czyli dodatkowo 5 przypadków ). Choroba serca (zawał serca) Brak dow odów , że HT Z zapobiega zaw ałow i serca. U kobiet w w ieku pow yżej 60 lat stosujących estrogenowo-progestagenową HTZ w ystępuje nieznacznie w iększa skłonność do rozwoju choroby serca niż u kobiet niestosujących HTZ. Udar mózgu Ryzyko udaru mózgu jest około 1,5-krotnie w iększe u pacjentek stosujących HTZ w porównaniu do niestosujących. Liczba dodatkowych przypadków udaru mózgu zw iększa się w raz z w iekiem. Porównanie U kobiet w w ieku od 50 do 59 lat niestosujących HTZ, szacuje się w ystąpienie udaru mózgu w ciągu 5 lat średnio u 8 na 1000 kobiet. U kobiet w w ieku od 50 do 59 lat stosujących HTZ w ystąpi 11 przypadków udaru mózgu na 1000 kobiet przez ponad 5 lat (czyli dodatkowo 3 przypadki). Inne stany HT Z nie zapobiega utracie pamięci. Istnieją dow ody zw iększenia ryzyka utraty pamięci u kobiet, które rozpoczynają HTZ w w ieku pow yżej 65 lat. Należy poradzić się lekarza. Należy poinformować lekarza o w ystępow aniu któregokolwiek z w ymienionych poniżej stanów , w celu zw iększenia kontroli: - choroba serca - zabu rzenia czynności nerek - zwiększone stężenie niektórych tłuszczów występujących we krwi (hipertrójglicerydemia) Dzieci i młodzież Lek Femoston mini jest niew skazany do stosowania u dzieci i młodzieży. Lek Femoston mini a inne leki Należy pow iedzieć lekarzowi lub farmaceucie o w szystkich lekach przyjmowanych przez pacjentkę obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjentka planuje stosować. Niektóre leki mogą zmieniać działanie leku Femoston mini, co może prow adzić do nieregularnych krw aw ień lub plamień. Dotyczy to następujących leków : - na padaczkę (takie jak: fenobarbital, karbamazepina, fenytoina) - na gruźlicę (takie jak: ryfampicyna, ryfabutyna) - stosowanych w zakażeniu HIV (AIDS) (takie jak: new irapina, efawirenz, rytonawir, nelfinawir) - ziołowych zaw ierających ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) HT Z może w pływać na działanie innych leków : - leku na padaczkę (lamotrygina), gdyż może to spow odować zw iększenie częstości napadów - schematu leczenia skojarzonego zakażenia w irusem zapalenia wątroby typu C (HCV ) za pomocą ombitaswiru/parytaprewiru/rytonawiru z dazabuwirem lub bez dazabuwiru oraz schematu leczenia za pomocą glekaprewiru/pibrentaswiru, który może pow odować zw iększenie parametrów czynności wątroby w badaniach laboratoryjnych krw i (zw iększona aktywność enzymu wątrobowego AlAT) u kobiet stosujących złożone hormonalne środki antykoncepcyjne zaw ierające etynyloestradiol. Lek Femoston mini zaw iera estradiol zamiast etynyloestradiolu. Nie w iadomo, czy zw iększona aktyw ność enzymu wątrobowego AlAT może w ystąpić podczas stosowania leku Femoston mini jednocześnie z tego rodzaju schematem leczenia skojarzonego przeciwko w irusow i HCV . Należy pow iedzieć lekarzowi lub farmaceucie o w szystkich innych lekach przyjmowanych obecnie lub ostatnio, w tym lekach dostępnych bez recepty, lekach ziołowych lub innych produktach naturalnych. Lekarz udzieli pacjentce stosownych w skazów ek. Badania laboratoryjne Przed badaniem krw i należy poinformować lekarza lub personel medyczny o przyjmowaniu leku Femoston mini, ponieważ może on w pływać na w yniki niektórych badań. Lek Femoston mini z jedzeniem i piciem Lek Femoston mini może być przyjmowany niezależnie od posiłków . Ciąża i karmienie piersią Lek Femoston mini jest w skazany tylko dla kobiet w w ieku pomenopauzalnym. W przypadku ciąży należy: - przerwać stosowanie leku Femoston mini i skontaktować się z lekarzem. Lek Femoston mini nie jest w skazany do stosowania u kobiet karmiących piersią. Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn Nie prow adzono badań dotyczących w pływ u leku Femoston mini na prow adzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn. Nie przewiduje się takiego w pływ u. Lek Femoston mini zawiera laktozę jednowodną Jeżeli stw ierdzono w cześniej u pacjentki nietolerancję niektórych cukrów , pacjentka pow inna skontaktować się z lekarzem przed przyjęciem leku.

- nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. - występowanie w przeszłości, rozpoznane lub uzasadnione podejrzenie występowania raka piersi - rozpoznane lub uzasadnione podejrzenie występowania estrogenozależnych nowotworów złośliwych (np. rak endometrium) - niezdiagnozowane krwawienia z narządów płciowych - nieleczony rozrost endometrium - przebyta lub występująca obecnie żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna) - znane zaburzenia zakrzepowe (np. niedobór białka C, białka S lub antytrombiny patrz punkt 4.4.) - przebyta niedawno lub występująca obecnie zakrzepica tętnic (np. dusznica bolesna, zawał mięśnia sercowego) - przebyta lub występująca obecnie ostra choroba wątroby w wywiadzie, do czasu powrotu do normy testów czynnościowych wątroby - porfiria - oponiak lub oponiak w wywiadzie

HTZ w leczeniu objawów menopauzy powinna być rozpoczynana jedynie wtedy, gdy objawy te powodują pogorszenie jakości życia. Zawsze powinno się rozważyć stosunek korzyści do ryzyka związany z leczeniem. Oceny takiej powinno się dokonywać przynajmniej raz w roku, a terapia powinna być kontynuowana, tak długo jak korzyści przeważają nad ryzykiem. Dane dotyczące ryzyka związanego z HTZ w leczeniu przedwczesnej menopauzy są ograniczone. Istnieje niskie ryzyko bezwzględne u młodszych kobiet, stosunek korzyści do ryzyka u tych kobiet może być korzystniejszy niż u kobiet starszych. Wywiad i badanie przedmiotowe i (lub) monitorowanie leczenia Przed pierwszym lub ponownym zastosowaniem HTZ należy dokładnie przeprowadzić wywiad dotyczący pacjentki oraz jej rodziny. Wskazane jest badanie przedmiotowe (w tym narządów miednicy i piersi) w celu potwierdzenia wskazań i zidentyfikowania przeciwwskazań lub stanów wymagających zachowania szczególnej ostrożności. W trakcie leczenia zaleca się przeprowadzanie badań okresowych, których częstotliwość powinna być uzależniona od indywidualnych potrzeb pacjentki. Pacjentki powinny być poinformowane, jakie zmiany w zakresie gruczołów sutkowych wymagają zgłoszenia lekarzowi lub pielęgniarce (patrz poniżej „Rak piersi”). Badania, w tym odpowiednie badania obrazowe np. mammografia, powinny być wykonywane zgodnie z aktualnie obowiązującymi zasadami dotyczącymi badań przesiewowych, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb pacjentek. Stany wymagające szczególnego nadzoru Pacjentka powinna być obserwowana szczególnie starannie, jeśli któryś z niżej wymienionych stanów występuje obecnie, miał miejsce w przeszłości i (lub) ulegał pogorszeniu w okresie ciąży albo prowadzonej wcześniej terapii hormonalnej. Należy pamiętać, że Femoston mini może spowodować ponowne pojawienie się lub pogorszenie tych stanów, do których w szczególności należą: - mięśniaki gładkie (włókniakomięśniaki macicy) lub endometrioza - czynniki ryzyka zaburzeń zakrzepowo-zatorowych (patrz niżej) - czynniki ryzyka rozwoju nowotworów estrogenozależnych, np. rak piersi u krewnych w pierwszym stopniu pokrewieństwa - nadciśnienie tętnicze - choroby wątroby (np. gruczolak wątroby) - cukrzyca ze zmianami lub bez zmian naczyniowych - kamica żółciowa - migrena lub (ciężkie) bóle głowy - toczeń rumieniowaty układowy - rozrost endometrium w wywiadzie (patrz niżej) - padaczka - astma - otoskleroza Wskazania do natychmiastowego przerwania leczenia Leczenie należy przerwać w przypadku stwierdzenia przeciwwskazań, jak również w poniższych stanach: - żółtaczka lub pogorszenie się czynności wątroby - istotny wzrost ciśnienia tętniczego - pojawienie się bólów głowy o typie migrenowym - ciąża. Rozrost i rak endometrium • U kobiet z zachowaną macicą ryzyko rozrostu endometrium i rozwoju raka endometrium ulega zwiększeniu, gdy przez dłuższy okres czasu są stosowane same estrogeny. Odnotowany wzrost ryzyka raka endometrium jest od 2 do 12-krotnie większy u kobiet stosujących same estrogeny niż u niestosujących i zależy od czasu trwania terapii i dawki estrogenów (patrz punkt 4.8). Po zakończeniu leczenia ryzyko może być zwiększone przez okres przynajmniej 10 lat. • U kobiet z zachowaną macicą cykliczne dodanie progestagenu przez co najmniej 12 dni w miesiącu w cyklu 28 dniowym lub stosowanie ciągłej złożonej terapii estrogenowo- progestagenowej może zapobiegać zwiększeniu ryzyka związanego z HTZ z zastosowaniem samych estrogenów. • W pierwszych miesiącach leczenia mogą wystąpić czasami krwawienia oraz plamienia śródcykliczne. Jeśli krwawienia lub plamienia pojawią się w późniejszym okresie lub nie ustąpią mimo zaprzestania leczenia, należy przeprowadzić diagnostykę obejmującą biopsję endometrium w celu ustalenia przyczyny krwawień i wykluczenia nowotworu endometrium. Rak piersi Wszystkie dane potwierdzają zwiększone ryzyko wystąpienia raka piersi u kobiet przyjmujących HTZ w postaci skojarzenia estrogenu i progestagenu lub samego estrogenu, co zależy od czasu trwania HTZ. Leczenie skojarzone estrogen-progestagen • Randomizowane, kontrolowane placebo badanie Women’s Health Initiative (WHI) oraz metaanaliza prospektywnych badań epidemiologicznych zgodnie potwierdzają zwiększone ryzyko raka piersi u kobiet przyjmujących skojarzoną estrogenowo-progestagenową HTZ, co uwidacznia się po około 3 (1-4) latach (patrz punkt 4.8). HTZ estrogenowa • Badanie WHI nie wykazało wzrostu ryzyka raka piersi u kobiet z usuniętą macicą stosujących same estrogeny w HTZ. W większości badań obserwacyjnych odnotowano niewielkie zwiększenie ryzyka rozpoznania raka piersi. Ten przyrost ryzyka był znacznie mniejszy niż u kobiet stosujących leczenie skojarzone estrogen-progestagen (patrz punkt 4.8). Wyniki szeroko zakrojonej metaanalizy wykazały, że po zaprzestaniu terapii dodatkowe ryzyko z czasem maleje, a czas powrotu do poziomu początkowego zależy od czasu trwania HTZ. Jeśli HTZ trwała ponad 5 lat, ryzyko może się utrzymywać przez 10 lat lub dłużej. HTZ, szczególnie obejmująca skojarzoną terapię estrogenowo-progestagenową, prowadzi do wzrostu gęstości radiologicznej obrazów mammograficznych, co może utrudnić wykrywanie raka piersi w badaniu radiologicznym. Nowotwór jajnika Nowotwór jajnika występuje znacznie rzadziej niż nowotwór piersi. Z danych epidemiologicznych z dużej metaanalizy wynika nieznacznie zwiększone ryzyko, które uwidacznia się w ciągu 5 lat stosowania i zmniejsza się w czasie po odstawieniu tych środków u kobiet przyjmujących HTZ w postaci samych estrogenów lub skojarzenia estrogenów i progestagenów. Z niektórych innych badań, w tym badania WHI, wynika, że stosowanie skojarzonej HTZ może wiązać się z podobnym lub nieznacznie mniejszym ryzykiem (patrz punkt 4.8). Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - HTZ jest związana z 1,3-3-krotnym wzrostem ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), tzn. pojawienia się zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej. Prawdopodobieństwo wystąpienia epizodu jest największe w czasie pierwszego roku leczenia (patrz punkt 4.8). - U pacjentek z rozpoznanymi zaburzeniami zakrzepowymi ryzyko ŻChZZ jest zwiększone. HTZ dodatkowo zwiększa to ryzyko. HTZ w tej grupie pacjentek jest przeciwwskazana (patrz punkt 4.3). - Ogólnie uznawane czynniki ryzyka ŻChZZ to: stosowanie estrogenów, starszy wiek, rozległe operacje chirurgiczne, przedłużone unieruchomienie, otyłość (BMI>30 kg/m2), ciąża, połóg, toczeń rumieniowaty układowy i rak. Brak jednoznacznej opinii dotyczącej możliwej roli żylaków w zwiększaniu ryzyka wystąpienia ŻChZZ. Jak u wszystkich pacjentów po przebytych operacjach należy zachować środki profilaktyczne, mogące zapobiec rozwojowi ŻChZZ. Zleca się czasowe wstrzymanie HTZ na 4 do 6 tygodni przed planowaną operacją i następującym po niej przedłużonym unieruchomieniem. Nie należy ponownie rozpoczynać leczenia do czasu powrotu pacjentki do pełnej aktywności. - U kobiet, u których nie wystąpiła ŻChZZ, ale wystąpiła w młodym wieku u krewnych w pierwszej linii pokrewieństwa można zaproponować badanie przesiewowe po dokładnym rozważeniu jego ograniczeń (badanie przesiewowe ujawnia tylko pewien odsetek zaburzeń zakrzepowych). HTZ jest przeciwwskazana, jeśli zaburzenia zakrzepowe zostaną stwierdzone na podstawie występowania obciążeń rodzinnych lub zaburzenie to określane jest jako ciężkie (np. niedobór antytrombiny, białka S, białka C, lub kombinacja tych zaburzeń). - U kobiet stosujących przewlekle przeciwzakrzepowe produkty lecznicze należy starannie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka związanych ze stosowaniem HTZ. - Wystąpienie ŻChZZ po rozpoczęciu stosowania HTZ wymaga przerwania leczenia. Pacjentka powinna być powiadomiona o konieczności skontaktowania się z lekarzem prowadzącym natychmiast, gdy pojawią się objawy mogące wskazywać na możliwość choroby zakrzepowo- zatorowej (np. bolesny obrzęk kończyny, nagły ból w klatce piersiowej, duszność). Choroba wieńcowa Wyniki randomizowanych kontrolowanych placebo badań nie potwierdziły korzystnego wpływu terapii skojarzonej estrogenowo-progestagenowej lub terapii wyłącznie estrogenami na profilaktykę zawału serca u kobiet z lub bez choroby wieńcowej. Terapia skojarzona estrogenowo-progestagenowa: Podczas leczenia skojarzonego estrogenowo-progestagenowego względne ryzyko choroby wieńcowej jest nieznacznie zwiększone. Ponieważ bezwzględne ryzyko choroby wieńcowej jest silnie uzależnione od wieku, ilość dodatkowych zachorowań na chorobę wieńcową z powodu stosowania leczenia skojarzonego estrogenowo-progestagenowego jest bardzo mała u zdrowych kobiet w wieku okołomenopauzalnym, ale zwiększa się wraz z wiekiem. Terapia wyłącznie estrogenami: Wyniki randomizowanego, kontrolowanego placebo badania wykazały brak zwiększenia ryzyka choroby wieńcowej u kobiet z usuniętą macicą stosujących same estrogeny. Udar niedokrwienny mózgu Terapia skojarzona estrogenowo-progestagenowa oraz samymi estrogenami wiąże się ze zwiększeniem ryzyka udaru niedokrwiennego mózgu do 1,5-krotnie. Względne ryzyko nie zmienia się wraz z wiekiem lub czasem, który upłynął od menopauzy. Jednakże, ponieważ bezwzględne ryzyko udaru jest silnie związane z wiekiem, całkowite ryzyko udaru u kobiet stosujących HTZ będzie się zwiększać wraz z wiekiem (patrz punkt 4.8). Zwiększenie aktywności AlAT Podczas badań klinicznych z zastosowaniem schematu leczenia skojarzonego zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV) za pomocą ombitaswiru/parytaprewiru/rytonawiru oraz dazabuwiru z rybawiryną lub bez rybawiryny, zwiększenie aktywności AlAT ponad 5-krotnie przekraczających górną granicę normy (GGN) występowało istotnie częściej u kobiet stosujących produkty lecznicze zawierające etynyloestradiol, takie jak złożone hormonalne środki antykoncepcyjne. Ponadto, również u pacjentek leczonych glekaprewirem/pibrentaswirem lub sofosbuwirem/welpataswirem/woksylaprewirem, zwiększenie aktywności AlAT obserwowano u kobiet stosujących produkty lecznicze zawierające etynyloestradiol, takie jak złożone hormonalne środki antykoncepcyjne. U kobiet przyjmujących produkty lecznicze zawierające estrogeny inne niż etynyloestradiol, takie jak estradiol, a także ombitaswir/parytaprewir/rytonawir i dazabuwir z rybawiryną lub bez rybawiryny odsetek zwiększenia aktywności AlAT był podobny, jak u kobiet nieprzyjmujących żadnych estrogenów. Jednakże ze względu na ograniczoną liczbę kobiet przyjmujących te inne estrogeny należy zachować ostrożność podczas ich jednoczesnego podawania z następującymi schematami leczenia skojarzonego za pomocą: ombitaswiru/parytaprewiru/rytonawiru i dazabuwiru z rybawiryną lub bez rybawiryny, oraz ze schematem leczenia za pomocą glekaprewiru/pibrentaswiru lub sofosbuwiru/welpataswiru/woksylaprewiru (patrz punkt 4.5). Oponiak Zgłaszano występowanie oponiaków (pojedynczych i mnogich) w związku ze stosowaniem produktu leczniczego Femoston mini. Należy obserwować zgodnie z praktyką kliniczną, czy u pacjentki nie występują objawy przedmiotowe i podmiotowe oponiaków. Jeśli u pacjentki zostanie zdiagnozowany oponiak, należy przerwać leczenie produktem leczniczym Femoston mini (patrz punkt 4.3). Po przerwaniu leczenia obserwowano zmniejszenie się guza. Inne stany kliniczne • Z uwagi na retencję płynów powodowaną przez estrogeny, pacjentki z zaburzeniami czynności serca lub nerek wymagają szczególnego nadzoru. • Kobiety z rozpoznaną wcześniej hipertrójglicerydemią, u których prowadzona jest hormonalna terapia zastępcza, wymagają szczególnego nadzoru. Istnieją pojedyncze doniesienia wystąpienia zapalenia trzustki u tych pacjentek w następstwie znacznego zwiększenia stężenia trójglicerydów pod wpływem leczenia. • Egzogenne estrogeny mogą wywoływać lub nasilać objawy dziedzicznego i nabytego obrzęku naczynioruchowego. • Estrogeny powodują zwiększenie aktywności globuliny wiążącej hormony tarczycy (TBG). Prowadzi to do zwiększenia ogólnej aktywności hormonów tarczycy we krwi, co można stwierdzić, oceniając stężenie jodu związanego z białkiem (PBI), T4 (metodą kolumnową albo radioimmunologiczną) lub T3 (metodą radioimmunologiczną). Odzwierciedleniem zwiększonej aktywności TBG jest zmniejszenie wychwytu T3 na żywicy. Aktywność wolnej T4 i wolnej T3 nie ulega zmianie. Zwiększać może się aktywność innych białek wiążących obecnych we krwi, np. globuliny wiążącej kortykosteroidy (CBG), globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG), co będzie prowadziło do zwiększenia stężenia we krwi odpowiednio: kortykosteroidów i hormonów płciowych. Aktywność hormonów wolnych lub aktywnych biologicznie nie ulega zmianie. Zwiększone mogą być aktywności innych białek osocza (substratu dla angiotensyny, reniny, alfa-1 antytrypsyny, ceruloplazminy). • Stosowanie HTZ nie poprawia funkcji poznawczych. Istnieją pewne dowody o zwiększonym ryzyku otępienia u kobiet rozpoczynających terapię ciągłą skojarzoną lub HTZ samymi estrogenami w wieku powyżej 65 lat. • Produkt leczniczy zawiera laktozę jednowodną i nie powinien być stosowany u pacjentek z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Estrogen i progestagen, które zawiera produkt leczniczy nie działają antykoncepcyjnie.

Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji z innymi produktami leczniczymi. Skuteczność stosowania estrogenów i progestagenów może ulec zmianie: • Metabolizm estrogenów i progestagenów może ulec przyspieszeniu w warunkach jednoczesnego stosowania substancji indukujących aktywność enzymów biorących udział w metabolizmie produktów leczniczych, w szczególności enzymów cytochromu P450, takich jak produkty lecznicze przeciwdrgawkowe (np. fenobarbital, karbamazepina, fenytoina) i przeciwzakaźne (np. ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz). • Rytonawir i nelfinawir pomimo, że znane są jako silne inhibitory, to stosowane równocześnie z hormonami steroidowymi wykazują właściwości indukujące. • Produkty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) mogą nasilać metabolizm estrogenów i progestagenów. • Skutkiem klinicznym zwiększonego metabolizmu estrogenów i progestagenów może być ich słabsze działanie i zmiana częstotliwości i nasilenia krwawień z dróg rodnych. Wpływ HTZ z estrogenami na inne produkty lecznicze Wykazano, że hormonalne środki antykoncepcyjne zawierające estrogeny, gdy są podawane jednocześnie z lamotryginą znacznie zmniejszają jej stężenie w osoczu, ze względu na indukcję glukuronidacji lamotryginy. Może to zmniejszyć kontrolę napadów. Chociaż nie badano potencjalnej interakcji pomiędzy hormonalną terapią zastępczą a lamotryginą, oczekuje się, że istnieje podobna interakcja, która może prowadzić do osłabienia kontroli napadów u kobiet przyjmujących oba produkty lecznicze jednocześnie. Interakcje farmakodynamiczne Podczas badań klinicznych z zastosowaniem schematu leczenia skojarzonego zakażenia HCV za pomocą ombitaswiru/parytaprewiru/rytonawiru oraz dazabuwiru z rybawiryną lub bez rybawiryny, zwiększenie aktywności AlAT ponad 5-krotnie przekraczających górną granicę normy (GGN) występowało istotnie częściej u kobiet stosujących produkty lecznicze zawierające etynyloestradiol, takie jak złożone hormonalne środki antykoncepcyjne. Ponadto, również u pacjentek leczonych glekaprewirem/pibrentaswirem lub sofosbuwirem/welpataswirem/woksylaprewirem, zwiększenie aktywności AlAT obserwowano u kobiet stosujących produkty lecznicze zawierające etynyloestradiol, takie jak złożone hormonalne środki antykoncepcyjne. U kobiet przyjmujących produkty lecznicze zawierające estrogeny inne niż etynyloestradiol, takie jak estradiol, a także ombitaswir/parytaprewir/rytonawir i dazabuwir z rybawiryną lub bez rybawiryny odsetek zwiększenia aktywności AlAT był podobny jak u kobiet nieprzyjmujących żadnych estrogenów. Jednakże ze względu na ograniczoną liczbę kobiet przyjmujących te inne estrogeny należy zachować ostrożność podczas ich jednoczesnego podawania z następującymi schematami leczenia skojarzonego: za pomocą ombitaswiru/parytaprewiru/rytonawiru i dazabuwiru z rybawiryną i bez rybawiryny, za pomocą glekaprewiru lub sofosbuwiru/welpataswiru/woksylaprewiru (patrz punkt 4.4).

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u pacjentek leczonych estradiolem z dydrogesteronem w badaniach klinicznych są: bóle głowy, bóle brzucha, ból i tkliwość piersi oraz bóle pleców. Następujące działania niepożądane obserwowano w czasie badań klinicznych (n=4929), z częstością przedstawioną poniżej. *Działaniom niepożądanym pochodzącym ze zgłoszeń po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu, nie występującym w badaniach klinicznych, przypisano częstość „rzadko”: Często: kandydoza pochwy Niezbyt często: objawy przypominające zapalenie pęcherza moczowego Niezbyt często: zwiększenie wymiarów mięśniaka gładkokomórkowego Rzadko: anemia hemolityczna* Niezbyt często: nadwrażliwość Często: depresja, nerwowość Niezbyt często: zmiana libido Bardzo często: bóle głowy Często: migrena, zawroty głowy Rzadko: oponiak* Rzadko: maceracja powodująca zmniejszenie promienia krzywizny rogówki*, rogówki*, 7 Rzadko: nietolerancja soczewek kontaktowych* Rzadko: zawał serca Niezbyt często: żylna choroba zakrzepowozatorowa, nadciśnienie tętnicze, choroba naczyń obwodowych, żylaki Rzadko: udar mózgu* Bardzo często: bóle brzucha Często: nudności, wymioty, wzdęcia (w tym wiatry) Niezbyt często: niestrawność Niezbyt często: zaburzenia czynności wątroby, niekiedy z żółtaczką, osłabieniem lub złym samopoczuciem i bólami brzucha, choroby pęcherzyka żółciowego Często: skórne reakcje alergiczne (np. wysypka, pokrzywka, świąd) Rzadko: obrzęk naczynioruchowy, plamica naczyniowa, rumień guzowaty*, ostuda lub przebarwienia skórne, które mogą się utrzymywać po zaprzestaniu stosowania produktu leczniczego* Bardzo często: bóle pleców Rzadko: kurcze kończyn dolnych* Bardzo często: bóle i (lub) tkliwość piersi Często: zaburzenia miesiączkowania (w tym plamienia postmenopauzalne, miesiączki acykliczne z przedłużonym krwawieniem, obfite miesiączki krwotoczne, zbyt rzadkie i (lub) brak miesiączki, nieregularne miesiączki, bolesne miesiączkowanie), bóle w obrębie Niezbyt często: powiększenie piersi, zespół napięcia przedmiesiączkowego bóle w obrębie 8 Często: miednicy, upławy Często: stany osłabienia (osłabienie, zmęczenie, ogólne złe samopoczucie), obrzęk obwodowy Często: zwiększenie masy ciała Niezbyt często: zmniejszenie masy ciała d iagnostyczne ciała ciała Ryzyko raka piersi • Odnotowano do 2-krotny wzrost ryzyka zdiagnozowania raka piersi, u kobiet stosujących skojarzoną terapię estrogenowo-progestagenową przez okres dłuższy niż 5 lat. • Zwiększenie ryzyka u kobiet stosujących same estrogeny jest mniejsze niż w przypadku pacjentek stosujących leczenie skojarzone estrogen-progestagen. • Ryzyko jest uzależnione od czasu trwania leczenia (patrz punkt 4.4). • Ryzyko całkowite oszacowane na podstawie wyników największego badania randomizowanego z grupą kontrolną przyjmującą placebo (WHI) i największej metaanalizy prospektywnych badań przedstawiono poniżej. Największa metaanaliza prospektywnych badań epidemiologicznych Oszacowane dodatkowe ryzyko raka piersi po 5 latach leczenia u kobiet z BMI równym 27 (kg/m2) Oszacowane dodatkowe ryzyko raka piersi po 10 latach leczenia u kobiet z BMI równym 27 (kg/m2) 9 Badanie WHI przeprowadzone w USA - dodatkowe ryzyko raka piersi po 5 latach leczenia ‡Jeżeli analizy były ograniczone do kobiet, które nie stosowały HTZ przed rozpoczęciem badania, nie było widocznego wzrostu ryzyka podczas 5 lat leczenia: po 5 latach leczenia ryzyko było większe niż u kobiet nie leczonych. Ryzyko raka endometrium Kobiety po menopauzie z zachowaną macicą Ryzyko raka endometrium wynosi 5 przypadków na każde 1000 kobiet z zachowaną macicą niestosujących HTZ. U kobiet z zachowaną macicą nie jest zalecane stosowanie HTZ samymi estrogenami, ponieważ powoduje to wzrost ryzyka raka endometrium (patrz punkt 4.4). W zależności od czasu trwania leczenia samymi estrogenami i dawki estrogenów wzrost ryzyka raka endometrium różni się w badaniach epidemiologicznych od 5 do 55 dodatkowych przypadków zdiagnozowanych na każde 1000 kobiet w wieku od 50 do 65 lat. Dodanie progestagenu do leczenia samym estrogenem przez przynajmniej 12 dni w cyklu może zapobiec zwiększeniu ryzyka. W badaniu MWS stosowanie przez 5 lat leczenia skojarzonego (metodą sekwencyjną lub ciągłą) nie zwiększyło ryzyka raka endometrium (RR 1,0 (0,8-1,2)). Nowotwór jajnika Stosowanie HTZ obejmującej jedynie estrogeny lub skojarzenie estrogenów z progestagenami wiąże się z nieznacznie zwiększonym ryzykiem rozpoznania nowotworu jajnika (patrz punkt 4.4.). Metaanaliza 52 badań epidemiologicznych wykazała zwiększone ryzyko nowotworu jajnika u kobiet aktualnie stosujących HTZ w porównaniu do kobiet, które nigdy nie stosowały HTZ (RW 1,43%, 95% PU 1,31-1,56). U kobiet w wieku od 50 do 54 lat stosowanie HTZ przez 5 lat może spowodować 1 dodatkowe rozpoznanie na 2000 stosujących. Wśród kobiet w wieku od 50 do 54 lat, które nie stosują HTZ, nowotwór jajnika zostanie rozpoznany w okresie 5 lat u 2 na 2000 kobiet. Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej HTZ jest związana z 1,3-3 krotnym wzrostem względnego ryzyka żylnej choroby zakrzepowo- zatorowej (ŻChZZ), tzn. zakrzepowego zapalenia żył głębokich lub zatorowości płucnej. Stany te występują znacznie częściej w pierwszych 5 latach stosowania HTZ (patrz punkt 4.4). Poniżej wyniki badania WHI: Badanie WHI - dodatkowe ryzyko ŻChZZ po 5 latach leczenia Wyłącznie estrogen, podanie doustne 1 Badanie WHI u kobiet bez macicy, które nie wykazało wzrostu ryzyka raka piersi 2 Badanie u kobiet bez macicy 10 5 0-59 4 2,3 (1,2 – 4,3) 5 (1 - 13) Ryzyko choroby wieńcowej Ryzyko choroby wieńcowej jest nieznacznie większe u pacjentek stosujących złożoną terapię HTZ estrogenowo-progestagenową, w wieku powyżej 60 lat (patrz punkt 4.4). Ryzyko udaru niedokrwiennego mózgu Stosowanie terapii wyłącznie estrogenowej i terapii złożonej estrogenowo-progestagenowej jest związane z do 1,5-krotnym wzrostem względnego ryzyka udaru niedokrwiennego mózgu. Ryzyko udaru krwotocznego nie jest zwiększone w czasie HTZ. Ryzyko względne nie zależy od wieku i czasu trwania leczenia. Ryzyko bazowe jest silnie uzależnione od wieku. Całkowite ryzyko udaru u kobiet stosujących HTZ zwiększy się wraz z wiekiem (patrz punkt 4.4). WHI - badania połączone - dodatkowe ryzyko udaru niedokrwiennego mózgu3 po 5 latach stosowania 5 0-59 8 1,3 (1,1 - 1,6) 3 (1-5) Inne działania niepożądane zgłaszane w związku ze stosowaniem estrogenów i (lub) progestagenów: Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone: Łagodne i złośliwe nowotwory estrogenozależne, np. rak endometrium, rak jajnika. Zwiększenie rozmiaru oponiaka. Zaburzenia układu immunologicznego: Toczeń rumieniowaty układowy. Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: Hipertrójglicerydemia. Zaburzenia układu nerwowego: Możliwa demencja, pląsawica, nasilenie epilepsji. Zaburzenia naczyniowe: Zaburzenia zakrzepowo-zatorowe naczyń tętniczych. Zaburzenia żołądka i jelit: Zapalenie trzustki (u kobiet z wcześniej występującą hipertrójglicerydemią). Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: Rumień wielopostaciowy. Zaburzenia nerek i dróg moczowych: Nietrzymanie moczu. Zaburzenia układu rozrodczego i piersi: Zmiany włóknisto-torbielowate piersi, nadżerki szyjki macicy. 3 brak rozróżnienia pomiędzy udarem z niedokrwienia i wylewem. 11 Wady wrodzone, choroby rodzinne i genetyczne: Nasilenie porfirii. Badania diagnostyczne: Wzrost całkowitego stężenia hormonów tarczycy. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa Tel.: + 48 22 49 21 301; Faks: + 48 22 49 21 309; strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl