Femoston mini

Wywiad i okresowa kontrola Stosowanie HTZ niesie ze sobą ryzyko, które należy rozważyć przed zastosowaniem oraz w trakcie leczenia. Doświadczenie w leczeniu przedwczesnej menopauzy (z powodu zaburzeń pracy jajników lub operacji) jest ograniczone. Ryzyko związane ze stosowaniem HTZ w przedwczesnej menopauzie może być inne. Należy poradzić się lekarza. Przed pierwszym (lub ponownym) zastosowaniem HTZ lekarz powinien przeprowadzić z pacjentką wywiad lekarski, w tym wywiad dotyczący rodziny. Lekarz może zdecydować o przeprowadzeniu badań dodatkowych np. badania piersi i (lub) badania narządów wewnętrznych, jeśli będzie to konieczne. Strona 2 z 11 Od momentu zastosowania leku Femoston mini należy regularnie odbywać wizyty kontrolne u lekarza (przynajmniej raz w roku). W trakcie wizyt kontrolnych należy wspólnie z lekarzem rozważyć korzyści i ryzyko związane z dalszym leczeniem lekiem Femoston mini. Należy wykonywać regularne badania przesiewowe piersi, zgodnie z zaleceniami lekarza. Nie należy przyjmować leku Femoston mini, jeśli pacjentki dotyczy którekolwiek z poniższych stwierdzeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy przed przyjęciem leku Femoston mini skonsultować się z lekarzem. Kiedy nie stosować leku Femoston mini - jeśli pacjentka ma uczulenie (nadwrażliwość) na estradiol, dydrogesteron lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6) - jeśli rozpoznano, występował w przeszłości lub podejrzewa się występowanie raka piersi - jeśli rozpoznano lub podejrzewa się występowanie nowotworu zależnego od estrogenów, np. rak endometrium (rak błony śluzowej macicy) - jeśli występuje krwawienie z dróg rodnych o nieznanej przyczynie - jeśli występuje dotąd nieleczone nadmierne pogrubienie błony śluzowej macicy (rozrost endometrium) - jeśli rozpoznano obecnie lub w przeszłości zakrzepy krwi w żyłach (zakrzepica), np. w żyłach nóg (zakrzepica żył głębokich) lub płuc (zatorowość płucna) - jeśli występuje zaburzenie krzepnięcia krwi ze skłonnością do zakrzepicy (takie jak niedobór białka C, białka S lub antytrombiny) - jeśli rozpoznano obecnie lub w przeszłości chorobę wywołaną zakrzepami krwi w tętnicach np. zawał mięśnia sercowego, udar mózgu lub dusznicę bolesną - jeśli rozpoznano obecnie lub w przeszłości chorobę wątroby i wyniki testów wątrobowych nie powróciły do normy - jeśli rozpoznano rzadką chorobę krwi - porfirię, która jest przekazywana dziedzicznie - jeśli u pacjentki występuje oponiak lub kiedykolwiek zdiagnozowano u niej oponiaka (zwykle łagodny guz warstwy tkanki między mózgiem a czaszką). Jeśli którykolwiek z powyższych stanów wystąpi po raz pierwszy w trakcie stosowania leku Femoston mini, należy natychmiast przerwać jego stosowanie i skontaktować się jak najszybciej z lekarzem. Ostrzeżenia i środki ostrożności Przed rozpoczęciem stosowania leku Femoston mini należy poinformować lekarza o wystąpieniu obecnie lub w przeszłości któregokolwiek z poniższych stanów, ponieważ mogą one nasilić się lub wystąpić ponownie pod wpływem stosowania tego leku. Należy częściej odbywać wizyty kontrolne w przypadku: - występowania mięśniaków macicy - występowania błony śluzowej macicy poza macicą (endometrioza) lub występowania w przeszłości nadmiernego rozrostu błony śluzowej macicy (hiperplazja endometrium) - występowania guza mózgu - zwiększonego ryzyka powstawania zakrzepów (patrz punkt „Zakrzepy w żyłach (zakrzepica)”) - zwiększonego ryzyka wystąpienia nowotworu zależnego od estrogenów (np. stwierdzone występowanie raka piersi u matki, siostry lub babki) - wysokiego ciśnienia tętniczego krwi - chorób wątroby np. łagodny guz wątroby - cukrzycy - kamieni żółciowych - migreny lub silnych bólów głowy - chorób układu immunologicznego, które atakują wiele narządów (toczeń rumieniowaty układowy) - padaczki - astmy - choroby wpływającej na stan błony bębenkowej i słuch (otoskleroza) - bardzo dużego stężenia tłuszczów we krwi (trójglicerydów) Strona 3 z 11 - zatrzymania płynów w organizmie z powodu zaburzeń czynności serca lub nerek - dziedzicznego i nabytego obrzęku naczynioruchowego. Oponiak Stosowanie leku Femoston mini wiąże się z rozwojem zwykle łagodnego guza warstwy tkanki między mózgiem a czaszką (oponiak). Jeśli u pacjentki zostanie rozpoznany oponiak, lekarz przerwie leczenie lekiem Femoston mini (patrz punkt „Kiedy nie przyjmować leku Femoston mini”). Jeśli pacjentka zaobserwuje u siebie jakiekolwiek objawy, takie jak zaburzenia widzenia (np. widzenie podwójne lub niewyraźne), utratę słuchu lub dzwonienie w uszach, utratę węchu, nasilające się z czasem bóle głowy, utratę pamięci, drgawki, osłabienie rąk lub nóg, powinna natychmiast powiadomić o tym lekarza. Należy przerwać stosowanie leku Femoston mini i natychmiast skontaktować się z lekarzem w wypadku wystąpienia któregokolwiek z poniżej wymienionych objawów w trakcie stosowania HTZ: - którykolwiek ze stanów wymienionych w punkcie „Kiedy nie stosować leku Femoston mini” - zażółcenie skóry lub oczu (żółtaczka). Mogą to być objawy choroby wątroby - opuchnięcie twarzy, języka i (lub) gardła i (lub) trudności w przełykaniu lub pokrzywka, w połączeniu z trudnościami w oddychaniu, które mogą być objawami obrzęku naczynioruchowego - znaczny wzrost ciśnienia tętniczego krwi (objawy to np. ból głowy, uczucie zmęczenia, zawroty głowy) - bóle głowy podobne do migrenowych, które wystąpiły po raz pierwszy - ciąża - objawy zakrzepów krwi, takich jak: - bolesny obrzęki zaczerwienienie nóg - nagły ból w klatce piersiowej - trudności w oddychaniu Więcej informacji, patrz punkt „Zakrzepy w żyłach (zakrzepica)”. Uwaga: Lek Femoston mini nie jest środkiem antykoncepcyjnym. Jeśli upłynęło mniej niż 12 miesięcy od ostatniej miesiączki i pacjentka ma mniej niż 50 lat może być konieczne stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji w celu uniemożliwienia zajścia w ciążę. Należy poradzić się lekarza. HTZ a rak Nadmierne pogrubienie błony śluzowej macicy (przerost endometrium) i rak błony śluzowej macicy (rak endometrium) Stosowanie w HZT środków zawierających wyłącznie estrogeny zwiększa ryzyko nadmiernego pogrubienia błony śluzowej macicy (przerost endometrium) i raka błony śluzowej macicy (rak endometrium). Lek Femoston mini zawierający progestagen pomaga zmniejszyć to dodatkowe ryzyko. Nieregularne krwawienia W czasie pierwszych 3 do 6 miesięcy stosowania leku Femoston mini mogą wystąpić nieregularne krwawienia lub plamienia. Jednak, jeśli nieregularne krwawienia - trwają dłużej niż przez 6 pierwszych miesięcy stosowania - pojawiły się po okresie dłuższym niż 6 miesięcy stosowania leku Femoston mini - nie ustępują po przerwaniu przyjmowania leku Femoston mini należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem. Rak piersi Dane potwierdzają, że przyjmowanie hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) w postaci skojarzenia estrogenu i progestagenu, lub samego estrogenu zwiększa ryzyko wystąpienia raka piersi. Dodatkowe ryzyko zależy od tego, jak długo pacjentka stosuje HTZ. To dodatkowe ryzyko ujawnia się po 3 latach stosowania HTZ. Po zakończeniu HTZ dodatkowe ryzyko będzie się z czasem zmniejszać, ale ryzyko może się utrzymywać przez 10 lat lub dłużej, jeśli HTZ trwała ponad 5 lat. Strona 4 z 11 Porównanie W przypadku kobiet w wieku od 50 do 54 lat, które nie stosują HTZ, rak piersi zostanie rozpoznany u średnio 13 do 17 na 1000 kobiet w okresie 5 lat. W przypadku kobiet w wieku 50 lat, które rozpoczną pięcioletnią estrogenową HTZ, liczba zachorowań wyniesie 16–17 na 1000 pacjentek (tj. dodatkowe 0 do 3 przypadków). W przypadku kobiet w wieku od 50 lat, które rozpoczną pięcioletnią estrogenowo-progestagenową HTZ, liczba zachorowań wyniesie 21 na 1000 pacjentek (tj. dodatkowe 4 do 8 przypadków). W przypadku kobiet w wieku od 50 do 59 lat, które nie stosują HTZ, rak piersi zostanie rozpoznany u średnio 27 na 1000 kobiet w okresie 10 lat. W przypadku kobiet w wieku 50 lat, które rozpoczną 10-letnią estrogenową HTZ, liczba zachorowań wyniesie 34 na 1000 pacjentek (tj. dodatkowe 7 przypadków). W przypadku kobiet w wieku 50 lat, które rozpoczną 10-letnią estrogenowo-progestagenową HTZ, liczba zachorowań wyniesie 48 na 1000 pacjentek (tj. dodatkowe 21 przypadków). Należy regularnie badać piersi. Należy skontaktować się z lekarzem, jeśli zauważy się zmiany, takie jak: - zapadanie się skóry - zmiany w okolicy brodawek - jakiekolwiek widoczne lub wyczuwalne grudki Dodatkowo, zaleca się włączenie do mammograficznych programów badań przesiewowych. Ważne, aby w trakcie przesiewowego badania mammograficznego poinformować pielęgniarkę lub fachowy personel medyczny o stosowaniu HTZ, ponieważ produkt ten może powodować zwiększenie gęstości piersi i mieć wpływ na wynik badania mammograficznego. W przypadku zwiększenia gęstości piersi mammografia może nie wykryć wszystkich guzków. Nowotwór jajnika Nowotwór jajnika występuje rzadko – znacznie rzadziej niż nowotwór piersi. Stosowanie HTZ obejmującej tylko estrogeny lub skojarzenie estrogenów i progestagenów wiąże się z nieznacznie zwiększonym ryzykiem nowotworu jajnika. Ryzyko nowotworu jajnika zależy od wieku. Na przykład u kobiet w wieku od 50 do 54 lat, które nie stosują HTZ, nowotwór jajnika zostanie rozpoznany w okresie 5 lat u około 2 na 2000 kobiet. U kobiet, które przyjmowały HTZ przez 5 lat, wystąpi u około 3 kobiet na 2000 stosujących (tj. około 1 dodatkowy przypadek). Wpływ HTZ na serce i układ krążenia Zakrzepy w żyłach (zakrzepica) Ryzyko wystąpienia zakrzepów w żyłach jest 1,3-3-krotnie większe u kobiet stosujących HTZ w porównaniu do niestosujących, zwłaszcza w pierwszym roku stosowania. Powstanie zakrzepów może mieć poważne konsekwencje, a jeśli przemieszczą się do płuc mogą spowodować ból w klatce piersiowej, utratę oddechu, omdlenia, a nawet śmierć. Ryzyko wystąpienia zakrzepów w żyłach jest większe, gdy pacjentka staje się starsza i jeśli dotyczy jej którykolwiek z wymienionych poniżej przypadków. Należy skontaktować się z lekarzem jeśli pacjentkę dotyczy którakolwiek z poniższych sytuacji: - jeśli pacjentka nie może chodzić przez dłuższy okres czasu z powodu poważnej operacji, urazu lub choroby (patrz także punkt 3 „Planowana operacja”) - jeśli pacjentka ma znaczną nadwagę (BMI >30kg/m2) - jeśli występują jakiekolwiek choroby związane z krzepliwością krwi, które wymagają długotrwałego leczenia lekami przeciwzakrzepowymi - jeśli jakikolwiek bliski krewny pacjentki miał zakrzepy w nogach, płucach lub innych organach - jeśli u pacjentki stwierdzono toczeń rumieniowaty układowy - jeśli u pacjentki stwierdzono raka. Strona 5 z 11 Objawy zakrzepów patrz fragment „Należy przerwać stosowanie leku Femoston mini i natychmiast skontaktować się z lekarzem” wcześniej w tej ulotce. Porównanie U kobiet w wieku od 50 do 59 lat, które nie stosują HTZ, szacuje się wystąpienie zakrzepów w żyłach w ciągu 5 lat średnio u 4 do 7 na 1000 kobiet. U kobiet w wieku od 50 do 59 lat, które stosują estrogenowo-progestagenową HTZ przez ponad 5 lat szacuje się wystąpienie zakrzepów u 9 do 12 przypadków na 1000 (czyli dodatkowo 5 przypadków). Choroba serca (zawał serca) Brak dowodów, że HTZ zapobiega zawałowi serca. U kobiet w wieku powyżej 60 lat stosujących estrogenowo-progestagenową HTZ występuje nieznacznie większa skłonność do rozwoju choroby serca niż u kobiet niestosujących HTZ. Udar mózgu Ryzyko udaru mózgu jest około 1,5-krotnie większe u pacjentek stosujących HTZ w porównaniu do niestosujących. Liczba dodatkowych przypadków udaru mózgu zwiększa się wraz z wiekiem. Porównanie U kobiet w wieku od 50 do 59 lat niestosujących HTZ, szacuje się wystąpienie udaru mózgu w ciągu 5 lat średnio u 8 na 1000 kobiet. U kobiet w wieku od 50 do 59 lat stosujących HTZ wystąpi 11 przypadków udaru mózgu na 1000 kobiet przez ponad 5 lat (czyli dodatkowo 3 przypadki). Inne stany HTZ nie zapobiega utracie pamięci. Istnieją dowody zwiększenia ryzyka utraty pamięci u kobiet, które rozpoczynają HTZ w wieku powyżej 65 lat. Należy poradzić się lekarza. Należy poinformować lekarza o występowaniu któregokolwiek z wymienionych poniżej stanów, w celu zwiększenia kontroli: - choroba serca - zaburzenia czynności nerek - zwiększone stężenie niektórych tłuszczów występujących we krwi (hipertrójglicerydemia) Dzieci i młodzież Lek Femoston mini jest niewskazany do stosowania u dzieci i młodzieży. Lek Femoston mini a inne leki Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjentkę obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjentka planuje stosować. Niektóre leki mogą zmieniać działanie leku Femoston mini, co może prowadzić do nieregularnych krwawień lub plamień. Dotyczy to następujących leków: - na padaczkę (takie jak: fenobarbital, karbamazepina, fenytoina) - na gruźlicę (takie jak: ryfampicyna, ryfabutyna) - stosowanych w zakażeniu HIV (AIDS) (takie jak: newirapina, efawirenz, rytonawir, nelfinawir) - ziołowych zawierających ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) HTZ może wpływać na działanie innych leków: - leku na padaczkę (lamotrygina), gdyż może to spowodować zwiększenie częstości napadów - schematu leczenia skojarzonego zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV) za pomocą ombitaswiru/parytaprewiru/rytonawiru z dazabuwirem lub bez dazabuwiru oraz schematu leczenia za pomocą glekaprewiru/pibrentaswiru, który może powodować zwiększenie parametrów czynności wątroby w badaniach laboratoryjnych krwi (zwiększona aktywność enzymu wątrobowego AlAT) u kobiet stosujących złożone hormonalne środki antykoncepcyjne zawierające etynyloestradiol. Lek Femoston mini zawiera estradiol zamiast etynyloestradiolu. Nie wiadomo, czy zwiększona aktywność enzymu wątrobowego AlAT Strona 6 z 11 może wystąpić podczas stosowania leku Femoston mini jednocześnie z tego rodzaju schematem leczenia skojarzonego przeciwko wirusowi HCV. Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich innych lekach przyjmowanych obecnie lub ostatnio, w tym lekach dostępnych bez recepty, lekach ziołowych lub innych produktach naturalnych. Lekarz udzieli pacjentce stosownych wskazówek. Badania laboratoryjne Przed badaniem krwi należy poinformować lekarza lub personel medyczny o przyjmowaniu leku Femoston mini, ponieważ może on wpływać na wyniki niektórych badań. Lek Femoston mini z jedzeniem i piciem Lek Femoston mini może być przyjmowany niezależnie od posiłków. Ciąża i karmienie piersią Lek Femoston mini jest wskazany tylko dla kobiet w wieku pomenopauzalnym. W przypadku ciąży należy: - przerwać stosowanie leku Femoston mini i skontaktować się z lekarzem. Lek Femoston mini nie jest wskazany do stosowania u kobiet karmiących piersią. Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn Nie prowadzono badań dotyczących wpływu leku Femoston mini na prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn. Nie przewiduje się takiego wpływu. Lek Femoston mini zawiera laktozę jednowodną Jeżeli stwierdzono wcześniej u pacjentki nietolerancję niektórych cukrów, pacjentka powinna skontaktować się z lekarzem przed przyjęciem leku.

Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Następujące działania niepożądane zgłaszano częściej u kobiet stosujących HTZ niż u kobiet niestosujących HTZ: - rak piersi - nadmierny przerost lub rak błony śluzowej macicy (przerost endometrium lub rak endometrium) - rak jajnika - zakrzepy w żyłach nóg lub płuc (choroba zakrzepowo-zatorowa) - choroby serca - udar mózgu - utrata pamięci, jeśli HTZ rozpoczynana jest w wieku powyżej 65 lat. W celu uzyskania dalszych informacji o tych działaniach niepożądanych patrz punkt 2. W czasie stosowania tego leku mogą wystąpić następujące działania niepożądane: Bardzo często (mogą wystąpić u więcej niż u 1 pacjentki na 10): Strona 8 z 11 - bóle głowy - bóle brzucha - bóle pleców - tkliwość lub ból piersi Często (mogą wystąpić u 1 pacjentki na 10): - grzybica pochwy (zakażenie pochwy grzybami Candida albicans) - depresja, nerwowość - migrena. Jeśli migrenowe bóle głowy wystąpią po raz pierwszy, należy przerwać przyjmowanie leku Femoston mini i natychmiast skontaktować się z lekarzem - zawroty głowy - nudności, wymioty, wiatry (wzdęcia) - skórne reakcje alergiczne (takie jak wysypka, uporczywy świąd, pokrzywka) - zaburzenia krwawienia, takie jak nieregularne krwawienia lub plamienia, bolesne miesiączki, nadmierne lub skąpe krwawienia - bóle w obrębie miednicy - upławy - poczucie osłabienia, zmęczenia i ogólne złe samopoczucie - obrzęk kostek, stóp lub palców (obrzęk obwodowy) - zwiększenie masy ciała Niezbyt często (mogą wystąpić u 1 na 100 pacjentek): - objawy przypominające zapalenie pęcherza moczowego - powiększenie mięśniaków macicy - reakcje nadwrażliwości, takie jak duszności (astma alergiczna) - zmiana libido - zakrzepy w nogach lub płucach (żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, zatorowość płucna) - wysokie ciśnienie krwi (nadciśnienie) - zaburzenia krążenia (niewydolność krążenia obwodowego) - powiększenie i skręcenie żył (żylaki) - niestrawność - zaburzenia czynności wątroby, niekiedy z zażółceniem powłok skórnych (żółtaczka), uczuciem osłabienia lub ogólnym złym samopoczuciem oraz bólami brzucha. W przypadku wystąpienia zażółcenia skóry lub białkówek oczu należy przerwać przyjmowanie leku Femoston mini i natychmiast skontaktować się z lekarzem - choroby pęcherzyka żółciowego - obrzmienie (obrzęk) piersi - zespół napięcia przedmiesiączkowego - zmniejszenie masy ciała Rzadko (mogą wystąpić u 1 na 1000 pacjentek): (*Działaniom niepożądanym pochodzącym ze zgłoszeń po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu, niewystępującym w badaniach klinicznych, przypisano częstość „rzadko”.) - choroba spowodowana rozpadem krwinek czerwonych (niedokrwistość hemolityczna)* - oponiak (guz mózgu)* - zmiany w rogówce oka (maceracja rogówki)*, nietolerancja soczewek kontaktowych* - zawał serca - udar mózgu* - obrzęk tkanek w okolicach twarzy i szyi. Może powodować trudności w oddychaniu (obrzęk naczynioruchowy) - purpurowe wykwity i plamy na skórze (plamica naczyniowa) - bolesne czerwonawe guzki skórne (rumień guzowaty)*, przebarwienia skóry, zwłaszcza twarzy i szyi znane jako „plamy ciążowe” (ostuda)* - kurcze kończyn dolnych* Poniższe działania niepożądane obserwowano podczas stosowania innych leków do HTZ: Strona 9 z 11 - łagodne lub złośliwe guzy, które mogą być zależne od stężenia estrogenów, takie jak rak błony śluzowej macicy, rak jajnika (dalsze informacje patrz punkt 2) - zwiększenie wielkości guzów, które mogą być zależne od stężenia progestagenów (takich jak oponiak) - choroba immunologiczna atakująca wiele narządów (toczeń rumieniowaty układowy) - prawdopodobna demencja (utrata pamięci) - nasilenie napadów padaczki (epilepsji) - niezależne od woli skurcze mięśni (pląsawica) - zakrzepy krwi w naczyniach tętniczych (zakrzepica tętnic) - zapalenie trzustki, u kobiet z wcześniej występującym zwiększonym stężeniem niektórych tłuszczów we krwi (hipertrójglicerydemia) - wysypka w kształcie zaczerwienionych pierścieni lub pęcherzy (rumień wielopostaciowy) - nietrzymanie moczu - bolesne i (lub) guzowate piersi (zmiany włóknisto-torbielowate piersi) - nadżerki szyjki macicy - nasilenie objawów rzadkiej choroby barwnika krwi (porfiria) - duże stężenie niektórych tłuszczów we krwi (hipertrójglicerydemia) - zwiększenie całkowitego stężenia hormonów tarczycy Zgłaszanie działań niepożądanych Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi, farmaceucie lub pielęgniarce. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C 02-222 Warszawa tel.: + 48 (22) 49 21 301 faks: + 48 (22) 49 21 309 Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku.

- nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. - występowanie w przeszłości, rozpoznane lub uzasadnione podejrzenie występowania raka piersi - rozpoznane lub uzasadnione podejrzenie występowania estrogenozależnych nowotworów złośliwych (np. rak endometrium) - niezdiagnozowane krwawienia z narządów płciowych - nieleczony rozrost endometrium - przebyta lub występująca obecnie żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna) - znane zaburzenia zakrzepowe (np. niedobór białka C, białka S lub antytrombiny patrz punkt 4.4.) - przebyta niedawno lub występująca obecnie zakrzepica tętnic (np. dusznica bolesna, zawał mięśnia sercowego) - przebyta lub występująca obecnie ostra choroba wątroby w wywiadzie, do czasu powrotu do normy testów czynnościowych wątroby - porfiria - oponiak lub oponiak w wywiadzie

HTZ w leczeniu objawów menopauzy powinna być rozpoczynana jedynie wtedy, gdy objawy te powodują pogorszenie jakości życia. Zawsze powinno się rozważyć stosunek korzyści do ryzyka związany z leczeniem. Oceny takiej powinno się dokonywać przynajmniej raz w roku, a terapia powinna być kontynuowana, tak długo jak korzyści przeważają nad ryzykiem. Dane dotyczące ryzyka związanego z HTZ w leczeniu przedwczesnej menopauzy są ograniczone. Istnieje niskie ryzyko bezwzględne u młodszych kobiet, stosunek korzyści do ryzyka u tych kobiet może być korzystniejszy niż u kobiet starszych. Wywiad i badanie przedmiotowe i (lub) monitorowanie leczenia Przed pierwszym lub ponownym zastosowaniem HTZ należy dokładnie przeprowadzić wywiad dotyczący pacjentki oraz jej rodziny. Wskazane jest badanie przedmiotowe (w tym narządów miednicy i piersi) w celu potwierdzenia wskazań i zidentyfikowania przeciwwskazań lub stanów wymagających zachowania szczególnej ostrożności. W trakcie leczenia zaleca się przeprowadzanie badań okresowych, których częstotliwość powinna być uzależniona od indywidualnych potrzeb pacjentki. Pacjentki powinny być poinformowane, jakie zmiany w zakresie gruczołów sutkowych wymagają zgłoszenia lekarzowi lub pielęgniarce (patrz poniżej „Rak piersi”). Badania, w tym odpowiednie badania obrazowe np. mammografia, powinny być wykonywane zgodnie z aktualnie obowiązującymi zasadami dotyczącymi badań przesiewowych, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb pacjentek. Stany wymagające szczególnego nadzoru Pacjentka powinna być obserwowana szczególnie starannie, jeśli któryś z niżej wymienionych stanów występuje obecnie, miał miejsce w przeszłości i (lub) ulegał pogorszeniu w okresie ciąży albo prowadzonej wcześniej terapii hormonalnej. Należy pamiętać, że Femoston mini może spowodować ponowne pojawienie się lub pogorszenie tych stanów, do których w szczególności należą: - mięśniaki gładkie (włókniakomięśniaki macicy) lub endometrioza - czynniki ryzyka zaburzeń zakrzepowo-zatorowych (patrz niżej) - czynniki ryzyka rozwoju nowotworów estrogenozależnych, np. rak piersi u krewnych w pierwszym stopniu pokrewieństwa - nadciśnienie tętnicze - choroby wątroby (np. gruczolak wątroby) - cukrzyca ze zmianami lub bez zmian naczyniowych - kamica żółciowa - migrena lub (ciężkie) bóle głowy - toczeń rumieniowaty układowy - rozrost endometrium w wywiadzie (patrz niżej) - padaczka - astma - otoskleroza Wskazania do natychmiastowego przerwania leczenia Leczenie należy przerwać w przypadku stwierdzenia przeciwwskazań, jak również w poniższych stanach: - żółtaczka lub pogorszenie się czynności wątroby - istotny wzrost ciśnienia tętniczego - pojawienie się bólów głowy o typie migrenowym - ciąża. Rozrost i rak endometrium • U kobiet z zachowaną macicą ryzyko rozrostu endometrium i rozwoju raka endometrium ulega zwiększeniu, gdy przez dłuższy okres czasu są stosowane same estrogeny. Odnotowany wzrost ryzyka raka endometrium jest od 2 do 12-krotnie większy u kobiet stosujących same estrogeny niż u niestosujących i zależy od czasu trwania terapii i dawki estrogenów (patrz punkt 4.8). Po zakończeniu leczenia ryzyko może być zwiększone przez okres przynajmniej 10 lat. • U kobiet z zachowaną macicą cykliczne dodanie progestagenu przez co najmniej 12 dni w miesiącu w cyklu 28 dniowym lub stosowanie ciągłej złożonej terapii estrogenowo- progestagenowej może zapobiegać zwiększeniu ryzyka związanego z HTZ z zastosowaniem samych estrogenów. • W pierwszych miesiącach leczenia mogą wystąpić czasami krwawienia oraz plamienia śródcykliczne. Jeśli krwawienia lub plamienia pojawią się w późniejszym okresie lub nie ustąpią mimo zaprzestania leczenia, należy przeprowadzić diagnostykę obejmującą biopsję endometrium w celu ustalenia przyczyny krwawień i wykluczenia nowotworu endometrium. Rak piersi Wszystkie dane potwierdzają zwiększone ryzyko wystąpienia raka piersi u kobiet przyjmujących HTZ w postaci skojarzenia estrogenu i progestagenu lub samego estrogenu, co zależy od czasu trwania HTZ. Leczenie skojarzone estrogen-progestagen • Randomizowane, kontrolowane placebo badanie Women’s Health Initiative (WHI) oraz metaanaliza prospektywnych badań epidemiologicznych zgodnie potwierdzają zwiększone ryzyko raka piersi u kobiet przyjmujących skojarzoną estrogenowo-progestagenową HTZ, co uwidacznia się po około 3 (1-4) latach (patrz punkt 4.8). HTZ estrogenowa • Badanie WHI nie wykazało wzrostu ryzyka raka piersi u kobiet z usuniętą macicą stosujących same estrogeny w HTZ. W większości badań obserwacyjnych odnotowano niewielkie zwiększenie ryzyka rozpoznania raka piersi. Ten przyrost ryzyka był znacznie mniejszy niż u kobiet stosujących leczenie skojarzone estrogen-progestagen (patrz punkt 4.8). Wyniki szeroko zakrojonej metaanalizy wykazały, że po zaprzestaniu terapii dodatkowe ryzyko z czasem maleje, a czas powrotu do poziomu początkowego zależy od czasu trwania HTZ. Jeśli HTZ trwała ponad 5 lat, ryzyko może się utrzymywać przez 10 lat lub dłużej. HTZ, szczególnie obejmująca skojarzoną terapię estrogenowo-progestagenową, prowadzi do wzrostu gęstości radiologicznej obrazów mammograficznych, co może utrudnić wykrywanie raka piersi w badaniu radiologicznym. Nowotwór jajnika Nowotwór jajnika występuje znacznie rzadziej niż nowotwór piersi. Z danych epidemiologicznych z dużej metaanalizy wynika nieznacznie zwiększone ryzyko, które uwidacznia się w ciągu 5 lat stosowania i zmniejsza się w czasie po odstawieniu tych środków u kobiet przyjmujących HTZ w postaci samych estrogenów lub skojarzenia estrogenów i progestagenów. Z niektórych innych badań, w tym badania WHI, wynika, że stosowanie skojarzonej HTZ może wiązać się z podobnym lub nieznacznie mniejszym ryzykiem (patrz punkt 4.8). Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - HTZ jest związana z 1,3-3-krotnym wzrostem ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), tzn. pojawienia się zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej. Prawdopodobieństwo wystąpienia epizodu jest największe w czasie pierwszego roku leczenia (patrz punkt 4.8). - U pacjentek z rozpoznanymi zaburzeniami zakrzepowymi ryzyko ŻChZZ jest zwiększone. HTZ dodatkowo zwiększa to ryzyko. HTZ w tej grupie pacjentek jest przeciwwskazana (patrz punkt 4.3). - Ogólnie uznawane czynniki ryzyka ŻChZZ to: stosowanie estrogenów, starszy wiek, rozległe operacje chirurgiczne, przedłużone unieruchomienie, otyłość (BMI>30 kg/m2), ciąża, połóg, toczeń rumieniowaty układowy i rak. Brak jednoznacznej opinii dotyczącej możliwej roli żylaków w zwiększaniu ryzyka wystąpienia ŻChZZ. Jak u wszystkich pacjentów po przebytych operacjach należy zachować środki profilaktyczne, mogące zapobiec rozwojowi ŻChZZ. Zleca się czasowe wstrzymanie HTZ na 4 do 6 tygodni przed planowaną operacją i następującym po niej przedłużonym unieruchomieniem. Nie należy ponownie rozpoczynać leczenia do czasu powrotu pacjentki do pełnej aktywności. - U kobiet, u których nie wystąpiła ŻChZZ, ale wystąpiła w młodym wieku u krewnych w pierwszej linii pokrewieństwa można zaproponować badanie przesiewowe po dokładnym rozważeniu jego ograniczeń (badanie przesiewowe ujawnia tylko pewien odsetek zaburzeń zakrzepowych). HTZ jest przeciwwskazana, jeśli zaburzenia zakrzepowe zostaną stwierdzone na podstawie występowania obciążeń rodzinnych lub zaburzenie to określane jest jako ciężkie (np. niedobór antytrombiny, białka S, białka C, lub kombinacja tych zaburzeń). - U kobiet stosujących przewlekle przeciwzakrzepowe produkty lecznicze należy starannie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka związanych ze stosowaniem HTZ. - Wystąpienie ŻChZZ po rozpoczęciu stosowania HTZ wymaga przerwania leczenia. Pacjentka powinna być powiadomiona o konieczności skontaktowania się z lekarzem prowadzącym natychmiast, gdy pojawią się objawy mogące wskazywać na możliwość choroby zakrzepowo- zatorowej (np. bolesny obrzęk kończyny, nagły ból w klatce piersiowej, duszność). Choroba wieńcowa Wyniki randomizowanych kontrolowanych placebo badań nie potwierdziły korzystnego wpływu terapii skojarzonej estrogenowo-progestagenowej lub terapii wyłącznie estrogenami na profilaktykę zawału serca u kobiet z lub bez choroby wieńcowej. Terapia skojarzona estrogenowo-progestagenowa: Podczas leczenia skojarzonego estrogenowo-progestagenowego względne ryzyko choroby wieńcowej jest nieznacznie zwiększone. Ponieważ bezwzględne ryzyko choroby wieńcowej jest silnie uzależnione od wieku, ilość dodatkowych zachorowań na chorobę wieńcową z powodu stosowania leczenia skojarzonego estrogenowo-progestagenowego jest bardzo mała u zdrowych kobiet w wieku okołomenopauzalnym, ale zwiększa się wraz z wiekiem. Terapia wyłącznie estrogenami: Wyniki randomizowanego, kontrolowanego placebo badania wykazały brak zwiększenia ryzyka choroby wieńcowej u kobiet z usuniętą macicą stosujących same estrogeny. Udar niedokrwienny mózgu Terapia skojarzona estrogenowo-progestagenowa oraz samymi estrogenami wiąże się ze zwiększeniem ryzyka udaru niedokrwiennego mózgu do 1,5-krotnie. Względne ryzyko nie zmienia się wraz z wiekiem lub czasem, który upłynął od menopauzy. Jednakże, ponieważ bezwzględne ryzyko udaru jest silnie związane z wiekiem, całkowite ryzyko udaru u kobiet stosujących HTZ będzie się zwiększać wraz z wiekiem (patrz punkt 4.8). Zwiększenie aktywności AlAT Podczas badań klinicznych z zastosowaniem schematu leczenia skojarzonego zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV) za pomocą ombitaswiru/parytaprewiru/rytonawiru oraz dazabuwiru z rybawiryną lub bez rybawiryny, zwiększenie aktywności AlAT ponad 5-krotnie przekraczających górną granicę normy (GGN) występowało istotnie częściej u kobiet stosujących produkty lecznicze zawierające etynyloestradiol, takie jak złożone hormonalne środki antykoncepcyjne. Ponadto, również u pacjentek leczonych glekaprewirem/pibrentaswirem lub sofosbuwirem/welpataswirem/woksylaprewirem, zwiększenie aktywności AlAT obserwowano u kobiet stosujących produkty lecznicze zawierające etynyloestradiol, takie jak złożone hormonalne środki antykoncepcyjne. U kobiet przyjmujących produkty lecznicze zawierające estrogeny inne niż etynyloestradiol, takie jak estradiol, a także ombitaswir/parytaprewir/rytonawir i dazabuwir z rybawiryną lub bez rybawiryny odsetek zwiększenia aktywności AlAT był podobny, jak u kobiet nieprzyjmujących żadnych estrogenów. Jednakże ze względu na ograniczoną liczbę kobiet przyjmujących te inne estrogeny należy zachować ostrożność podczas ich jednoczesnego podawania z następującymi schematami leczenia skojarzonego za pomocą: ombitaswiru/parytaprewiru/rytonawiru i dazabuwiru z rybawiryną lub bez rybawiryny, oraz ze schematem leczenia za pomocą glekaprewiru/pibrentaswiru lub sofosbuwiru/welpataswiru/woksylaprewiru (patrz punkt 4.5). Oponiak Zgłaszano występowanie oponiaków (pojedynczych i mnogich) w związku ze stosowaniem produktu leczniczego Femoston mini. Należy obserwować zgodnie z praktyką kliniczną, czy u pacjentki nie występują objawy przedmiotowe i podmiotowe oponiaków. Jeśli u pacjentki zostanie zdiagnozowany oponiak, należy przerwać leczenie produktem leczniczym Femoston mini (patrz punkt 4.3). Po przerwaniu leczenia obserwowano zmniejszenie się guza. Inne stany kliniczne • Z uwagi na retencję płynów powodowaną przez estrogeny, pacjentki z zaburzeniami czynności serca lub nerek wymagają szczególnego nadzoru. • Kobiety z rozpoznaną wcześniej hipertrójglicerydemią, u których prowadzona jest hormonalna terapia zastępcza, wymagają szczególnego nadzoru. Istnieją pojedyncze doniesienia wystąpienia zapalenia trzustki u tych pacjentek w następstwie znacznego zwiększenia stężenia trójglicerydów pod wpływem leczenia. • Egzogenne estrogeny mogą wywoływać lub nasilać objawy dziedzicznego i nabytego obrzęku naczynioruchowego. • Estrogeny powodują zwiększenie aktywności globuliny wiążącej hormony tarczycy (TBG). Prowadzi to do zwiększenia ogólnej aktywności hormonów tarczycy we krwi, co można stwierdzić, oceniając stężenie jodu związanego z białkiem (PBI), T4 (metodą kolumnową albo radioimmunologiczną) lub T3 (metodą radioimmunologiczną). Odzwierciedleniem zwiększonej aktywności TBG jest zmniejszenie wychwytu T3 na żywicy. Aktywność wolnej T4 i wolnej T3 nie ulega zmianie. Zwiększać może się aktywność innych białek wiążących obecnych we krwi, np. globuliny wiążącej kortykosteroidy (CBG), globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG), co będzie prowadziło do zwiększenia stężenia we krwi odpowiednio: kortykosteroidów i hormonów płciowych. Aktywność hormonów wolnych lub aktywnych biologicznie nie ulega zmianie. Zwiększone mogą być aktywności innych białek osocza (substratu dla angiotensyny, reniny, alfa-1 antytrypsyny, ceruloplazminy). • Stosowanie HTZ nie poprawia funkcji poznawczych. Istnieją pewne dowody o zwiększonym ryzyku otępienia u kobiet rozpoczynających terapię ciągłą skojarzoną lub HTZ samymi estrogenami w wieku powyżej 65 lat. • Produkt leczniczy zawiera laktozę jednowodną i nie powinien być stosowany u pacjentek z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Estrogen i progestagen, które zawiera produkt leczniczy nie działają antykoncepcyjnie.

Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji z innymi produktami leczniczymi. Skuteczność stosowania estrogenów i progestagenów może ulec zmianie: • Metabolizm estrogenów i progestagenów może ulec przyspieszeniu w warunkach jednoczesnego stosowania substancji indukujących aktywność enzymów biorących udział w metabolizmie produktów leczniczych, w szczególności enzymów cytochromu P450, takich jak produkty lecznicze przeciwdrgawkowe (np. fenobarbital, karbamazepina, fenytoina) i przeciwzakaźne (np. ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz). • Rytonawir i nelfinawir pomimo, że znane są jako silne inhibitory, to stosowane równocześnie z hormonami steroidowymi wykazują właściwości indukujące. • Produkty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) mogą nasilać metabolizm estrogenów i progestagenów. • Skutkiem klinicznym zwiększonego metabolizmu estrogenów i progestagenów może być ich słabsze działanie i zmiana częstotliwości i nasilenia krwawień z dróg rodnych. Wpływ HTZ z estrogenami na inne produkty lecznicze Wykazano, że hormonalne środki antykoncepcyjne zawierające estrogeny, gdy są podawane jednocześnie z lamotryginą znacznie zmniejszają jej stężenie w osoczu, ze względu na indukcję glukuronidacji lamotryginy. Może to zmniejszyć kontrolę napadów. Chociaż nie badano potencjalnej interakcji pomiędzy hormonalną terapią zastępczą a lamotryginą, oczekuje się, że istnieje podobna interakcja, która może prowadzić do osłabienia kontroli napadów u kobiet przyjmujących oba produkty lecznicze jednocześnie. Interakcje farmakodynamiczne Podczas badań klinicznych z zastosowaniem schematu leczenia skojarzonego zakażenia HCV za pomocą ombitaswiru/parytaprewiru/rytonawiru oraz dazabuwiru z rybawiryną lub bez rybawiryny, zwiększenie aktywności AlAT ponad 5-krotnie przekraczających górną granicę normy (GGN) występowało istotnie częściej u kobiet stosujących produkty lecznicze zawierające etynyloestradiol, takie jak złożone hormonalne środki antykoncepcyjne. Ponadto, również u pacjentek leczonych glekaprewirem/pibrentaswirem lub sofosbuwirem/welpataswirem/woksylaprewirem, zwiększenie aktywności AlAT obserwowano u kobiet stosujących produkty lecznicze zawierające etynyloestradiol, takie jak złożone hormonalne środki antykoncepcyjne. U kobiet przyjmujących produkty lecznicze zawierające estrogeny inne niż etynyloestradiol, takie jak estradiol, a także ombitaswir/parytaprewir/rytonawir i dazabuwir z rybawiryną lub bez rybawiryny odsetek zwiększenia aktywności AlAT był podobny jak u kobiet nieprzyjmujących żadnych estrogenów. Jednakże ze względu na ograniczoną liczbę kobiet przyjmujących te inne estrogeny należy zachować ostrożność podczas ich jednoczesnego podawania z następującymi schematami leczenia skojarzonego: za pomocą ombitaswiru/parytaprewiru/rytonawiru i dazabuwiru z rybawiryną i bez rybawiryny, za pomocą glekaprewiru lub sofosbuwiru/welpataswiru/woksylaprewiru (patrz punkt 4.4).

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u pacjentek leczonych estradiolem z dydrogesteronem w badaniach klinicznych są: bóle głowy, bóle brzucha, ból i tkliwość piersi oraz bóle pleców. Następujące działania niepożądane obserwowano w czasie badań klinicznych (n=4929), z częstością przedstawioną poniżej. *Działaniom niepożądanym pochodzącym ze zgłoszeń po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu, nie występującym w badaniach klinicznych, przypisano częstość „rzadko”: Często: kandydoza pochwy Niezbyt często: objawy przypominające zapalenie pęcherza moczowego Niezbyt często: zwiększenie wymiarów mięśniaka gładkokomórkowego Rzadko: anemia hemolityczna* Niezbyt często: nadwrażliwość Często: depresja, nerwowość Niezbyt często: zmiana libido Bardzo często: bóle głowy Często: migrena, zawroty głowy Rzadko: oponiak* Rzadko: maceracja powodująca zmniejszenie promienia krzywizny rogówki*, rogówki*, 7 Rzadko: nietolerancja soczewek kontaktowych* Rzadko: zawał serca Niezbyt często: żylna choroba zakrzepowozatorowa, nadciśnienie tętnicze, choroba naczyń obwodowych, żylaki Rzadko: udar mózgu* Bardzo często: bóle brzucha Często: nudności, wymioty, wzdęcia (w tym wiatry) Niezbyt często: niestrawność Niezbyt często: zaburzenia czynności wątroby, niekiedy z żółtaczką, osłabieniem lub złym samopoczuciem i bólami brzucha, choroby pęcherzyka żółciowego Często: skórne reakcje alergiczne (np. wysypka, pokrzywka, świąd) Rzadko: obrzęk naczynioruchowy, plamica naczyniowa, rumień guzowaty*, ostuda lub przebarwienia skórne, które mogą się utrzymywać po zaprzestaniu stosowania produktu leczniczego* Bardzo często: bóle pleców Rzadko: kurcze kończyn dolnych* Bardzo często: bóle i (lub) tkliwość piersi Często: zaburzenia miesiączkowania (w tym plamienia postmenopauzalne, miesiączki acykliczne z przedłużonym krwawieniem, obfite miesiączki krwotoczne, zbyt rzadkie i (lub) brak miesiączki, nieregularne miesiączki, bolesne miesiączkowanie), bóle w obrębie Niezbyt często: powiększenie piersi, zespół napięcia przedmiesiączkowego bóle w obrębie 8 Często: miednicy, upławy Często: stany osłabienia (osłabienie, zmęczenie, ogólne złe samopoczucie), obrzęk obwodowy Często: zwiększenie masy ciała Niezbyt często: zmniejszenie masy ciała d iagnostyczne ciała ciała Ryzyko raka piersi • Odnotowano do 2-krotny wzrost ryzyka zdiagnozowania raka piersi, u kobiet stosujących skojarzoną terapię estrogenowo-progestagenową przez okres dłuższy niż 5 lat. • Zwiększenie ryzyka u kobiet stosujących same estrogeny jest mniejsze niż w przypadku pacjentek stosujących leczenie skojarzone estrogen-progestagen. • Ryzyko jest uzależnione od czasu trwania leczenia (patrz punkt 4.4). • Ryzyko całkowite oszacowane na podstawie wyników największego badania randomizowanego z grupą kontrolną przyjmującą placebo (WHI) i największej metaanalizy prospektywnych badań przedstawiono poniżej. Największa metaanaliza prospektywnych badań epidemiologicznych Oszacowane dodatkowe ryzyko raka piersi po 5 latach leczenia u kobiet z BMI równym 27 (kg/m2) Oszacowane dodatkowe ryzyko raka piersi po 10 latach leczenia u kobiet z BMI równym 27 (kg/m2) 9 Badanie WHI przeprowadzone w USA - dodatkowe ryzyko raka piersi po 5 latach leczenia ‡Jeżeli analizy były ograniczone do kobiet, które nie stosowały HTZ przed rozpoczęciem badania, nie było widocznego wzrostu ryzyka podczas 5 lat leczenia: po 5 latach leczenia ryzyko było większe niż u kobiet nie leczonych. Ryzyko raka endometrium Kobiety po menopauzie z zachowaną macicą Ryzyko raka endometrium wynosi 5 przypadków na każde 1000 kobiet z zachowaną macicą niestosujących HTZ. U kobiet z zachowaną macicą nie jest zalecane stosowanie HTZ samymi estrogenami, ponieważ powoduje to wzrost ryzyka raka endometrium (patrz punkt 4.4). W zależności od czasu trwania leczenia samymi estrogenami i dawki estrogenów wzrost ryzyka raka endometrium różni się w badaniach epidemiologicznych od 5 do 55 dodatkowych przypadków zdiagnozowanych na każde 1000 kobiet w wieku od 50 do 65 lat. Dodanie progestagenu do leczenia samym estrogenem przez przynajmniej 12 dni w cyklu może zapobiec zwiększeniu ryzyka. W badaniu MWS stosowanie przez 5 lat leczenia skojarzonego (metodą sekwencyjną lub ciągłą) nie zwiększyło ryzyka raka endometrium (RR 1,0 (0,8-1,2)). Nowotwór jajnika Stosowanie HTZ obejmującej jedynie estrogeny lub skojarzenie estrogenów z progestagenami wiąże się z nieznacznie zwiększonym ryzykiem rozpoznania nowotworu jajnika (patrz punkt 4.4.). Metaanaliza 52 badań epidemiologicznych wykazała zwiększone ryzyko nowotworu jajnika u kobiet aktualnie stosujących HTZ w porównaniu do kobiet, które nigdy nie stosowały HTZ (RW 1,43%, 95% PU 1,31-1,56). U kobiet w wieku od 50 do 54 lat stosowanie HTZ przez 5 lat może spowodować 1 dodatkowe rozpoznanie na 2000 stosujących. Wśród kobiet w wieku od 50 do 54 lat, które nie stosują HTZ, nowotwór jajnika zostanie rozpoznany w okresie 5 lat u 2 na 2000 kobiet. Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej HTZ jest związana z 1,3-3 krotnym wzrostem względnego ryzyka żylnej choroby zakrzepowo- zatorowej (ŻChZZ), tzn. zakrzepowego zapalenia żył głębokich lub zatorowości płucnej. Stany te występują znacznie częściej w pierwszych 5 latach stosowania HTZ (patrz punkt 4.4). Poniżej wyniki badania WHI: Badanie WHI - dodatkowe ryzyko ŻChZZ po 5 latach leczenia Wyłącznie estrogen, podanie doustne 1 Badanie WHI u kobiet bez macicy, które nie wykazało wzrostu ryzyka raka piersi 2 Badanie u kobiet bez macicy 10 5 0-59 4 2,3 (1,2 – 4,3) 5 (1 - 13) Ryzyko choroby wieńcowej Ryzyko choroby wieńcowej jest nieznacznie większe u pacjentek stosujących złożoną terapię HTZ estrogenowo-progestagenową, w wieku powyżej 60 lat (patrz punkt 4.4). Ryzyko udaru niedokrwiennego mózgu Stosowanie terapii wyłącznie estrogenowej i terapii złożonej estrogenowo-progestagenowej jest związane z do 1,5-krotnym wzrostem względnego ryzyka udaru niedokrwiennego mózgu. Ryzyko udaru krwotocznego nie jest zwiększone w czasie HTZ. Ryzyko względne nie zależy od wieku i czasu trwania leczenia. Ryzyko bazowe jest silnie uzależnione od wieku. Całkowite ryzyko udaru u kobiet stosujących HTZ zwiększy się wraz z wiekiem (patrz punkt 4.4). WHI - badania połączone - dodatkowe ryzyko udaru niedokrwiennego mózgu3 po 5 latach stosowania 5 0-59 8 1,3 (1,1 - 1,6) 3 (1-5) Inne działania niepożądane zgłaszane w związku ze stosowaniem estrogenów i (lub) progestagenów: Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone: Łagodne i złośliwe nowotwory estrogenozależne, np. rak endometrium, rak jajnika. Zwiększenie rozmiaru oponiaka. Zaburzenia układu immunologicznego: Toczeń rumieniowaty układowy. Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: Hipertrójglicerydemia. Zaburzenia układu nerwowego: Możliwa demencja, pląsawica, nasilenie epilepsji. Zaburzenia naczyniowe: Zaburzenia zakrzepowo-zatorowe naczyń tętniczych. Zaburzenia żołądka i jelit: Zapalenie trzustki (u kobiet z wcześniej występującą hipertrójglicerydemią). Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: Rumień wielopostaciowy. Zaburzenia nerek i dróg moczowych: Nietrzymanie moczu. Zaburzenia układu rozrodczego i piersi: Zmiany włóknisto-torbielowate piersi, nadżerki szyjki macicy. 3 brak rozróżnienia pomiędzy udarem z niedokrwienia i wylewem. 11 Wady wrodzone, choroby rodzinne i genetyczne: Nasilenie porfirii. Badania diagnostyczne: Wzrost całkowitego stężenia hormonów tarczycy. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa Tel.: + 48 22 49 21 301; Faks: + 48 22 49 21 309; strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Wywiad i okresowa kontrola Stosowanie HTZ niesie ze sobą ryzyko, które należy rozważyć przed zastosowaniem oraz w trakcie leczenia. Doświadczenie w leczeniu przedwczesnej menopauzy (z powodu zaburzeń pracy jajników lub operacji) jest ograniczone. Ryzyko związane ze stosowaniem HTZ w przedwczesnej menopauzie może być inne. Należy poradzić się lekarza. Przed pierwszym (lub ponownym) zastosowaniem HTZ lekarz powinien przeprowadzić z pacjentką wywiad lekarski, w tym wywiad dotyczący rodziny. Strona 2 z 11 Lekarz może zdecydować o przeprowadzeniu badań dodatkowych np. badania piersi i (lub) badania narządów wewnętrznych, jeśli będzie to konieczne. Od momentu zastosowania leku Femoston mini należy regularnie odbywać wizyty kontrolne u lekarza (przynajmniej raz w roku). W trakcie wizyt kontrolnych należy wspólnie z lekarzem rozważyć korzyści i ryzyko związane z dalszym leczeniem lekiem Femoston mini. Należy wykonywać regularne badania przesiewowe piersi, zgodnie z zaleceniami lekarza. Nie należy przyjmować leku Femoston mini, jeśli pacjentki dotyczy którekolwiek z poniższych stwierdzeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy przed przyjęciem leku Femoston mini skonsultować się z lekarzem. Kiedy nie stosować leku Femoston mini - jeśli pacjentka ma uczulenie (nadwrażliwość) na estradiol, dydrogesteron lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6) - jeśli rozpoznano, występował w przeszłości lub podejrzewa się występowanie raka piersi - jeśli rozpoznano lub podejrzewa się występowanie nowotworu zależnego od estrogenów, np. rak endometrium (rak błony śluzowej macicy) - jeśli występuje krwawienie z dróg rodnych o nieznanej przyczynie - jeśli występuje dotąd nieleczone nadmierne pogrubienie błony śluzowej macicy (rozrost endometrium) - jeśli rozpoznano obecnie lub w przeszłości zakrzepy krwi w żyłach (zakrzepica), np. w żyłach nóg (zakrzepica żył głębokich) lub płuc (zatorowość płucna) - jeśli występuje zaburzenie krzepnięcia krwi ze skłonnością do zakrzepicy (takie jak niedobór białka C, białka S lub antytrombiny) - jeśli rozpoznano obecnie lub w przeszłości chorobę wywołaną zakrzepami krwi w tętnicach np. zawał mięśnia sercowego, udar mózgu lub dusznicę bolesną - jeśli rozpoznano obecnie lub w przeszłości chorobę wątroby i wyniki testów wątrobowych nie powróciły do normy - jeśli rozpoznano rzadką chorobę krwi - porfirię, która jest przekazywana dziedzicznie - jeśli u pacjentki występuje oponiak lub kiedykolwiek zdiagnozowano u niej oponiaka (zwykle łagodny guz warstwy tkanki między mózgiem a czaszką). Jeśli którykolwiek z powyższych stanów wystąpi po raz pierwszy w trakcie stosowania leku Femoston mini, należy natychmiast przerwać jego stosowanie i skontaktować się jak najszybciej z lekarzem. Ostrzeżenia i środki ostrożności Przed rozpoczęciem stosowania leku Femoston mini należy poinformować lekarza o wystąpieniu obecnie lub w przeszłości któregokolwiek z poniższych stanów, ponieważ mogą one nasilić się lub wystąpić ponownie pod wpływem stosowania tego leku. Należy częściej odbywać wizyty kontrolne w przypadku: - występowania mięśniaków macicy - występowania błony śluzowej macicy poza macicą (endometrioza) lub występowania w przeszłości nadmiernego rozrostu błony śluzowej macicy (hiperplazja endometrium) - występowania guza mózgu - zwiększonego ryzyka powstawania zakrzepów (patrz punkt „Zakrzepy w żyłach (zakrzepica)”) - zwiększonego ryzyka wystąpienia nowotworu zależnego od estrogenów (np. stwierdzone występowanie raka piersi u matki, siostry lub babki) - wysokiego ciśnienia tętniczego krwi - chorób wątroby np. łagodny guz wątroby - cukrzycy - kamieni żółciowych - migreny lub silnych bólów głowy - chorób układu immunologicznego, które atakują wiele narządów (toczeń rumieniowaty układowy) - padaczki - astmy Strona 3 z 11 - choroby wpływającej na stan błony bębenkowej i słuch (otoskleroza) - bardzo dużego stężenia tłuszczów we krwi (trójglicerydów) - zatrzymania płynów w organizmie z powodu zaburzeń czynności serca lub nerek - dziedzicznego i nabytego obrzęku naczynioruchowego. Oponiak Stosowanie leku Femoston mini wiąże się z rozwojem zwykle łagodnego guza warstwy tkanki między mózgiem a czaszką (oponiak). Jeśli u pacjentki zostanie rozpoznany oponiak, lekarz przerwie leczenie lekiem Femoston mini (patrz punkt „Kiedy nie przyjmować leku Femoston mini”). Jeśli pacjentka zaobserwuje u siebie jakiekolwiek objawy, takie jak zaburzenia widzenia (np. widzenie podwójne lub niewyraźne), utratę słuchu lub dzwonienie w uszach, utratę węchu, nasilające się z czasem bóle głowy, utratę pamięci, drgawki, osłabienie rąk lub nóg, powinna natychmiast powiadomić o tym lekarza. Należy przerwać stosowanie leku Femoston mini i natychmiast skontaktować się z lekarzem w wypadku wystąpienia któregokolwiek z poniżej wymienionych objawów w trakcie stosowania HTZ: - którykolwiek ze stanów wymienionych w punkcie „Kiedy nie stosować leku Femoston mini” - zażółcenie skóry lub oczu (żółtaczka). Mogą to być objawy choroby wątroby - opuchnięcie twarzy, języka i (lub) gardła i (lub) trudności w przełykaniu lub pokrzywka, w połączeniu z trudnościami w oddychaniu, które mogą być objawami obrzęku naczynioruchowego - znaczny wzrost ciśnienia tętniczego krwi (objawy to np. ból głowy, uczucie zmęczenia, zawroty głowy) - bóle głowy podobne do migrenowych, które wystąpiły po raz pierwszy - ciąża - objawy zakrzepów krwi, takich jak: - bolesny obrzęki zaczerwienienie nóg - nagły ból w klatce piersiowej - trudności w oddychaniu Więcej informacji, patrz punkt „Zakrzepy w żyłach (zakrzepica)”. Uwaga: Lek Femoston mini nie jest środkiem antykoncepcyjnym. Jeśli upłynęło mniej niż 12 miesięcy od ostatniej miesiączki i pacjentka ma mniej niż 50 lat może być konieczne stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji w celu uniemożliwienia zajścia w ciążę. Należy poradzić się lekarza. HTZ a rak Nadmierne pogrubienie błony śluzowej macicy (przerost endometrium) i rak błony śluzowej macicy (rak endometrium) Stosowanie w HZT środków zawierających wyłącznie estrogeny zwiększa ryzyko nadmiernego pogrubienia błony śluzowej macicy (przerost endometrium) i raka błony śluzowej macicy (rak endometrium). Lek Femoston mini zawierający progestagen pomaga zmniejszyć to dodatkowe ryzyko. Nieregularne krwawienia W czasie pierwszych 3 do 6 miesięcy stosowania leku Femoston mini mogą wystąpić nieregularne krwawienia lub plamienia. Jednak, jeśli nieregularne krwawienia - trwają dłużej niż przez 6 pierwszych miesięcy stosowania - pojawiły się po okresie dłuższym niż 6 miesięcy stosowania leku Femoston mini - nie ustępują po przerwaniu przyjmowania leku Femoston mini należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem. Rak piersi Dane potwierdzają, że przyjmowanie hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) w postaci skojarzenia estrogenu i progestagenu, lub samego estrogenu zwiększa ryzyko wystąpienia raka piersi. Dodatkowe ryzyko zależy od tego, jak długo pacjentka stosuje HTZ. To dodatkowe ryzyko ujawnia się po 3 latach Strona 4 z 11 stosowania HTZ. Po zakończeniu HTZ dodatkowe ryzyko będzie się z czasem zmniejszać, ale ryzyko może się utrzymywać przez 10 lat lub dłużej, jeśli HTZ trwała ponad 5 lat. Porównanie W przypadku kobiet w wieku od 50 do 54 lat, które nie stosują HTZ, rak piersi zostanie rozpoznany u średnio 13 do 17 na 1000 kobiet w okresie 5 lat. W przypadku kobiet w wieku 50 lat, które rozpoczną pięcioletnią estrogenową HTZ, liczba zachorowań wyniesie 16–17 na 1000 pacjentek (tj. dodatkowe 0 do 3 przypadków). W przypadku kobiet w wieku od 50 lat, które rozpoczną pięcioletnią estrogenowo-progestagenową HTZ, liczba zachorowań wyniesie 21 na 1000 pacjentek (tj. dodatkowe 4 do 8 przypadków). W przypadku kobiet w wieku od 50 do 59 lat, które nie stosują HTZ, rak piersi zostanie rozpoznany u średnio 27 na 1000 kobiet w okresie 10 lat. W przypadku kobiet w wieku 50 lat, które rozpoczną 10-letnią estrogenową HTZ, liczba zachorowań wyniesie 34 na 1000 pacjentek (tj. dodatkowe 7 przypadków). W przypadku kobiet w wieku 50 lat, które rozpoczną 10-letnią estrogenowo-progestagenową HTZ, liczba zachorowań wyniesie 48 na 1000 pacjentek (tj. dodatkowe 21 przypadków). Należy regularnie badać piersi. Należy skontaktować się z lekarzem, jeśli zauważy się zmiany, takie jak: - zapadanie się skóry - zmiany w okolicy brodawek - jakiekolwiek widoczne lub wyczuwalne grudki Dodatkowo, zaleca się włączenie do mammograficznych programów badań przesiewowych. Ważne, aby w trakcie przesiewowego badania mammograficznego poinformować pielęgniarkę lub fachowy personel medyczny o stosowaniu HTZ, ponieważ produkt ten może powodować zwiększenie gęstości piersi i mieć wpływ na wynik badania mammograficznego. W przypadku zwiększenia gęstości piersi mammografia może nie wykryć wszystkich guzków. Nowotwór jajnika Nowotwór jajnika występuje rzadko – znacznie rzadziej niż nowotwór piersi. Stosowanie HTZ obejmującej tylko estrogeny lub skojarzenie estrogenów i progestagenów wiąże się z nieznacznie zwiększonym ryzykiem nowotworu jajnika. Ryzyko nowotworu jajnika zależy od wieku. Na przykład u kobiet w wieku od 50 do 54 lat, które nie stosują HTZ, nowotwór jajnika zostanie rozpoznany w okresie 5 lat u około 2 na 2000 kobiet. U kobiet, które przyjmowały HTZ przez 5 lat, wystąpi u około 3 kobiet na 2000 stosujących (tj. około 1 dodatkowy przypadek). Wpływ HTZ na serce i układ krążenia Zakrzepy w żyłach (zakrzepica) Ryzyko wystąpienia zakrzepów w żyłach jest 1,3-3-krotnie większe u kobiet stosujących HTZ w porównaniu do niestosujących, zwłaszcza w pierwszym roku stosowania. Powstanie zakrzepów może mieć poważne konsekwencje, a jeśli przemieszczą się do płuc mogą spowodować ból w klatce piersiowej, utratę oddechu, omdlenia, a nawet śmierć. Ryzyko wystąpienia zakrzepów w żyłach jest większe, gdy pacjentka staje się starsza i jeśli dotyczy jej którykolwiek z wymienionych poniżej przypadków. Należy skontaktować się z lekarzem jeśli pacjentkę dotyczy którakolwiek z poniższych sytuacji: - jeśli pacjentka nie może chodzić przez dłuższy okres czasu z powodu poważnej operacji, urazu lub choroby (patrz także punkt 3 „Planowana operacja”) - jeśli pacjentka ma znaczną nadwagę (BMI >30kg/m2) - jeśli występują jakiekolwiek choroby związane z krzepliwością krwi, które wymagają długotrwałego leczenia lekami przeciwzakrzepowymi - jeśli jakikolwiek bliski krewny pacjentki miał zakrzepy w nogach, płucach lub innych organach - jeśli u pacjentki stwierdzono toczeń rumieniowaty układowy Strona 5 z 11 - jeśli u pacjentki stwierdzono raka. Objawy zakrzepów patrz: „Należy przerwać stosowanie leku Femoston mini i natychmiast skontaktować się z lekarzem” wcześniej w tej ulotce”. Porównanie U kobiet w wieku od 50 do 59 lat, które nie stosują HTZ, szacuje się wystąpienie zakrzepów w żyłach w ciągu 5 lat średnio u 4 do 7 na 1000 kobiet. U kobiet w wieku od 50 do 59 lat, które stosują estrogenowo-progestagenową HTZ przez ponad 5 lat szacuje się wystąpienie zakrzepów u 9 do 12 przypadków na 1000 (czyli dodatkowo 5 przypadków). Choroba serca (zawał serca) Brak dowodów, że HTZ zapobiega zawałowi serca. U kobiet w wieku powyżej 60 lat stosujących estrogenowo-progestagenową HTZ występuje nieznacznie większa skłonność do rozwoju choroby serca niż u kobiet niestosujących HTZ. Udar mózgu Ryzyko udaru mózgu jest około 1,5-krotnie większe u pacjentek stosujących HTZ w porównaniu do niestosujących. Liczba dodatkowych przypadków udaru mózgu zwiększa się wraz z wiekiem. Porównanie U kobiet w wieku od 50 do 59 lat niestosujących HTZ, szacuje się wystąpienie udaru mózgu w ciągu 5 lat średnio u 8 na 1000 kobiet. U kobiet w wieku od 50 do 59 lat stosujących HTZ wystąpi 11 przypadków udaru mózgu na 1000 kobiet przez ponad 5 lat (czyli dodatkowo 3 przypadki). Inne stany HTZ nie zapobiega utracie pamięci. Istnieją dowody zwiększenia ryzyka utraty pamięci u kobiet, które rozpoczynają HTZ w wieku powyżej 65 lat. Należy poradzić się lekarza. Należy poinformować lekarza o występowaniu któregokolwiek z wymienionych poniżej stanów, w celu zwiększenia kontroli: - choroba serca - zaburzenia czynności nerek - zwiększone stężenie niektórych tłuszczów występujących we krwi (hipertrójglicerydemia) Dzieci i młodzież Lek Femoston mini jest niewskazany do stosowania u dzieci i młodzieży. Lek Femoston mini a inne leki Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjentkę obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjentka planuje stosować. Niektóre leki mogą zmieniać działanie leku Femoston mini, co może prowadzić do nieregularnych krwawień lub plamień. Dotyczy to następujących leków: - na padaczkę (takie jak: fenobarbital, karbamazepina, fenytoina) - na gruźlicę (takie jak: ryfampicyna, ryfabutyna) - stosowanych w zakażeniu HIV (AIDS) (takie jak: newirapina, efawirenz, rytonawir, nelfinawir) - ziołowych zawierających ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) HTZ może wpływać na działanie innych leków: - leku na padaczkę (lamotrygina), gdyż może to spowodować zwiększenie częstości napadów - schematy leczenia skojarzonego zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV) za pomocą ombitaswiru/parytaprewiru/rytonawiru i dazabuwiru z rybawiryną lub bez rybawiryny, za pomocą glekaprewiru/pibrentaswiru lub sofosbuwiru/welpataswiru/woksylaprewiru mogą powodować zwiększenie parametrów czynności wątroby w badaniach laboratoryjnych krwi (zwiększona aktywność enzymu wątrobowego AlAT) u kobiet stosujących złożone hormonalne środki antykoncepcyjne Strona 6 z 11 zawierające etynyloestradiol. Lek Femoston mini zawiera estradiol zamiast etynyloestradiolu. Nie wiadomo, czy zwiększona aktywność enzymu wątrobowego AlAT może wystąpić podczas stosowania leku Femoston mini jednocześnie z tego rodzaju schematem leczenia skojarzonego przeciwko wirusowi HCV. Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich innych lekach przyjmowanych obecnie lub ostatnio, w tym lekach dostępnych bez recepty, lekach ziołowych lub innych produktach naturalnych. Lekarz udzieli pacjentce stosownych wskazówek. Badania laboratoryjne Przed badaniem krwi należy poinformować lekarza lub personel medyczny o przyjmowaniu leku Femoston mini, ponieważ może on wpływać na wyniki niektórych badań. Lek Femoston mini z jedzeniem i piciem Lek Femoston mini może być przyjmowany niezależnie od posiłków. Ciąża i karmienie piersią Lek Femoston mini jest wskazany tylko dla kobiet w wieku pomenopauzalnym. W przypadku ciąży należy: - przerwać stosowanie leku Femoston mini i skontaktować się z lekarzem. Lek Femoston mini nie jest wskazany do stosowania u kobiet karmiących piersią. Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn Nie prowadzono badań dotyczących wpływu leku Femoston mini na prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn. Nie przewiduje się takiego wpływu. Lek Femoston mini zawiera laktozę jednowodną Jeżeli stwierdzono wcześniej u pacjentki nietolerancję niektórych cukrów, pacjentka powinna skontaktować się z lekarzem przed przyjęciem leku.

Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Następujące działania niepożądane zgłaszano częściej u kobiet stosujących HTZ niż u kobiet niestosujących HTZ: - rak piersi - nadmierny przerost lub rak błony śluzowej macicy (przerost endometrium lub rak endometrium) - rak jajnika - zakrzepy w żyłach nóg lub płuc (choroba zakrzepowo-zatorowa) - choroby serca - udar mózgu - utrata pamięci, jeśli HTZ rozpoczynana jest w wieku powyżej 65 lat. W celu uzyskania dalszych informacji o tych działaniach niepożądanych patrz punkt 2. Strona 8 z 11 W czasie stosowania tego leku mogą wystąpić następujące działania niepożądane: Bardzo często (mogą wystąpić u więcej niż u 1 pacjentki na 10): - bóle głowy - bóle brzucha - bóle pleców - tkliwość lub ból piersi Często (mogą wystąpić u 1 pacjentki na 10): - grzybica pochwy (zakażenie pochwy grzybami Candida albicans) - depresja, nerwowość - migrena. Jeśli migrenowe bóle głowy wystąpią po raz pierwszy, należy przerwać przyjmowanie leku Femoston mini i natychmiast skontaktować się z lekarzem - zawroty głowy - nudności, wymioty, wiatry (wzdęcia) - skórne reakcje alergiczne (takie jak wysypka, uporczywy świąd, pokrzywka) - zaburzenia krwawienia, takie jak nieregularne krwawienia lub plamienia, bolesne miesiączki, nadmierne lub skąpe krwawienia - bóle w obrębie miednicy - upławy - poczucie osłabienia, zmęczenia i ogólne złe samopoczucie - obrzęk kostek, stóp lub palców (obrzęk obwodowy) - zwiększenie masy ciała Niezbyt często (mogą wystąpić u 1 na 100 pacjentek): - objawy przypominające zapalenie pęcherza moczowego - powiększenie mięśniaków macicy - reakcje nadwrażliwości, takie jak duszności (astma alergiczna) - zmiana libido - zakrzepy w nogach lub płucach (żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, zatorowość płucna) - wysokie ciśnienie krwi (nadciśnienie) - zaburzenia krążenia (niewydolność krążenia obwodowego) - powiększenie i skręcenie żył (żylaki) - niestrawność - zaburzenia czynności wątroby, niekiedy z zażółceniem powłok skórnych (żółtaczka), uczuciem osłabienia lub ogólnym złym samopoczuciem oraz bólami brzucha. W przypadku wystąpienia zażółcenia skóry lub białkówek oczu należy przerwać przyjmowanie leku Femoston mini i natychmiast skontaktować się z lekarzem - choroby pęcherzyka żółciowego - obrzmienie (obrzęk) piersi - zespół napięcia przedmiesiączkowego - zmniejszenie masy ciała Rzadko (mogą wystąpić u 1 na 1000 pacjentek): (*Działaniom niepożądanym pochodzącym ze zgłoszeń po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu, niewystępującym w badaniach klinicznych, przypisano częstość „rzadko”.) - choroba spowodowana rozpadem krwinek czerwonych (niedokrwistość hemolityczna)* - oponiak (guz mózgu)* - zmiany w rogówce oka (maceracja rogówki)*, nietolerancja soczewek kontaktowych* - zawał serca - udar mózgu* - obrzęk tkanek w okolicach twarzy i szyi. Może powodować trudności w oddychaniu (obrzęk naczynioruchowy) - purpurowe wykwity i plamy na skórze (plamica naczyniowa) - bolesne czerwonawe guzki skórne (rumień guzowaty)*, przebarwienia skóry, zwłaszcza twarzy i szyi znane jako „plamy ciążowe” (ostuda)* - kurcze kończyn dolnych* Strona 9 z 11 Poniższe działania niepożądane obserwowano podczas stosowania innych leków do HTZ: - łagodne lub złośliwe guzy, które mogą być zależne od stężenia estrogenów, takie jak rak błony śluzowej macicy, rak jajnika (dalsze informacje patrz punkt 2) - zwiększenie wielkości guzów, które mogą być zależne od stężenia progestagenów (takich jak oponiak) - choroba immunologiczna atakująca wiele narządów (toczeń rumieniowaty układowy) - prawdopodobna demencja (utrata pamięci) - nasilenie napadów padaczki (epilepsji) - niezależne od woli skurcze mięśni (pląsawica) - zakrzepy krwi w naczyniach tętniczych (zakrzepica tętnic) - zapalenie trzustki, u kobiet z wcześniej występującym zwiększonym stężeniem niektórych tłuszczów we krwi (hipertrójglicerydemia) - wysypka w kształcie zaczerwienionych pierścieni lub pęcherzy (rumień wielopostaciowy) - nietrzymanie moczu - bolesne i (lub) guzowate piersi (zmiany włóknisto-torbielowate piersi) - nadżerki szyjki macicy - nasilenie objawów rzadkiej choroby barwnika krwi (porfiria) - duże stężenie niektórych tłuszczów we krwi (hipertrójglicerydemia) - zwiększenie całkowitego stężenia hormonów tarczycy Zgłaszanie działań niepożądanych Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi, farmaceucie lub pielęgniarce. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C 02-222 Warszawa tel.: + 48 (22) 49 21 301 faks: + 48 (22) 49 21 309 Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku.

- nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. - występowanie w przeszłości, rozpoznane lub uzasadnione podejrzenie występowania raka piersi - rozpoznane lub uzasadnione podejrzenie występowania estrogenozależnych nowotworów złośliwych (np. rak endometrium) - niezdiagnozowane krwawienia z narządów płciowych - nieleczony rozrost endometrium - przebyta lub występująca obecnie żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna) - znane zaburzenia zakrzepowe (np. niedobór białka C, białka S lub antytrombiny patrz punkt 4.4.) - przebyta niedawno lub występująca obecnie zakrzepica tętnic (np. dusznica bolesna, zawał mięśnia sercowego) - przebyta lub występująca obecnie ostra choroba wątroby w wywiadzie, do czasu powrotu do normy testów czynnościowych wątroby - porfiria - oponiak lub oponiak w wywiadzie

HTZ w leczeniu objawów menopauzy powinna być rozpoczynana jedynie wtedy, gdy objawy te powodują pogorszenie jakości życia. Zawsze powinno się rozważyć stosunek korzyści do ryzyka związany z leczeniem. Oceny takiej powinno się dokonywać przynajmniej raz w roku, a terapia powinna być kontynuowana, tak długo jak korzyści przeważają nad ryzykiem. Dane dotyczące ryzyka związanego z HTZ w leczeniu przedwczesnej menopauzy są ograniczone. Istnieje niskie ryzyko bezwzględne u młodszych kobiet, stosunek korzyści do ryzyka u tych kobiet może być korzystniejszy niż u kobiet starszych. Wywiad i badanie przedmiotowe i (lub) monitorowanie leczenia Przed pierwszym lub ponownym zastosowaniem HTZ należy dokładnie przeprowadzić wywiad dotyczący pacjentki oraz jej rodziny. Wskazane jest badanie przedmiotowe (w tym narządów miednicy i piersi) w celu potwierdzenia wskazań i zidentyfikowania przeciwwskazań lub stanów wymagających zachowania szczególnej ostrożności. W trakcie leczenia zaleca się przeprowadzanie badań okresowych, których częstotliwość powinna być uzależniona od indywidualnych potrzeb pacjentki. Pacjentki powinny być poinformowane, jakie zmiany w zakresie gruczołów sutkowych wymagają zgłoszenia lekarzowi lub pielęgniarce (patrz poniżej „Rak piersi”). Badania, w tym odpowiednie badania obrazowe np. mammografia, powinny być wykonywane zgodnie z aktualnie obowiązującymi zasadami dotyczącymi badań przesiewowych, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb pacjentek. Stany wymagające szczególnego nadzoru Pacjentka powinna być obserwowana szczególnie starannie, jeśli któryś z niżej wymienionych stanów występuje obecnie, miał miejsce w przeszłości i (lub) ulegał pogorszeniu w okresie ciąży albo prowadzonej wcześniej terapii hormonalnej. Należy pamiętać, że Femoston mini może spowodować ponowne pojawienie się lub pogorszenie tych stanów, do których w szczególności należą: - mięśniaki gładkie (włókniakomięśniaki macicy) lub endometrioza - czynniki ryzyka zaburzeń zakrzepowo-zatorowych (patrz niżej) - czynniki ryzyka rozwoju nowotworów estrogenozależnych, np. rak piersi u krewnych w pierwszym stopniu pokrewieństwa - nadciśnienie tętnicze - choroby wątroby (np. gruczolak wątroby) - cukrzyca ze zmianami lub bez zmian naczyniowych - kamica żółciowa - migrena lub (ciężkie) bóle głowy - toczeń rumieniowaty układowy - rozrost endometrium w wywiadzie (patrz niżej) - padaczka - astma - otoskleroza Wskazania do natychmiastowego przerwania leczenia Leczenie należy przerwać w przypadku stwierdzenia przeciwwskazań, jak również w poniższych stanach: - żółtaczka lub pogorszenie się czynności wątroby - istotny wzrost ciśnienia tętniczego - pojawienie się bólów głowy o typie migrenowym - ciąża. Rozrost i rak endometrium • U kobiet z zachowaną macicą ryzyko rozrostu endometrium i rozwoju raka endometrium ulega zwiększeniu, gdy przez dłuższy okres czasu są stosowane same estrogeny. Odnotowany wzrost ryzyka raka endometrium jest od 2 do 12-krotnie większy u kobiet stosujących same estrogeny niż u niestosujących i zależy od czasu trwania terapii i dawki estrogenów (patrz punkt 4.8). Po zakończeniu leczenia ryzyko może być zwiększone przez okres przynajmniej 10 lat. • U kobiet z zachowaną macicą cykliczne dodanie progestagenu przez co najmniej 12 dni w miesiącu w cyklu 28 dniowym lub stosowanie ciągłej złożonej terapii estrogenowo- progestagenowej może zapobiegać zwiększeniu ryzyka związanego z HTZ z zastosowaniem samych estrogenów. • W pierwszych miesiącach leczenia mogą wystąpić czasami krwawienia oraz plamienia śródcykliczne. Jeśli krwawienia lub plamienia pojawią się w późniejszym okresie lub nie ustąpią mimo zaprzestania leczenia, należy przeprowadzić diagnostykę obejmującą biopsję endometrium w celu ustalenia przyczyny krwawień i wykluczenia nowotworu endometrium. Rak piersi Wszystkie dane potwierdzają zwiększone ryzyko wystąpienia raka piersi u kobiet przyjmujących HTZ w postaci skojarzenia estrogenu i progestagenu lub samego estrogenu, co zależy od czasu trwania HTZ. Leczenie skojarzone estrogen-progestagen • Randomizowane, kontrolowane placebo badanie Women’s Health Initiative (WHI) oraz metaanaliza prospektywnych badań epidemiologicznych zgodnie potwierdzają zwiększone ryzyko raka piersi u kobiet przyjmujących skojarzoną estrogenowo-progestagenową HTZ, co uwidacznia się po około 3 (1-4) latach (patrz punkt 4.8). HTZ estrogenowa • Badanie WHI nie wykazało wzrostu ryzyka raka piersi u kobiet z usuniętą macicą stosujących same estrogeny w HTZ. W większości badań obserwacyjnych odnotowano niewielkie zwiększenie ryzyka rozpoznania raka piersi. Ten przyrost ryzyka był znacznie mniejszy niż u kobiet stosujących leczenie skojarzone estrogen-progestagen (patrz punkt 4.8). Wyniki szeroko zakrojonej metaanalizy wykazały, że po zaprzestaniu terapii dodatkowe ryzyko z czasem maleje, a czas powrotu do poziomu początkowego zależy od czasu trwania HTZ. Jeśli HTZ trwała ponad 5 lat, ryzyko może się utrzymywać przez 10 lat lub dłużej. HTZ, szczególnie obejmująca skojarzoną terapię estrogenowo-progestagenową, prowadzi do wzrostu gęstości radiologicznej obrazów mammograficznych, co może utrudnić wykrywanie raka piersi w badaniu radiologicznym. Nowotwór jajnika Nowotwór jajnika występuje znacznie rzadziej niż nowotwór piersi. Z danych epidemiologicznych z dużej metaanalizy wynika nieznacznie zwiększone ryzyko, które uwidacznia się w ciągu 5 lat stosowania i zmniejsza się w czasie po odstawieniu tych środków u kobiet przyjmujących HTZ w postaci samych estrogenów lub skojarzenia estrogenów i progestagenów. Z niektórych innych badań, w tym badania WHI, wynika, że stosowanie skojarzonej HTZ może wiązać się z podobnym lub nieznacznie mniejszym ryzykiem (patrz punkt 4.8). Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - HTZ jest związana z 1,3-3-krotnym wzrostem ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), tzn. pojawienia się zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej. Prawdopodobieństwo wystąpienia epizodu jest największe w czasie pierwszego roku leczenia (patrz punkt 4.8). - U pacjentek z rozpoznanymi zaburzeniami zakrzepowymi ryzyko ŻChZZ jest zwiększone. HTZ dodatkowo zwiększa to ryzyko. HTZ w tej grupie pacjentek jest przeciwwskazana (patrz punkt 4.3). - Ogólnie uznawane czynniki ryzyka ŻChZZ to: stosowanie estrogenów, starszy wiek, rozległe operacje chirurgiczne, przedłużone unieruchomienie, otyłość (BMI>30 kg/m2), ciąża, połóg, toczeń rumieniowaty układowy i rak. Brak jednoznacznej opinii dotyczącej możliwej roli żylaków w zwiększaniu ryzyka wystąpienia ŻChZZ. Jak u wszystkich pacjentów po przebytych operacjach należy zachować środki profilaktyczne, mogące zapobiec rozwojowi ŻChZZ. Zleca się czasowe wstrzymanie HTZ na 4 do 6 tygodni przed planowaną operacją i następującym po niej przedłużonym unieruchomieniem. Nie należy ponownie rozpoczynać leczenia do czasu powrotu pacjentki do pełnej aktywności. - U kobiet, u których nie wystąpiła ŻChZZ, ale wystąpiła w młodym wieku u krewnych w pierwszej linii pokrewieństwa można zaproponować badanie przesiewowe po dokładnym rozważeniu jego ograniczeń (badanie przesiewowe ujawnia tylko pewien odsetek zaburzeń zakrzepowych). HTZ jest przeciwwskazana, jeśli zaburzenia zakrzepowe zostaną stwierdzone na podstawie występowania obciążeń rodzinnych lub zaburzenie to określane jest jako ciężkie (np. niedobór antytrombiny, białka S, białka C, lub kombinacja tych zaburzeń). - U kobiet stosujących przewlekle przeciwzakrzepowe produkty lecznicze należy starannie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka związanych ze stosowaniem HTZ. - Wystąpienie ŻChZZ po rozpoczęciu stosowania HTZ wymaga przerwania leczenia. Pacjentka powinna być powiadomiona o konieczności skontaktowania się z lekarzem prowadzącym natychmiast, gdy pojawią się objawy mogące wskazywać na możliwość choroby zakrzepowo- zatorowej (np. bolesny obrzęk kończyny, nagły ból w klatce piersiowej, duszność). Choroba wieńcowa Wyniki randomizowanych kontrolowanych placebo badań nie potwierdziły korzystnego wpływu terapii skojarzonej estrogenowo-progestagenowej lub terapii wyłącznie estrogenami na profilaktykę zawału serca u kobiet z lub bez choroby wieńcowej. Terapia skojarzona estrogenowo-progestagenowa: Podczas leczenia skojarzonego estrogenowo-progestagenowego względne ryzyko choroby wieńcowej jest nieznacznie zwiększone. Ponieważ bezwzględne ryzyko choroby wieńcowej jest silnie uzależnione od wieku, ilość dodatkowych zachorowań na chorobę wieńcową z powodu stosowania leczenia skojarzonego estrogenowo-progestagenowego jest bardzo mała u zdrowych kobiet w wieku okołomenopauzalnym, ale zwiększa się wraz z wiekiem. Terapia wyłącznie estrogenami: Wyniki randomizowanego, kontrolowanego placebo badania wykazały brak zwiększenia ryzyka choroby wieńcowej u kobiet z usuniętą macicą stosujących same estrogeny. Udar niedokrwienny mózgu Terapia skojarzona estrogenowo-progestagenowa oraz samymi estrogenami wiąże się ze zwiększeniem ryzyka udaru niedokrwiennego mózgu do 1,5-krotnie. Względne ryzyko nie zmienia się wraz z wiekiem lub czasem, który upłynął od menopauzy. Jednakże, ponieważ bezwzględne ryzyko udaru jest silnie związane z wiekiem, całkowite ryzyko udaru u kobiet stosujących HTZ będzie się zwiększać wraz z wiekiem (patrz punkt 4.8). Zwiększenie aktywności AlAT Podczas badań klinicznych z zastosowaniem schematu leczenia skojarzonego zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV) za pomocą ombitaswiru/parytaprewiru/rytonawiru oraz dazabuwiru z rybawiryną lub bez rybawiryny, zwiększenie aktywności AlAT ponad 5-krotnie przekraczających górną granicę normy (GGN) występowało istotnie częściej u kobiet stosujących produkty lecznicze zawierające etynyloestradiol, takie jak złożone hormonalne środki antykoncepcyjne. Ponadto, również u pacjentek leczonych glekaprewirem/pibrentaswirem lub sofosbuwirem/welpataswirem/woksylaprewirem, zwiększenie aktywności AlAT obserwowano u kobiet stosujących produkty lecznicze zawierające etynyloestradiol, takie jak złożone hormonalne środki antykoncepcyjne. U kobiet przyjmujących produkty lecznicze zawierające estrogeny inne niż etynyloestradiol, takie jak estradiol, a także ombitaswir/parytaprewir/rytonawir i dazabuwir z rybawiryną lub bez rybawiryny odsetek zwiększenia aktywności AlAT był podobny, jak u kobiet nieprzyjmujących żadnych estrogenów. Jednakże ze względu na ograniczoną liczbę kobiet przyjmujących te inne estrogeny należy zachować ostrożność podczas ich jednoczesnego podawania z następującymi schematami leczenia skojarzonego za pomocą: ombitaswiru/parytaprewiru/rytonawiru i dazabuwiru z rybawiryną lub bez rybawiryny, oraz ze schematem leczenia za pomocą glekaprewiru/pibrentaswiru lub sofosbuwiru/welpataswiru/woksylaprewiru (patrz punkt 4.5). Oponiak Zgłaszano występowanie oponiaków (pojedynczych i mnogich) w związku ze stosowaniem produktu leczniczego Femoston mini. Należy obserwować zgodnie z praktyką kliniczną, czy u pacjentki nie występują objawy przedmiotowe i podmiotowe oponiaków. Jeśli u pacjentki zostanie zdiagnozowany oponiak, należy przerwać leczenie produktem leczniczym Femoston mini (patrz punkt 4.3). Po przerwaniu leczenia obserwowano zmniejszenie się guza. Inne stany kliniczne • Z uwagi na retencję płynów powodowaną przez estrogeny, pacjentki z zaburzeniami czynności serca lub nerek wymagają szczególnego nadzoru. • Kobiety z rozpoznaną wcześniej hipertrójglicerydemią, u których prowadzona jest hormonalna terapia zastępcza, wymagają szczególnego nadzoru. Istnieją pojedyncze doniesienia wystąpienia zapalenia trzustki u tych pacjentek w następstwie znacznego zwiększenia stężenia trójglicerydów pod wpływem leczenia. • Egzogenne estrogeny mogą wywoływać lub nasilać objawy dziedzicznego i nabytego obrzęku naczynioruchowego. • Estrogeny powodują zwiększenie aktywności globuliny wiążącej hormony tarczycy (TBG). Prowadzi to do zwiększenia ogólnej aktywności hormonów tarczycy we krwi, co można stwierdzić, oceniając stężenie jodu związanego z białkiem (PBI), T4 (metodą kolumnową albo radioimmunologiczną) lub T3 (metodą radioimmunologiczną). Odzwierciedleniem zwiększonej aktywności TBG jest zmniejszenie wychwytu T3 na żywicy. Aktywność wolnej T4 i wolnej T3 nie ulega zmianie. Zwiększać może się aktywność innych białek wiążących obecnych we krwi, np. globuliny wiążącej kortykosteroidy (CBG), globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG), co będzie prowadziło do zwiększenia stężenia we krwi odpowiednio: kortykosteroidów i hormonów płciowych. Aktywność hormonów wolnych lub aktywnych biologicznie nie ulega zmianie. Zwiększone mogą być aktywności innych białek osocza (substratu dla angiotensyny, reniny, alfa-1 antytrypsyny, ceruloplazminy). • Stosowanie HTZ nie poprawia funkcji poznawczych. Istnieją pewne dowody o zwiększonym ryzyku otępienia u kobiet rozpoczynających terapię ciągłą skojarzoną lub HTZ samymi estrogenami w wieku powyżej 65 lat. • Produkt leczniczy zawiera laktozę jednowodną i nie powinien być stosowany u pacjentek z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Estrogen i progestagen, które zawiera produkt leczniczy nie działają antykoncepcyjnie.

Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji z innymi produktami leczniczymi. Skuteczność stosowania estrogenów i progestagenów może ulec zmianie: • Metabolizm estrogenów i progestagenów może ulec przyspieszeniu w warunkach jednoczesnego stosowania substancji indukujących aktywność enzymów biorących udział w metabolizmie produktów leczniczych, w szczególności enzymów cytochromu P450, takich jak produkty lecznicze przeciwdrgawkowe (np. fenobarbital, karbamazepina, fenytoina) i przeciwzakaźne (np. ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz). • Rytonawir i nelfinawir pomimo, że znane są jako silne inhibitory, to stosowane równocześnie z hormonami steroidowymi wykazują właściwości indukujące. • Produkty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) mogą nasilać metabolizm estrogenów i progestagenów. • Skutkiem klinicznym zwiększonego metabolizmu estrogenów i progestagenów może być ich słabsze działanie i zmiana częstotliwości i nasilenia krwawień z dróg rodnych. Wpływ HTZ z estrogenami na inne produkty lecznicze Wykazano, że hormonalne środki antykoncepcyjne zawierające estrogeny, gdy są podawane jednocześnie z lamotryginą znacznie zmniejszają jej stężenie w osoczu, ze względu na indukcję glukuronidacji lamotryginy. Może to zmniejszyć kontrolę napadów. Chociaż nie badano potencjalnej interakcji pomiędzy hormonalną terapią zastępczą a lamotryginą, oczekuje się, że istnieje podobna interakcja, która może prowadzić do osłabienia kontroli napadów u kobiet przyjmujących oba produkty lecznicze jednocześnie. Interakcje farmakodynamiczne Podczas badań klinicznych z zastosowaniem schematu leczenia skojarzonego zakażenia HCV za pomocą ombitaswiru/parytaprewiru/rytonawiru oraz dazabuwiru z rybawiryną lub bez rybawiryny, zwiększenie aktywności AlAT ponad 5-krotnie przekraczających górną granicę normy (GGN) występowało istotnie częściej u kobiet stosujących produkty lecznicze zawierające etynyloestradiol, takie jak złożone hormonalne środki antykoncepcyjne. Ponadto, również u pacjentek leczonych glekaprewirem/pibrentaswirem lub sofosbuwirem/welpataswirem/woksylaprewirem, zwiększenie aktywności AlAT obserwowano u kobiet stosujących produkty lecznicze zawierające etynyloestradiol, takie jak złożone hormonalne środki antykoncepcyjne. U kobiet przyjmujących produkty lecznicze zawierające estrogeny inne niż etynyloestradiol, takie jak estradiol, a także ombitaswir/parytaprewir/rytonawir i dazabuwir z rybawiryną lub bez rybawiryny odsetek zwiększenia aktywności AlAT był podobny jak u kobiet nieprzyjmujących żadnych estrogenów. Jednakże ze względu na ograniczoną liczbę kobiet przyjmujących te inne estrogeny należy zachować ostrożność podczas ich jednoczesnego podawania z następującymi schematami leczenia skojarzonego: za pomocą ombitaswiru/parytaprewiru/rytonawiru i dazabuwiru z rybawiryną i bez rybawiryny, za pomocą glekaprewiru lub sofosbuwiru/welpataswiru/woksylaprewiru (patrz punkt 4.4).

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u pacjentek leczonych estradiolem z dydrogesteronem w badaniach klinicznych są: bóle głowy, bóle brzucha, ból i tkliwość piersi oraz bóle pleców. Następujące działania niepożądane obserwowano w czasie badań klinicznych (n=4929), z częstością przedstawioną poniżej. *Działaniom niepożądanym pochodzącym ze zgłoszeń po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu, nie występującym w badaniach klinicznych, przypisano częstość „rzadko”: Często: kandydoza pochwy Niezbyt często: objawy przypominające zapalenie pęcherza moczowego Niezbyt często: zwiększenie wymiarów mięśniaka gładkokomórkowego Rzadko: anemia hemolityczna* Niezbyt często: nadwrażliwość Często: depresja, nerwowość Niezbyt często: zmiana libido Bardzo często: bóle głowy Często: migrena, zawroty głowy Rzadko: oponiak* Rzadko: maceracja powodująca zmniejszenie promienia krzywizny rogówki*, rogówki*, 7 Rzadko: nietolerancja soczewek kontaktowych* Rzadko: zawał serca Niezbyt często: żylna choroba zakrzepowozatorowa, nadciśnienie tętnicze, choroba naczyń obwodowych, żylaki Rzadko: udar mózgu* Bardzo często: bóle brzucha Często: nudności, wymioty, wzdęcia (w tym wiatry) Niezbyt często: niestrawność Niezbyt często: zaburzenia czynności wątroby, niekiedy z żółtaczką, osłabieniem lub złym samopoczuciem i bólami brzucha, choroby pęcherzyka żółciowego Często: skórne reakcje alergiczne (np. wysypka, pokrzywka, świąd) Rzadko: obrzęk naczynioruchowy, plamica naczyniowa, rumień guzowaty*, ostuda lub przebarwienia skórne, które mogą się utrzymywać po zaprzestaniu stosowania produktu leczniczego* Bardzo często: bóle pleców Rzadko: kurcze kończyn dolnych* Bardzo często: bóle i (lub) tkliwość piersi Często: zaburzenia miesiączkowania (w tym plamienia postmenopauzalne, miesiączki acykliczne z przedłużonym krwawieniem, obfite miesiączki krwotoczne, zbyt rzadkie i (lub) brak miesiączki, nieregularne miesiączki, bolesne miesiączkowanie), bóle w obrębie Niezbyt często: powiększenie piersi, zespół napięcia przedmiesiączkowego bóle w obrębie 8 Często: miednicy, upławy Często: stany osłabienia (osłabienie, zmęczenie, ogólne złe samopoczucie), obrzęk obwodowy Często: zwiększenie masy ciała Niezbyt często: zmniejszenie masy ciała d iagnostyczne ciała ciała Ryzyko raka piersi • Odnotowano do 2-krotny wzrost ryzyka zdiagnozowania raka piersi, u kobiet stosujących skojarzoną terapię estrogenowo-progestagenową przez okres dłuższy niż 5 lat. • Zwiększenie ryzyka u kobiet stosujących same estrogeny jest mniejsze niż w przypadku pacjentek stosujących leczenie skojarzone estrogen-progestagen. • Ryzyko jest uzależnione od czasu trwania leczenia (patrz punkt 4.4). • Ryzyko całkowite oszacowane na podstawie wyników największego badania randomizowanego z grupą kontrolną przyjmującą placebo (WHI) i największej metaanalizy prospektywnych badań przedstawiono poniżej. Największa metaanaliza prospektywnych badań epidemiologicznych Oszacowane dodatkowe ryzyko raka piersi po 5 latach leczenia u kobiet z BMI równym 27 (kg/m2) Oszacowane dodatkowe ryzyko raka piersi po 10 latach leczenia u kobiet z BMI równym 27 (kg/m2) 9 Badanie WHI przeprowadzone w USA - dodatkowe ryzyko raka piersi po 5 latach leczenia ‡Jeżeli analizy były ograniczone do kobiet, które nie stosowały HTZ przed rozpoczęciem badania, nie było widocznego wzrostu ryzyka podczas 5 lat leczenia: po 5 latach leczenia ryzyko było większe niż u kobiet nie leczonych. Ryzyko raka endometrium Kobiety po menopauzie z zachowaną macicą Ryzyko raka endometrium wynosi 5 przypadków na każde 1000 kobiet z zachowaną macicą niestosujących HTZ. U kobiet z zachowaną macicą nie jest zalecane stosowanie HTZ samymi estrogenami, ponieważ powoduje to wzrost ryzyka raka endometrium (patrz punkt 4.4). W zależności od czasu trwania leczenia samymi estrogenami i dawki estrogenów wzrost ryzyka raka endometrium różni się w badaniach epidemiologicznych od 5 do 55 dodatkowych przypadków zdiagnozowanych na każde 1000 kobiet w wieku od 50 do 65 lat. Dodanie progestagenu do leczenia samym estrogenem przez przynajmniej 12 dni w cyklu może zapobiec zwiększeniu ryzyka. W badaniu MWS stosowanie przez 5 lat leczenia skojarzonego (metodą sekwencyjną lub ciągłą) nie zwiększyło ryzyka raka endometrium (RR 1,0 (0,8-1,2)). Nowotwór jajnika Stosowanie HTZ obejmującej jedynie estrogeny lub skojarzenie estrogenów z progestagenami wiąże się z nieznacznie zwiększonym ryzykiem rozpoznania nowotworu jajnika (patrz punkt 4.4.). Metaanaliza 52 badań epidemiologicznych wykazała zwiększone ryzyko nowotworu jajnika u kobiet aktualnie stosujących HTZ w porównaniu do kobiet, które nigdy nie stosowały HTZ (RW 1,43%, 95% PU 1,31-1,56). U kobiet w wieku od 50 do 54 lat stosowanie HTZ przez 5 lat może spowodować 1 dodatkowe rozpoznanie na 2000 stosujących. Wśród kobiet w wieku od 50 do 54 lat, które nie stosują HTZ, nowotwór jajnika zostanie rozpoznany w okresie 5 lat u 2 na 2000 kobiet. Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej HTZ jest związana z 1,3-3 krotnym wzrostem względnego ryzyka żylnej choroby zakrzepowo- zatorowej (ŻChZZ), tzn. zakrzepowego zapalenia żył głębokich lub zatorowości płucnej. Stany te występują znacznie częściej w pierwszych 5 latach stosowania HTZ (patrz punkt 4.4). Poniżej wyniki badania WHI: Badanie WHI - dodatkowe ryzyko ŻChZZ po 5 latach leczenia Wyłącznie estrogen, podanie doustne 1 Badanie WHI u kobiet bez macicy, które nie wykazało wzrostu ryzyka raka piersi 2 Badanie u kobiet bez macicy 10 5 0-59 4 2,3 (1,2 – 4,3) 5 (1 - 13) Ryzyko choroby wieńcowej Ryzyko choroby wieńcowej jest nieznacznie większe u pacjentek stosujących złożoną terapię HTZ estrogenowo-progestagenową, w wieku powyżej 60 lat (patrz punkt 4.4). Ryzyko udaru niedokrwiennego mózgu Stosowanie terapii wyłącznie estrogenowej i terapii złożonej estrogenowo-progestagenowej jest związane z do 1,5-krotnym wzrostem względnego ryzyka udaru niedokrwiennego mózgu. Ryzyko udaru krwotocznego nie jest zwiększone w czasie HTZ. Ryzyko względne nie zależy od wieku i czasu trwania leczenia. Ryzyko bazowe jest silnie uzależnione od wieku. Całkowite ryzyko udaru u kobiet stosujących HTZ zwiększy się wraz z wiekiem (patrz punkt 4.4). WHI - badania połączone - dodatkowe ryzyko udaru niedokrwiennego mózgu3 po 5 latach stosowania 5 0-59 8 1,3 (1,1 - 1,6) 3 (1-5) Inne działania niepożądane zgłaszane w związku ze stosowaniem estrogenów i (lub) progestagenów: Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone: Łagodne i złośliwe nowotwory estrogenozależne, np. rak endometrium, rak jajnika. Zwiększenie rozmiaru oponiaka. Zaburzenia układu immunologicznego: Toczeń rumieniowaty układowy. Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: Hipertrójglicerydemia. Zaburzenia układu nerwowego: Możliwa demencja, pląsawica, nasilenie epilepsji. Zaburzenia naczyniowe: Zaburzenia zakrzepowo-zatorowe naczyń tętniczych. Zaburzenia żołądka i jelit: Zapalenie trzustki (u kobiet z wcześniej występującą hipertrójglicerydemią). Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: Rumień wielopostaciowy. Zaburzenia nerek i dróg moczowych: Nietrzymanie moczu. Zaburzenia układu rozrodczego i piersi: Zmiany włóknisto-torbielowate piersi, nadżerki szyjki macicy. 3 brak rozróżnienia pomiędzy udarem z niedokrwienia i wylewem. 11 Wady wrodzone, choroby rodzinne i genetyczne: Nasilenie porfirii. Badania diagnostyczne: Wzrost całkowitego stężenia hormonów tarczycy. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa Tel.: + 48 22 49 21 301; Faks: + 48 22 49 21 309; strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl