Depakine
Dane pochodzą z oficjalnych ulotek i ChPL. Zostały wyodrębnione automatycznie (częściowo z użyciem AI), więc treści mogą być niepełne, przybliżone lub błędne. Wiążący jest zawsze oryginalny dokument. Brak informacji w serwisie nie oznacza, że jej nie ma. To nie jest porada medyczna, ranking ani polecenie leku: o wyborze i dawkowaniu decyduje lekarz lub farmaceuta. Nie odstawiaj leków na własną rękę. W razie nagłego, ciężkiego objawu dzwoń pod 112.
- Podmiot odpowiedzialny
- InPharm Sp. z o.o. import równoległy
- Substancje czynne
- Natrii valproas: 400 mg, 400 mg (400 mg/4 ml)
- Stan bazy na dzień
- 2026-10-22
Dostępne moce i opakowania · 3 pozycje
| Nazwa | Postać | Opakowania | Dostępność |
|---|---|---|---|
| Depakine 400 mg | Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań | 1 fiol. + 1 amp. 4 ml, 4 fiol. + 4 amp. 4 ml | na receptę (Rx) |
| Depakine 400 mg (400 mg/4 ml) | Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań | 1 amp., 4 amp. | na receptę (Rx) |
| Depakine 400 mg (400 mg/4 ml) | Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań | 1 fiol. + 1 amp. 4 ml, 4 fiol. + 4 amp. 4 ml | na receptę (Rx) |
Zamienniki: ta sama substancja, inna moc lub postać · 5 leków
Wspólna lista dla wszystkich mocy na tej stronie (kolejność alfabetyczna według nazwy, to nie jest ranking); produkty o tej samej mocy i grupie postaci są wymienione przy odpowiedniej mocy powyżej.
Zamiennik nie oznacza, że lek można zmienić bez konsultacji: decyzję podejmuje lekarz lub farmaceuta.
| Nazwa | Postać | Substancja | Podmiot odpowiedzialny |
|---|---|---|---|
| Absenor | Tabletki o przedłużonym uwalnianiu | Natrii valproas: 300 mg, 500 mg | Orion Corporation |
| Convival Chrono | Tabletki o przedłużonym uwalnianiu | Natrii valproas: 300 mg, 500 mg | G.L. Pharma GmbH |
| Depakine | Syrop | Natrii valproas 5,764 g | Sanofi Winthrop Industrie |
| Depakine | Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań | Natrii valproas 400 mg/4 ml | Sanofi Winthrop Industrie |
| Depakine | Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań | Natrii valproas: 400 mg (400 mg/4 ml), 400 mg/4 ml | Delfarma Sp. z o.o. |
Stany, przy których zwykle stosuje się tę grupę leków
Kiedy nie stosować (wg ChPL 4.3) wyodrębnione automatycznie
Ulotka poniżej jest dokumentem tego importu równoległego (z rejestru), a ChPL pochodzi z produktu referencyjnego (dopuszczonego do obrotu w Polsce odpowiednika). Opakowanie, ulotka dołączona do opakowania i niektóre dane (np. język, nazwa lub wygląd opakowania) mogą się różnić: sprawdź ulotkę w opakowaniu. Dopasowanie przybliżone (nazwa, postać i substancje czynne), moc produktu referencyjnego mogła być inna. Dawkowanie, dawki maksymalne, ograniczenia wieku i tabele dawkowania nie są przenoszone z produktu referencyjnego; sprawdź je w ulotce importu. Produkt referencyjny: Depakine (numer w rejestrze: 100075064).
Produkt leczniczy Depakine jest przeciwskazany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na sodu walproinian lub którąkolwiek substancję pomocniczą produktu wymienioną w punkcie 6.1.
- Ostre i przewlekłe zapalenie wątroby.
- U pacjentów z przebytym ciężkim zapaleniem wątroby, zwłaszcza polekowym lub u pacjentów z wywiadem rodzinnym świadczącym o ciężkim zapaleniu wątroby.
- Porfiria.
- Jednoczesne stosowanie z meflochiną.
- U pacjentów z zaburzeniami mitochondrialnymi wywołanymi mutacjami genu jądrowego kodującego enzym mitochondrialny - polimerazę γ (POLG), np. u osób z zespołem Alpersa- Huttenlochera, oraz u dzieci w wieku poniżej dwóch lat z podejrzeniem zaburzeń związanych z POLG (patrz punkt 4.4).
- U pacjentów z zaburzeniami cyklu mocznikowego (patrz punkt 4.4).
- U pacjentów z niewyrównanym pierwotnym układowym niedoborem karnityny (patrz punkt 4.4 Pacjenci z ryzykiem hipokarnitynemii).
- Leczenie padaczki: - w ciąży, chyba że nie ma odpowiedniego alternatywnego leczenia (patrz punkty 4.4 oraz 4.6). - u kobiet w wieku rozrodczym, chyba że spełnione są warunki programu zapobiegania ciąży (patrz punkty 4.4 oraz 4.6).
Natrii valproas 400 mg (proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań)
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- brak specjalnych zaleceń (wg dokumentu)
- Termin ważności
- Po rekonstytucji: 24 godzin (po sporządzeniu)
- 3 lata (opakowanie nieotwarte)
- 24 godziny (po sporządzeniu)
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: fiolka, ampułka
- Wygląd
- biały bezbarwny
Lek Depakine to białawy proszek. Rozpuszczalnik jest przezroczystą, bezbarwną cieczą. W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji na temat leku należy zwrócić się do podmiotu odpowiedzialnego lub importera równoległego. źródło: Ulotka, pkt 6, ChPL, pkt 3
- biały bezbarwny
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument: możliwy wpływ lub zalecana ostrożność źródło: „Kierowców i operatorów maszyn należy ostrzec o możliwości wystąpienia senności, zwłaszcza w wypadku stosowania kilku leków przeciwdrgawkowych lub w razie jednoczesnego stosowania innych leków (np. benzodiazepin), które również mogą powodować senność.” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
94 pozycji wyodrębnione przez model AI
- bardzo często: drżenie; nudności
- często: niedokrwistość; trombocytopenia; hiponatremia; zwiększenie masy ciała; stan splątania; halucynacje; agresja; pobudzenie; zaburzenia uwagi; zaburzenia pozapiramidowe; osłupienie (stupor); senność; drgawki; zaburzenia pamięci; ból głowy; oczopląs; zawroty głowy; osłabienie słuchu; krwotok; wymioty; nieprawidłowości dotyczące dziąseł (głównie hiperplazja dziąseł); zapalenie jamy ustnej; bóle żołądka; biegunka; uszkodzenie wątroby; nadwrażliwość; przemijające i (lub) zależne od dawki leku wypadanie włosów; zaburzenia paznokci i łożyska paznokcia; nietrzymanie moczu; nieregularne cykle miesiączkowe
- niezbyt często: leukopenia; pancytopenia; zespół niedostosowanego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH); hiperandrogenizm; nadmierne owłosienie typu męskiego; wirylizm; trądzik; łysienie typu męskiego; zwiększone stężenie androgenu; śpiączka; encefalopatia; letarg; przemijające objawy parkinsonizmu; ataksja; parestezje; nasilone napady drgawkowe; zapalenie naczyń; wysięk opłucnowy (eozynofilowy); zapalenie trzustki; obrzęk naczynioruchowy; wysypka; nieprawidłowości dotyczące włosa (takie jak nieprawidłowa struktura włosów, zmiany w kolorze włosów, nieprawidłowy wzrost włosów); zmniejszenie gęstości mineralnej kości; osteopenia; osteoporoza; złamania; niewydolność nerek; brak miesiączki; hipotermia; obwodowe obrzęki o umiarkowanym nasileniu
- rzadko: zespół mielodysplastyczny; niewydolność szpiku kostnego; aplazja dotycząca krwinek czerwonych; agranulocytoza; niedokrwistość makrocytowa; makrocytemia; niedoczynność tarczycy; hiperamonemia; otyłość; nietypowe zachowanie; nadaktywność psychomotoryczna; zaburzenia uczenia się; przemijające otępienie, związane z przemijającą atrofią mózgu; zaburzenia poznawcze; diplopia; martwica toksycznorozpływna naskórka; zespół Stevensa-Johnsona; rumień wielopostaciowy; zespół ciężkiej nadwrażliwości obejmujący w szczególności wysypkę polekową z eozynofilią oraz objawami ogólnymi (DRESS ang. Drug Rash with Eosinophilia and Systemic Symptoms); układowy toczeń rumieniowaty; rabdomioliza; mimowolne oddawanie moczu; środkomiąższowe zapalenie nerek; zespół Fanconiego; niepłodność męska; zespół policystycznych jajników; zmniejszenie aktywności czynników krzepnięcia (co najmniej jednego); nieprawidłowe wyniki testów krzepnięcia (jak wydłużony czas protrombinowy, wydłużony czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, wydłużony czas trombinowy, wydłużony INR); niedobór biotyny/ niedobór biotynidazy
- częstość nieznana: hipokarnitynemia; hiperpigmentacja; nabyta anomalia Pelgera-Hueta
Ten układ ChPL nie dał się odczytać regułami, więc listę wyodrębnił model językowy (AI) z punktu 4.8; może być niepełna lub błędna, a częstość podano tylko tam, gdzie tekst ją zawiera. Sprawdź w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Dawkowanie wg grup (cytat)
-
- dzieci w wieku do 10 lat zalecana dawka: „• U dzieci w wieku do 10 lat zalecana dawka wynosi zwykle 20-30 mg/kg mc., podawana w powolnym wstrzyknięciu do żyły, a następnie w postaci wlewu ciągłego lub powtarzanego.”
- dorosłych: „• U dorosłych, zalecana dawka początkowa wynosi 10-20 mg/kg mc., podawana w powolnym wystrzyknięciu do żyły przez 5-10 minut, a następnie w postaci wlewu ciągłego.”
- dzieci: „• U dzieci, zalecana dawka początkowa wynosi 15-40 mg/kg mc., podawana w powolnym wystrzyknięciu do żyły, a następnie w postaci wlewu ciągłego.”
- Grupy szczególne (cytat)
-
- (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: Ulotka, pkt 2
Ciąża
„Ciąża Ważna wskazówka dla kobiet - Nie stosować leku Depakine, jeśli pacjentka jest w ciąży, chyba że żadna inna terapia nie jest skuteczna. - Jeśli pacjentka jest w wieku rozrodczym, nie może przyjmować leku Depakine, chyba że stosuje skuteczną metodę kontroli urodzeń (antykoncepcję) przez cały okres leczenia lekiem Depakine. Nie przerywać stosowania leku Depakine ani antykoncepcji, dopóki nie zostanie to omówione z lekarzem. Lekarz prowadzący udzieli dalszych wskazówek.” - (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: Ulotka, pkt 2
Karmienie piersią
„Karmienie piersią Walproinian jest w niewielkim stopniu wydzielany do mleka matki. Należy skonsultować z lekarzem, czy można karmić piersią podczas leczenia. Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn U niektórych pacjentów, podczas leczenia może wystąpić senność, zwłaszcza w przypadku stosowania kilku leków przeciwdrgawkowych lub w przypadku jednoczesnego stosowania benzodiazepin. Przed przystąpieniem do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn pacjent powinien upewnić się, jak reaguje na leczenie. Lek Depakine zawiera sód Lek Depakine zawiera 55,4 mg sodu (głównego składnika soli kuchennej) w 400 mg sodu walproinianiu.” - Pacjenci z zaburzeniem czynności nerek: „Pacjenci z zaburzeniem czynności nerek Lekarz może zadecydować u pacjenta o konieczności modyfikacji dawki.” źródło: Ulotka, pkt 3
- Pacjenci w podeszłym wieku: „Pacjenci w podeszłym wieku Chociaż farmakokinetyka sodu walproinianu u osób w podeszłym wieku jest inna, ma to ograniczone znaczenie kliniczne, ponieważ dawka powinna być dostosowywana w zależności od kontroli napadów.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- źródło: ChPL, pkt 4.2
Zaburzenia czynności nerek
„Zaburzenia czynności nerek U pacjentów z niewydolnością nerek może być konieczne zmniejszenia dawki leku, a u pacjentów poddawanych hemodializie - zwiększenie dawki. Walproinian podlega hemodializie (patrz punkt 4.9). Dawkowanie należy zmodyfikować na podstawie obserwacji klinicznej pacjenta (patrz punkt 4.4).” - Zaburzenia czynności wątroby: „Zaburzenia czynności wątroby Patrz punkty 4.3 i 4.4.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: ChPL, pkt 4.6
Ciąża i kobiety w wieku rozrodczym
„Ciąża i kobiety w wieku rozrodczym Leczenie padaczki • Walproinian jest przeciwwskazany w czasie ciąży, chyba że nie ma odpowiedniego alternatywnego leczenia. • Walproinian jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym, chyba że spełnione są warunki programu zapobiegania ciąży (patrz punkty 4.3 oraz 4.4). Teratogenność i wpływ na rozwój po narażeniu w życiu płodowym Ryzyko narażenia ciąży związane z walproinianem U pacjentek zarówno monoterapia, jak i terapia złożona walproinianem z innymi lekami przeciwpadaczkowymi, podczas ciąży są często związane z nieprawidłowościami występującymi u dziecka.” - źródło: ChPL, pkt 4.6
Karmienie piersią
„Karmienie piersią Walproinian jest wydzielany do mleka matki w zakresie od 1 do 10% stężenia w surowicy. U noworodków/niemowląt karmionych piersią przez leczące się matki wykazano zaburzenia hematologiczne (patrz punkt 4.8). Należy zdecydować o przerwaniu karmienia piersią lub o przerwaniu/wstrzymaniu leczenia produktem Depakine, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia dla pacjentki.” - źródło: ChPL, pkt 4.6
Płodność
„Płodność U kobiet stosujących walproinian zgłaszano brak miesiączki, zespół policystycznych jajników i podwyższony poziom testosteronu (patrz punkt 4.8). Przyjmowanie walproinianu może również zaburzać płodność u mężczyzn (patrz punkt 4.8). Zaburzenia płodności w niektórych przypadkach są przemijające po co najmniej 3 miesiącach od zaprzestania leczenia. Ograniczona liczba opisanych przypadków sugeruje, że znaczące zmniejszenie dawki może pozytywnie wpłynąć na płodność. Jednakże w niektórych innych przypadkach odwracalność niepłodności męskiej była nieznana.”
- Jedzenie, napoje i alkohol (cytat)
-
- jedzenie i napoje: „- Jeśli u pacjenta występuje niedostateczne spożycie karnityny, znajdującej się w mięsie i produktach mlecznych, szczególnie u dzieci poniżej 10 lat.” źródło: Ulotka, pkt 2
- alkohol: „Nie zaleca się picia alkoholu podczas leczenia walproinianem.” źródło: Ulotka, pkt 2, ChPL, pkt 4.4
Z ulotki i ChPL wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed zastosowaniem leku Depakine
Kiedy nie stosować leku Depakine:
Nie należy stosować leku w przypadku:
- jeśli pacjent ma uczulenie na substancję czynną sodu walproinian lub którykolwiek z pozostałych
składników tego leku (wymienionych w punkcie 6),
- jeśli pacjent ma ostre i przewlekłe zapalenie wątroby,
- jeśli pacjent przebył ciężkie zapalenie wątroby, zwłaszcza polekowe lub jeśli wywiad rodzinny u
pacjenta świadczy o ciężkim zapaleniu wątroby,
- jeśli pacjent ma porfirię (bardzo rzadką chorobę metaboliczną),
- jednoczesnego stosowania z meflochiną.
- jeśli u pacjenta występuje wada genetyczna powodująca zaburzenia mitochondrialne (np. pacjenci
z zespołem Alpersa-Huttenlochera),
- jeśli u pacjenta występują zaburzenia metaboliczne, np.: zaburzenia cyklu mocznikowego,
- jeśli u pacjenta występuje niedobór karnityny (bardzo rzadka choroba metaboliczna), który nie jest
leczony,
- padaczki:
- jeśli pacjentka jest w ciąży, chyba że żadna inna terapia nie jest skuteczna,
- jeśli pacjentka jest w wieku rozrodczym, chyba że pacjentka stosuje skuteczną metodę kontroli
urodzeń (antykoncepcję) przez cały okres leczenia lekiem Depakine. Nie należy przerywać
stosowania leku Depakine ani antykoncepcji, dopóki nie zostanie to omówione z lekarzem.
Lekarz prowadzący udzieli dalszych wskazówek (patrz poniżej „Ciąża, karmienie piersią i
wpływ na płodność - Ważna wskazówka dla kobiet”).
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Depakine należy omówić to z lekarzem.
NALEŻY NIEZWŁOCZNIE POINFORMOWAĆ LEKARZA PROWADZĄCEGO:
- W razie nagłego wystąpienia następujących objawów: osłabienie, brak apetytu, senność,
nawracające wymioty i bóle brzucha, żółtaczka (zażółcenie powłok skórnych i białkówek oczu) lub
nawrotu napadów padaczkowych, zwłaszcza podczas pierwszych 6 miesięcy leczenia, należy
niezwłocznie poinformować o tym lekarza prowadzącego.
- Lek Depakine może powodować ciężkie uszkodzenia wątroby kończące się niekiedy zgonem.
Przed rozpoczęciem leczenia i podczas pierwszych 6 miesięcy leczenia należy okresowo
wykonywać laboratoryjne testy czynności wątroby.
Ryzyko uszkodzenia wątroby wzrasta, jeśli lek Depakine jest stosowany przez dzieci w wieku
poniżej 3 lat, osoby stosujące jednocześnie inne leki przeciwpadaczkowe lub chorujące na inne
choroby neurologiczne lub metaboliczne, oraz u osób z padaczką o ciężkim przebiegu.
Dzieciom poniżej 3 lat sodu walproinianu nie należy podawać jednocześnie z salicylanami z
powodu ryzyka toksycznego działania na wątrobę.
- W razie wystąpienia ostrych bólów brzucha należy niezwłocznie poinformować o tym lekarza
prowadzącego. Bardzo rzadko lek Depakine może powodować ciężkie zapalenie trzustki, czasami
kończące się zgonem.
- Jeśli u pacjenta lub jego dziecka stosującego lek Depakine wystąpią problemy z równowagą i
koordynacją, ospałość lub poczucie zmniejszonej czujności, wymioty, należy niezwłocznie
poinformować o tym lekarza prowadzącego. Może to być spowodowane zwiększoną ilością
amoniaku we krwi.
- Niewielka liczba osób stosujących leki przeciwpadaczkowe zawierające sodu walproinian myślała
o tym, aby się skrzywdzić lub zabić. Jeśli kiedykolwiek u pacjenta pojawią się takie myśli, należy
natychmiast skontaktować się z lekarzem prowadzącym.
- W związku z leczeniem walproinianem notowano występowanie ciężkich reakcji skórnych, w
tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, reakcję
polekową z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), rumień wielopostaciowy i obrzęk
naczynioruchowy. Jeśli pacjent zauważy którykolwiek z objawów, związanych z tymi ciężkimi
reakcjami skórnymi, opisanych w punkcie 4, powinien niezwłocznie zgłosić się do lekarza.
Przed rozpoczęciem przyjmowania tego leku należy omówić to z lekarzem:
- Walproinian nie powinien być stosowany u kobiet z padaczką planujących ciążę, poza
przypadkami w których inne leczenie jest nieskuteczne lub nie jest tolerowane. Należy rozważyć
korzyści z zastosowania leku w stosunku do ryzyka przed pierwszym przepisaniem leku lub kiedy
kobieta leczona walproinianem planuje ciążę. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować
skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia.
- Przed rozpoczęciem leczenia, również przed zabiegiem operacyjnym i w przypadku siniaków lub
samoistnych krwawień zaleca się wykonanie badań laboratoryjnych (badanie morfologii krwi z
rozmazem, w tym ocena liczby płytek krwi, czasu krwawienia i testów krzepnięcia).
- Ostrożnie stosować u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek. Lekarz może zalecić mniejszą
dawkę leku.
- Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z układowym toczniem rumieniowatym.
- Jeśli u pacjenta podejrzewane jest jakiekolwiek zaburzenie metaboliczne, zwłaszcza wrodzone
niedobory enzymów, takie jak „zaburzenia cyklu mocznikowego”, ze względu na ryzyko
zwiększenia stężenia amoniaku we krwi.
- U pacjentów leczonych sodu walproinianem może wystąpić zwiększenie masy ciała.
- Jeśli pacjent ma rzadkie zaburzenie zwane „niedoborem enzymu palmitoilotransferazy
karnitynowej II” ze względu na zwiększone ryzyko zaburzeń mięśniowych.
- Nie zaleca się jednoczesnego stosowania antybiotyków z grupy karbapenemów z kwasem
walproinowym (patrz: Lek Depakine a inne leki).
- Sodu walproinian jest wydalany głównie przez nerki, częściowo w formie ciał ketonowych, dlatego
u pacjentów chorych na cukrzycę badanie na obecność ciał ketonowych może dawać wynik
fałszywie dodatni.
- Jeśli w rodzinie pacjenta występuje lub lekarz podejrzewa, że występuje wada genetyczna
spowodowana przez zaburzenia mitochondrialne, ze względu na ryzyko uszkodzenia wątroby.
- Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpadaczkowych, podczas stosowania tego leku
może nasilić się ciężkość lub częstość napadów drgawkowych. W razie nasilenia się napadów
drgawkowych należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.
- Jeśli u pacjenta występuje niedostateczne spożycie karnityny, znajdującej się w mięsie i produktach
mlecznych, szczególnie u dzieci poniżej 10 lat.
- Jeśli u pacjenta występuje niedobór karnityny i przyjmuje karnitynę.
- Jeśli u pacjenta po przyjęciu walproinianu kiedykolwiek wystąpiła ciężka wysypka skórna lub
złuszczanie się skóry, powstawanie pęcherzy i (lub) owrzodzenia jamy ustnej.
Lek Depakine a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta obecnie lub
ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje przyjmować.
Niektóre leki mogą wpływać na działanie sodu walproinianu, jak również walproinian może wywierać
wpływ na działanie innych leków.
Są to następujące leki:
- leki neuroleptyczne, w tym kwetiapina, olanzapina (stosowane w leczeniu zaburzeń
psychotycznych);
- leki stosowane w leczeniu depresji, inhibitory MAO;
- benzodiazepiny, stosowane w leczeniu bezsenności i zaburzeń lękowych;
- inne leki stosowane w leczeniu padaczki, w tym fenobarbital, fenytoina, prymidon, lamotrygina,
karbamazepina, felbamat, topiramat, rufinamid;
- kanabidiol (stosowany w leczeniu padaczki oraz w innym wskazaniu);
- niektóre leki przeciwzakaźne, które zawierają piwalan (takie jak piwampicylina, adefowiru
dipiwoksyl);
- metotreksat (stosowany w leczeniu raka oraz chorób zapalnych);
- zydowudyna, rytonawir i lopinawir (stosowane w leczeniu infekcji wirusem HIV i w leczeniu
AIDS);
- meflochina (stosowana w leczeniu i zapobieganiu malarii);
- salicylany (kwas acetylosalicylowy);
- leki przeciwzakrzepowe;
- cymetydyna (stosowana w leczeniu owrzodzenia żołądka);
- erytromycyna, ryfampicyna;
- karbapenemy (antybiotyki stosowane w leczeniu zakażeń bakteryjnych);
- cholestyramina (stosowana do obniżenia stężenia cholesterolu we krwi);
- propofol (stosowany do znieczulenia ogólnego);
- nimodypina;
- leki zawierające estrogen (w tym niektóre środki antykoncepcyjne);
- metamizol (stosowany w leczeniu bólu i gorączki);
- klozapina (stosowana w leczeniu chorób psychicznych).
Te leki mogą wpływać na działanie sodu walproinianu i odwrotnie. U pacjenta może być konieczne
dostosowanie dawki poszczególnych leków lub zastosowanie innych leków. O tych zmianach w
leczeniu lekarz poinformuje pacjenta.
Lekarz udzieli również dodatkowych informacji o lekach, które podczas jednoczesnego stosowania z
walproinianem należy stosować z ostrożnością lub których należy unikać w czasie leczenia lekiem
Depakine.
Lek Depakine z jedzeniem, piciem i alkoholem
Nie zaleca się picia alkoholu podczas leczenia walproinianem.
Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność
Ciąża
Ważna wskazówka dla kobiet
- Nie stosować leku Depakine, jeśli pacjentka jest w ciąży, chyba że żadna inna terapia nie jest
skuteczna.
- Jeśli pacjentka jest w wieku rozrodczym, nie może przyjmować leku Depakine, chyba że stosuje
skuteczną metodę kontroli urodzeń (antykoncepcję) przez cały okres leczenia lekiem Depakine.
Nie przerywać stosowania leku Depakine ani antykoncepcji, dopóki nie zostanie to omówione z
lekarzem. Lekarz prowadzący udzieli dalszych wskazówek.
Ryzyko przyjmowania walproinianu w czasie ciąży (niezależnie od choroby, w leczeniu której stosuje
się walproinian)
- Należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem prowadzącym, jeśli pacjentka planuje ciążę lub
jest w ciąży.
- Stosowanie walproinianu w czasie ciąży niesie ze sobą ryzyko. Im większa dawka, tym większe
ryzyko, ale żadna dawka nie jest od niego wolna, również gdy walproinian jest stosowany w
skojarzeniu z innymi lekami na padaczkę.
- Walproinian może spowodować poważne wady wrodzone i wpływać na fizyczny i psychiczny
rozwój dziecka po urodzeniu.
- Do najczęściej występujących wad wrodzonych należą: rozszczep kręgosłupa (gdy kości
kręgosłupa nie są prawidłowo rozwinięte); wady rozwojowe twarzy i czaszki; wady rozwojowe
serca, nerek, dróg moczowych i narządów płciowych, wady kończyn i wiele powiązanych wad
rozwojowych obejmujących kilka narządów i części ciała. Wady wrodzone mogą powodować
niepełnosprawność, która może być znaczna.
- U dzieci narażonych w życiu płodowym na walproinian notowano problemy ze słuchem lub
głuchotę.
- U dzieci narażonych w życiu płodowym na walproinian notowano występowanie wad
rozwojowych oka razem z innymi wadami wrodzonymi. Wady rozwojowe oka mogą wpływać na
widzenie.
- U pacjentki przyjmującej walproinian podczas ciąży występuje zwiększone ryzyko urodzenia
dziecka z wadami wrodzonymi wymagającymi leczenia. Walproinian stosowany jest już przez
wiele lat, stąd wiadomo, że w grupie dzieci matek przyjmujących walproinian około 11 dzieci na
100 będzie miało wady wrodzone. Dla porównania wady takie stwierdza się u 2-3 dzieci na każde
100 urodzonych przez kobiety nie mające padaczki.
- Szacuje się, że do 30-40% dzieci w wieku przedszkolnym, których matki przyjmowały walproinian
w czasie ciąży, może wykazywać problemy wczesnorozwojowe. Dzieci dotknięte chorobą mogą
później zaczynać chodzić i mówić, być mniej sprawne intelektualnie niż inne dzieci, mogą mieć
problemy językowe oraz kłopoty z pamięcią.
- U dzieci narażonych w życiu płodowym na walproinian częściej rozpoznaje się różne zaburzenia
ze spektrum autyzmu. Niektóre dowody wskazują na występowanie u tych dzieci zwiększonego
ryzyka rozwoju deficytu uwagi (zespół nadpobudliwości psychoruchowej - ADHD, ang. attention
deficit hyperactivity disorder).
- U pacjentki przyjmującej walproinian podczas ciąży dziecko może mieć mniejszą masę ciała po
urodzeniu niż oczekiwana dla wieku ciążowego. U kobiet stosujących walproinian około 11-15
dzieci na każde 100 może mieć masę ciała mniejszą niż oczekiwana dla wieku ciążowego. Dla
porównania, dotyczy to około 5-10 dzieci na każde 100 urodzonych przez kobiety w populacji
ogólnej.
- Przed przepisaniem tego leku, lekarz prowadzący wyjaśni pacjentce, co może zagrażać dziecku,
jeśli pacjentka zajdzie w ciążę podczas przyjmowania walproinianu. Jeśli pacjentka stosująca ten
lek zdecyduje, że chce mieć dziecko, nie powinna samodzielnie przerywać stosowania leku ani
antykoncepcji, dopóki nie omówi tego z lekarzem prowadzącym.
- Niektóre środki antykoncepcyjne (tabletki antykoncepcyjne zawierające estrogen) mogą
zmniejszać stężenie walproinianu we krwi. Należy omówić z lekarzem metodę antykoncepcji
(kontroli urodzeń), która będzie najbardziej odpowiednia dla pacjentki.
- Rodzice lub opiekunowie dziewczynek leczonych walproinianem, powinni skontaktować się z
lekarzem prowadzącym, gdy u ich dziecka wystąpi miesiączka.
- Należy zapytać lekarza o przyjmowanie kwasu foliowego w okresie starań o dziecko. Kwas
foliowy może zmniejszyć ogólne ryzyko rozszczepu kręgosłupa oraz wczesnego poronienia, które
dotyczy wszystkich ciąż. Jest jednak mało prawdopodobne, by stosowanie kwasu foliowego
zmniejszało ryzyko wad wrodzonych związanych z leczeniem walproinianem.
Należy wybrać z poniżej opisanych sytuacji, tę która odnosi się do pacjentki i zapoznać się z
informacjami:
- ROZPOCZĘCIE LECZENIA LEKIEM DEPAKINE
- KONTYNUACJA LECZENIA LEKIEM DEPAKINE BEZ STARAŃ O DZIECKO
- KONTYNUACJA LECZENIA LEKIEM DEPAKINE Z UWZGLĘDNIENIEM STARANIA
SIĘ O DZIECKO
- ZAJŚCIE W CIĄŻĘ PODCZAS KONTYNUACJI LECZENIA LEKIEM DEPAKINE
ROZPOCZĘCIE LECZENIA LEKIEM DEPAKINE
Jeśli lek Depakine przepisywany jest po raz pierwszy, lekarz prowadzący wyjaśni zagrożenia dla
nienarodzonego dziecka, jeśli pacjentka zajdzie w ciążę. Pacjentka w wieku rozrodczym powinna
upewnić się, że przez cały okres leczenia lekiem Depakine nieprzerwanie stosuje skuteczną metodę
antykoncepcji. Jeśli pacjentka potrzebuje porady na temat antykoncepcji, powinna skonsultować się z
lekarzem lub poradnią planowania rodziny.
Istotne informacje
- Przed rozpoczęciem stosowania leku Depakine pacjentka powinna upewnić się, że nie jest w ciąży
za pomocą testu ciążowego, którego wynik zostanie potwierdzony przez lekarza prowadzącego.
- Pacjentka powinna stosować skuteczną metodę kontroli urodzeń (antykoncepcję) przez cały okres
leczenia lekiem Depakine.
- Należy omówić z lekarzem prowadzącym właściwą metodę kontroli urodzeń (antykoncepcję).
Lekarz prowadzący udzieli pacjentce informacji na temat zapobiegania ciąży i może skierować do
specjalisty w celu uzyskania porady na temat kontroli urodzeń.
- Należy regularnie (przynajmniej raz w roku) odbywać wizytę u specjalisty doświadczonego w
leczeniu padaczki. Podczas tej wizyty lekarz prowadzący upewni się, że pacjentka została dobrze
poinformowana i zrozumiała wszystkie zagrożenia i porady związane ze stosowaniem
walproinianu podczas ciąży.
- Jeśli pacjentka planuje mieć dziecko, powinna poinformować o tym lekarza.
- Jeśli pacjentka jest w ciąży lub podejrzewa, że może być w ciąży, powinna natychmiast
poinformować o tym lekarza.
KONTYNUACJA LECZENIA LEKIEM DEPAKINE BEZ STARAŃ O DZIECKO
Jeśli pacjentka kontynuuje leczenie lekiem Depakine i nie planuje ciąży, musi mieć pewność, że
stosuje skuteczną metodę antykoncepcji nieprzerwanie przez cały okres leczenia lekiem Depakine.
Jeśli pacjentka potrzebuje porady na temat antykoncepcji, powinna skonsultować się z lekarzem lub
poradnią planowania rodziny.
Istotne informacje
- Pacjentka powinna stosować skuteczną metodę kontroli urodzeń (antykoncepcję) przez cały okres
leczenia lekiem Depakine.
- Należy omówić z lekarzem prowadzącym antykoncepcję (metodę kontroli urodzeń). Lekarz
prowadzący udzieli pacjentce informacji na temat zapobiegania ciąży i może skierować do
specjalisty w celu uzyskania porady na temat kontroli urodzeń.
- Należy regularnie (przynajmniej raz w roku) odbywać wizytę u specjalisty doświadczonego w
leczeniu padaczki. Podczas tej wizyty lekarz prowadzący upewni się, że pacjentka została dobrze
poinformowana i zrozumiała wszystkie zagrożenia i porady związane ze stosowaniem
walproinianu podczas ciąży.
- Jeśli pacjentka planuje mieć dziecko, powinna poinformować o tym lekarza.
- Jeśli pacjentka jest w ciąży lub podejrzewa, że może być w ciąży, powinna natychmiast
poinformować o tym lekarza.
KONTYNUACJA LECZENIA LEKIEM DEPAKINE Z UWZGLĘDNIENIEM STARANIA
SIĘ O DZIECKO
Jeśli pacjentka planuje mieć dziecko, powinna najpierw umówić wizytę u lekarza prowadzącego.
Nie przerywać stosowania leku Depakine ani antykoncepcji, dopóki nie zostanie to omówione z
lekarzem prowadzącym. Lekarz prowadzący udzieli dalszych wskazówek.
U dzieci urodzonych przez matki, które przyjmowały walproinian, występuje duże ryzyko wad
wrodzonych oraz problemów dotyczących rozwoju, mogących znacząco upośledzać dziecko. Lekarz
prowadzący skieruje pacjentkę do specjalisty doświadczonego w leczeniu padaczki, aby można było
odpowiednio wcześnie ocenić alternatywne możliwości leczenia. Specjalista może podjąć działania
umożliwiające jak najlepszy przebieg ciąży i maksymalnie ograniczy ryzyko dla matki i
nienarodzonego dziecka.
Specjalista prowadzący może zdecydować o zmianie dawki leku Depakine, o zamianie na inny lek,
lub o przerwaniu leczenia lekiem Depakine, na długo przed zajściem w ciążę – aby upewnić się, że
choroba jest stabilna.
Należy zapytać lekarza o przyjmowanie kwasu foliowego w okresie starań o dziecko. Kwas foliowy
może zmniejszyć ogólne ryzyko rozszczepu kręgosłupa oraz wczesnego poronienia, które dotyczy
wszystkich ciąż. Jest jednak mało prawdopodobne, by stosowanie kwasu foliowego zmniejszyło
ryzyko wad wrodzonych związanych z leczeniem walproinianem.
Istotne informacje
- Nie przerywać leczenia lekiem Depakine, chyba że zdecydował tak lekarz.
- Nie przerywać stosowanych metod kontroli urodzeń (antykoncepcji) przed rozmową z lekarzem
prowadzącym oraz wspólnym wypracowaniem planu postępowania, który zapewni kontrolę stanu
pacjentki oraz zmniejszy zagrożenia dla dziecka.
- W pierwszej kolejności należy umówić wizytę z lekarzem prowadzącym. Podczas tej wizyty lekarz
prowadzący upewni się, że pacjentka została dobrze poinformowana i zrozumiała wszystkie
zagrożenia i porady związane ze stosowaniem walproinianu podczas ciąży.
- Lekarz prowadzący spróbuje zamiany na inny lek lub przerwie leczenie lekiem Depakine na długo
przed zajściem w ciążę.
- Jeśli pacjentka jest w ciąży lub podejrzewa, że może być w ciąży, powinna umówić pilną wizytę u
lekarza prowadzącego.
ZAJŚCIE W CIĄŻĘ PODCZAS KONTYNUACJI LECZENIA LEKIEM DEPAKINE
Nie przerywać leczenia lekiem Depakine, dopóki nie zostanie to omówione z lekarzem prowadzącym,
ponieważ stan zdrowia pacjentki może się pogorszyć. Jeśli pacjentka jest w ciąży lub podejrzewa, że
może być w ciąży, powinna umówić pilną wizytę u lekarza prowadzącego. Lekarz prowadzący udzieli
pacjentce dalszych wskazówek.
U dzieci urodzonych przez matki, które przyjmowały walproinian, występuje duże ryzyko wad
wrodzonych oraz problemów dotyczących rozwoju, mogących znacząco upośledzać dziecko.
Pacjentka zostanie skierowana do specjalisty doświadczonego w leczeniu padaczki, aby ocenić
alternatywne możliwości leczenia.
W wyjątkowych okolicznościach, kiedy lek Depakine jest jedyną dostępną możliwością leczenia w
czasie ciąży, pacjentka będzie bardzo dokładnie monitorowana, zarówno pod względem leczenia
choroby podstawowej, jak i rozwoju dziecka. Pacjentka i jej partner otrzymają poradę i wsparcie
dotyczące ciąży narażonej na walproinian.
Należy zapytać lekarza o przyjmowanie kwasu foliowego. Kwas foliowy może zmniejszać ogólne
ryzyko rozszczepu kręgosłupa oraz wczesnego poronienia, które dotyczy wszystkich ciąż. Jest jednak
mało prawdopodobne, by stosowanie kwasu foliowego zmniejszyło ryzyko wad wrodzonych
związanych z leczeniem walproinianem.
Istotne informacje
- Jeśli pacjentka jest w ciąży lub podejrzewa, że może być w ciąży, powinna umówić pilną wizytę u
lekarza prowadzącego.
- Nie przerywać leczenia lekiem Depakine, chyba że zdecydował tak lekarz.
- Pacjentka powinna się upewnić, że została skierowana do specjalisty doświadczonego w leczeniu
padaczki, w celu oceny konieczności zastosowania alternatywnych metod leczenia.
- Pacjentka musi uzyskać poradę na temat ryzyka stosowania leku Depakine podczas ciąży, w tym
jego działania teratogennego (powodującego wady wrodzone) i zaburzeń rozwoju fizycznego i
psychicznego u dzieci.
- Pacjentka powinna się upewnić, że została skierowana do specjalisty zajmującego się
monitorowaniem prenatalnym w celu wykrycia ewentualnego wystąpienia wad rozwojowych.
U noworodków matek, które stosowały lek Depakine w czasie ciąży, mogą wystąpić zaburzenia
krzepnięcia krwi, hipoglikemia, niedoczynność tarczycy, a także objawy odstawienia takie jak:
pobudzenie, drażliwość, nadpobudliwość, drżenia mięśni, drgawki, problemy z karmieniem.
Należy zapoznać się z poradnikiem dla pacjentki, otrzymanym od lekarza prowadzącego.
Lekarz prowadzący omówi formularz corocznego potwierdzenia o zapoznaniu się z ryzykiem i
poprosi pacjentkę o jego podpisanie i zachowanie. Pacjentka otrzyma również kartę pacjenta od
farmaceuty dla przypomnienia o ryzyku stosowania walproinianu w ciąży.
Ważna wskazówka dla pacjentów płci męskiej
Możliwe ryzyko związane z przyjmowaniem walproinianu w ciągu 3 miesięcy przed poczęciem dziecka
Przeprowadzone badanie sugeruje możliwe ryzyko zaburzeń ruchowych i zaburzeń rozwoju
psychicznego (problemów z rozwojem we wczesnym dzieciństwie) u dzieci, których ojcowie byli
leczeni walproinianem w okresie 3 miesięcy przed poczęciem. W tym badaniu takie zaburzenia miało
około 5 na 100 dzieci, których ojcowie byli leczeni walproinianem, w porównaniu z około 3 na 100
dzieci mężczyzn leczonych lamotryginą lub lewetyracetamem (innymi lekami, które mogą być
stosowane w leczeniu choroby występującej u pacjenta). Ryzyko u dzieci, których ojcowie przerwali
leczenie walproinianem co najmniej 3 miesiące (czas potrzebny do wytworzenia nowych plemników)
przed poczęciem, nie jest znane. Badanie ma ograniczenia i dlatego nie jest jasne, czy sugerowane
przez to badanie zwiększone ryzyko zaburzeń rozwoju ruchowego i psychicznego jest spowodowane
przez walproinian. Badanie nie było wystarczająco duże, aby pokazać, jakiego konkretnego rodzaju
zaburzeń ruchowych i zaburzeń rozwoju psychicznego u dzieci dotyczy to ryzyko.
W ramach środków ostrożności lekarz omówi z pacjentem:
- możliwe ryzyko u dzieci, których ojcowie byli leczeni walproinianem;
- konieczność rozważenia stosowania skutecznej kontroli urodzeń (antykoncepcji) przez pacjenta i
jego partnerkę w trakcie leczenia i przez 3 miesiące po jego zakończeniu;
- konieczność konsultacji z lekarzem podczas planowania poczęcia dziecka oraz przed odstawieniem
antykoncepcji;
- możliwość zastosowania innych metod leczenia choroby, w zależności od indywidualnej sytuacji.
Nie należy oddawać nasienia podczas przyjmowania walproinianu i przez 3 miesiące po jego
odstawieniu.
W razie planowania potomstwa należy omówić to z lekarzem.
Jeśli partnerka pacjenta zajdzie w ciążę podczas stosowania przez pacjenta walproinianu w okresie 3
miesięcy przed poczęciem i pacjent będzie miał związane z tym pytania, powinien skontaktować się z
lekarzem. Nie należy przerywać leczenia bez konsultacji z lekarzem. Jeśli pacjent przerwie leczenie,
objawy mogą się nasilić.
Pacjent powinien regularnie odbywać wizyty u lekarza przepisującego lek. Podczas takiej wizyty
lekarz omówi z pacjentem środki ostrożności związane ze stosowaniem walproinianu oraz możliwość
zastosowania innych metod leczenia jego choroby, w zależności od indywidualnej sytuacji pacjenta.
Należy zapoznać się z poradnikiem dla pacjenta otrzymanym od lekarza prowadzącego. Pacjent
otrzyma również kartę pacjenta od farmaceuty dla przypomnienia o możliwym ryzyku związanym ze
stosowaniem walproinianu.
Karmienie piersią
Walproinian jest w niewielkim stopniu wydzielany do mleka matki. Należy skonsultować z lekarzem,
czy można karmić piersią podczas leczenia.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
U niektórych pacjentów, podczas leczenia może wystąpić senność, zwłaszcza w przypadku stosowania
kilku leków przeciwdrgawkowych lub w przypadku jednoczesnego stosowania benzodiazepin. Przed
przystąpieniem do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn pacjent powinien upewnić się, jak reaguje
na leczenie.
Lek Depakine zawiera sód
Lek Depakine zawiera 55,4 mg sodu (głównego składnika soli kuchennej) w 400 mg sodu
walproinianiu. Odpowiada to 2,77% maksymalnej zalecanej dobowej dawki sodu w diecie u osób
dorosłych.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek Depakine może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one
wystąpią. Pacjenci jednak mogą wymagać odpowiedniego leczenia w przypadku wystąpienia
niektórych działań niepożądanych.
Jeśli u pacjenta wystąpi którekolwiek z następujących ciężkich działań niepożądanych, należy
niezwłocznie skontaktować się z lekarzem, ponieważ pacjent może pilnie potrzebować pomocy
medycznej:
- Śpiączka, encefalopatia (uszkodzenia mózgu), letarg (stan bezwładu i braku reakcji na bodźce),
zmiany w zachowaniu związane, lub nie, z większą częstością napadów padaczkowych lub ich
cięższym przebiegiem, zwłaszcza w wypadku jednoczesnego stosowania fenobarbitalu lub podczas
nagłego zwiększenia dawki leku Depakine
- Splątanie, osłabienie, zawroty głowy, nudności, wymioty, które mogą być spowodowane
obniżonym stężeniem sodu we krwi lub stanem zwanym „SIADH” (SIADH, ang. Syndrome of
Inappropriate Secretion of ADH) lub zespołem nieprawidłowego wydzielania hormonu
antydiuretycznego
- Problemy z równowagą i koordynacją, ospałość lub poczucie zmniejszonej czujności, połączone z
wymiotami. Może to być spowodowane zwiększoną ilością amoniaku we krwi (hiperamonemia)
- Wzrost liczby i nasilenia drgawek
- Skrajne zmęczenie, osłabienie, brak apetytu, senność, nawracające wymioty i bóle brzucha, silny
ból nadbrzusza, nudności, żółtaczka (zażółcenie powłok skórnych i białkówek oczu), obrzęk nóg
lub zwiększenie częstości napadów padaczkowych, lub ogólne złe samopoczucie – objawy te mogą
świadczyć o uszkodzeniu wątroby lub trzustki
- Reakcje alergiczne, które mogą objawiać się jako:
- Pęcherze z odwarstwieniem się skóry (powstawanie pęcherzy, łuszczenie się lub krwawienie z
różnych części ciała w tym na wargach, oczach, w jamie ustnej, nosie, narządach płciowych,
dłoniach lub stopach) z wysypką lub bez, czasami z objawami grypopodobnymi, takimi jak
gorączka, dreszcze lub ból mięśni – mogą to być objawy stanów określanych jako „martwica
toksyczno-rozpływna naskórka” lub „zespół Stevensa-Johnsona”
- Wysypka skórna lub zmiany skórne z różowym/czerwonym pierścieniem i bladym środkiem,
który może być swędzący, łuszczący się lub wypełniony płynem. Wysypka może pojawić się
zwłaszcza na dłoniach lub podeszwach stóp. Mogą to być objawy choroby o nazwie „rumień
wielopostaciowy”
- Opuchlizna wywołana alergią z bolesnymi, swędzącymi obrzękami (najczęściej wokół oczu,
warg, gardła, a czasami dłoni i stóp) – mogą to być objawy „obrzęku naczynioruchowego”
- Zespół z wysypką skórną, gorączką, powiększeniem węzłów chłonnych i możliwym
uszkodzeniem innych narządów – mogą to być objawy stanu o nazwie „DRESS” lub wysypki
polekowej z eozynofilią i objawami ogólnymi
- Zaburzenia krzepnięcia krwi potwierdzone w badaniach, które mogą powodować samoistne siniaki
i krwawienia
- Znaczne zmniejszenie liczby białych krwinek lub niewydolność szpiku kostnego wykazane w
badaniach krwi, czasami objawiające się gorączką i trudnościami w oddychaniu
- Niedoczynność tarczycy, która może powodować zmęczenie lub przyrost masy ciała
- Ból stawów, gorączka, zmęczenie, wysypka. Mogą to być objawy tocznia rumieniowatego
układowego
- Drżenia, zaburzenia chodu, sztywność mięśni, zaburzenie koordynacji ruchów ciała (parkinsonizm,
zaburzenia pozapiramidowe, ataksja)
- Ból i osłabienie mięśni (rabdomioliza – rozpad mięśni prążkowanych)
- Trudności w oddychaniu, ból lub uczucie ucisku w klatce piersiowej (zwłaszcza podczas
wdechu), duszność i suchy kaszel z powodu gromadzenia się płynu wokół płuc (wysięk
opłucnowy)
- Choroba nerek (niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek), która może objawiać się
zmniejszonym wydalaniem moczu
Jeśli którekolwiek z poniższych działań niepożądanych nasili się lub utrzymuje dłużej niż przez
kilka dni, należy o tym powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie; może być konieczne wdrożenie
leczenia.
Działania niepożądane przedstawiono zgodnie z następującą klasyfikacją częstości występowania:
Bardzo często (mogą wystąpić częściej niż u 1 na 10 osób):
- drżenie
- nudności
Często (mogą wystąpić nie częściej niż u 1 na 10 osób):
- niedokrwistość (zmniejszenie liczby czerwonych krwinek), trombocytopenia (zmniejszenie liczby
płytek krwi, co zwiększa ryzyko krwawienia i powstawania siniaków)
- osłupienie (stupor), senność, drgawki, zaburzenia pamięci, ból głowy, oczopląs (szybkie,
niekontrolowane ruchy gałek ocznych), zawroty głowy (mogą wystąpić w ciągu kilku minut po
podaniu dożylnymi zwykle samoistnie ustępują po kilku minutach)
- osłabienie słuchu
- wymioty, bóle żołądka, biegunka (częsta niektórych pacjentów na początku leczenia) przemijająca
zwykle po kilku dniach bez konieczności przerywania leczenia
- nieprawidłowości dotyczące dziąseł (głównie przerost dziąseł), zapalenie jamy ustnej
- przemijające i (lub) zależne od dawki leku wypadanie włosów, zaburzenia paznokci i łożyska
paznokcia
- zwiększenie masy ciała, które należy obserwować, gdyż wiąże się z zespołem policystycznych
jajników
- nieregularne cykle miesiączkowe
- stan splątania (dezorientacja), omamy, agresja, pobudzenie, zaburzenia uwagi
- nietrzymanie moczu
Niezbyt często (mogą wystąpić nie częściej niż u 1 na 100 osób):
- leukopenia (znaczne zmniejszenie liczby leukocytów we krwi), pancytopenia (znaczne
zmniejszenie liczby komórek krwi, co może powodować osłabienie, łatwe powstawanie siniaków
lub sprzyjać zakażeniom)
- uczucie mrowienia i drętwienia dłoni lub stóp
- wysypka, nieprawidłowości dotyczące włosa (takie jak nieprawidłowa struktura włosów, zmiany w
kolorze włosów, nieprawidłowy wzrost włosów)
- zmniejszenie gęstości mineralnej kości, osteopenia, osteoporoza oraz złamania u pacjentów
długotrwale stosujących lek Depakine
- hiperandrogenizm (nadmierne owłosienie typu męskiego, wirylizm, trądzik, łysienie typu męskiego
i (lub) podwyższone stężenie androgenu)
- zapalenie naczyń
- obniżona temperatura ciała, obrzęki stóp i nóg o umiarkowanym nasileniu
- brak miesiączki
Rzadko (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 na 1000 osób):
- niedokrwistość makrocytowa (mała liczba czerwonych ciałek we krwi), makrocytemia
(nieprawidłowe zwiększenie rozmiaru krwinek czerwonych)
- niedobór biotyny/ niedobór biotynidazy
- oddawanie dużej ilości moczu i uczucie pragnienia (zespół Fanconiego)
- mimowolne oddawanie moczu (moczenie nocne)
- otyłość
- niepłodność męska jest zazwyczaj przemijająca po przerwaniu leczenia i może być przemijająca po
zmniejszeniu dawki. Nie należy przerywać leczenia bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem
- zespół policystycznych jajników
- nietypowe zachowanie, nadaktywność psychomotoryczna, zaburzenia uczenia się (obserwowane u
dzieci i młodzieży)
- przemijające otępienie, związane z przemijającą atrofią mózgu, zaburzenia poznawcze, podwójne
widzenie
Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych):
- zaburzenia wrodzone oraz choroby rodzinne i (lub) genetyczne
- zmniejszenie stężenia karnityny (widoczne w badaniach krwi i mięśni)
- ciemniejsze obszary skóry i błon śluzowych (hiperpigmentacja)
Dodatkowe działania niepożądane u dzieci
Niektóre działania niepożądane walproinianu występują częściej lub mają cięższy przebiegu dzieci
niż u osób dorosłych. Obejmują one uszkodzenie wątroby, zapalenie trzustki, agresję, pobudzenie,
zaburzenia uwagi, nieprawidłowe zachowanie, nadpobudliwość i zaburzenia uczenia się.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można zgłaszać
bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych
Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych,
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309,
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
Produkt leczniczy Depakine jest przeciwskazany w następujących przypadkach:
• Nadwrażliwość na sodu walproinian lub którąkolwiek substancję pomocniczą produktu
wymienioną w punkcie 6.1.
• Ostre i przewlekłe zapalenie wątroby.
• U pacjentów z przebytym ciężkim zapaleniem wątroby, zwłaszcza polekowym lub u pacjentów
z wywiadem rodzinnym świadczącym o ciężkim zapaleniu wątroby.
• Porfiria.
• Jednoczesne stosowanie z meflochiną.
• U pacjentów z zaburzeniami mitochondrialnymi wywołanymi mutacjami genu jądrowego
kodującego enzym mitochondrialny - polimerazę γ (POLG), np. u osób z zespołem Alpersa-
Huttenlochera, oraz u dzieci w wieku poniżej dwóch lat z podejrzeniem zaburzeń związanych z
POLG (patrz punkt 4.4).
• U pacjentów z zaburzeniami cyklu mocznikowego (patrz punkt 4.4).
• U pacjentów z niewyrównanym pierwotnym układowym niedoborem karnityny (patrz punkt 4.4
Pacjenci z ryzykiem hipokarnitynemii).
• Leczenie padaczki:
- w ciąży, chyba że nie ma odpowiedniego alternatywnego leczenia (patrz punkty 4.4 oraz
4.6).
- u kobiet w wieku rozrodczym, chyba że spełnione są warunki programu zapobiegania
ciąży (patrz punkty 4.4 oraz 4.6).
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
W rzadkich przypadkach rozpoczęcie leczenia lekiem przeciwpadaczkowym może powodować u
pacjenta zwiększenie częstości napadów padaczkowych lub wystąpienie nowego typu napadów. W
przypadku walproinianu, dotyczy to głównie zmiany jednocześnie stosowanego innego leku
przeciwpadaczkowego lub interakcji farmakokinetycznej (patrz punkt 4.5.), toksyczności (choroby
wątroby lub encefalopatia - patrz punkt 4.8.) lub przedawkowania.
Specjalne ostrzeżenia
Ciężkie uszkodzenie wątroby
Zgłaszano przypadki ciężkiego uszkodzenia wątroby, kończącego się niekiedy zgonem.
Najbardziej narażone na ryzyko wystąpienia tych zaburzeń są niemowlęta i dzieci poniżej 3 lat życia z
ciężką padaczką, otrzymujące kilka leków przeciwpadaczkowych, a szczególnie z padaczką i z
uszkodzeniem mózgu, z opóźnionym rozwojem psychomotorycznym i (lub) wrodzonymi
zaburzeniami metabolicznymi, w tym zaburzeniami mitochondrialnymi, takimi jak niedobór
karnityny, zaburzenia cyklu mocznikowego, mutacje POLG (patrz punkty 4.3 i 4.4) lub genetyczną
chorobą zwyrodnieniową. U dzieci powyżej 3 lat częstość wystąpienia takich zaburzeń zmniejsza się
znacząco i progresywnie do wieku.
W większości przypadków zaburzenia czynności wątroby obserwowano w pierwszych 6 miesiącach
leczenia, najczęściej między 2 a 12 tygodniem leczenia i zwłaszcza podczas stosowania kilku leków
przeciwpadaczkowych.
Objawy
Wczesna diagnoza jest głównie oparta na stwierdzonych objawach klinicznych. Lekarz szczególnie
powinien wziąć pod uwagę dwa typy objawów, które mogą wystąpić przed żółtaczką, zwłaszcza u
pacjentów w grupie ryzyka:
- niespecyficzne ogólne objawy, zwykle o nagłym początku, takie jak: osłabienie, brak apetytu,
senność, czasami z powtarzającymi się wymiotami i bólami brzucha;
- nawrót napadów padaczkowych, chociaż leczenie jest właściwie prowadzone.
Pacjent lub jego rodzina (w przypadku dziecka) powinien być poinformowany, że w razie wystąpienia
takich objawów należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Oprócz przeprowadzenia badania
lekarskiego należy sprawdzić laboratoryjne parametry czynności wątroby.
5
Rozpoznanie
Przed leczeniem i podczas pierwszych 6 miesięcy leczenia należy okresowo monitorować czynność
wątroby. W przypadku zmian w jednocześnie stosowanych produktach leczniczych, które mają wpływ
na wątrobę (zwiększenie lub dodanie dawki), w razie potrzeby, należy wznowić monitorowanie
czynności wątroby (patrz także punkt 4.5 Ryzyko uszkodzenia wątroby podczas jednoczesnego
stosowania salicylanów, innych leków przeciwpadaczkowych, takich jak kanabidiol).
Wśród rutynowych testów laboratoryjnych największe znaczenie mają testy, które odnoszą się do
syntezy białek, a zwłaszcza PT (czasu protrombinowego). W razie stwierdzenia nieprawidłowego
czasu protrombinowego, zwłaszcza jeżeli nieprawidłowe są także wyniki innych testów (znaczące
zmniejszenie stężenia fibrynogenu i czynników krzepnięcia, zwiększenie stężenia bilirubiny i
zwiększenie aktywności aminotransferaz - patrz Środki ostrożności dotyczące stosowania), lekarz
powinien przerwać leczenie sodu walproinianem (również produktami zawierającymi salicylany,
jeżeli są jednocześnie przyjmowane przez pacjenta, ponieważ salicylany mają tę samą drogę przemian
metabolicznych).
Zapalenie trzustki
Bardzo rzadko zgłaszano przypadki ciężkiego zapalenia trzustki, czasami kończącego się zgonem.
Najbardziej narażone są małe dzieci; ryzyko zmniejsza się wraz z wiekiem. Czynnikami ryzyka mogą
być: ciężka padaczka, uszkodzenia neurologiczne i stosowanie leków przeciwpadaczkowych.
Niewydolność wątroby współistniejąca z zapaleniem trzustki zwiększa ryzyko zgonu.
Myśli i zachowania samobójcze
U pacjentów, u których stosowano leki przeciwpadaczkowe w różnych wskazaniach, odnotowano
przypadki myśli i zachowań samobójczych. Metaanaliza randomizowanych, kontrolowanych placebo
badań leków przeciwpadaczkowych również wskazuje na niewielkie zwiększenie ryzyka myśli i
zachowań samobójczych. Nie jest znany mechanizm powstawania tego ryzyka, a dostępne dane nie
wykluczają możliwości, że zwiększone ryzyko występuje także podczas stosowania sodu
walproinianu. W związku z tym należy uważnie obserwować, czy u pacjenta nie występują oznaki
myśli i zachowań samobójczych i w razie konieczności rozważyć zastosowanie odpowiedniego
leczenia. Pacjentów (oraz ich opiekunów) należy poinformować, że w razie wystąpienia oznak myśli
lub zachowań samobójczych należy poradzić się lekarza.
Karbapenemy
Nie zaleca się jednoczesnego stosowania walproinianu i karbapenemów (patrz punkt 4.5).
Pacjenci z rozpoznaniem lub podejrzeniem choroby mitochondrialnej
Walproinian może wywoływać lub nasilać objawy kliniczne chorób mitochondrialnych wywołanych
mutacjami mitochondrialnego DNA, a także genu jądrowego kodującego POLG. W szczególności
częściej zgłaszano wywołane stosowaniem walproinianu - ostrą niewydolność wątroby i zgony
związane z zaburzeniami czynności wątroby - u pacjentów z dziedzicznym zespołem
neurometabolicznym wywołanym mutacjami genu kodującego mitochondrialną polimerazę γ (POLG),
np. z zespołem Alpersa-Huttenlochera.
Występowanie zaburzeń związanych z POLG należy podejrzewać u pacjentów, u których w
wywiadzie rodzinnym lub obecnie stwierdzono objawy tych zaburzeń, w tym m.in. niewyjaśnioną
encefalopatię, lekooporną padaczkę (ogniskową, miokloniczną), stan padaczkowy, opóźnienia w
rozwoju, regresję czynności psychoruchowych, neuropatię aksonalną czuciowo-ruchową, miopatię,
ataksję móżdżkową, oftalmoplegię lub powikłaną migrenę z aurą w okolicy potylicznej. Badania
mutacji POLG należy prowadzić zgodnie z obowiązującą obecnie praktyką kliniczną dotyczącą oceny
diagnostycznej tego typu zaburzeń (patrz punkt 4.3).
Zaburzenia cyklu mocznikowego i ryzyko hiperamonemii
W przypadku podejrzenia niedoboru enzymatycznego cyklu mocznikowego, przed rozpoczęciem
leczenia należy wykonać badania metaboliczne ze względu na ryzyko wystąpienia hiperamonemii
podczas stosowania walproinianu (patrz punkty 4.3 i 4.4 Pacjenci z ryzykiem hipokarnitynemii i
Ciężkie uszkodzenie wątroby).
6
Pacjenci z ryzykiem hipokarnitynemii
Podawanie walproinianu może spowodować wystąpienie lub nasilenie hipokarnitynemii, która może
powodować hiperamonemię (która może prowadzić do encefalopatii hiperamonemicznej). Inne
objawy, takie jak toksyczny wpływ na wątrobę, hipoglikemię hipoketotyczną, miopatię, w tym
kardiomiopatię, rabdomiolizę, zespół Fanconiego, obserwowano głównie u pacjentów z czynnikami
ryzyka hipokarnitynemii lub u pacjentów z wcześniej występującą hipokarnitynemią. Pacjenci ze
zwiększonym ryzykiem wystąpienia objawów hipokarnitynemii, w trakcie leczenia walproinianem, to:
pacjenci z zaburzeniami metabolicznymi, w tym z zaburzeniami metabolicznymi związanymi z
karnityną (patrz punkt 4.4 Pacjenci z rozpoznaniem lub podejrzeniem choroby mitochondrialnej oraz
Zaburzenia cyklu mocznikowego i ryzyko hiperamonemii), pacjenci z zaburzonym spożyciem
karnityny, pacjenci w wieku poniżej 10 lat, pacjenci stosujący jednocześnie leki skoniugowane z
piwalanem lub inne leki przeciwpadaczkowe.
Pacjentów należy ostrzec, aby natychmiast zgłaszali wszelkie objawy hiperamonemii, takie jak
ataksja, zaburzenia świadomości, wymioty. Należy rozważyć suplementację karnityny w przypadku
zaobserwowania objawów hipokarnitynemii.
Pacjenci z pierwotnym układowym niedoborem karnityny i wyrównaną hipokarnitynemią mogą być
leczeni walproinianem tylko wtedy, jeżeli korzyści z leczenia walproinianem u tych pacjentów
przewyższają ryzyko oraz nie ma alternatywnej terapii. U tych pacjentów należy wdrożyć
monitorowanie karnityny.
Pacjentów ze współistniejącym niedoborem palmitoilotransferazy karnitynowej (CPT) typu II należy
ostrzec przed większym ryzykiem wystąpienia rabdomiolizy w trakcie stosowania walproinianu.
U tych pacjentów należy rozważyć suplementację karnityny.
Patrz także punkty 4.5, 4.8 i 4.9.
Nasilone napady drgawkowe
Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpadaczkowych, niektórzy pacjenci podczas stosowania
walproinianów mogą odczuwać, zamiast poprawy, przemijające nasilenie częstości i ciężkości napadów
drgawkowych (w tym stan padaczkowy), lub pojawienie się nowych rodzajów napadów drgawkowych.
Należy poinformować pacjentów, że w razie nasilenia się napadów drgawkowych powinni niezwłocznie
skonsultować się z lekarzem.
Ciężkie skórne działania niepożądane i obrzęk naczynioruchowy
W związku z leczeniem walproinianem notowano występowanie ciężkich skórnych działań
niepożądanych (SCAR, ang. severe cutaneous adverse reactions), takich jak zespół Stevensa-Johnsona
(SJS, ang. Stevens-Johnson syndrome), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN, ang.
toxic epidermal necrolysis) oraz reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS, ang.
drug reaction with eosinophilia and systemic symptoms), rumień wielopostaciowy i obrzęk
naczynioruchowy. Pacjentów należy poinformować o objawach podmiotowych i przedmiotowych
ciężkich objawów skórnych i uważnie ich kontrolować. W razie zaobserwowania objawów SCAR lub
obrzęku naczynioruchowego konieczna jest natychmiastowa ocena stanu pacjenta, a jeśli potwierdzi
się rozpoznanie SCAR lub obrzęk naczynioruchowy, leczenie należy koniecznie przerwać.
Środki ostrożności dotyczące stosowania
Przed rozpoczęciem leczenia i okresowo podczas pierwszych 6 miesięcy leczenia należy wykonywać
laboratoryjne testy czynności wątroby, zwłaszcza u pacjentów z grupy ryzyka (patrz Specjalne
ostrzeżenia).
Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpadaczkowych może wystąpić izolowane i
przemijające zwiększenie aktywności aminotransferaz we krwi, zwłaszcza na początku leczenia, bez
wystąpienia innych objawów klinicznych. W takim przypadku zaleca się wykonanie bardziej
dokładnych testów laboratoryjnych (zwłaszcza czasu protrombinowego) w celu ewentualnego
dostosowania dawkowania leku i powtórzenie badań laboratoryjnych.
7
U dzieci poniżej 3 lat zaleca się stosowanie sodu walproinianu w monoterapii poprzedzonej oceną
jego terapeutycznej korzyści w porównaniu do ryzyka uszkodzenia wątroby lub zapalenia trzustki
(patrz punkt 4.4 Zaburzenia czynności wątroby i także punkt 4.5).
Należy unikać jednoczesnego stosowania salicylanów u dzieci poniżej 3 lat z powodu ryzyka
toksycznego działania na wątrobę (patrz także punkt 4.5).
Badania laboratoryjne (badanie morfologii krwi z rozmazem, w tym liczba płytek krwi, czas
krwawienia i ocena testów krzepnięcia) są zalecane przed rozpoczęciem leczenia, również przed
zabiegiem operacyjnym i w przypadku samoistnych krwiaków lub krwawień (patrz punkt 4.8).
U dzieci przed jednoczesnym podaniem salicylanów należy rozważyć ryzyko toksycznego działania
na wątrobę (patrz: Specjalne ostrzeżenia) i ryzyko wystąpienia krwawienia.
U pacjentów z niewydolnością nerek może dojść do zwiększenia stężenia frakcji wolnej kwasu
walproinowego w surowicy i do konieczności zmniejszenia dawki leku.
Rzadko zgłaszano występowanie zapalenia trzustki, dlatego w przypadku ostrych bólów brzucha,
również przed zabiegiem chirurgicznym, zaleca się oznaczenie aktywności enzymów trzustkowych.
Jeśli wystąpi zapalenie trzustki, leczenie sodu walproinianem należy przerwać.
Sodu walproinianu nie zaleca się stosować u pacjentów z niedoborem enzymów w cyklu przemian
mocznika. Opisywano u tych pacjentów rzadkie przypadki zwiększonego stężenia amoniaku we krwi i
wystąpienie śpiączki.
U dzieci z wywiadem świadczącym o niewyjaśnionych objawach dotyczących przewodu
pokarmowego (brak apetytu, wymioty), o epizodach śpiączki, opóźnieniu rozwoju umysłowego lub o
przypadkach występowania w rodzinie śmierci noworodków lub dzieci, należy przed rozpoczęciem
leczenia sodu walproinianem wykonać metaboliczne badania, zwłaszcza stężenie amoniaku we krwi
na czczo i po posiłku.
Sodu walproinian w bardzo rzadkich przypadkach może powodować ujawnienie się chorób
immunologicznych, dlatego u pacjentów z układowym toczniem rumieniowatym należy rozważyć
korzyści z zastosowania leku w stosunku do ryzyka jego szkodliwego działania.
U pacjentów leczonych sodu walproinianem może dojść do zwiększenia masy ciała. Przed
rozpoczęciem leczenia należy poinformować pacjenta o możliwości wystąpienia takiego ryzyka i
przedsięwziąć odpowiednie środki w celu jego minimalizowania.
Pacjentów z niedoborem palmitoilotransferazy karnitynowej II należy poinformować o zwiększonym
ryzyku rabdomiolizy podczas stosowania walproinianu.
Nie zaleca się picia alkoholu podczas leczenia walproinianem.
Sodu walproinian jest wydalany głównie przez nerki, częściowo w formie ciał ketonowych, dlatego u
pacjentów chorych na cukrzycę badanie na obecność ciał ketonowych może dawać wynik fałszywie
dodatni.
Program zapobiegania ciąży
Walproinian wykazuje wysoki potencjał teratogenny. U dzieci narażonych na walproinian w życiu
płodowym występuje duże ryzyko wrodzonych wad rozwojowych i zaburzeń neurorozwojowych
(patrz punkt 4.6).
Depakine jest przeciwwskazany w następujących sytuacjach:
Leczenie padaczki
• w ciąży, chyba że nie ma odpowiedniego alternatywnego leczenia (patrz punkty 4.3 oraz 4.6).
8
• u kobiet w wieku rozrodczym, chyba że spełnione są warunki programu zapobiegania ciąży
(patrz punkty 4.3 oraz 4.6).
Warunki programu zapobiegania ciąży
Lekarz przepisujący musi upewnić się, że:
• w każdym przypadku oceniono indywidualne okoliczności, przedyskutowano je z pacjentką,
aby zagwarantować jej zaangażowanie, omówiono możliwości terapeutyczne i upewniono
się, że pacjentka zrozumiała ryzyko oraz poznała środki potrzebne do minimalizacji teg o
ryzyka;
• u każdej pacjentki oceniono możliwość zajścia w ciążę;
• pacjentka zrozumiała i potwierdziła znajomość ryzyka wrodzonych wad rozwojowych oraz
zaburzeń neurorozwojowych, w tym skalę tych zagrożeń u dzieci narażonych na walproinian
w życiu płodowym;
• pacjentka rozumie konieczność przeprowadzenia testów ciążowych przed rozpoczęciem
leczenia oraz, jeśli istnieje taka potrzeba, również podczas leczenia;
• pacjentka została poinstruowana o antykoncepcji, a także jest w stanie przestrzegać
stosowania skutecznej antykoncepcji (dalsze szczegóły – patrz podpunkt o zapobieganiu
ciąży w ramce ostrzegawczej) bez jej przerywania przez cały czas trwania leczenia
walproinianem;
• pacjentka rozumie konieczność regularnej (przynajmniej raz w roku) kontroli leczenia
u specjalisty doświadczonego w leczeniu padaczki.
• pacjentka rozumie konieczność konsultacji z lekarzem prowadzącym, gdy tylko poweźmie
zamiar zajścia w ciążę, aby w odpowiednim czasie przedyskutować zmianę na alternatywne
leczenie przed poczęciem oraz przed przerwaniem antykoncepcji;
• pacjentka rozumie konieczność niezwłocznej konsultacji z lekarzem prowadzącym w razie
zajścia w ciążę;
• pacjentka otrzymała poradnik dla pacjentki;
• pacjentka potwierdziła, że zrozumiała zagrożenia oraz poznała niezbędne środki ostrożności
związane ze stosowaniem walproinianu (formularz corocznego potwierdzenia o zapoznaniu
się z ryzykiem).
Warunki te dotyczą również kobiet, które obecnie nie są aktywne seksualnie, chyba że lekarz
przepisujący uzna, że istnieją istotne powody wskazujące, że nie ma ryzyka zajścia w ciążę.
Dziewczęta
• Lekarze przepisujący muszą zapewnić, aby rodzice (opiekunowie) dziewczynek zrozumieli
konieczność kontaktu ze specjalistą, gdy u dziewczynki stosującej walproinian wystąpi
miesiączka.
• Lekarz przepisujący musi zapewnić, aby rodzice(opiekunowie ) dziewczynek, u których
wystąpiła miesiączka, uzyskali wyczerpujące informacje o ryzyku wrodzonych wad
rozwojowych oraz zaburzeń neurorozwojowych, w tym o skali tych zagrożeń u dzieci
narażonych na walproinian w życiu płodowym.
• U pacjentek, u których wystąpiła miesiączka, lekarz przepisujący musi corocznie oceniać
potrzebę dalszej terapii walproinianem oraz rozważyć alternatywne możliwości leczenia. Jeśli
walproinian jest jedyną odpowiednią terapią, należy omówić konieczność stosowania
skutecznej antykoncepcji oraz wszystkie inne warunki programu zapobiegania ciąży.
Specjalista powinien dołożyć wszelkich starań, aby u dziewczynek przed osiągnięciem
dojrzałości zamienić leczenie na alternatywne.
Test ciążowy
Przed rozpoczęciem leczenia walproinianem należy wykluczyć możliwość, że pacjentka jest w ciąży.
Leczenia walproinianem nie wolno rozpoczynać u kobiet w wieku rozrodczym bez uzyskania
negatywnego wyniku testu ciążowego (osoczowy test ciążowy), potwierdzonego przez pracownika
służby zdrowia, aby wykluczyć niezamierzone stosowanie w czasie ciąży.
9
Zapobieganie ciąży
Kobiety w wieku rozrodczym, którym przepisano walproinian, muszą stosować skuteczną metodę
antykoncepcji, bez przerwy przez cały okres leczenia walproinianem. Pacjentkom tym należy
przekazać wyczerpujące informacje na temat zapobiegania ciąży. Jeśli nie stosują skutecznej
antykoncepcji, należy im zapewnić poradę dotyczącą antykoncepcji. Należy zastosować
przynajmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji (najlepiej w formie niezależnej od użytkownika,
takiej jak wkładka wewnątrzmaciczna lub implant) lub dwie uzupełniające się metody antykoncepcji,
w tym metodę barierową. Wybierając metodę antykoncepcji w każdym przypadku należy
przedyskutować z pacjentką indywidualne okoliczności, aby zagwarantować jej zaangażowanie i
stosowanie się do wybranych metod. Nawet jeśli pacjentka nie miesiączkuje, musi przestrzegać
wszystkich porad dotyczących skutecznej antykoncepcji.
Produkty lecznicze zawierające estrogen
Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych zawierających estrogen, w tym hormonalnych
środków antykoncepcyjnych zawierających estrogen, może zmniejszać skuteczność walproinianu
(patrz punkt 4.5). Specjalista przepisujący produkt powinien podczas rozpoczynania lub przerywania
leczenia produktami zawierającymi estrogen obserwować odpowiedź kliniczną (kontrola napadów
drgawkowych lub monitorowanie nastroju).
Natomiast walproinian nie zmniejsza skuteczności antykoncepcji hormonalnej.
Coroczne kontrole leczenia wykonywane przez specjalistę
Specjalista powinien przynajmniej raz w roku ocenić, czy walproinian jest najbardziej odpowiednim
lekiem dla pacjentki. Specjalista podczas rozpoczynania leczenia i podczas corocznej kontroli
powinien omówić formularz corocznego potwierdzenia o zapoznaniu się z ryzykiem oraz upewnić
się, że pacjentka zrozumiała jego treść.
Planowanie ciąży
Jeśli kobieta planuje zajście w ciążę, specjalista doświadczony w leczeniu padaczki, musi ponownie
ocenić leczenie walproinianem oraz rozważyć alternatywne możliwości leczenia. Należy dołożyć
wszelkich starań, aby przed poczęciem i przed przerwaniem antykoncepcji zamienić leczenie na inne
odpowiednie (patrz punkt 4.6). Jeśli zmiana leczenia nie jest możliwa, kobieta powinna otrzymać
dalsze porady dotyczące ryzyka stosowania walproinianu dla nienarodzonego dziecka, aby wspierać
ją w świadomym podejmowaniu decyzji dotyczących planowania rodziny.
W razie zajścia w ciążę
Jeśli kobieta stosująca walproinian zajdzie w ciążę, musi natychmiast udać się do specjalisty, aby
ponownie ocenić leczenie walproinianem oraz rozważyć alternatywne możliwości. Pacjentki w ciąży
narażone na walproinian, oraz ich partnerów należy skierować do specjalisty doświadczonego w
postępowaniu w razie wad wrodzonych po ocenę i poradę dotyczącą narażonej ciąży (patrz punkt
4.6).
Farmaceuta musi upewnić się, że:
• każdorazowo podczas wydania walproinianu pacjentka otrzymuje kartę pacjenta oraz, że
rozumie jej treść;
• pacjentkę pouczono o nieprzerywaniu leczenia walproinianem oraz o
konieczności niezwłocznego kontaktu z lekarzem w razie planowania ciąży lub jej
podejrzewania.
Materiały edukacyjne
Aby pomóc pracownikom opieki zdrowotnej i pacjentkom uniknąć narażenia na walproinian podczas
ciąży, podmiot odpowiedzialny dostarczył materiały edukacyjne podkreślające ostrzeżenia i
dostarczające wskazówki dotyczące stosowania walproinianu u kobiet w wieku rozrodczym oraz
szczegóły programu zapobiegania ciąży. Wszystkim kobietom w wieku rozrodczym stosującym
walproinian należy zapewnić poradnik dla pacjentki oraz kartę pacjenta.
Formularz corocznego potwierdzenia o zapoznaniu się z ryzykiem należy wypełnić w momencie
rozpoczęcia leczenia oraz podczas każdej corocznej kontroli leczenia walproinianem u specjalisty.
10
Stosowanie u pacjentów płci męskiej
Retrospektywne badanie obserwacyjne wskazuje na zwiększone ryzyko zaburzeń neurorozwojowych
(NDD, ang. neurodevelopmental disorders) u dzieci, których ojcowie byli leczeni walproinianem
w ciągu 3 miesięcy przed poczęciem, w porównaniu z dziećmi poczętymi przez mężczyzn leczonych
lamotryginą lub lewetyracetamem. Inne badania nie świadczą jednak o występowaniu zwiększonego
ryzyka NDD u dzieci po narażeniu ojca na walproinian przed poczęciem. W związku z tym dostępne
dane są niespójne, a związek przyczynowy między stosowaniem walproinianu a występowaniem tych
zaburzeń pozostaje niepewny (patrz punkt 4.6).
W ramach środków ostrożności lekarze przepisujący produkt leczniczy powinni poinformować
leczonych mężczyzn o tym możliwym ryzyku (patrz punkt 4.6) i omówić potrzebę rozważenia
skutecznej antykoncepcji, również dla partnerki, podczas stosowania walproinianu i przez co najmniej
3 miesiące po zaprzestaniu leczenia. Pacjenci płci męskiej nie powinni być dawcami nasienia podczas
leczenia i przez co najmniej 3 miesiące po jego zakończeniu.
Lekarz przepisujący produkt leczniczy powinien regularnie kontrolować mężczyzn leczonych
walproinianem, aby ocenić, czy walproinian pozostaje najodpowiedniejszą metodą leczenia dla
danego pacjenta. U pacjentów płci męskiej planujących poczęcie dziecka należy rozważyć i omówić
z pacjentem odpowiednie alternatywne możliwości leczenia. Należy ocenić indywidualną sytuację
każdego pacjenta. Zaleca się, aby w razie konieczności zasięgnąć porady specjalisty doświadczonego
w leczeniu padaczki.
Dostępne są materiały edukacyjne dla fachowych pracowników opieki zdrowotnej i pacjentów płci
męskiej. Pacjentom płci męskiej stosującym walproinian należy przekazać poradnik dla pacjenta.
Zawartość sodu
Produkt leczniczy Depakine zawiera 55,35 mg sodu w 400 mg sodu walproinianu, co odpowiada 2,8%
zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Wpływ walproinianu na inne leki
Neuroleptyki, inhibitory MAO, leki przeciwdepresyjne i benzodiazepiny
Walproinian może wzmagać działanie neuroleptyków, inhibitorów MAO, leków przeciwdepresyjnych
oraz benzodiazepin. W takiej sytuacji dawki leków powinny być modyfikowane w zależności od
obrazu klinicznego.
Lit
Walproinian nie ma wpływu na stężenie litu w surowicy.
Fenobarbital
Walproinian zwiększa stężenie fenobarbitalu w osoczu z powodu hamowania metabolizmu w wątrobie,
co powoduje sedację, zwłaszcza u dzieci. W związku z tym konieczne jest dokładne monitorowanie
kliniczne pacjentów stosujących jednocześnie walproinian i fenobarbital przez pierwsze 15 dni leczenia.
Jeśli wystąpią objawy sedacji, należy natychmiast zmniejszyć dawkę fenobarbitalu, a w razie
konieczności oznaczyć jego stężenie w osoczu.
Prymidon
Walproinian stosowany jednocześnie z prymidonem powoduje zwiększenie jego stężenia w osoczu
oraz nasilenie działań niepożądanych (sedacja). Zjawisko to ma tendencję do zanikania w czasie
długotrwałego stosowania obydwu leków jednocześnie. Konieczna jest obserwacja objawów
klinicznych i ewentualna korekta dawkowania prymidonu, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia
skojarzonego.
11
Fenytoina
Pochodne kwasu walproinowego powodują zmniejszenie stężenia całkowitego fenytoiny w osoczu.
Ponadto walproinian zwiększa stężenie wolnej fenytoiny, jest możliwe wystąpienie objawów
przedawkowania (kwas walproinowy wypiera fenytoinę z wiązań z białkami i zmniejsza jej
metabolizm w wątrobie). Zalecana jest obserwacja kliniczna. W przypadku oznaczania stężenia
fenytoiny w osoczu, należy szczególną uwagę zwrócić na poziom frakcji wolnej.
Karbamazepina
Zgłaszano toksyczne działanie podczas jednoczesnego stosowania sodu walproinianu i
karbamazepiny, ponieważ walproinian może nasilać toksyczne działanie karbamazepiny. Zaleca się
kliniczną obserwację pacjenta, zwłaszcza na początku skojarzonego leczenia i dostosowanie dawek
leku, jeżeli konieczne.
Lamotrygina
Sodu walproinian zmniejsza metabolizm lamotryginy i wydłuża jej okres półtrwania niemal
dwukrotnie. To działanie sodu walproinianu prowadzi do zwiększenia toksyczności lamotryginy. W
związku z tym istnieje ryzyko wystąpienia ciężkiej wysypki. Podczas jednoczesnego stosowania
lamotryginy i kwasu walproinowego zaleca się obserwację kliniczną pacjenta oraz dostosowanie
dawki leków (zmniejszenie dawki lamotryginy).
Zydowudyna
Walproinian może powodować zwiększenie stężenia zydowudyny w osoczu, co może prowadzić do
nasilenia jej toksyczności.
Felbamat
Kwas walproinowy może zmniejszać średni czas eliminacji felbamatu do 16%.
Olanzapina
Kwas walproinowy może zmniejszać stężenie olanzapiny w osoczu.
Rufinamid
Kwas walproinowy może prowadzić do zwiększenia stężenia rufinamidu w osoczu. Ten wzrost jest
zależny od stężenia kwasu walproinowego. Należy zachować ostrożność, w szczególności u dzieci,
gdyż efekt ten jest większy w tej populacji.
Propofol
Kwas walproinowy może prowadzić do zwiększenia stężenia propofolu we krwi. Podczas
jednoczesnego stosowania propofolu i kwasu walproinowego należy rozważyć zmniejszenie dawki
propofolu.
Nimodypina
Jednoczesne przyjmowanie nimodypiny z kwasem walproinowym może zwiększyć biodostępność
nimodypiny o około 50%. Należy rozważyć zmniejszenie dawki nimodypiny w razie znacznego
obniżenia ciśnienia tętniczego krwi.
Klozapina
Jednoczesne leczenie walproinianem i klozapiną może zwiększać ryzyko neutropenii i zapalenia
mięśnia sercowego wywołanego przez klozapinę. Jeśli konieczne jest jednoczesne stosowanie
walproinianu i klozapiny, niezbędne jest uważne kontrolowanie, czy u pacjenta nie występuje któreś z
tych zdarzeń.
Wpływ innych leków na walproinian
Leki przeciwpadaczkowe
Leki przeciwpadaczkowe indukujące enzymy (w tym: fenytoina, fenobarbital, karbamazepina)
zmniejszają stężenie kwasu walproinowego w osoczu. W przypadku terapii skojarzonej, dawki
powinny być dostosowane do stężenia leków w osoczu.
12
Felbamat
Jednoczesne stosowanie felbamatu i sodu walproinianu zmniejsza średni czas eliminacji kwasu
walproinowego od 22% do 50% i w konsekwencji zwiększa stężenie kwasu walproinowego we krwi.
Zaleca się monitorowanie dawki walproinianu.
Fenytoina, fenobarbital
Stężenie metabolitów kwasu walproinowego może być zwiększone podczas jednoczesnego
stosowania z fenytoiną lub fenobarbitalem. Dlatego pacjenci leczeni tymi dwoma lekami powinni być
uważnie obserwowani pod kątem wystąpienia hiperamonemii.
Meflochina
Lek ten przyspiesza metabolizm kwasu walproinowego i obniża próg drgawkowy. W czasie
jednoczesnej terapii walproinianem i meflochiną może dojść do zwiększenia częstości napadów
padaczkowych.
Jednoczesne stosowanie walproinianu z meflochiną jest przeciwwskazane.
Leki silnie wiążące się z białkami krwi
W wypadku jednoczesnego stosowania walproinianu i leków silnie wiążących się z białkami krwi (np.
kwas acetylosalicylowy), może dochodzić do zwiększenia stężenia wolnego walproinianu w osoczu.
Środki przeciwzakrzepowe zależne od witaminy K
Należy dokładne monitorować czas protrombinowy w razie jednoczesnego stosowania walproinianu i
środków przeciwzakrzepowych zależnych od witaminy K.
Cymetydyna, erytromycyna
W wypadku jednoczesnego stosowania z cymetydyną lub erytromycyną, stężenie kwasu
walproinowego w osoczu może być zwiększone w wyniku hamowania metabolizmu w wątrobie.
Antybiotyki typu karbapenemu
Leki te mogą powodować zmniejszenie stężenia kwasu walproinowego we krwi (od 60% do 100% w
ciągu dwóch dni), czasami związane z występowaniem drgawek. W razie konieczności podania tych
antybiotyków należy monitorować stężenie kwasu walproinowego we krwi (patrz punkt 4.4).
Ryfampicyna
Może zmniejszać stężenie kwasu walproinowego we krwi i prowadzić do braku skuteczności
klinicznej walproinianu. W razie jednoczesnego stosowania walproinianu z ryfampicyną może być
konieczne dostosowanie dawki walproinianu.
Inhibitory proteazy
Inhibitory proteazy takie jak lopinawir, rytonawir stosowane jednocześnie z walproinianem,
zmniejszają stężenie walproinianu w osoczu.
Cholestyramina
Cholestyramina stosowana jednocześnie, może prowadzić do zmniejszenia stężenia walproinianu w
osoczu.
Metamizol
Jednoczesne stosowanie metamizolu może powodować zmniejszenie stężenia walproinianu w osoczu,
co może potencjalnie zmniejszyć skuteczność kliniczną walproinianu. Lekarz przepisujący lek
powinien obserwować odpowiedź kliniczną (kontrola napadów drgawkowych lub samopoczucia) i w
razie konieczności rozważyć monitorowanie stężenia walproinianu w osoczu.
Metotreksat
W niektórych przypadkach opisywano znaczące zmniejszenie stężenia walproinianu w osoczu po
podaniu metotreksatu, z wystąpieniem drgawek. Lekarz przepisujący lek powinien obserwować
13
odpowiedź kliniczną (kontrola napadów drgawkowych lub kontrola nastroju) i w razie konieczności
rozważyć monitorowanie stężenia walproinianu w osoczu.
Inne interakcje
Ryzyko uszkodzenia wątroby
Należy unikać jednoczesnego stosowania salicylanów u dzieci poniżej 3 lat z powodu ryzyka
toksycznego działania na wątrobę (patrz punkt 4.4).
Jednoczesne stosowanie walproinianu i kilku leków przeciwpadaczkowych zwiększa ryzyko
uszkodzenia wątroby, zwłaszcza u małych dzieci (patrz punkt 4.4).
Jednoczesne stosowanie kanabidiolu zwiększa aktywność aminotransferaz. W badaniach klinicznych u
pacjentów w każdym wieku jednocześnie stosujących kanabidiol w dawkach od 10 do 25 mg/kg mc.
oraz walproinianu 19% pacjentów odnotowano ponad 3-krotny wzrost aktywności AIAT w stosunku
do górnej granicy normy. Należy wprowadzić odpowiednie monitorowanie czynności wątroby w
przypadku jednoczesnego stosowania walproinianu z innymi lekami przeciwpadaczkowymi o
potencjalnym działaniu hepatotoksycznym, takich jak kanabidiol i należy rozważyć zmniejszenie
dawki lub przerwanie leczenia w przypadku istotnych nieprawidłowości parametrów wątrobowych
(patrz punkt 4.4).
Leki skoniugowane z piwalanem
Należy unikać jednoczesnego podawania walproinianu i leków skoniugowanych z piwalanem (takich
jak cefditoren piwoksylu, adefowir dipiwoksylu, piwmecylinam i piwampicylina) ze względu na
zwiększone ryzyko niedoboru karnityny (patrz punkt 4.4 Pacjenci z ryzykiem hipokarnitynemii).
Pacjentów, u których nie można uniknąć jednoczesnego stosowania, należy uważnie obserwować pod
kątem wystąpienia objawów podmiotowych i przedmiotowych hipokarnitynemii.
Występowanie encefalopatii i (lub) hyperamonemii było związane z jednoczesnym stosowaniem
walproinianu i topiramatu lub acetazolamidu. Pacjenci leczeni jednocześnie tymi dwoma lekami
powinni być uważnie obserwowani pod kątem wystąpienia objawów encefalopatii spowodowanej
hyperamonemią.
Kwetiapina
Jednoczesne stosowanie walproinianu i kwetiapiny może zwiększyć ryzyko wystąpienia neutropenii /
leukopenii.
Produkty lecznicze zawierające estrogen, w tym hormonalne środki antykoncepcyjne
Estrogeny są induktorami izoform enzymu UDP-glukuronylotransferazy (UGT) uczestniczących w
procesie glukuronidacji walproinianu. Mogą zwiększać klirens walproinianu, co może powadzić do
zmniejszenia stężenia walproinianu w osoczu i potencjalnie zmniejszyć skuteczność walproinianu
(patrz punkt 4.4). Należy rozważyć kontrolowanie stężenia walproinianu w osoczu.
Natomiast walproinian nie pobudza układu enzymów wątrobowych, a w związku z tym nie wpływa na
skuteczność doustnych leków antykoncepcyjnych zawierających estrogeny i progesteron.
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Działania niepożądane wymienione poniżej uszeregowane są według częstości występowania przy
zastosowaniu następującej konwencji: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często
(≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000), nieznana (częstość
nie może być określona na podstawie dostępnych danych).
Wrodzone wady rozwojowe i zaburzenia rozwojowe (patrz punkt 4.4 oraz punkt 4.6).
Rzadko: zespół mielodysplastyczny
Często: niedokrwistość, trombocytopenia (patrz punkt 4.4)
Niezbyt często: leukopenia, pancytopenia
Rzadko: niewydolność szpiku kostnego, w tym aplazja dotycząca krwinek czerwonych,
czerwonych,
17
Rzadko: agranulocytoza, niedokrwistość makrocytowa, makrocytemia
Niezbyt często: zespół niedostosowaneg o wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH ang. Syndrome of Inappropriate Secretion of ADH), hiperandrogenizm (nadmierne owłosienie typu męskiego, wirylizm, trądzik, łysienie typu męskiego i (lub) zwiększone stężenie androgenu).
Rzadko: niedoczynność tarczycy (patrz punkt 4.6)
Często: hiponatremia, zwiększenie masy ciała1
Rzadko: hiperamonemia2, otyłość
Częstość nieznana: hipokarnitynemia (patrz punkty 4.3 i 4.4)
Często: stan splątania, halucynacje, agresja, pobudzenie, zaburzenia uwagi
Rzadko: nietypowe zachowanie3, nadaktywność psychomotoryczna3, zaburzenia uczenia się3
Bardzo często: drżenie
Często: zaburzenia pozapiramidowe, osłupienie (stupor)4, senność, drgawki4, zaburzenia pamięci, ból głowy, oczopląs, zawroty głowy5
Niezbyt często: śpiączka4, encefalopatia4, letarg4, przemijające objawy parkinsonizmu, ataksja, parestezje, nasilone napady drgawkowe.
Rzadko: przemijające otępienie, związane z przemijającą atrofią mózgu, zaburzenia poznawcze, diplopia.
Często: osłabienie słuchu
Często: krwotok (patrz punkt 4.4 oraz 4.6)
Niezbyt często: zapalenie naczyń
Niezbyt często: wysięk opłucnowy (eozynofilowy)
klatki
18
Bardzo często: nudności
Często: wymioty, nieprawidłowości dotyczące dziąseł (głównie hiperplazja dziąseł), zapalenie jamy ustnej, bóle żołądka, biegunka6
Niezbyt często: zapalenie trzustki, czasami kończące się zgonem (patrz punkt 4.4).
Często: uszkodzenie wątroby (patrz punkt 4.4)
Często: nadwrażliwość, przemijające i (lub) zależne od dawki leku wypadanie włosów, zaburzenia paznokci i łożyska paznokcia
Niezbyt często: obrzęk naczynioruchowy , wysypka, nieprawidłowości dotyczące włosa (takie jak nieprawidłowa struktura włosów, zmiany w kolorze włosów, nieprawidłowy wzrost włosów)
Rzadko: martwica toksycznorozpływna naskórka, zespół Stevensa- Johnsona, rumień wielopostaciowy, zespół ciężkiej nadwrażliwości obejmujący w szczególności wysypkę polekową z eozynofilią oraz objawami ogólnymi (DRESS ang. Drug Rash with Eosinophilia and Systemic Symptoms).
Częstość nieznana: hiperpigmentacja
Niezbyt często: zmniejszenie gęstości mineralnej kości, osteopenia, osteoporoza oraz złamania7
Rzadko: układowy toczeń rumieniowaty, rabdomioliza (patrz punkt 4.4)
Często: nietrzymanie moczu
Niezbyt często: niewydolność nerek
Rzadko: mimowolne oddawanie moczu, środmiąższowe zapalenie nerek, zespół Fanconiego8
Często: nieregularne cykle miesiączkowe
Niezbyt często: brak miesiączki
Rzadko: niepłodność męska (patrz punkt 4.6), zespół policystycznych jajników
Niezbyt często: hipotermia, obwodowe obrzęki o umiarkowanym nasileniu.
nasileniu.
19
Rzadko: zmniejszenie aktywności czynników krzepnięcia (co najmniej jednego), nieprawidłowe wyniki testów krzepnięcia (jak wydłużony czas protrombinowy, wydłużony czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, wydłużony czas trombinowy, wydłużony INR) (patrz punkt 4.6), niedobór biotyny/ niedobór biotynidazy
Częstość nieznana: nabyta anomalia Pelgera-Hueta9
1 Należy sprawdzać, czy nie następuje zwiększenie masy ciała, gdyż jest tboi ojetydneind za zcyz ynników zespołu
policystycznych jajników (patrz punkt 4.4).
2 Mogą wystąpić przypadki izolowanej i umiarkowanej hiperamonemii (zwiększone stężenie amoniaku
we krwi) bez zmian wyników laboratoryjnych testów czynności wątroby, co nie wymaga przerwania
leczenia. Zgłaszano również przypadki hiperamonemii z objawami neurologicznymi, co wymaga
dodatkowych badań (patrz punkty 4.3 i 4.4 Zaburzenia cyklu mocznikowego i ryzyko hiperamonemii
oraz Pacjenci z ryzykiem hipokarnitynemii).
3 Te działania niepożądane obserwowane są u dzieci i młodzieży.
4 Osłupienie (stupor) lub letarg, czasami powodujące przejściową śpiączkę (encefalopatia), zarówno
izolowane, jak i skojarzone z nawrotem napadów podczas leczenia sodu walproinianem, które
zmniejszały się po odstawieniu leku lub zmniejszeniu dawki leku. Takie stany najczęściej występują u
pacjentów otrzymujących kilka leków przeciwpadaczkowych (zwłaszcza fenobarbital lub topiramat)
lub po nagłym zwiększeniu dawki sodu walproinianu.
5 Mogą wystąpić w ciągu kilku minut po podaniu dożylnymi zwykle samoistnie ustępują po kilku
minutach.
6 Często występują u niektórych pacjentów na początku leczenia; objawy przemijają zwykle po kilku
dniach bez konieczności przerywania leczenia.
7 U pacjentów stosujących Depakine w długoterminowej terapii. Mechanizm działania Depakine
wpływający na metabolizm kostny nie został ustalony.
8 Mechanizm powstania tego zaburzenia nie jest znany.
9 Zgłaszano przypadki nabytej anomalii Pelgera-Hueta u pacjentów z lub bez zespołu
mielodysplastycznego.
Dzieci i młodzież
Profil bezpieczeństwa stosowania walproinianu u dzieci i młodzieży jest porównywalny z profilem
bezpieczeństwa u dorosłych, ale niektóre działania niepożądane są cięższe lub są obserwowane
głównie u dzieci i młodzieży. Istnieje szczególne ryzyko poważnego uszkodzenia wątroby u
niemowląt i małych dzieci, zwłaszcza w wieku poniżej 3 lat. Małe dzieci są również szczególnie
narażone na zapalenie trzustki. Ryzyka te zmniejszają się wraz z wiekiem (patrz punkt 4.4).
Zaburzenia psychiczne, takie jak agresja, pobudzenie, zaburzenia uwagi, nieprawidłowe zachowanie,
nadpobudliwość psychoruchowa i zaburzenia uczenia się, są głównie obserwowane u dzieci i
młodzieży.
20
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa,
Tel: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi
podmiotu odpowiedzialnego w Polsce.
Natrii valproas 400 mg (400 mg/4 ml) (proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań)
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- brak specjalnych zaleceń (wg dokumentu)
- Termin ważności
- Po rekonstytucji: 24 godzin (po sporządzeniu)
- 3 lata (opakowanie nieotwarte)
- 24 godziny (po sporządzeniu)
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: fiolka, ampułka
- Wygląd
- biały bezbarwny
Lek Depakine to białawy proszek. Rozpuszczalnik jest przezroczystą, bezbarwną cieczą. W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji na temat leku należy zwrócić się do podmiotu odpowiedzialnego lub importera równoległego. źródło: Ulotka, pkt 6, ChPL, pkt 3
- biały bezbarwny
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument: możliwy wpływ lub zalecana ostrożność źródło: „Kierowców i operatorów maszyn należy ostrzec o możliwości wystąpienia senności, zwłaszcza w wypadku stosowania kilku leków przeciwdrgawkowych lub w razie jednoczesnego stosowania innych leków (np. benzodiazepin), które również mogą powodować senność.” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
94 pozycji wyodrębnione przez model AI
- bardzo często: drżenie; nudności
- często: niedokrwistość; trombocytopenia; hiponatremia; zwiększenie masy ciała; stan splątania; halucynacje; agresja; pobudzenie; zaburzenia uwagi; zaburzenia pozapiramidowe; osłupienie (stupor); senność; drgawki; zaburzenia pamięci; ból głowy; oczopląs; zawroty głowy; osłabienie słuchu; krwotok; wymioty; nieprawidłowości dotyczące dziąseł (głównie hiperplazja dziąseł); zapalenie jamy ustnej; bóle żołądka; biegunka; uszkodzenie wątroby; nadwrażliwość; przemijające i (lub) zależne od dawki leku wypadanie włosów; zaburzenia paznokci i łożyska paznokcia; nietrzymanie moczu; nieregularne cykle miesiączkowe
- niezbyt często: leukopenia; pancytopenia; zespół niedostosowanego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH); hiperandrogenizm; nadmierne owłosienie typu męskiego; wirylizm; trądzik; łysienie typu męskiego; zwiększone stężenie androgenu; śpiączka; encefalopatia; letarg; przemijające objawy parkinsonizmu; ataksja; parestezje; nasilone napady drgawkowe; zapalenie naczyń; wysięk opłucnowy (eozynofilowy); zapalenie trzustki; obrzęk naczynioruchowy; wysypka; nieprawidłowości dotyczące włosa (takie jak nieprawidłowa struktura włosów, zmiany w kolorze włosów, nieprawidłowy wzrost włosów); zmniejszenie gęstości mineralnej kości; osteopenia; osteoporoza; złamania; niewydolność nerek; brak miesiączki; hipotermia; obwodowe obrzęki o umiarkowanym nasileniu
- rzadko: zespół mielodysplastyczny; niewydolność szpiku kostnego; aplazja dotycząca krwinek czerwonych; agranulocytoza; niedokrwistość makrocytowa; makrocytemia; niedoczynność tarczycy; hiperamonemia; otyłość; nietypowe zachowanie; nadaktywność psychomotoryczna; zaburzenia uczenia się; przemijające otępienie, związane z przemijającą atrofią mózgu; zaburzenia poznawcze; diplopia; martwica toksycznorozpływna naskórka; zespół Stevensa-Johnsona; rumień wielopostaciowy; zespół ciężkiej nadwrażliwości obejmujący w szczególności wysypkę polekową z eozynofilią oraz objawami ogólnymi (DRESS ang. Drug Rash with Eosinophilia and Systemic Symptoms); układowy toczeń rumieniowaty; rabdomioliza; mimowolne oddawanie moczu; środkomiąższowe zapalenie nerek; zespół Fanconiego; niepłodność męska; zespół policystycznych jajników; zmniejszenie aktywności czynników krzepnięcia (co najmniej jednego); nieprawidłowe wyniki testów krzepnięcia (jak wydłużony czas protrombinowy, wydłużony czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, wydłużony czas trombinowy, wydłużony INR); niedobór biotyny/ niedobór biotynidazy
- częstość nieznana: hipokarnitynemia; hiperpigmentacja; nabyta anomalia Pelgera-Hueta
Ten układ ChPL nie dał się odczytać regułami, więc listę wyodrębnił model językowy (AI) z punktu 4.8; może być niepełna lub błędna, a częstość podano tylko tam, gdzie tekst ją zawiera. Sprawdź w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Dawkowanie wg grup (cytat)
-
- dorosłych: „- U dorosłych, młodzieży i dzieci w wieku powyżej 10 lat zalecana dawka wynosi zwykle 15 mg/kg mc., podawana w powolnym wstrzyknięciu do żyły przez 3-5 minut, a następnie w postaci wlewu ciągłego lub powtarzanego”
- dzieci w wieku do 10 lat zalecana dawka: „- U dzieci w wieku do 10 lat zalecana dawka wynosi zwykle 20-30 mg/kg mc., podawana w powolnym wstrzyknięciu do żyły, a następnie w postaci wlewu ciągłego lub powtarzanego.”
- dorosłych: „- U dorosłych, zalecana dawka początkowa wynosi 10-20 mg/kg mc., podawana w powolnym wystrzyknięciu do żyły przez 5-10 minut, a następnie w postaci wlewu ciągłego.”
- dzieci: „- U dzieci, zalecana dawka początkowa wynosi 15-40 mg/kg mc., podawana w powolnym wystrzyknięciu do żyły, a następnie w postaci wlewu ciągłego.”
- Grupy szczególne (cytat)
-
- (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: Ulotka, pkt 2
Ciąża
„Ciąża Ważna wskazówka dla kobiet - Nie stosować leku Depakine, jeśli pacjentka jest w ciąży, chyba że żadna inna terapia nie jest skuteczna. - Jeśli pacjentka jest w wieku rozrodczym, nie może przyjmować leku Depakine, chyba że stosuje skuteczną metodę kontroli urodzeń (antykoncepcję) przez cały okres leczenia lekiem Depakine. Nie przerywać stosowania leku Depakine ani antykoncepcji, dopóki nie zostanie to omówione z lekarzem. Lekarz prowadzący udzieli dalszych wskazówek.” - (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: Ulotka, pkt 2
Karmienie piersią
„Karmienie piersią Walproinian jest w niewielkim stopniu wydzielany do mleka matki. Należy skonsultować z lekarzem, czy można karmić piersią podczas leczenia. Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn U niektórych pacjentów, podczas leczenia może wystąpić senność, zwłaszcza w przypadku stosowania kilku leków przeciwdrgawkowych lub w przypadku jednoczesnego stosowania benzodiazepin. Przed przystąpieniem do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn pacjent powinien upewnić się, jak reaguje na leczenie. Lek Depakine zawiera sód Lek Depakine zawiera 55,35 mg sodu (głównego składnika soli kuchennej) w 400 mg sodu walproinianiu.” - Pacjenci z zaburzeniem czynności nerek: „Pacjenci z zaburzeniem czynności nerek Lekarz może zadecydować u pacjenta o konieczności modyfikacji dawki.” źródło: Ulotka, pkt 3
- Pacjenci w podeszłym wieku: „Pacjenci w podeszłym wieku Chociaż farmakokinetyka sodu walproinianu u osób w podeszłym wieku jest inna, ma to ograniczone znaczenie kliniczne, ponieważ dawka powinna być dostosowywana w zależności od kontroli napadów.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- źródło: ChPL, pkt 4.2
Zaburzenia czynności nerek
„Zaburzenia czynności nerek U pacjentów z niewydolnością nerek może być konieczne zmniejszenia dawki leku, a u pacjentów poddawanych hemodializie - zwiększenie dawki. Walproinian podlega hemodializie (patrz punkt 4.9). Dawkowanie należy zmodyfikować na podstawie obserwacji klinicznej pacjenta (patrz punkt 4.4).” - Zaburzenia czynności wątroby: „Zaburzenia czynności wątroby Patrz punkty 4.3 i 4.4.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: ChPL, pkt 4.6
Ciąża i kobiety w wieku rozrodczym
„Ciąża i kobiety w wieku rozrodczym Leczenie padaczki • Walproinian jest przeciwwskazany w czasie ciąży, chyba że nie ma odpowiedniego alternatywnego leczenia. • Walproinian jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym, chyba że spełnione są warunki programu zapobiegania ciąży (patrz punkty 4.3 oraz 4.4). Teratogenność i wpływ na rozwój po narażeniu w życiu płodowym Ryzyko narażenia ciąży związane z walproinianem U pacjentek zarówno monoterapia, jak i terapia złożona walproinianem z innymi lekami przeciwpadaczkowymi, podczas ciąży są często związane z nieprawidłowościami występującymi u dziecka.” - źródło: ChPL, pkt 4.6
Karmienie piersią
„Karmienie piersią Walproinian jest wydzielany do mleka matki w zakresie od 1 do 10% stężenia w surowicy. U noworodków/niemowląt karmionych piersią przez leczące się matki wykazano zaburzenia hematologiczne (patrz punkt 4.8). Należy zdecydować o przerwaniu karmienia piersią lub o przerwaniu/wstrzymaniu leczenia produktem Depakine, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia dla pacjentki.” - źródło: ChPL, pkt 4.6
Płodność
„Płodność U kobiet stosujących walproinian zgłaszano brak miesiączki, zespół policystycznych jajników i podwyższony poziom testosteronu (patrz punkt 4.8). Przyjmowanie walproinianu może również zaburzać płodność u mężczyzn (patrz punkt 4.8). Zaburzenia płodności w niektórych przypadkach są przemijające po co najmniej 3 miesiącach od zaprzestania leczenia. Ograniczona liczba opisanych przypadków sugeruje, że znaczące zmniejszenie dawki może pozytywnie wpłynąć na płodność. Jednakże w niektórych innych przypadkach odwracalność niepłodności męskiej była nieznana.”
- Jedzenie, napoje i alkohol (cytat)
-
- jedzenie i napoje: „- Jeśli u pacjenta występuje niedostateczne spożycie karnityny, znajdującej się w mięsie i produktach mlecznych, szczególnie u dzieci poniżej 10 lat.” źródło: Ulotka, pkt 2
- alkohol: „Nie zaleca się picia alkoholu podczas leczenia walproinianem.” źródło: Ulotka, pkt 2, ChPL, pkt 4.4
Z ulotki i ChPL wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed zastosowaniem leku Depakine
Kiedy nie stosować leku Depakine:
Nie należy stosować leku w przypadku:
- jeśli pacjent ma uczulenie na substancję czynną sodu walproinian lub którykolwiek z pozostałych
składników tego leku (wymienionych w punkcie 6),
- jeśli pacjent ma ostre i przewlekłe zapalenie wątroby,
- jeśli pacjent przebył ciężkie zapalenie wątroby, zwłaszcza polekowe lub jeśli wywiad rodzinny u
pacjenta świadczy o ciężkim zapaleniu wątroby,
- jeśli pacjent ma porfirię (bardzo rzadką chorobę metaboliczną),
- jednoczesnego stosowania z meflochiną.
- jeśli u pacjenta występuje wada genetyczna powodująca zaburzenia mitochondrialne (np. pacjenci
z zespołem Alpersa-Huttenlochera),
- jeśli u pacjenta występują zaburzenia metaboliczne, np.: zaburzenia cyklu mocznikowego,
- jeśli u pacjenta występuje niedobór karnityny (bardzo rzadka choroba metaboliczna), który nie jest
leczony,
- padaczki:
- jeśli pacjentka jest w ciąży, chyba że żadna inna terapia nie jest skuteczna,
- jeśli pacjentka jest w wieku rozrodczym, chyba że pacjentka stosuje skuteczną metodę kontroli
urodzeń (antykoncepcję) przez cały okres leczenia lekiem Depakine. Nie należy przerywać
stosowania leku Depakine ani antykoncepcji, dopóki nie zostanie to omówione z lekarzem.
Lekarz prowadzący udzieli dalszych wskazówek (patrz poniżej „Ciąża, karmienie piersią i
wpływ na płodność - Ważna wskazówka dla kobiet”).
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Depakine należy omówić to z lekarzem.
NALEŻY NIEZWŁOCZNIE POINFORMOWAĆ LEKARZA PROWADZĄCEGO:
- W razie nagłego wystąpienia następujących objawów: osłabienie, brak apetytu, senność,
nawracające wymioty i bóle brzucha, żółtaczka (zażółcenie powłok skórnych i białkówek oczu) lub
nawrotu napadów padaczkowych, zwłaszcza podczas pierwszych 6 miesięcy leczenia, należy
niezwłocznie poinformować o tym lekarza prowadzącego.
- Lek Depakine może powodować ciężkie uszkodzenia wątroby kończące się niekiedy zgonem.
Przed rozpoczęciem leczenia i podczas pierwszych 6 miesięcy leczenia należy okresowo
wykonywać laboratoryjne testy czynności wątroby.
Ryzyko uszkodzenia wątroby wzrasta, jeśli lek Depakine jest stosowany przez dzieci w wieku
poniżej 3 lat, osoby stosujące jednocześnie inne leki przeciwpadaczkowe lub chorujące na inne
choroby neurologiczne lub metaboliczne, oraz u osób z padaczką o ciężkim przebiegu.
Dzieciom poniżej 3 lat sodu walproinianu nie należy podawać jednocześnie z salicylanami z
powodu ryzyka toksycznego działania na wątrobę.
- W razie wystąpienia ostrych bólów brzucha należy niezwłocznie poinformować o tym lekarza
prowadzącego. Bardzo rzadko lek Depakine może powodować ciężkie zapalenie trzustki, czasami
kończące się zgonem.
- Jeśli u pacjenta lub jego dziecka stosującego lek Depakine wystąpią problemy z równowagą i
koordynacją, ospałość lub poczucie zmniejszonej czujności, wymioty, należy niezwłocznie
poinformować o tym lekarza prowadzącego. Może to być spowodowane zwiększoną ilością
amoniaku we krwi.
- Niewielka liczba osób stosujących leki przeciwpadaczkowe zawierające sodu walproinian myślała
o tym, aby się skrzywdzić lub zabić. Jeśli kiedykolwiek u pacjenta pojawią się takie myśli, należy
natychmiast skontaktować się z lekarzem prowadzącym.
- W związku z leczeniem walproinianem notowano występowanie ciężkich reakcji skórnych, w
tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, reakcję
polekową z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), rumień wielopostaciowy i obrzęk
naczynioruchowy. Jeśli pacjent zauważy którykolwiek z objawów, związanych z tymi ciężkimi
reakcjami skórnymi, opisanych w punkcie 4, powinien niezwłocznie zgłosić się do lekarza.
Przed rozpoczęciem przyjmowania tego leku należy omówić to z lekarzem:
- Walproinian nie powinien być stosowany u kobiet z padaczką planujących ciążę, poza
przypadkami w których inne leczenie jest nieskuteczne lub nie jest tolerowane. Należy rozważyć
korzyści z zastosowania leku w stosunku do ryzyka przed pierwszym przepisaniem leku lub kiedy
kobieta leczona walproinianem planuje ciążę. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować
skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia.
- Przed rozpoczęciem leczenia, również przed zabiegiem operacyjnym i w przypadku siniaków lub
samoistnych krwawień zaleca się wykonanie badań laboratoryjnych (badanie morfologii krwi z
rozmazem, w tym ocena liczby płytek krwi, czasu krwawienia i testów krzepnięcia).
- Ostrożnie stosować u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek. Lekarz może zalecić mniejszą
dawkę leku.
- Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z układowym toczniem rumieniowatym.
- Jeśli u pacjenta podejrzewane jest jakiekolwiek zaburzenie metaboliczne, zwłaszcza wrodzone
niedobory enzymów, takie jak „zaburzenia cyklu mocznikowego”, ze względu na ryzyko
zwiększenia stężenia amoniaku we krwi.
- U pacjentów leczonych sodu walproinianem może wystąpić zwiększenie masy ciała.
- Jeśli pacjent ma rzadkie zaburzenie zwane „niedoborem enzymu palmitoilotransferazy
karnitynowej II” ze względu na zwiększone ryzyko zaburzeń mięśniowych.
- Nie zaleca się jednoczesnego stosowania antybiotyków z grupy karbapenemów z kwasem
walproinowym (patrz: Lek Depakine a inne leki).
- Sodu walproinian jest wydalany głównie przez nerki, częściowo w formie ciał ketonowych, dlatego
u pacjentów chorych na cukrzycę badanie na obecność ciał ketonowych może dawać wynik
fałszywie dodatni.
- Jeśli w rodzinie pacjenta występuje lub lekarz podejrzewa, że występuje wada genetyczna
spowodowana przez zaburzenia mitochondrialne, ze względu na ryzyko uszkodzenia wątroby.
- Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpadaczkowych, podczas stosowania tego leku
może nasilić się ciężkość lub częstość napadów drgawkowych. W razie nasilenia się napadów
drgawkowych należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.
- Jeśli u pacjenta występuje niedostateczne spożycie karnityny, znajdującej się w mięsie i produktach
mlecznych, szczególnie u dzieci poniżej 10 lat.
- Jeśli u pacjenta występuje niedobór karnityny i przyjmuje karnitynę.
- Jeśli u pacjenta po przyjęciu walproinianu kiedykolwiek wystąpiła ciężka wysypka skórna lub
złuszczanie się skóry, powstawanie pęcherzy i (lub) owrzodzenia jamy ustnej.
Lek Depakine a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta obecnie lub
ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje przyjmować.
Niektóre leki mogą wpływać na działanie sodu walproinianu, jak również walproinian może wywierać
wpływ na działanie innych leków.
Są to następujące leki:
- leki neuroleptyczne, w tym kwetiapina, olanzapina (stosowane w leczeniu zaburzeń
psychotycznych);
- leki stosowane w leczeniu depresji, inhibitory MAO;
- benzodiazepiny, stosowane w leczeniu bezsenności i zaburzeń lękowych;
- inne leki stosowane w leczeniu padaczki, w tym fenobarbital, fenytoina, prymidon, lamotrygina,
karbamazepina, felbamat, topiramat, rufinamid;
- kanabidiol (stosowany w leczeniu padaczki oraz w innym wskazaniu);
- niektóre leki przeciwzakaźne, które zawierają piwalan (takie jak piwampicylina, adefowiru
dipiwoksyl);
- metotreksat (stosowany w leczeniu raka oraz chorób zapalnych);
- zydowudyna, rytonawir i lopinawir (stosowane w leczeniu infekcji wirusem HIV i w leczeniu
AIDS);
- meflochina (stosowana w leczeniu i zapobieganiu malarii);
- salicylany (kwas acetylosalicylowy);
- leki przeciwzakrzepowe;
- cymetydyna (stosowana w leczeniu owrzodzenia żołądka);
- erytromycyna, ryfampicyna;
- karbapenemy (antybiotyki stosowane w leczeniu zakażeń bakteryjnych);
- cholestyramina (stosowana do obniżenia stężenia cholesterolu we krwi);
- propofol (stosowany do znieczulenia ogólnego);
- nimodypina;
- leki zawierające estrogen (w tym niektóre środki antykoncepcyjne);
- metamizol (stosowany w leczeniu bólu i gorączki);
- klozapina (stosowana w leczeniu chorób psychicznych).
Te leki mogą wpływać na działanie sodu walproinianu i odwrotnie. U pacjenta może być konieczne
dostosowanie dawki poszczególnych leków lub zastosowanie innych leków. O tych zmianach w
leczeniu lekarz poinformuje pacjenta.
Lekarz udzieli również dodatkowych informacji o lekach, które podczas jednoczesnego stosowania z
walproinianem należy stosować z ostrożnością lub których należy unikać w czasie leczenia lekiem
Depakine.
Lek Depakine z jedzeniem, piciem i alkoholem
Nie zaleca się picia alkoholu podczas leczenia walproinianem.
Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność
Ciąża
Ważna wskazówka dla kobiet
- Nie stosować leku Depakine, jeśli pacjentka jest w ciąży, chyba że żadna inna terapia nie jest
skuteczna.
- Jeśli pacjentka jest w wieku rozrodczym, nie może przyjmować leku Depakine, chyba że stosuje
skuteczną metodę kontroli urodzeń (antykoncepcję) przez cały okres leczenia lekiem Depakine.
Nie przerywać stosowania leku Depakine ani antykoncepcji, dopóki nie zostanie to omówione z
lekarzem. Lekarz prowadzący udzieli dalszych wskazówek.
Ryzyko przyjmowania walproinianu w czasie ciąży (niezależnie od choroby, w leczeniu której stosuje
się walproinian)
- Należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem prowadzącym, jeśli pacjentka planuje ciążę lub
jest w ciąży.
- Stosowanie walproinianu w czasie ciąży niesie ze sobą ryzyko. Im większa dawka, tym większe
ryzyko, ale żadna dawka nie jest od niego wolna, również gdy walproinian jest stosowany w
skojarzeniu z innymi lekami na padaczkę.
- Walproinian może spowodować poważne wady wrodzone i wpływać na fizyczny i psychiczny
rozwój dziecka po urodzeniu.
- Do najczęściej występujących wad wrodzonych należą: rozszczep kręgosłupa (gdy kości
kręgosłupa nie są prawidłowo rozwinięte); wady rozwojowe twarzy i czaszki; wady rozwojowe
serca, nerek, dróg moczowych i narządów płciowych, wady kończyn i wiele powiązanych wad
rozwojowych obejmujących kilka narządów i części ciała. Wady wrodzone mogą powodować
niepełnosprawność, która może być znaczna.
- U dzieci narażonych w życiu płodowym na walproinian notowano problemy ze słuchem lub
głuchotę.
- U dzieci narażonych w życiu płodowym na walproinian notowano występowanie wad
rozwojowych oka razem z innymi wadami wrodzonymi. Wady rozwojowe oka mogą wpływać na
widzenie.
- U pacjentki przyjmującej walproinian podczas ciąży występuje zwiększone ryzyko urodzenia
dziecka z wadami wrodzonymi wymagającymi leczenia. Walproinian stosowany jest już przez
wiele lat, stąd wiadomo, że w grupie dzieci matek przyjmujących walproinian około 11 dzieci na
100 będzie miało wady wrodzone. Dla porównania wady takie stwierdza się u 2-3 dzieci na każde
100 urodzonych przez kobiety niemające padaczki.
- Szacuje się, że do 30-40% dzieci w wieku przedszkolnym, których matki przyjmowały walproinian
w czasie ciąży, może wykazywać problemy wczesnorozwojowe. Dzieci dotknięte chorobą mogą
później zaczynać chodzić i mówić, być mniej sprawne intelektualnie niż inne dzieci, mogą mieć
problemy językowe oraz kłopoty z pamięcią.
- U dzieci narażonych w życiu płodowym na walproinian częściej rozpoznaje się różne zaburzenia
ze spektrum autyzmu. Niektóre dowody wskazują na występowanie u tych dzieci zwiększonego
ryzyka rozwoju deficytu uwagi (zespół nadpobudliwości psychoruchowej - ADHD, ang. attention
deficit hyperactivity disorder).
- U pacjentki przyjmującej walproinian podczas ciąży dziecko może mieć mniejszą masę ciała po
urodzeniu niż oczekiwana dla wieku ciążowego. U kobiet stosujących walproinian około 11-15
dzieci na każde 100 może mieć masę ciała mniejszą niż oczekiwana dla wieku ciążowego. Dla
porównania, dotyczy to około 5-10 dzieci na każde 100 urodzonych przez kobiety w populacji
ogólnej.
- Przed przepisaniem tego leku, lekarz prowadzący wyjaśni pacjentce, co może zagrażać dziecku,
jeśli pacjentka zajdzie w ciążę podczas przyjmowania walproinianu. Jeśli pacjentka stosująca ten
lek zdecyduje, że chce mieć dziecko, nie powinna samodzielnie przerywać stosowania leku ani
antykoncepcji, dopóki nie omówi tego z lekarzem prowadzącym.
- Niektóre środki antykoncepcyjne (tabletki antykoncepcyjne zawierające estrogen) mogą
zmniejszać stężenie walproinianu we krwi. Należy omówić z lekarzem metodę antykoncepcji
(kontroli urodzeń), która będzie najbardziej odpowiednia dla pacjentki.
- Rodzice lub opiekunowie dziewczynek leczonych walproinianem, powinni skontaktować się z
lekarzem prowadzącym, gdy u ich dziecka wystąpi miesiączka.
- Należy zapytać lekarza o przyjmowanie kwasu foliowego w okresie starań o dziecko. Kwas
foliowy może zmniejszyć ogólne ryzyko rozszczepu kręgosłupa oraz wczesnego poronienia, które
dotyczy wszystkich ciąż. Jest jednak mało prawdopodobne, by stosowanie kwasu foliowego
zmniejszało ryzyko wad wrodzonych związanych z leczeniem walproinianem.
Należy wybrać z poniżej opisanych sytuacji, tę która odnosi się do pacjentki i zapoznać się z
informacjami:
- ROZPOCZĘCIE LECZENIA LEKIEM DEPAKINE
- KONTYNUACJA LECZENIA LEKIEM DEPAKINE BEZ STARAŃ O DZIECKO
- KONTYNUACJA LECZENIA LEKIEM DEPAKINE Z UWZGLĘDNIENIEM STARANIA
SIĘ O DZIECKO
- ZAJŚCIE W CIĄŻĘ PODCZAS KONTYNUACJI LECZENIA LEKIEM DEPAKINE
ROZPOCZĘCIE LECZENIA LEKIEM DEPAKINE
Jeśli lek Depakine przepisywany jest po raz pierwszy, lekarz prowadzący wyjaśni zagrożenia dla
nienarodzonego dziecka, jeśli pacjentka zajdzie w ciążę. Pacjentka w wieku rozrodczym powinna
upewnić się, że przez cały okres leczenia lekiem Depakine nieprzerwanie stosuje skuteczną metodę
antykoncepcji. Jeśli pacjentka potrzebuje porady na temat antykoncepcji, powinna skonsultować się z
lekarzem lub poradnią planowania rodziny.
Istotne informacje
- Przed rozpoczęciem stosowania leku Depakine pacjentka powinna upewnić się, że nie jest w ciąży
za pomocą testu ciążowego, którego wynik zostanie potwierdzony przez lekarza prowadzącego.
- Pacjentka powinna stosować skuteczną metodę kontroli urodzeń (antykoncepcję) przez cały okres
leczenia lekiem Depakine.
- Należy omówić z lekarzem prowadzącym właściwą metodę kontroli urodzeń (antykoncepcję).
Lekarz prowadzący udzieli pacjentce informacji na temat zapobiegania ciąży i może skierować do
specjalisty w celu uzyskania porady na temat kontroli urodzeń.
- Należy regularnie (przynajmniej raz w roku) odbywać wizytę u specjalisty doświadczonego w
leczeniu padaczki. Podczas tej wizyty lekarz prowadzący upewni się, że pacjentka została dobrze
poinformowana i zrozumiała wszystkie zagrożenia i porady związane ze stosowaniem
walproinianu podczas ciąży.
- Jeśli pacjentka planuje mieć dziecko, powinna poinformować o tym lekarza.
- Jeśli pacjentka jest w ciąży lub podejrzewa, że może być w ciąży, powinna natychmiast
poinformować o tym lekarza.
KONTYNUACJA LECZENIA LEKIEM DEPAKINE BEZ STARAŃ O DZIECKO
Jeśli pacjentka kontynuuje leczenie lekiem Depakine i nie planuje ciąży, musi mieć pewność, że
stosuje skuteczną metodę antykoncepcji nieprzerwanie przez cały okres leczenia lekiem Depakine.
Jeśli pacjentka potrzebuje porady na temat antykoncepcji, powinna skonsultować się z lekarzem lub
poradnią planowania rodziny.
Istotne informacje
- Pacjentka powinna stosować skuteczną metodę kontroli urodzeń (antykoncepcję) przez cały okres
leczenia lekiem Depakine.
- Należy omówić z lekarzem prowadzącym antykoncepcję (metodę kontroli urodzeń). Lekarz
prowadzący udzieli pacjentce informacji na temat zapobiegania ciąży i może skierować do
specjalisty w celu uzyskania porady na temat kontroli urodzeń.
- Należy regularnie (przynajmniej raz w roku) odbywać wizytę u specjalisty doświadczonego w
leczeniu padaczki. Podczas tej wizyty lekarz prowadzący upewni się, że pacjentka została dobrze
poinformowana i zrozumiała wszystkie zagrożenia i porady związane ze stosowaniem
walproinianu podczas ciąży.
- Jeśli pacjentka planuje mieć dziecko, powinna poinformować o tym lekarza.
- Jeśli pacjentka jest w ciąży lub podejrzewa, że może być w ciąży, powinna natychmiast
poinformować o tym lekarza.
KONTYNUACJA LECZENIA LEKIEM DEPAKINE Z UWZGLĘDNIENIEM STARANIA
SIĘ O DZIECKO
Jeśli pacjentka planuje mieć dziecko, powinna najpierw umówić wizytę u lekarza prowadzącego.
Nie przerywać stosowania leku Depakine ani antykoncepcji, dopóki nie zostanie to omówione z
lekarzem prowadzącym. Lekarz prowadzący udzieli dalszych wskazówek.
U dzieci urodzonych przez matki, które przyjmowały walproinian, występuje duże ryzyko wad
wrodzonych oraz problemów dotyczących rozwoju, mogących znacząco upośledzać dziecko. Lekarz
prowadzący skieruje pacjentkę do specjalisty doświadczonego w leczeniu padaczki, aby można było
odpowiednio wcześnie ocenić alternatywne możliwości leczenia. Specjalista może podjąć działania
umożliwiające jak najlepszy przebieg ciąży i maksymalnie ograniczy ryzyko dla matki i
nienarodzonego dziecka.
Specjalista prowadzący może zdecydować o zmianie dawki leku Depakine, o zamianie na inny lek,
lub o przerwaniu leczenia lekiem Depakine, na długo przed zajściem w ciążę – aby upewnić się, że
choroba jest stabilna.
Należy zapytać lekarza o przyjmowanie kwasu foliowego w okresie starań o dziecko. Kwas foliowy
może zmniejszyć ogólne ryzyko rozszczepu kręgosłupa oraz wczesnego poronienia, które dotyczy
wszystkich ciąż. Jest jednak mało prawdopodobne, by stosowanie kwasu foliowego zmniejszyło
ryzyko wad wrodzonych związanych z leczeniem walproinianem.
Istotne informacje
- Nie przerywać leczenia lekiem Depakine, chyba że zdecydował tak lekarz.
- Nie przerywać stosowanych metod kontroli urodzeń (antykoncepcji) przed rozmową z lekarzem
prowadzącym oraz wspólnym wypracowaniem planu postępowania, który zapewni kontrolę stanu
pacjentki oraz zmniejszy zagrożenia dla dziecka.
- W pierwszej kolejności należy umówić wizytę z lekarzem prowadzącym. Podczas tej wizyty lekarz
prowadzący upewni się, że pacjentka została dobrze poinformowana i zrozumiała wszystkie
zagrożenia i porady związane ze stosowaniem walproinianu podczas ciąży.
- Lekarz prowadzący spróbuje zamiany na inny lek lub przerwie leczenie lekiem Depakine na długo
przed zajściem w ciążę.
- Jeśli pacjentka jest w ciąży lub podejrzewa, że może być w ciąży, powinna umówić pilną wizytę u
lekarza prowadzącego.
ZAJŚCIE W CIĄŻĘ PODCZAS KONTYNUACJI LECZENIA LEKIEM DEPAKINE
Nie przerywać leczenia lekiem Depakine, dopóki nie zostanie to omówione z lekarzem prowadzącym,
ponieważ stan zdrowia pacjentki może się pogorszyć. Jeśli pacjentka jest w ciąży lub podejrzewa, że
może być w ciąży, powinna umówić pilną wizytę u lekarza prowadzącego. Lekarz prowadzący udzieli
pacjentce dalszych wskazówek.
U dzieci urodzonych przez matki, które przyjmowały walproinian, występuje duże ryzyko wad
wrodzonych oraz problemów dotyczących rozwoju, mogących znacząco upośledzać dziecko.
Pacjentka zostanie skierowana do specjalisty doświadczonego w leczeniu padaczki, aby ocenić
alternatywne możliwości leczenia.
W wyjątkowych okolicznościach, kiedy lek Depakine jest jedyną dostępną możliwością leczenia w
czasie ciąży, pacjentka będzie bardzo dokładnie monitorowana, zarówno pod względem leczenia
choroby podstawowej, jak i rozwoju dziecka. Pacjentka i jej partner otrzymają poradę i wsparcie
dotyczące ciąży narażonej na walproinian.
Należy zapytać lekarza o przyjmowanie kwasu foliowego. Kwas foliowy może zmniejszać ogólne
ryzyko rozszczepu kręgosłupa oraz wczesnego poronienia, które dotyczy wszystkich ciąż. Jest jednak
mało prawdopodobne, by stosowanie kwasu foliowego zmniejszyło ryzyko wad wrodzonych
związanych z leczeniem walproinianem.
Istotne informacje
- Jeśli pacjentka jest w ciąży lub podejrzewa, że może być w ciąży, powinna umówić pilną wizytę u
lekarza prowadzącego.
- Nie przerywać leczenia lekiem Depakine, chyba że zdecydował tak lekarz.
- Pacjentka powinna się upewnić, że została skierowana do specjalisty doświadczonego w leczeniu
padaczki, w celu oceny konieczności zastosowania alternatywnych metod leczenia.
- Pacjentka musi uzyskać poradę na temat ryzyka stosowania leku Depakine podczas ciąży, w tym
jego działania teratogennego (powodującego wady wrodzone) i zaburzeń rozwoju fizycznego i
psychicznego u dzieci.
Pacjentka powinna się upewnić, że została skierowana do specjalisty zajmującego się
monitorowaniem prenatalnym w celu wykrycia ewentualnego wystąpienia wad rozwojowych.
U noworodków matek, które stosowały lek Depakine w czasie ciąży, mogą wystąpić zaburzenia
krzepnięcia krwi, hipoglikemia, niedoczynność tarczycy, a także objawy odstawienia takie jak:
pobudzenie, drażliwość, nadpobudliwość, drżenia mięśni, drgawki, problemy z karmieniem.
Należy zapoznać się z poradnikiem dla pacjentki, otrzymanym od lekarza prowadzącego.
Lekarz prowadzący omówi formularz corocznego potwierdzenia o zapoznaniu się z ryzykiem i
poprosi pacjentkę o jego podpisanie i zachowanie. Pacjentka otrzyma również kartę pacjenta od
farmaceuty dla przypomnienia o ryzyku stosowania walproinianu w ciąży.
Ważna wskazówka dla pacjentów płci męskiej
Możliwe ryzyko związane z przyjmowaniem walproinianu w ciągu 3 miesięcy przed poczęciem dziecka
Przeprowadzone badanie sugeruje możliwe ryzyko zaburzeń ruchowych i zaburzeń rozwoju
psychicznego (problemów z rozwojem we wczesnym dzieciństwie) u dzieci, których ojcowie byli
leczeni walproinianem w okresie 3 miesięcy przed poczęciem. W tym badaniu takie zaburzenia miało
około 5 na 100 dzieci, których ojcowie byli leczeni walproinianem, w porównaniu z około 3 na 100
dzieci mężczyzn leczonych lamotryginą lub lewetyracetamem (innymi lekami, które mogą być
stosowane w leczeniu choroby występującej u pacjenta). Ryzyko u dzieci, których ojcowie przerwali
leczenie walproinianem co najmniej 3 miesiące (czas potrzebny do wytworzenia nowych plemników)
przed poczęciem, nie jest znane. Badanie ma ograniczenia i dlatego nie jest jasne, czy sugerowane
przez to badanie zwiększone ryzyko zaburzeń rozwoju ruchowego i psychicznego jest spowodowane
przez walproinian. Badanie nie było wystarczająco duże, aby pokazać, jakiego konkretnego rodzaju
zaburzeń ruchowych i zaburzeń rozwoju psychicznego u dzieci dotyczy to ryzyko.
W ramach środków ostrożności lekarz omówi z pacjentem:
- możliwe ryzyko u dzieci, których ojcowie byli leczeni walproinianem;
- konieczność rozważenia stosowania skutecznej kontroli urodzeń (antykoncepcji) przez pacjenta i
jego partnerkę w trakcie leczenia i przez 3 miesiące po jego zakończeniu;
- konieczność konsultacji z lekarzem podczas planowania poczęcia dziecka oraz przed odstawieniem
antykoncepcji;
- możliwość zastosowania innych metod leczenia choroby, w zależności od indywidualnej sytuacji.
Nie należy oddawać nasienia podczas przyjmowania walproinianu i przez 3 miesiące po jego
odstawieniu.
W razie planowania potomstwa należy omówić to z lekarzem.
Jeśli partnerka pacjenta zajdzie w ciążę podczas stosowania przez pacjenta walproinianu w okresie 3
miesięcy przed poczęciem i pacjent będzie miał związane z tym pytania, powinien skontaktować się z
lekarzem. Nie należy przerywać leczenia bez konsultacji z lekarzem. Jeśli pacjent przerwie leczenie,
objawy mogą się nasilić.
Pacjent powinien regularnie odbywać wizyty u lekarza przepisującego lek. Podczas takiej wizyty
lekarz omówi z pacjentem środki ostrożności związane ze stosowaniem walproinianu oraz możliwość
zastosowania innych metod leczenia jego choroby, w zależności od indywidualnej sytuacji pacjenta.
Należy zapoznać się z poradnikiem dla pacjenta otrzymanym od lekarza prowadzącego. Pacjent
otrzyma również kartę pacjenta od farmaceuty dla przypomnienia o możliwym ryzyku związanym ze
stosowaniem walproinianu.
Karmienie piersią
Walproinian jest w niewielkim stopniu wydzielany do mleka matki. Należy skonsultować z lekarzem,
czy można karmić piersią podczas leczenia.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
U niektórych pacjentów, podczas leczenia może wystąpić senność, zwłaszcza w przypadku stosowania
kilku leków przeciwdrgawkowych lub w przypadku jednoczesnego stosowania benzodiazepin. Przed
przystąpieniem do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn pacjent powinien upewnić się, jak reaguje
na leczenie.
Lek Depakine zawiera sód
Lek Depakine zawiera 55,35 mg sodu (głównego składnika soli kuchennej) w 400 mg sodu
walproinianiu. Odpowiada to 2,8% maksymalnej zalecanej dobowej dawki sodu w diecie u osób
dorosłych.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek Depakine może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one
wystąpią. Pacjenci jednak mogą wymagać odpowiedniego leczenia w przypadku wystąpienia
niektórych działań niepożądanych.
Jeśli u pacjenta wystąpi którekolwiek z następujących ciężkich działań niepożądanych, należy
niezwłocznie skontaktować się z lekarzem, ponieważ pacjent może pilnie potrzebować pomocy
medycznej:
- Śpiączka, encefalopatia (uszkodzenia mózgu), letarg (stan bezwładu i braku reakcji na bodźce),
zmiany w zachowaniu związane, lub nie, z większą częstością napadów padaczkowych lub ich
cięższym przebiegiem, zwłaszcza w wypadku jednoczesnego stosowania fenobarbitalu lub podczas
nagłego zwiększenia dawki leku Depakine
- Splątanie, osłabienie, zawroty głowy, nudności, wymioty, które mogą być spowodowane
obniżonym stężeniem sodu we krwi lub stanem zwanym „SIADH” (SIADH, ang. Syndrome of
Inappropriate Secretion of ADH) lub zespołem nieprawidłowego wydzielania hormonu
antydiuretycznego
- Problemy z równowagą i koordynacją, ospałość lub poczucie zmniejszonej czujności, połączone z
wymiotami. Może to być spowodowane zwiększoną ilością amoniaku we krwi (hiperamonemia)
- Wzrost liczby i nasilenia drgawek
- Skrajne zmęczenie, osłabienie, brak apetytu, senność, nawracające wymioty i bóle brzucha, silny
ból nadbrzusza, nudności, żółtaczka (zażółcenie powłok skórnych i białkówek oczu), obrzęk nóg
lub zwiększenie częstości napadów padaczkowych, lub ogólne złe samopoczucie – objawy te mogą
świadczyć o uszkodzeniu wątroby lub trzustki
- Reakcje alergiczne, które mogą objawiać się jako:
- Pęcherze z odwarstwieniem się skóry (powstawanie pęcherzy, łuszczenie się lub krwawienie z
różnych części ciała w tym na wargach, oczach, w jamie ustnej, nosie, narządach płciowych,
dłoniach lub stopach) z wysypką lub bez, czasami z objawami grypopodobnymi, takimi jak
gorączka, dreszcze lub ból mięśni – mogą to być objawy stanów określanych jako „martwica
toksyczno-rozpływna naskórka” lub „zespół Stevensa-Johnsona”
- Wysypka skórna lub zmiany skórne z różowym/czerwonym pierścieniem i bladym środkiem,
który może być swędzący, łuszczący się lub wypełniony płynem. Wysypka może pojawić się
zwłaszcza na dłoniach lub podeszwach stóp. Mogą to być objawy choroby o nazwie „rumień
wielopostaciowy”
- Opuchlizna wywołana alergią z bolesnymi, swędzącymi obrzękami (najczęściej wokół oczu,
warg, gardła, a czasami dłoni i stóp) – mogą to być objawy „obrzęku naczynioruchowego”
- Zespół z wysypką skórną, gorączką, powiększeniem węzłów chłonnych i możliwym
uszkodzeniem innych narządów – mogą to być objawy stanu o nazwie „DRESS” lub wysypki
polekowej z eozynofilią i objawami ogólnymi
- Zaburzenia krzepnięcia krwi potwierdzone w badaniach, które mogą powodować samoistne siniaki
i krwawienia
- Znaczne zmniejszenie liczby białych krwinek lub niewydolność szpiku kostnego wykazane w
badaniach krwi, czasami objawiające się gorączką i trudnościami w oddychaniu
- Niedoczynność tarczycy, która może powodować zmęczenie lub przyrost masy ciała
- Ból stawów, gorączka, zmęczenie, wysypka. Mogą to być objawy tocznia rumieniowatego
układowego
- Drżenia, zaburzenia chodu, sztywność mięśni, zaburzenie koordynacji ruchów ciała (parkinsonizm,
zaburzenia pozapiramidowe, ataksja)
- Ból i osłabienie mięśni (rabdomioliza – rozpad mięśni prążkowanych)
- Trudności w oddychaniu, ból lub uczucie ucisku w klatce piersiowej (zwłaszcza podczas
wdechu), duszność i suchy kaszel z powodu gromadzenia się płynu wokół płuc (wysięk
opłucnowy)
- Choroba nerek (niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek), która może objawiać się
zmniejszonym wydalaniem moczu
Jeśli którekolwiek z poniższych działań niepożądanych nasili się lub utrzymuje dłużej niż przez
kilka dni, należy o tym powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie; może być konieczne wdrożenie
leczenia.
Działania niepożądane przedstawiono zgodnie z następującą klasyfikacją częstości występowania:
Bardzo często (mogą wystąpić częściej niż u 1 na 10 osób):
- drżenie
- nudności
Często (mogą wystąpić nie częściej niż u 1 na 10 osób):
- niedokrwistość (zmniejszenie liczby czerwonych krwinek), trombocytopenia (zmniejszenie liczby
płytek krwi, co zwiększa ryzyko krwawienia i powstawania siniaków)
- osłupienie (stupor), senność, drgawki, zaburzenia pamięci, ból głowy, oczopląs (szybkie,
niekontrolowane ruchy gałek ocznych), zawroty głowy (mogą wystąpić w ciągu kilku minut po
podaniu dożylnymi zwykle samoistnie ustępują po kilku minutach)
- osłabienie słuchu
- wymioty, bóle żołądka, biegunka (częsta niektórych pacjentów na początku leczenia) przemijająca
zwykle po kilku dniach bez konieczności przerywania leczenia
- nieprawidłowości dotyczące dziąseł (głównie przerost dziąseł), zapalenie jamy ustnej
- przemijające i (lub) zależne od dawki leku wypadanie włosów, zaburzenia paznokci i łożyska
paznokcia
- zwiększenie masy ciała, które należy obserwować, gdyż wiąże się z zespołem policystycznych
jajników
- nieregularne cykle miesiączkowe
- stan splątania (dezorientacja), omamy, agresja, pobudzenie, zaburzenia uwagi
- nietrzymanie moczu
Niezbyt często (mogą wystąpić nie częściej niż u 1 na 100 osób):
- leukopenia (znaczne zmniejszenie liczby leukocytów we krwi), pancytopenia (znaczne
zmniejszenie liczby komórek krwi, co może powodować osłabienie, łatwe powstawanie siniaków
lub sprzyjać zakażeniom)
- uczucie mrowienia i drętwienia dłoni lub stóp
- wysypka, nieprawidłowości dotyczące włosa (takie jak nieprawidłowa struktura włosów, zmiany w
kolorze włosów, nieprawidłowy wzrost włosów)
- zmniejszenie gęstości mineralnej kości, osteopenia, osteoporoza oraz złamania u pacjentów
długotrwale stosujących lek Depakine
- hiperandrogenizm (nadmierne owłosienie typu męskiego, wirylizm, trądzik, łysienie typu męskiego
i (lub) podwyższone stężenie androgenu)
- zapalenie naczyń
- obniżona temperatura ciała, obrzęki stóp i nóg o umiarkowanym nasileniu
- brak miesiączki
Rzadko (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 na 1000 osób):
- niedokrwistość makrocytowa (mała liczba czerwonych ciałek we krwi), makrocytemia
(nieprawidłowe zwiększenie rozmiaru krwinek czerwonych)
- niedobór biotyny/ niedobór biotynidazy
- oddawanie dużej ilości moczu i uczucie pragnienia (zespół Fanconiego)
- mimowolne oddawanie moczu (moczenie nocne)
- otyłość
- niepłodność męska jest zazwyczaj przemijająca po przerwaniu leczenia i może być przemijająca po
zmniejszeniu dawki. Nie należy przerywać leczenia bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem
- zespół policystycznych jajników
- nietypowe zachowanie, nadaktywność psychomotoryczna, zaburzenia uczenia się (obserwowane u
dzieci i młodzieży)
- przemijające otępienie, związane z przemijającą atrofią mózgu, zaburzenia poznawcze, podwójne
widzenie
Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych):
- zaburzenia wrodzone oraz choroby rodzinne i (lub) genetyczne
- zmniejszenie stężenia karnityny (widoczne w badaniach krwi i mięśni)
- ciemniejsze obszary skóry i błon śluzowych (hiperpigmentacja)
Dodatkowe działania niepożądane u dzieci
Niektóre działania niepożądane walproinianu występują częściej lub mają cięższy przebiegu dzieci
niż u osób dorosłych. Obejmują one uszkodzenie wątroby, zapalenie trzustki, agresję, pobudzenie,
zaburzenia uwagi, nieprawidłowe zachowanie, nadpobudliwość i zaburzenia uczenia się.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można zgłaszać
bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych
Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych,
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309,
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
Produkt leczniczy Depakine jest przeciwskazany w następujących przypadkach:
• Nadwrażliwość na sodu walproinian lub którąkolwiek substancję pomocniczą produktu
wymienioną w punkcie 6.1.
• Ostre i przewlekłe zapalenie wątroby.
• U pacjentów z przebytym ciężkim zapaleniem wątroby, zwłaszcza polekowym lub u pacjentów
z wywiadem rodzinnym świadczącym o ciężkim zapaleniu wątroby.
• Porfiria.
• Jednoczesne stosowanie z meflochiną.
• U pacjentów z zaburzeniami mitochondrialnymi wywołanymi mutacjami genu jądrowego
kodującego enzym mitochondrialny - polimerazę γ (POLG), np. u osób z zespołem Alpersa-
Huttenlochera, oraz u dzieci w wieku poniżej dwóch lat z podejrzeniem zaburzeń związanych z
POLG (patrz punkt 4.4).
• U pacjentów z zaburzeniami cyklu mocznikowego (patrz punkt 4.4).
• U pacjentów z niewyrównanym pierwotnym układowym niedoborem karnityny (patrz punkt 4.4
Pacjenci z ryzykiem hipokarnitynemii).
• Leczenie padaczki:
- w ciąży, chyba że nie ma odpowiedniego alternatywnego leczenia (patrz punkty 4.4 oraz
4.6).
- u kobiet w wieku rozrodczym, chyba że spełnione są warunki programu zapobiegania
ciąży (patrz punkty 4.4 oraz 4.6).
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
W rzadkich przypadkach rozpoczęcie leczenia lekiem przeciwpadaczkowym może powodować u
pacjenta zwiększenie częstości napadów padaczkowych lub wystąpienie nowego typu napadów. W
przypadku walproinianu, dotyczy to głównie zmiany jednocześnie stosowanego innego leku
przeciwpadaczkowego lub interakcji farmakokinetycznej (patrz punkt 4.5.), toksyczności (choroby
wątroby lub encefalopatia - patrz punkt 4.8.) lub przedawkowania.
Specjalne ostrzeżenia
Ciężkie uszkodzenie wątroby
Zgłaszano przypadki ciężkiego uszkodzenia wątroby, kończącego się niekiedy zgonem.
Najbardziej narażone na ryzyko wystąpienia tych zaburzeń są niemowlęta i dzieci poniżej 3 lat życia z
ciężką padaczką, otrzymujące kilka leków przeciwpadaczkowych, a szczególnie z padaczką i z
uszkodzeniem mózgu, z opóźnionym rozwojem psychomotorycznym i (lub) wrodzonymi
zaburzeniami metabolicznymi, w tym zaburzeniami mitochondrialnymi, takimi jak niedobór
karnityny, zaburzenia cyklu mocznikowego, mutacje POLG (patrz punkty 4.3 i 4.4) lub genetyczną
chorobą zwyrodnieniową. U dzieci powyżej 3 lat częstość wystąpienia takich zaburzeń zmniejsza się
znacząco i progresywnie do wieku.
W większości przypadków zaburzenia czynności wątroby obserwowano w pierwszych 6 miesiącach
leczenia, najczęściej między 2 a 12 tygodniem leczenia i zwłaszcza podczas stosowania kilku leków
przeciwpadaczkowych.
Objawy
Wczesna diagnoza jest głównie oparta na stwierdzonych objawach klinicznych. Lekarz szczególnie
powinien wziąć pod uwagę dwa typy objawów, które mogą wystąpić przed żółtaczką, zwłaszcza u
pacjentów w grupie ryzyka:
- niespecyficzne ogólne objawy, zwykle o nagłym początku, takie jak: osłabienie, brak apetytu,
senność, czasami z powtarzającymi się wymiotami i bólami brzucha;
- nawrót napadów padaczkowych, chociaż leczenie jest właściwie prowadzone.
Pacjent lub jego rodzina (w przypadku dziecka) powinien być poinformowany, że w razie wystąpienia
takich objawów należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Oprócz przeprowadzenia badania
lekarskiego należy sprawdzić laboratoryjne parametry czynności wątroby.
5
Rozpoznanie
Przed leczeniem i podczas pierwszych 6 miesięcy leczenia należy okresowo monitorować czynność
wątroby. W przypadku zmian w jednocześnie stosowanych produktach leczniczych, które mają wpływ
na wątrobę (zwiększenie lub dodanie dawki), w razie potrzeby, należy wznowić monitorowanie
czynności wątroby (patrz także punkt 4.5 Ryzyko uszkodzenia wątroby podczas jednoczesnego
stosowania salicylanów, innych leków przeciwpadaczkowych, takich jak kanabidiol).
Wśród rutynowych testów laboratoryjnych największe znaczenie mają testy, które odnoszą się do
syntezy białek, a zwłaszcza PT (czasu protrombinowego). W razie stwierdzenia nieprawidłowego
czasu protrombinowego, zwłaszcza jeżeli nieprawidłowe są także wyniki innych testów (znaczące
zmniejszenie stężenia fibrynogenu i czynników krzepnięcia, zwiększenie stężenia bilirubiny i
zwiększenie aktywności aminotransferaz - patrz Środki ostrożności dotyczące stosowania), lekarz
powinien przerwać leczenie sodu walproinianem (również produktami zawierającymi salicylany,
jeżeli są jednocześnie przyjmowane przez pacjenta, ponieważ salicylany mają tę samą drogę przemian
metabolicznych).
Zapalenie trzustki
Bardzo rzadko zgłaszano przypadki ciężkiego zapalenia trzustki, czasami kończącego się zgonem.
Najbardziej narażone są małe dzieci; ryzyko zmniejsza się wraz z wiekiem. Czynnikami ryzyka mogą
być: ciężka padaczka, uszkodzenia neurologiczne i stosowanie leków przeciwpadaczkowych.
Niewydolność wątroby współistniejąca z zapaleniem trzustki zwiększa ryzyko zgonu.
Myśli i zachowania samobójcze
U pacjentów, u których stosowano leki przeciwpadaczkowe w różnych wskazaniach, odnotowano
przypadki myśli i zachowań samobójczych. Metaanaliza randomizowanych, kontrolowanych placebo
badań leków przeciwpadaczkowych również wskazuje na niewielkie zwiększenie ryzyka myśli i
zachowań samobójczych. Nie jest znany mechanizm powstawania tego ryzyka, a dostępne dane nie
wykluczają możliwości, że zwiększone ryzyko występuje także podczas stosowania sodu
walproinianu. W związku z tym należy uważnie obserwować, czy u pacjenta nie występują oznaki
myśli i zachowań samobójczych i w razie konieczności rozważyć zastosowanie odpowiedniego
leczenia. Pacjentów (oraz ich opiekunów) należy poinformować, że w razie wystąpienia oznak myśli
lub zachowań samobójczych należy poradzić się lekarza.
Karbapenemy
Nie zaleca się jednoczesnego stosowania walproinianu i karbapenemów (patrz punkt 4.5).
Pacjenci z rozpoznaniem lub podejrzeniem choroby mitochondrialnej
Walproinian może wywoływać lub nasilać objawy kliniczne chorób mitochondrialnych wywołanych
mutacjami mitochondrialnego DNA, a także genu jądrowego kodującego POLG. W szczególności
częściej zgłaszano wywołane stosowaniem walproinianu - ostrą niewydolność wątroby i zgony
związane z zaburzeniami czynności wątroby - u pacjentów z dziedzicznym zespołem
neurometabolicznym wywołanym mutacjami genu kodującego mitochondrialną polimerazę γ (POLG),
np. z zespołem Alpersa-Huttenlochera.
Występowanie zaburzeń związanych z POLG należy podejrzewać u pacjentów, u których w
wywiadzie rodzinnym lub obecnie stwierdzono objawy tych zaburzeń, w tym m.in. niewyjaśnioną
encefalopatię, lekooporną padaczkę (ogniskową, miokloniczną), stan padaczkowy, opóźnienia w
rozwoju, regresję czynności psychoruchowych, neuropatię aksonalną czuciowo-ruchową, miopatię,
ataksję móżdżkową, oftalmoplegię lub powikłaną migrenę z aurą w okolicy potylicznej. Badania
mutacji POLG należy prowadzić zgodnie z obowiązującą obecnie praktyką kliniczną dotyczącą oceny
diagnostycznej tego typu zaburzeń (patrz punkt 4.3).
Zaburzenia cyklu mocznikowego i ryzyko hiperamonemii
W przypadku podejrzenia niedoboru enzymatycznego cyklu mocznikowego, przed rozpoczęciem
leczenia należy wykonać badania metaboliczne ze względu na ryzyko wystąpienia hiperamonemii
podczas stosowania walproinianu (patrz punkty 4.3 i 4.4 Pacjenci z ryzykiem hipokarnitynemii i
Ciężkie uszkodzenie wątroby).
6
Pacjenci z ryzykiem hipokarnitynemii
Podawanie walproinianu może spowodować wystąpienie lub nasilenie hipokarnitynemii, która może
powodować hiperamonemię (która może prowadzić do encefalopatii hiperamonemicznej). Inne
objawy, takie jak toksyczny wpływ na wątrobę, hipoglikemię hipoketotyczną, miopatię, w tym
kardiomiopatię, rabdomiolizę, zespół Fanconiego, obserwowano głównie u pacjentów z czynnikami
ryzyka hipokarnitynemii lub u pacjentów z wcześniej występującą hipokarnitynemią. Pacjenci ze
zwiększonym ryzykiem wystąpienia objawów hipokarnitynemii, w trakcie leczenia walproinianem, to:
pacjenci z zaburzeniami metabolicznymi, w tym z zaburzeniami metabolicznymi związanymi z
karnityną (patrz punkt 4.4 Pacjenci z rozpoznaniem lub podejrzeniem choroby mitochondrialnej oraz
Zaburzenia cyklu mocznikowego i ryzyko hiperamonemii), pacjenci z zaburzonym spożyciem
karnityny, pacjenci w wieku poniżej 10 lat, pacjenci stosujący jednocześnie leki skoniugowane z
piwalanem lub inne leki przeciwpadaczkowe.
Pacjentów należy ostrzec, aby natychmiast zgłaszali wszelkie objawy hiperamonemii, takie jak
ataksja, zaburzenia świadomości, wymioty. Należy rozważyć suplementację karnityny w przypadku
zaobserwowania objawów hipokarnitynemii.
Pacjenci z pierwotnym układowym niedoborem karnityny i wyrównaną hipokarnitynemią mogą być
leczeni walproinianem tylko wtedy, jeżeli korzyści z leczenia walproinianem u tych pacjentów
przewyższają ryzyko oraz nie ma alternatywnej terapii. U tych pacjentów należy wdrożyć
monitorowanie karnityny.
Pacjentów ze współistniejącym niedoborem palmitoilotransferazy karnitynowej (CPT) typu II należy
ostrzec przed większym ryzykiem wystąpienia rabdomiolizy w trakcie stosowania walproinianu.
U tych pacjentów należy rozważyć suplementację karnityny.
Patrz także punkty 4.5, 4.8 i 4.9.
Nasilone napady drgawkowe
Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpadaczkowych, niektórzy pacjenci podczas stosowania
walproinianów mogą odczuwać, zamiast poprawy, przemijające nasilenie częstości i ciężkości napadów
drgawkowych (w tym stan padaczkowy), lub pojawienie się nowych rodzajów napadów drgawkowych.
Należy poinformować pacjentów, że w razie nasilenia się napadów drgawkowych powinni niezwłocznie
skonsultować się z lekarzem.
Ciężkie skórne działania niepożądane i obrzęk naczynioruchowy
W związku z leczeniem walproinianem notowano występowanie ciężkich skórnych działań
niepożądanych (SCAR, ang. severe cutaneous adverse reactions), takich jak zespół Stevensa-Johnsona
(SJS, ang. Stevens-Johnson syndrome), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN, ang.
toxic epidermal necrolysis) oraz reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS, ang.
drug reaction with eosinophilia and systemic symptoms), rumień wielopostaciowy i obrzęk
naczynioruchowy. Pacjentów należy poinformować o objawach podmiotowych i przedmiotowych
ciężkich objawów skórnych i uważnie ich kontrolować. W razie zaobserwowania objawów SCAR lub
obrzęku naczynioruchowego konieczna jest natychmiastowa ocena stanu pacjenta, a jeśli potwierdzi
się rozpoznanie SCAR lub obrzęk naczynioruchowy, leczenie należy koniecznie przerwać.
Środki ostrożności dotyczące stosowania
Przed rozpoczęciem leczenia i okresowo podczas pierwszych 6 miesięcy leczenia należy wykonywać
laboratoryjne testy czynności wątroby, zwłaszcza u pacjentów z grupy ryzyka (patrz Specjalne
ostrzeżenia).
Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpadaczkowych może wystąpić izolowane i
przemijające zwiększenie aktywności aminotransferaz we krwi, zwłaszcza na początku leczenia, bez
wystąpienia innych objawów klinicznych. W takim przypadku zaleca się wykonanie bardziej
dokładnych testów laboratoryjnych (zwłaszcza czasu protrombinowego) w celu ewentualnego
dostosowania dawkowania leku i powtórzenie badań laboratoryjnych.
7
U dzieci poniżej 3 lat zaleca się stosowanie sodu walproinianu w monoterapii poprzedzonej oceną
jego terapeutycznej korzyści w porównaniu do ryzyka uszkodzenia wątroby lub zapalenia trzustki
(patrz punkt 4.4 Zaburzenia czynności wątroby i także punkt 4.5).
Należy unikać jednoczesnego stosowania salicylanów u dzieci poniżej 3 lat z powodu ryzyka
toksycznego działania na wątrobę (patrz także punkt 4.5).
Badania laboratoryjne (badanie morfologii krwi z rozmazem, w tym liczba płytek krwi, czas
krwawienia i ocena testów krzepnięcia) są zalecane przed rozpoczęciem leczenia, również przed
zabiegiem operacyjnym i w przypadku samoistnych krwiaków lub krwawień (patrz punkt 4.8).
U dzieci przed jednoczesnym podaniem salicylanów należy rozważyć ryzyko toksycznego działania
na wątrobę (patrz: Specjalne ostrzeżenia) i ryzyko wystąpienia krwawienia.
U pacjentów z niewydolnością nerek może dojść do zwiększenia stężenia frakcji wolnej kwasu
walproinowego w surowicy i do konieczności zmniejszenia dawki leku.
Rzadko zgłaszano występowanie zapalenia trzustki, dlatego w przypadku ostrych bólów brzucha,
również przed zabiegiem chirurgicznym, zaleca się oznaczenie aktywności enzymów trzustkowych.
Jeśli wystąpi zapalenie trzustki, leczenie sodu walproinianem należy przerwać.
Sodu walproinianu nie zaleca się stosować u pacjentów z niedoborem enzymów w cyklu przemian
mocznika. Opisywano u tych pacjentów rzadkie przypadki zwiększonego stężenia amoniaku we krwi i
wystąpienie śpiączki.
U dzieci z wywiadem świadczącym o niewyjaśnionych objawach dotyczących przewodu
pokarmowego (brak apetytu, wymioty), o epizodach śpiączki, opóźnieniu rozwoju umysłowego lub o
przypadkach występowania w rodzinie śmierci noworodków lub dzieci, należy przed rozpoczęciem
leczenia sodu walproinianem wykonać metaboliczne badania, zwłaszcza stężenie amoniaku we krwi
na czczo i po posiłku.
Sodu walproinian w bardzo rzadkich przypadkach może powodować ujawnienie się chorób
immunologicznych, dlatego u pacjentów z układowym toczniem rumieniowatym należy rozważyć
korzyści z zastosowania leku w stosunku do ryzyka jego szkodliwego działania.
U pacjentów leczonych sodu walproinianem może dojść do zwiększenia masy ciała. Przed
rozpoczęciem leczenia należy poinformować pacjenta o możliwości wystąpienia takiego ryzyka i
przedsięwziąć odpowiednie środki w celu jego minimalizowania.
Pacjentów z niedoborem palmitoilotransferazy karnitynowej II należy poinformować o zwiększonym
ryzyku rabdomiolizy podczas stosowania walproinianu.
Nie zaleca się picia alkoholu podczas leczenia walproinianem.
Sodu walproinian jest wydalany głównie przez nerki, częściowo w formie ciał ketonowych, dlatego u
pacjentów chorych na cukrzycę badanie na obecność ciał ketonowych może dawać wynik fałszywie
dodatni.
Program zapobiegania ciąży
Walproinian wykazuje wysoki potencjał teratogenny. U dzieci narażonych na walproinian w życiu
płodowym występuje duże ryzyko wrodzonych wad rozwojowych i zaburzeń neurorozwojowych
(patrz punkt 4.6).
Depakine jest przeciwwskazany w następujących sytuacjach:
Leczenie padaczki
• w ciąży, chyba że nie ma odpowiedniego alternatywnego leczenia (patrz punkty 4.3 oraz 4.6).
8
• u kobiet w wieku rozrodczym, chyba że spełnione są warunki programu zapobiegania ciąży
(patrz punkty 4.3 oraz 4.6).
Warunki programu zapobiegania ciąży
Lekarz przepisujący musi upewnić się, że:
• w każdym przypadku oceniono indywidualne okoliczności, przedyskutowano je z pacjentką,
aby zagwarantować jej zaangażowanie, omówiono możliwości terapeutyczne i upewniono
się, że pacjentka zrozumiała ryzyko oraz poznała środki potrzebne do minimalizacji teg o
ryzyka;
• u każdej pacjentki oceniono możliwość zajścia w ciążę;
• pacjentka zrozumiała i potwierdziła znajomość ryzyka wrodzonych wad rozwojowych oraz
zaburzeń neurorozwojowych, w tym skalę tych zagrożeń u dzieci narażonych na walproinian
w życiu płodowym;
• pacjentka rozumie konieczność przeprowadzenia testów ciążowych przed rozpoczęciem
leczenia oraz, jeśli istnieje taka potrzeba, również podczas leczenia;
• pacjentka została poinstruowana o antykoncepcji, a także jest w stanie przestrzegać
stosowania skutecznej antykoncepcji (dalsze szczegóły – patrz podpunkt o zapobieganiu
ciąży w ramce ostrzegawczej) bez jej przerywania przez cały czas trwania leczenia
walproinianem;
• pacjentka rozumie konieczność regularnej (przynajmniej raz w roku) kontroli leczenia
u specjalisty doświadczonego w leczeniu padaczki.
• pacjentka rozumie konieczność konsultacji z lekarzem prowadzącym, gdy tylko poweźmie
zamiar zajścia w ciążę, aby w odpowiednim czasie przedyskutować zmianę na alternatywne
leczenie przed poczęciem oraz przed przerwaniem antykoncepcji;
• pacjentka rozumie konieczność niezwłocznej konsultacji z lekarzem prowadzącym w razie
zajścia w ciążę;
• pacjentka otrzymała poradnik dla pacjentki;
• pacjentka potwierdziła, że zrozumiała zagrożenia oraz poznała niezbędne środki ostrożności
związane ze stosowaniem walproinianu (formularz corocznego potwierdzenia o zapoznaniu
się z ryzykiem).
Warunki te dotyczą również kobiet, które obecnie nie są aktywne seksualnie, chyba że lekarz
przepisujący uzna, że istnieją istotne powody wskazujące, że nie ma ryzyka zajścia w ciążę.
Dziewczęta
• Lekarze przepisujący muszą zapewnić, aby rodzice (opiekunowie) dziewczynek zrozumieli
konieczność kontaktu ze specjalistą, gdy u dziewczynki stosującej walproinian wystąpi
miesiączka.
• Lekarz przepisujący musi zapewnić, aby rodzice(opiekunowie ) dziewczynek, u których
wystąpiła miesiączka, uzyskali wyczerpujące informacje o ryzyku wrodzonych wad
rozwojowych oraz zaburzeń neurorozwojowych, w tym o skali tych zagrożeń u dzieci
narażonych na walproinian w życiu płodowym.
• U pacjentek, u których wystąpiła miesiączka, lekarz przepisujący musi corocznie oceniać
potrzebę dalszej terapii walproinianem oraz rozważyć alternatywne możliwości leczenia. Jeśli
walproinian jest jedyną odpowiednią terapią, należy omówić konieczność stosowania
skutecznej antykoncepcji oraz wszystkie inne warunki programu zapobiegania ciąży.
Specjalista powinien dołożyć wszelkich starań, aby u dziewczynek przed osiągnięciem
dojrzałości zamienić leczenie na alternatywne.
Test ciążowy
Przed rozpoczęciem leczenia walproinianem należy wykluczyć możliwość, że pacjentka jest w ciąży.
Leczenia walproinianem nie wolno rozpoczynać u kobiet w wieku rozrodczym bez uzyskania
negatywnego wyniku testu ciążowego (osoczowy test ciążowy), potwierdzonego przez pracownika
służby zdrowia, aby wykluczyć niezamierzone stosowanie w czasie ciąży.
9
Zapobieganie ciąży
Kobiety w wieku rozrodczym, którym przepisano walproinian, muszą stosować skuteczną metodę
antykoncepcji, bez przerwy przez cały okres leczenia walproinianem. Pacjentkom tym należy
przekazać wyczerpujące informacje na temat zapobiegania ciąży. Jeśli nie stosują skutecznej
antykoncepcji, należy im zapewnić poradę dotyczącą antykoncepcji. Należy zastosować
przynajmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji (najlepiej w formie niezależnej od użytkownika,
takiej jak wkładka wewnątrzmaciczna lub implant) lub dwie uzupełniające się metody antykoncepcji,
w tym metodę barierową. Wybierając metodę antykoncepcji w każdym przypadku należy
przedyskutować z pacjentką indywidualne okoliczności, aby zagwarantować jej zaangażowanie i
stosowanie się do wybranych metod. Nawet jeśli pacjentka nie miesiączkuje, musi przestrzegać
wszystkich porad dotyczących skutecznej antykoncepcji.
Produkty lecznicze zawierające estrogen
Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych zawierających estrogen, w tym hormonalnych
środków antykoncepcyjnych zawierających estrogen, może zmniejszać skuteczność walproinianu
(patrz punkt 4.5). Specjalista przepisujący produkt powinien podczas rozpoczynania lub przerywania
leczenia produktami zawierającymi estrogen obserwować odpowiedź kliniczną (kontrola napadów
drgawkowych lub monitorowanie nastroju).
Natomiast walproinian nie zmniejsza skuteczności antykoncepcji hormonalnej.
Coroczne kontrole leczenia wykonywane przez specjalistę
Specjalista powinien przynajmniej raz w roku ocenić, czy walproinian jest najbardziej odpowiednim
lekiem dla pacjentki. Specjalista podczas rozpoczynania leczenia i podczas corocznej kontroli
powinien omówić formularz corocznego potwierdzenia o zapoznaniu się z ryzykiem oraz upewnić
się, że pacjentka zrozumiała jego treść.
Planowanie ciąży
Jeśli kobieta planuje zajście w ciążę, specjalista doświadczony w leczeniu padaczki, musi ponownie
ocenić leczenie walproinianem oraz rozważyć alternatywne możliwości leczenia. Należy dołożyć
wszelkich starań, aby przed poczęciem i przed przerwaniem antykoncepcji zamienić leczenie na inne
odpowiednie (patrz punkt 4.6). Jeśli zmiana leczenia nie jest możliwa, kobieta powinna otrzymać
dalsze porady dotyczące ryzyka stosowania walproinianu dla nienarodzonego dziecka, aby wspierać
ją w świadomym podejmowaniu decyzji dotyczących planowania rodziny.
W razie zajścia w ciążę
Jeśli kobieta stosująca walproinian zajdzie w ciążę, musi natychmiast udać się do specjalisty, aby
ponownie ocenić leczenie walproinianem oraz rozważyć alternatywne możliwości. Pacjentki w ciąży
narażone na walproinian, oraz ich partnerów należy skierować do specjalisty doświadczonego w
postępowaniu w razie wad wrodzonych po ocenę i poradę dotyczącą narażonej ciąży (patrz punkt
4.6).
Farmaceuta musi upewnić się, że:
• każdorazowo podczas wydania walproinianu pacjentka otrzymuje kartę pacjenta oraz, że
rozumie jej treść;
• pacjentkę pouczono o nieprzerywaniu leczenia walproinianem oraz o
konieczności niezwłocznego kontaktu z lekarzem w razie planowania ciąży lub jej
podejrzewania.
Materiały edukacyjne
Aby pomóc pracownikom opieki zdrowotnej i pacjentkom uniknąć narażenia na walproinian podczas
ciąży, podmiot odpowiedzialny dostarczył materiały edukacyjne podkreślające ostrzeżenia i
dostarczające wskazówki dotyczące stosowania walproinianu u kobiet w wieku rozrodczym oraz
szczegóły programu zapobiegania ciąży. Wszystkim kobietom w wieku rozrodczym stosującym
walproinian należy zapewnić poradnik dla pacjentki oraz kartę pacjenta.
Formularz corocznego potwierdzenia o zapoznaniu się z ryzykiem należy wypełnić w momencie
rozpoczęcia leczenia oraz podczas każdej corocznej kontroli leczenia walproinianem u specjalisty.
10
Stosowanie u pacjentów płci męskiej
Retrospektywne badanie obserwacyjne wskazuje na zwiększone ryzyko zaburzeń neurorozwojowych
(NDD, ang. neurodevelopmental disorders) u dzieci, których ojcowie byli leczeni walproinianem
w ciągu 3 miesięcy przed poczęciem, w porównaniu z dziećmi poczętymi przez mężczyzn leczonych
lamotryginą lub lewetyracetamem. Inne badania nie świadczą jednak o występowaniu zwiększonego
ryzyka NDD u dzieci po narażeniu ojca na walproinian przed poczęciem. W związku z tym dostępne
dane są niespójne, a związek przyczynowy między stosowaniem walproinianu a występowaniem tych
zaburzeń pozostaje niepewny (patrz punkt 4.6).
W ramach środków ostrożności lekarze przepisujący produkt leczniczy powinni poinformować
leczonych mężczyzn o tym możliwym ryzyku (patrz punkt 4.6) i omówić potrzebę rozważenia
skutecznej antykoncepcji, również dla partnerki, podczas stosowania walproinianu i przez co najmniej
3 miesiące po zaprzestaniu leczenia. Pacjenci płci męskiej nie powinni być dawcami nasienia podczas
leczenia i przez co najmniej 3 miesiące po jego zakończeniu.
Lekarz przepisujący produkt leczniczy powinien regularnie kontrolować mężczyzn leczonych
walproinianem, aby ocenić, czy walproinian pozostaje najodpowiedniejszą metodą leczenia dla
danego pacjenta. U pacjentów płci męskiej planujących poczęcie dziecka należy rozważyć i omówić
z pacjentem odpowiednie alternatywne możliwości leczenia. Należy ocenić indywidualną sytuację
każdego pacjenta. Zaleca się, aby w razie konieczności zasięgnąć porady specjalisty doświadczonego
w leczeniu padaczki.
Dostępne są materiały edukacyjne dla fachowych pracowników opieki zdrowotnej i pacjentów płci
męskiej. Pacjentom płci męskiej stosującym walproinian należy przekazać poradnik dla pacjenta.
Zawartość sodu
Produkt leczniczy Depakine zawiera 55,35 mg sodu w 400 mg sodu walproinianu, co odpowiada 2,8%
zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Wpływ walproinianu na inne leki
Neuroleptyki, inhibitory MAO, leki przeciwdepresyjne i benzodiazepiny
Walproinian może wzmagać działanie neuroleptyków, inhibitorów MAO, leków przeciwdepresyjnych
oraz benzodiazepin. W takiej sytuacji dawki leków powinny być modyfikowane w zależności od
obrazu klinicznego.
Lit
Walproinian nie ma wpływu na stężenie litu w surowicy.
Fenobarbital
Walproinian zwiększa stężenie fenobarbitalu w osoczu z powodu hamowania metabolizmu w wątrobie,
co powoduje sedację, zwłaszcza u dzieci. W związku z tym konieczne jest dokładne monitorowanie
kliniczne pacjentów stosujących jednocześnie walproinian i fenobarbital przez pierwsze 15 dni leczenia.
Jeśli wystąpią objawy sedacji, należy natychmiast zmniejszyć dawkę fenobarbitalu, a w razie
konieczności oznaczyć jego stężenie w osoczu.
Prymidon
Walproinian stosowany jednocześnie z prymidonem powoduje zwiększenie jego stężenia w osoczu
oraz nasilenie działań niepożądanych (sedacja). Zjawisko to ma tendencję do zanikania w czasie
długotrwałego stosowania obydwu leków jednocześnie. Konieczna jest obserwacja objawów
klinicznych i ewentualna korekta dawkowania prymidonu, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia
skojarzonego.
11
Fenytoina
Pochodne kwasu walproinowego powodują zmniejszenie stężenia całkowitego fenytoiny w osoczu.
Ponadto walproinian zwiększa stężenie wolnej fenytoiny, jest możliwe wystąpienie objawów
przedawkowania (kwas walproinowy wypiera fenytoinę z wiązań z białkami i zmniejsza jej
metabolizm w wątrobie). Zalecana jest obserwacja kliniczna. W przypadku oznaczania stężenia
fenytoiny w osoczu, należy szczególną uwagę zwrócić na poziom frakcji wolnej.
Karbamazepina
Zgłaszano toksyczne działanie podczas jednoczesnego stosowania sodu walproinianu i
karbamazepiny, ponieważ walproinian może nasilać toksyczne działanie karbamazepiny. Zaleca się
kliniczną obserwację pacjenta, zwłaszcza na początku skojarzonego leczenia i dostosowanie dawek
leku, jeżeli konieczne.
Lamotrygina
Sodu walproinian zmniejsza metabolizm lamotryginy i wydłuża jej okres półtrwania niemal
dwukrotnie. To działanie sodu walproinianu prowadzi do zwiększenia toksyczności lamotryginy. W
związku z tym istnieje ryzyko wystąpienia ciężkiej wysypki. Podczas jednoczesnego stosowania
lamotryginy i kwasu walproinowego zaleca się obserwację kliniczną pacjenta oraz dostosowanie
dawki leków (zmniejszenie dawki lamotryginy).
Zydowudyna
Walproinian może powodować zwiększenie stężenia zydowudyny w osoczu, co może prowadzić do
nasilenia jej toksyczności.
Felbamat
Kwas walproinowy może zmniejszać średni czas eliminacji felbamatu do 16%.
Olanzapina
Kwas walproinowy może zmniejszać stężenie olanzapiny w osoczu.
Rufinamid
Kwas walproinowy może prowadzić do zwiększenia stężenia rufinamidu w osoczu. Ten wzrost jest
zależny od stężenia kwasu walproinowego. Należy zachować ostrożność, w szczególności u dzieci,
gdyż efekt ten jest większy w tej populacji.
Propofol
Kwas walproinowy może prowadzić do zwiększenia stężenia propofolu we krwi. Podczas
jednoczesnego stosowania propofolu i kwasu walproinowego należy rozważyć zmniejszenie dawki
propofolu.
Nimodypina
Jednoczesne przyjmowanie nimodypiny z kwasem walproinowym może zwiększyć biodostępność
nimodypiny o około 50%. Należy rozważyć zmniejszenie dawki nimodypiny w razie znacznego
obniżenia ciśnienia tętniczego krwi.
Klozapina
Jednoczesne leczenie walproinianem i klozapiną może zwiększać ryzyko neutropenii i zapalenia
mięśnia sercowego wywołanego przez klozapinę. Jeśli konieczne jest jednoczesne stosowanie
walproinianu i klozapiny, niezbędne jest uważne kontrolowanie, czy u pacjenta nie występuje któreś z
tych zdarzeń.
Wpływ innych leków na walproinian
Leki przeciwpadaczkowe
Leki przeciwpadaczkowe indukujące enzymy (w tym: fenytoina, fenobarbital, karbamazepina)
zmniejszają stężenie kwasu walproinowego w osoczu. W przypadku terapii skojarzonej, dawki
powinny być dostosowane do stężenia leków w osoczu.
12
Felbamat
Jednoczesne stosowanie felbamatu i sodu walproinianu zmniejsza średni czas eliminacji kwasu
walproinowego od 22% do 50% i w konsekwencji zwiększa stężenie kwasu walproinowego we krwi.
Zaleca się monitorowanie dawki walproinianu.
Fenytoina, fenobarbital
Stężenie metabolitów kwasu walproinowego może być zwiększone podczas jednoczesnego
stosowania z fenytoiną lub fenobarbitalem. Dlatego pacjenci leczeni tymi dwoma lekami powinni być
uważnie obserwowani pod kątem wystąpienia hiperamonemii.
Meflochina
Lek ten przyspiesza metabolizm kwasu walproinowego i obniża próg drgawkowy. W czasie
jednoczesnej terapii walproinianem i meflochiną może dojść do zwiększenia częstości napadów
padaczkowych.
Jednoczesne stosowanie walproinianu z meflochiną jest przeciwwskazane.
Leki silnie wiążące się z białkami krwi
W wypadku jednoczesnego stosowania walproinianu i leków silnie wiążących się z białkami krwi (np.
kwas acetylosalicylowy), może dochodzić do zwiększenia stężenia wolnego walproinianu w osoczu.
Środki przeciwzakrzepowe zależne od witaminy K
Należy dokładne monitorować czas protrombinowy w razie jednoczesnego stosowania walproinianu i
środków przeciwzakrzepowych zależnych od witaminy K.
Cymetydyna, erytromycyna
W wypadku jednoczesnego stosowania z cymetydyną lub erytromycyną, stężenie kwasu
walproinowego w osoczu może być zwiększone w wyniku hamowania metabolizmu w wątrobie.
Antybiotyki typu karbapenemu
Leki te mogą powodować zmniejszenie stężenia kwasu walproinowego we krwi (od 60% do 100% w
ciągu dwóch dni), czasami związane z występowaniem drgawek. W razie konieczności podania tych
antybiotyków należy monitorować stężenie kwasu walproinowego we krwi (patrz punkt 4.4).
Ryfampicyna
Może zmniejszać stężenie kwasu walproinowego we krwi i prowadzić do braku skuteczności
klinicznej walproinianu. W razie jednoczesnego stosowania walproinianu z ryfampicyną może być
konieczne dostosowanie dawki walproinianu.
Inhibitory proteazy
Inhibitory proteazy takie jak lopinawir, rytonawir stosowane jednocześnie z walproinianem,
zmniejszają stężenie walproinianu w osoczu.
Cholestyramina
Cholestyramina stosowana jednocześnie, może prowadzić do zmniejszenia stężenia walproinianu w
osoczu.
Metamizol
Jednoczesne stosowanie metamizolu może powodować zmniejszenie stężenia walproinianu w osoczu,
co może potencjalnie zmniejszyć skuteczność kliniczną walproinianu. Lekarz przepisujący lek
powinien obserwować odpowiedź kliniczną (kontrola napadów drgawkowych lub samopoczucia) i w
razie konieczności rozważyć monitorowanie stężenia walproinianu w osoczu.
Metotreksat
W niektórych przypadkach opisywano znaczące zmniejszenie stężenia walproinianu w osoczu po
podaniu metotreksatu, z wystąpieniem drgawek. Lekarz przepisujący lek powinien obserwować
13
odpowiedź kliniczną (kontrola napadów drgawkowych lub kontrola nastroju) i w razie konieczności
rozważyć monitorowanie stężenia walproinianu w osoczu.
Inne interakcje
Ryzyko uszkodzenia wątroby
Należy unikać jednoczesnego stosowania salicylanów u dzieci poniżej 3 lat z powodu ryzyka
toksycznego działania na wątrobę (patrz punkt 4.4).
Jednoczesne stosowanie walproinianu i kilku leków przeciwpadaczkowych zwiększa ryzyko
uszkodzenia wątroby, zwłaszcza u małych dzieci (patrz punkt 4.4).
Jednoczesne stosowanie kanabidiolu zwiększa aktywność aminotransferaz. W badaniach klinicznych u
pacjentów w każdym wieku jednocześnie stosujących kanabidiol w dawkach od 10 do 25 mg/kg mc.
oraz walproinianu 19% pacjentów odnotowano ponad 3-krotny wzrost aktywności AIAT w stosunku
do górnej granicy normy. Należy wprowadzić odpowiednie monitorowanie czynności wątroby w
przypadku jednoczesnego stosowania walproinianu z innymi lekami przeciwpadaczkowymi o
potencjalnym działaniu hepatotoksycznym, takich jak kanabidiol i należy rozważyć zmniejszenie
dawki lub przerwanie leczenia w przypadku istotnych nieprawidłowości parametrów wątrobowych
(patrz punkt 4.4).
Leki skoniugowane z piwalanem
Należy unikać jednoczesnego podawania walproinianu i leków skoniugowanych z piwalanem (takich
jak cefditoren piwoksylu, adefowir dipiwoksylu, piwmecylinam i piwampicylina) ze względu na
zwiększone ryzyko niedoboru karnityny (patrz punkt 4.4 Pacjenci z ryzykiem hipokarnitynemii).
Pacjentów, u których nie można uniknąć jednoczesnego stosowania, należy uważnie obserwować pod
kątem wystąpienia objawów podmiotowych i przedmiotowych hipokarnitynemii.
Występowanie encefalopatii i (lub) hyperamonemii było związane z jednoczesnym stosowaniem
walproinianu i topiramatu lub acetazolamidu. Pacjenci leczeni jednocześnie tymi dwoma lekami
powinni być uważnie obserwowani pod kątem wystąpienia objawów encefalopatii spowodowanej
hyperamonemią.
Kwetiapina
Jednoczesne stosowanie walproinianu i kwetiapiny może zwiększyć ryzyko wystąpienia neutropenii /
leukopenii.
Produkty lecznicze zawierające estrogen, w tym hormonalne środki antykoncepcyjne
Estrogeny są induktorami izoform enzymu UDP-glukuronylotransferazy (UGT) uczestniczących w
procesie glukuronidacji walproinianu. Mogą zwiększać klirens walproinianu, co może powadzić do
zmniejszenia stężenia walproinianu w osoczu i potencjalnie zmniejszyć skuteczność walproinianu
(patrz punkt 4.4). Należy rozważyć kontrolowanie stężenia walproinianu w osoczu.
Natomiast walproinian nie pobudza układu enzymów wątrobowych, a w związku z tym nie wpływa na
skuteczność doustnych leków antykoncepcyjnych zawierających estrogeny i progesteron.
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Działania niepożądane wymienione poniżej uszeregowane są według częstości występowania przy
zastosowaniu następującej konwencji: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często
(≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000), nieznana (częstość
nie może być określona na podstawie dostępnych danych).
Wrodzone wady rozwojowe i zaburzenia rozwojowe (patrz punkt 4.4 oraz punkt 4.6).
Rzadko: zespół mielodysplastyczny
Często: niedokrwistość, trombocytopenia (patrz punkt 4.4)
Niezbyt często: leukopenia, pancytopenia
Rzadko: niewydolność szpiku kostnego, w tym aplazja dotycząca krwinek czerwonych,
czerwonych,
17
Rzadko: agranulocytoza, niedokrwistość makrocytowa, makrocytemia
Niezbyt często: zespół niedostosowaneg o wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH ang. Syndrome of Inappropriate Secretion of ADH), hiperandrogenizm (nadmierne owłosienie typu męskiego, wirylizm, trądzik, łysienie typu męskiego i (lub) zwiększone stężenie androgenu).
Rzadko: niedoczynność tarczycy (patrz punkt 4.6)
Często: hiponatremia, zwiększenie masy ciała1
Rzadko: hiperamonemia2, otyłość
Częstość nieznana: hipokarnitynemia (patrz punkty 4.3 i 4.4)
Często: stan splątania, halucynacje, agresja, pobudzenie, zaburzenia uwagi
Rzadko: nietypowe zachowanie3, nadaktywność psychomotoryczna3, zaburzenia uczenia się3
Bardzo często: drżenie
Często: zaburzenia pozapiramidowe, osłupienie (stupor)4, senność, drgawki4, zaburzenia pamięci, ból głowy, oczopląs, zawroty głowy5
Niezbyt często: śpiączka4, encefalopatia4, letarg4, przemijające objawy parkinsonizmu, ataksja, parestezje, nasilone napady drgawkowe.
Rzadko: przemijające otępienie, związane z przemijającą atrofią mózgu, zaburzenia poznawcze, diplopia.
Często: osłabienie słuchu
Często: krwotok (patrz punkt 4.4 oraz 4.6)
Niezbyt często: zapalenie naczyń
Niezbyt często: wysięk opłucnowy (eozynofilowy)
klatki
18
Bardzo często: nudności
Często: wymioty, nieprawidłowości dotyczące dziąseł (głównie hiperplazja dziąseł), zapalenie jamy ustnej, bóle żołądka, biegunka6
Niezbyt często: zapalenie trzustki, czasami kończące się zgonem (patrz punkt 4.4).
Często: uszkodzenie wątroby (patrz punkt 4.4)
Często: nadwrażliwość, przemijające i (lub) zależne od dawki leku wypadanie włosów, zaburzenia paznokci i łożyska paznokcia
Niezbyt często: obrzęk naczynioruchowy , wysypka, nieprawidłowości dotyczące włosa (takie jak nieprawidłowa struktura włosów, zmiany w kolorze włosów, nieprawidłowy wzrost włosów)
Rzadko: martwica toksycznorozpływna naskórka, zespół Stevensa- Johnsona, rumień wielopostaciowy, zespół ciężkiej nadwrażliwości obejmujący w szczególności wysypkę polekową z eozynofilią oraz objawami ogólnymi (DRESS ang. Drug Rash with Eosinophilia and Systemic Symptoms).
Częstość nieznana: hiperpigmentacja
Niezbyt często: zmniejszenie gęstości mineralnej kości, osteopenia, osteoporoza oraz złamania7
Rzadko: układowy toczeń rumieniowaty, rabdomioliza (patrz punkt 4.4)
Często: nietrzymanie moczu
Niezbyt często: niewydolność nerek
Rzadko: mimowolne oddawanie moczu, środmiąższowe zapalenie nerek, zespół Fanconiego8
Często: nieregularne cykle miesiączkowe
Niezbyt często: brak miesiączki
Rzadko: niepłodność męska (patrz punkt 4.6), zespół policystycznych jajników
Niezbyt często: hipotermia, obwodowe obrzęki o umiarkowanym nasileniu.
nasileniu.
19
Rzadko: zmniejszenie aktywności czynników krzepnięcia (co najmniej jednego), nieprawidłowe wyniki testów krzepnięcia (jak wydłużony czas protrombinowy, wydłużony czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, wydłużony czas trombinowy, wydłużony INR) (patrz punkt 4.6), niedobór biotyny/ niedobór biotynidazy
Częstość nieznana: nabyta anomalia Pelgera-Hueta9
1 Należy sprawdzać, czy nie następuje zwiększenie masy ciała, gdyż jest tboi ojetydneind za zcyz ynników zespołu
policystycznych jajników (patrz punkt 4.4).
2 Mogą wystąpić przypadki izolowanej i umiarkowanej hiperamonemii (zwiększone stężenie amoniaku
we krwi) bez zmian wyników laboratoryjnych testów czynności wątroby, co nie wymaga przerwania
leczenia. Zgłaszano również przypadki hiperamonemii z objawami neurologicznymi, co wymaga
dodatkowych badań (patrz punkty 4.3 i 4.4 Zaburzenia cyklu mocznikowego i ryzyko hiperamonemii
oraz Pacjenci z ryzykiem hipokarnitynemii).
3 Te działania niepożądane obserwowane są u dzieci i młodzieży.
4 Osłupienie (stupor) lub letarg, czasami powodujące przejściową śpiączkę (encefalopatia), zarówno
izolowane, jak i skojarzone z nawrotem napadów podczas leczenia sodu walproinianem, które
zmniejszały się po odstawieniu leku lub zmniejszeniu dawki leku. Takie stany najczęściej występują u
pacjentów otrzymujących kilka leków przeciwpadaczkowych (zwłaszcza fenobarbital lub topiramat)
lub po nagłym zwiększeniu dawki sodu walproinianu.
5 Mogą wystąpić w ciągu kilku minut po podaniu dożylnymi zwykle samoistnie ustępują po kilku
minutach.
6 Często występują u niektórych pacjentów na początku leczenia; objawy przemijają zwykle po kilku
dniach bez konieczności przerywania leczenia.
7 U pacjentów stosujących Depakine w długoterminowej terapii. Mechanizm działania Depakine
wpływający na metabolizm kostny nie został ustalony.
8 Mechanizm powstania tego zaburzenia nie jest znany.
9 Zgłaszano przypadki nabytej anomalii Pelgera-Hueta u pacjentów z lub bez zespołu
mielodysplastycznego.
Dzieci i młodzież
Profil bezpieczeństwa stosowania walproinianu u dzieci i młodzieży jest porównywalny z profilem
bezpieczeństwa u dorosłych, ale niektóre działania niepożądane są cięższe lub są obserwowane
głównie u dzieci i młodzieży. Istnieje szczególne ryzyko poważnego uszkodzenia wątroby u
niemowląt i małych dzieci, zwłaszcza w wieku poniżej 3 lat. Małe dzieci są również szczególnie
narażone na zapalenie trzustki. Ryzyka te zmniejszają się wraz z wiekiem (patrz punkt 4.4).
Zaburzenia psychiczne, takie jak agresja, pobudzenie, zaburzenia uwagi, nieprawidłowe zachowanie,
nadpobudliwość psychoruchowa i zaburzenia uczenia się, są głównie obserwowane u dzieci i
młodzieży.
20
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa,
Tel: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi
podmiotu odpowiedzialnego w Polsce.
Natrii valproas 400 mg (400 mg/4 ml) (proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań)
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- brak specjalnych zaleceń (wg dokumentu)
- Termin ważności
- 3 lata (opakowanie nieotwarte)
- 24 godziny (po sporządzeniu)
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: fiolka, ampułka
- Wygląd
- biały bezbarwny
Lek Depakine to białawy proszek. Rozpuszczalnik jest przezroczystą, bezbarwną cieczą. W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji na temat leku należy zwrócić się do podmiotu odpowiedzialnego lub importera równoległego. źródło: Ulotka, pkt 6, ChPL, pkt 3
- biały bezbarwny
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument: możliwy wpływ lub zalecana ostrożność źródło: „Kierowców i operatorów maszyn należy ostrzec o możliwości wystąpienia senności, zwłaszcza w wypadku stosowania kilku leków przeciwdrgawkowych lub w razie jednoczesnego stosowania innych leków (np. benzodiazepin), które również mogą powodować senność.” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
94 pozycji wyodrębnione przez model AI
- bardzo często: drżenie; nudności
- często: niedokrwistość; trombocytopenia; hiponatremia; zwiększenie masy ciała; stan splątania; halucynacje; agresja; pobudzenie; zaburzenia uwagi; zaburzenia pozapiramidowe; osłupienie (stupor); senność; drgawki; zaburzenia pamięci; ból głowy; oczopląs; zawroty głowy; osłabienie słuchu; krwotok; wymioty; nieprawidłowości dotyczące dziąseł (głównie hiperplazja dziąseł); zapalenie jamy ustnej; bóle żołądka; biegunka; uszkodzenie wątroby; nadwrażliwość; przemijające i (lub) zależne od dawki leku wypadanie włosów; zaburzenia paznokci i łożyska paznokcia; nietrzymanie moczu; nieregularne cykle miesiączkowe
- niezbyt często: leukopenia; pancytopenia; zespół niedostosowanego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH); hiperandrogenizm; nadmierne owłosienie typu męskiego; wirylizm; trądzik; łysienie typu męskiego; zwiększone stężenie androgenu; śpiączka; encefalopatia; letarg; przemijające objawy parkinsonizmu; ataksja; parestezje; nasilone napady drgawkowe; zapalenie naczyń; wysięk opłucnowy (eozynofilowy); zapalenie trzustki; obrzęk naczynioruchowy; wysypka; nieprawidłowości dotyczące włosa (takie jak nieprawidłowa struktura włosów, zmiany w kolorze włosów, nieprawidłowy wzrost włosów); zmniejszenie gęstości mineralnej kości; osteopenia; osteoporoza; złamania; niewydolność nerek; brak miesiączki; hipotermia; obwodowe obrzęki o umiarkowanym nasileniu
- rzadko: zespół mielodysplastyczny; niewydolność szpiku kostnego; aplazja dotycząca krwinek czerwonych; agranulocytoza; niedokrwistość makrocytowa; makrocytemia; niedoczynność tarczycy; hiperamonemia; otyłość; nietypowe zachowanie; nadaktywność psychomotoryczna; zaburzenia uczenia się; przemijające otępienie, związane z przemijającą atrofią mózgu; zaburzenia poznawcze; diplopia; martwica toksycznorozpływna naskórka; zespół Stevensa-Johnsona; rumień wielopostaciowy; zespół ciężkiej nadwrażliwości obejmujący w szczególności wysypkę polekową z eozynofilią oraz objawami ogólnymi (DRESS ang. Drug Rash with Eosinophilia and Systemic Symptoms); układowy toczeń rumieniowaty; rabdomioliza; mimowolne oddawanie moczu; środkomiąższowe zapalenie nerek; zespół Fanconiego; niepłodność męska; zespół policystycznych jajników; zmniejszenie aktywności czynników krzepnięcia (co najmniej jednego); nieprawidłowe wyniki testów krzepnięcia (jak wydłużony czas protrombinowy, wydłużony czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, wydłużony czas trombinowy, wydłużony INR); niedobór biotyny/ niedobór biotynidazy
- częstość nieznana: hipokarnitynemia; hiperpigmentacja; nabyta anomalia Pelgera-Hueta
Ten układ ChPL nie dał się odczytać regułami, więc listę wyodrębnił model językowy (AI) z punktu 4.8; może być niepełna lub błędna, a częstość podano tylko tam, gdzie tekst ją zawiera. Sprawdź w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Dawkowanie wg grup (cytat)
-
- dorosłych: „• U dorosłych, młodzieży i dzieci w wieku powyżej 10 lat zalecana dawka wynosi zwykle 15 mg/kg mc., podawana w powolnym wstrzyknięciu do żyły przez 3-5 minut, a następnie w postaci wlewu ciągłego lub powtarzanego”
- dzieci w wieku do 10 lat zalecana dawka: „• U dzieci w wieku do 10 lat zalecana dawka wynosi zwykle 20-30 mg/kg mc., podawana w powolnym wstrzyknięciu do żyły, a następnie w postaci wlewu ciągłego lub powtarzanego.”
- dorosłych: „• U dorosłych, zalecana dawka początkowa wynosi 10-20 mg/kg mc., podawana w powolnym wystrzyknięciu do żyły przez 5-10 minut, a następnie w postaci wlewu ciągłego.”
- dzieci: „• U dzieci, zalecana dawka początkowa wynosi 15-40 mg/kg mc., podawana w powolnym wystrzyknięciu do żyły, a następnie w postaci wlewu ciągłego.”
- Grupy szczególne (cytat)
-
- (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: Ulotka, pkt 2
Ciąża
„Ciąża Ważna wskazówka dla kobiet - Nie stosować leku Depakine, jeśli pacjentka jest w ciąży, chyba że żadna inna terapia nie jest skuteczna. - Jeśli pacjentka jest w wieku rozrodczym, nie może przyjmować leku Depakine, chyba że stosuje skuteczną metodę kontroli urodzeń (antykoncepcję) przez cały okres leczenia lekiem Depakine. Nie przerywać stosowania leku Depakine ani antykoncepcji, dopóki nie zostanie to omówione z lekarzem. Lekarz prowadzący udzieli dalszych wskazówek.” - (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: Ulotka, pkt 2
Karmienie piersią
„Karmienie piersią Walproinian jest w niewielkim stopniu wydzielany do mleka matki. Należy skonsultować z lekarzem, czy można karmić piersią podczas leczenia. Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn U niektórych pacjentów, podczas leczenia może wystąpić senność, zwłaszcza w przypadku stosowania kilku leków przeciwdrgawkowych lub w przypadku jednoczesnego stosowania benzodiazepin. Przed przystąpieniem do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn pacjent powinien upewnić się, jak reaguje na leczenie. Lek Depakine zawiera sód Lek Depakine zawiera 55 mg sodu (głównego składnika soli kuchennej) w 400 mg sodu walproinianiu.” - Pacjenci z zaburzeniem czynności nerek: „Pacjenci z zaburzeniem czynności nerek Lekarz może zadecydować u pacjenta o konieczności modyfikacji dawki.” źródło: Ulotka, pkt 3
- Pacjenci w podeszłym wieku: „Pacjenci w podeszłym wieku Chociaż farmakokinetyka sodu walproinianu u osób w podeszłym wieku jest inna, ma to ograniczone znaczenie kliniczne, ponieważ dawka powinna być dostosowywana w zależności od kontroli napadów.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- źródło: ChPL, pkt 4.2
Zaburzenia czynności nerek
„Zaburzenia czynności nerek U pacjentów z niewydolnością nerek może być konieczne zmniejszenia dawki leku, a u pacjentów poddawanych hemodializie - zwiększenie dawki. Walproinian podlega hemodializie (patrz punkt 4.9). Dawkowanie należy zmodyfikować na podstawie obserwacji klinicznej pacjenta (patrz punkt 4.4).” - Zaburzenia czynności wątroby: „Zaburzenia czynności wątroby Patrz punkty 4.3 i 4.4.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: ChPL, pkt 4.6
Ciąża i kobiety w wieku rozrodczym
„Ciąża i kobiety w wieku rozrodczym Leczenie padaczki • Walproinian jest przeciwwskazany w czasie ciąży, chyba że nie ma odpowiedniego alternatywnego leczenia. • Walproinian jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym, chyba że spełnione są warunki programu zapobiegania ciąży (patrz punkty 4.3 oraz 4.4). Teratogenność i wpływ na rozwój po narażeniu w życiu płodowym Ryzyko narażenia ciąży związane z walproinianem U pacjentek zarówno monoterapia, jak i terapia złożona walproinianem z innymi lekami przeciwpadaczkowymi, podczas ciąży są często związane z nieprawidłowościami występującymi u dziecka.” - źródło: ChPL, pkt 4.6
Karmienie piersią
„Karmienie piersią Walproinian jest wydzielany do mleka matki w zakresie od 1 do 10% stężenia w surowicy. U noworodków/niemowląt karmionych piersią przez leczące się matki wykazano zaburzenia hematologiczne (patrz punkt 4.8). Należy zdecydować o przerwaniu karmienia piersią lub o przerwaniu/wstrzymaniu leczenia produktem Depakine, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia dla pacjentki.” - źródło: ChPL, pkt 4.6
Płodność
„Płodność U kobiet stosujących walproinian zgłaszano brak miesiączki, zespół policystycznych jajników i podwyższony poziom testosteronu (patrz punkt 4.8). Przyjmowanie walproinianu może również zaburzać płodność u mężczyzn (patrz punkt 4.8). Zaburzenia płodności w niektórych przypadkach są przemijające po co najmniej 3 miesiącach od zaprzestania leczenia. Ograniczona liczba opisanych przypadków sugeruje, że znaczące zmniejszenie dawki może pozytywnie wpłynąć na płodność. Jednakże w niektórych innych przypadkach odwracalność niepłodności męskiej była nieznana.”
- Jedzenie, napoje i alkohol (cytat)
-
- jedzenie i napoje: „- Jeśli u pacjenta występuje niedostateczne spożycie karnityny, znajdującej się w mięsie i produktach mlecznych, szczególnie u dzieci poniżej 10 lat.” źródło: Ulotka, pkt 2
- alkohol: „Nie zaleca się picia alkoholu podczas leczenia walproinianem.” źródło: Ulotka, pkt 2, ChPL, pkt 4.4
Z ulotki i ChPL wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed zastosowaniem leku Depakine
Kiedy nie stosować leku Depakine:
Nie należy stosować leku w przypadku:
- jeśli pacjent ma uczulenie na substancję czynną sodu walproinian lub którykolwiek z pozostałych
składników tego leku (wymienionych w punkcie 6),
- jeśli pacjent ma ostre i przewlekłe zapalenie wątroby,
- jeśli pacjent przebył ciężkie zapalenie wątroby, zwłaszcza polekowe lub jeśli wywiad rodzinny u
pacjenta świadczy o ciężkim zapaleniu wątroby,
- jeśli pacjent ma porfirię (bardzo rzadką chorobę metaboliczną),
- jednoczesnego stosowania z meflochiną.
- jeśli u pacjenta występuje wada genetyczna powodująca zaburzenia mitochondrialne (np. pacjenci
z zespołem Alpersa-Huttenlochera),
- jeśli u pacjenta występują zaburzenia metaboliczne, np.: zaburzenia cyklu mocznikowego,
- jeśli u pacjenta występuje niedobór karnityny (bardzo rzadka choroba metaboliczna), który nie jest
leczony,
- padaczki:
- jeśli pacjentka jest w ciąży, chyba że żadna inna terapia nie jest skuteczna,
- jeśli pacjentka jest w wieku rozrodczym, chyba że pacjentka stosuje skuteczną metodę kontroli
urodzeń (antykoncepcję) przez cały okres leczenia lekiem Depakine. Nie należy przerywać
stosowania leku Depakine ani antykoncepcji, dopóki nie zostanie to omówione z lekarzem.
Lekarz prowadzący udzieli dalszych wskazówek (patrz poniżej „Ciąża, karmienie piersią i
wpływ na płodność - Ważna wskazówka dla kobiet”).
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Depakine należy omówić to z lekarzem.
NALEŻY NIEZWŁOCZNIE POINFORMOWAĆ LEKARZA PROWADZĄCEGO:
- W razie nagłego wystąpienia następujących objawów: osłabienie, brak apetytu, senność,
nawracające wymioty i bóle brzucha, żółtaczka (zażółcenie powłok skórnych i białkówek oczu) lub
nawrotu napadów padaczkowych, zwłaszcza podczas pierwszych 6 miesięcy leczenia, należy
niezwłocznie poinformować o tym lekarza prowadzącego.
- Lek Depakine może powodować ciężkie uszkodzenia wątroby kończące się niekiedy zgonem.
Przed rozpoczęciem leczenia i podczas pierwszych 6 miesięcy leczenia należy okresowo
wykonywać laboratoryjne testy czynności wątroby.
Ryzyko uszkodzenia wątroby wzrasta, jeśli lek Depakine jest stosowany przez dzieci w wieku
poniżej 3 lat, osoby stosujące jednocześnie inne leki przeciwpadaczkowe lub chorujące na inne
choroby neurologiczne lub metaboliczne, oraz u osób z padaczką o ciężkim przebiegu.
Dzieciom poniżej 3 lat sodu walproinianu nie należy podawać jednocześnie z salicylanami z
powodu ryzyka toksycznego działania na wątrobę.
- W razie wystąpienia ostrych bólów brzucha należy niezwłocznie poinformować o tym lekarza
prowadzącego. Bardzo rzadko lek Depakine może powodować ciężkie zapalenie trzustki, czasami
kończące się zgonem.
- Jeśli u pacjenta lub jego dziecka stosującego lek Depakine wystąpią problemy z równowagą i
koordynacją, ospałość lub poczucie zmniejszonej czujności, wymioty, należy niezwłocznie
poinformować o tym lekarza prowadzącego. Może to być spowodowane zwiększoną ilością
amoniaku we krwi.
- Niewielka liczba osób stosujących leki przeciwpadaczkowe zawierające sodu walproinian myślała
o tym, aby się skrzywdzić lub zabić. Jeśli kiedykolwiek u pacjenta pojawią się takie myśli, należy
natychmiast skontaktować się z lekarzem prowadzącym.
- W związku z leczeniem walproinianem notowano występowanie ciężkich reakcji skórnych, w
tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, reakcję
polekową z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), rumień wielopostaciowy i obrzęk
naczynioruchowy. Jeśli pacjent zauważy którykolwiek z objawów, związanych z tymi ciężkimi
reakcjami skórnymi, opisanych w punkcie 4, powinien niezwłocznie zgłosić się do lekarza.
Przed rozpoczęciem przyjmowania tego leku należy omówić to z lekarzem:
- Walproinian nie powinien być stosowany u kobiet z padaczką planujących ciążę, poza
przypadkami w których inne leczenie jest nieskuteczne lub nie jest tolerowane. Należy rozważyć
korzyści z zastosowania leku w stosunku do ryzyka przed pierwszym przepisaniem leku lub kiedy
kobieta leczona walproinianem planuje ciążę. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować
skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia.
- Przed rozpoczęciem leczenia, również przed zabiegiem operacyjnym i w przypadku siniaków lub
samoistnych krwawień zaleca się wykonanie badań laboratoryjnych (badanie morfologii krwi z
rozmazem, w tym ocena liczby płytek krwi, czasu krwawienia i testów krzepnięcia).
- Ostrożnie stosować u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek. Lekarz może zalecić mniejszą
dawkę leku.
- Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z układowym toczniem rumieniowatym.
- Jeśli u pacjenta podejrzewane jest jakiekolwiek zaburzenie metaboliczne, zwłaszcza wrodzone
niedobory enzymów, takie jak „zaburzenia cyklu mocznikowego”, ze względu na ryzyko
zwiększenia stężenia amoniaku we krwi.
- U pacjentów leczonych sodu walproinianem może wystąpić zwiększenie masy ciała.
- Jeśli pacjent ma rzadkie zaburzenie zwane „niedoborem enzymu palmitoilotransferazy
karnitynowej II” ze względu na zwiększone ryzyko zaburzeń mięśniowych.
- Nie zaleca się jednoczesnego stosowania antybiotyków z grupy karbapenemów z kwasem
walproinowym (patrz: Lek Depakine a inne leki).
- Sodu walproinian jest wydalany głównie przez nerki, częściowo w formie ciał ketonowych, dlatego
u pacjentów chorych na cukrzycę badanie na obecność ciał ketonowych może dawać wynik
fałszywie dodatni.
- Jeśli w rodzinie pacjenta występuje lub lekarz podejrzewa, że występuje wada genetyczna
spowodowana przez zaburzenia mitochondrialne, ze względu na ryzyko uszkodzenia wątroby.
- Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpadaczkowych, podczas stosowania tego leku
może nasilić się ciężkość lub częstość napadów drgawkowych. W razie nasilenia się napadów
drgawkowych należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.
- Jeśli u pacjenta występuje niedostateczne spożycie karnityny, znajdującej się w mięsie i produktach
mlecznych, szczególnie u dzieci poniżej 10 lat.
- Jeśli u pacjenta występuje niedobór karnityny i przyjmuje karnitynę.
- Jeśli u pacjenta po przyjęciu walproinianu kiedykolwiek wystąpiła ciężka wysypka skórna lub
złuszczanie się skóry, powstawanie pęcherzy i (lub) owrzodzenia jamy ustnej.
Lek Depakine a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta obecnie lub
ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje przyjmować.
Niektóre leki mogą wpływać na działanie sodu walproinianu, jak również walproinian może wywierać
wpływ na działanie innych leków.
Są to następujące leki:
- leki neuroleptyczne, w tym kwetiapina, olanzapina (stosowane w leczeniu zaburzeń
psychotycznych);
- leki stosowane w leczeniu depresji, inhibitory MAO;
- benzodiazepiny, stosowane w leczeniu bezsenności i zaburzeń lękowych;
- inne leki stosowane w leczeniu padaczki, w tym fenobarbital, fenytoina, prymidon, lamotrygina,
karbamazepina, felbamat, topiramat, rufinamid;
- kanabidiol (stosowany w leczeniu padaczki oraz w innym wskazaniu);
- niektóre leki przeciwzakaźne, które zawierają piwalan (takie jak piwampicylina, adefowiru
dipiwoksyl);
- metotreksat (stosowany w leczeniu raka oraz chorób zapalnych);
- zydowudyna, rytonawir i lopinawir (stosowane w leczeniu infekcji wirusem HIV i w leczeniu
AIDS);
- meflochina (stosowana w leczeniu i zapobieganiu malarii);
- salicylany (kwas acetylosalicylowy);
- leki przeciwzakrzepowe;
- cymetydyna (stosowana w leczeniu owrzodzenia żołądka);
- erytromycyna, ryfampicyna;
- karbapenemy (antybiotyki stosowane w leczeniu zakażeń bakteryjnych);
- cholestyramina (stosowana do obniżenia stężenia cholesterolu we krwi);
- propofol (stosowany do znieczulenia ogólnego);
- nimodypina;
- leki zawierające estrogen (w tym niektóre środki antykoncepcyjne);
- metamizol (stosowany w leczeniu bólu i gorączki);
- klozapina (stosowana w leczeniu chorób psychicznych).
Te leki mogą wpływać na działanie sodu walproinianu i odwrotnie. U pacjenta może być konieczne
dostosowanie dawki poszczególnych leków lub zastosowanie innych leków. O tych zmianach w
leczeniu lekarz poinformuje pacjenta.
Lekarz udzieli również dodatkowych informacji o lekach, które podczas jednoczesnego stosowania z
walproinianem należy stosować z ostrożnością lub których należy unikać w czasie leczenia lekiem
Depakine.
Lek Depakine z jedzeniem, piciem i alkoholem
Nie zaleca się picia alkoholu podczas leczenia walproinianem.
Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność
Ciąża
Ważna wskazówka dla kobiet
- Nie stosować leku Depakine, jeśli pacjentka jest w ciąży, chyba że żadna inna terapia nie jest
skuteczna.
- Jeśli pacjentka jest w wieku rozrodczym, nie może przyjmować leku Depakine, chyba że stosuje
skuteczną metodę kontroli urodzeń (antykoncepcję) przez cały okres leczenia lekiem Depakine.
Nie przerywać stosowania leku Depakine ani antykoncepcji, dopóki nie zostanie to omówione z
lekarzem. Lekarz prowadzący udzieli dalszych wskazówek.
Ryzyko przyjmowania walproinianu w czasie ciąży (niezależnie od choroby, w leczeniu której stosuje
się walproinian)
- Należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem prowadzącym, jeśli pacjentka planuje ciążę lub
jest w ciąży.
- Stosowanie walproinianu w czasie ciąży niesie ze sobą ryzyko. Im większa dawka, tym większe
ryzyko, ale żadna dawka nie jest od niego wolna, również gdy walproinian jest stosowany w
skojarzeniu z innymi lekami na padaczkę.
- Walproinian może spowodować poważne wady wrodzone i wpływać na fizyczny i psychiczny
rozwój dziecka po urodzeniu.
- Do najczęściej występujących wad wrodzonych należą: rozszczep kręgosłupa (gdy kości
kręgosłupa nie są prawidłowo rozwinięte); wady rozwojowe twarzy i czaszki; wady rozwojowe
serca, nerek, dróg moczowych i narządów płciowych, wady kończyn i wiele powiązanych wad
rozwojowych obejmujących kilka narządów i części ciała. Wady wrodzone mogą powodować
niepełnosprawność, która może być znaczna.
- U dzieci narażonych w życiu płodowym na walproinian notowano problemy ze słuchem lub
głuchotę.
- U dzieci narażonych w życiu płodowym na walproinian notowano występowanie wad
rozwojowych oka razem z innymi wadami wrodzonymi. Wady rozwojowe oka mogą wpływać na
widzenie.
- U pacjentki przyjmującej walproinian podczas ciąży występuje zwiększone ryzyko urodzenia
dziecka z wadami wrodzonymi wymagającymi leczenia. Walproinian stosowany jest już przez
wiele lat, stąd wiadomo, że w grupie dzieci matek przyjmujących walproinian około 11 dzieci na
100 będzie miało wady wrodzone. Dla porównania wady takie stwierdza się u 2-3 dzieci na każde
100 urodzonych przez kobiety nie mające padaczki.
- Szacuje się, że do 30-40% dzieci w wieku przedszkolnym, których matki przyjmowały walproinian
w czasie ciąży, może wykazywać problemy wczesnorozwojowe. Dzieci dotknięte chorobą mogą
później zaczynać chodzić i mówić, być mniej sprawne intelektualnie niż inne dzieci, mogą mieć
problemy językowe oraz kłopoty z pamięcią.
- U dzieci narażonych w życiu płodowym na walproinian częściej rozpoznaje się różne zaburzenia
ze spektrum autyzmu. Niektóre dowody wskazują na występowanie u tych dzieci zwiększonego
ryzyka rozwoju deficytu uwagi (zespół nadpobudliwości psychoruchowej - ADHD, ang. attention
deficit hyperactivity disorder).
- U pacjentki przyjmującej walproinian podczas ciąży dziecko może mieć mniejszą masę ciała po
urodzeniu niż oczekiwana dla wieku ciążowego. U kobiet stosujących walproinian około 11-15
dzieci na każde 100 może mieć masę ciała mniejszą niż oczekiwana dla wieku ciążowego. Dla
porównania, dotyczy to około 5-10 dzieci na każde 100 urodzonych przez kobiety w populacji
ogólnej.
- Przed przepisaniem tego leku, lekarz prowadzący wyjaśni pacjentce, co może zagrażać dziecku,
jeśli pacjentka zajdzie w ciążę podczas przyjmowania walproinianu. Jeśli pacjentka stosująca ten
lek zdecyduje, że chce mieć dziecko, nie powinna samodzielnie przerywać stosowania leku ani
antykoncepcji, dopóki nie omówi tego z lekarzem prowadzącym.
- Niektóre środki antykoncepcyjne (tabletki antykoncepcyjne zawierające estrogen) mogą
zmniejszać stężenie walproinianu we krwi. Należy omówić z lekarzem metodę antykoncepcji
(kontroli urodzeń), która będzie najbardziej odpowiednia dla pacjentki.
- Rodzice lub opiekunowie dziewczynek leczonych walproinianem, powinni skontaktować się z
lekarzem prowadzącym, gdy u ich dziecka wystąpi miesiączka.
- Należy zapytać lekarza o przyjmowanie kwasu foliowego w okresie starań o dziecko. Kwas
foliowy może zmniejszyć ogólne ryzyko rozszczepu kręgosłupa oraz wczesnego poronienia, które
dotyczy wszystkich ciąż. Jest jednak mało prawdopodobne, by stosowanie kwasu foliowego
zmniejszało ryzyko wad wrodzonych związanych z leczeniem walproinianem.
Należy wybrać z poniżej opisanych sytuacji, tę która odnosi się do pacjentki i zapoznać się z
informacjami:
- ROZPOCZĘCIE LECZENIA LEKIEM DEPAKINE
- KONTYNUACJA LECZENIA LEKIEM DEPAKINE BEZ STARAŃ O DZIECKO
- KONTYNUACJA LECZENIA LEKIEM DEPAKINE Z UWZGLĘDNIENIEM STARANIA
SIĘ O DZIECKO
- ZAJŚCIE W CIĄŻĘ PODCZAS KONTYNUACJI LECZENIA LEKIEM DEPAKINE
ROZPOCZĘCIE LECZENIA LEKIEM DEPAKINE
Jeśli lek Depakine przepisywany jest po raz pierwszy, lekarz prowadzący wyjaśni zagrożenia dla
nienarodzonego dziecka, jeśli pacjentka zajdzie w ciążę. Pacjentka w wieku rozrodczym powinna
upewnić się, że przez cały okres leczenia lekiem Depakine nieprzerwanie stosuje skuteczną metodę
antykoncepcji. Jeśli pacjentka potrzebuje porady na temat antykoncepcji, powinna skonsultować się z
lekarzem lub poradnią planowania rodziny.
Istotne informacje
- Przed rozpoczęciem stosowania leku Depakine pacjentka powinna upewnić się, że nie jest w ciąży
za pomocą testu ciążowego, którego wynik zostanie potwierdzony przez lekarza prowadzącego.
- Pacjentka powinna stosować skuteczną metodę kontroli urodzeń (antykoncepcję) przez cały okres
leczenia lekiem Depakine.
- Należy omówić z lekarzem prowadzącym właściwą metodę kontroli urodzeń (antykoncepcję).
Lekarz prowadzący udzieli pacjentce informacji na temat zapobiegania ciąży i może skierować do
specjalisty w celu uzyskania porady na temat kontroli urodzeń.
- Należy regularnie (przynajmniej raz w roku) odbywać wizytę u specjalisty doświadczonego w
leczeniu padaczki. Podczas tej wizyty lekarz prowadzący upewni się, że pacjentka została dobrze
poinformowana i zrozumiała wszystkie zagrożenia i porady związane ze stosowaniem
walproinianu podczas ciąży.
- Jeśli pacjentka planuje mieć dziecko, powinna poinformować o tym lekarza.
- Jeśli pacjentka jest w ciąży lub podejrzewa, że może być w ciąży, powinna natychmiast
poinformować o tym lekarza.
KONTYNUACJA LECZENIA LEKIEM DEPAKINE BEZ STARAŃ O DZIECKO
Jeśli pacjentka kontynuuje leczenie lekiem Depakine i nie planuje ciąży, musi mieć pewność, że
stosuje skuteczną metodę antykoncepcji nieprzerwanie przez cały okres leczenia lekiem Depakine.
Jeśli pacjentka potrzebuje porady na temat antykoncepcji, powinna skonsultować się z lekarzem lub
poradnią planowania rodziny.
Istotne informacje
- Pacjentka powinna stosować skuteczną metodę kontroli urodzeń (antykoncepcję) przez cały okres
leczenia lekiem Depakine.
- Należy omówić z lekarzem prowadzącym antykoncepcję (metodę kontroli urodzeń). Lekarz
prowadzący udzieli pacjentce informacji na temat zapobiegania ciąży i może skierować do
specjalisty w celu uzyskania porady na temat kontroli urodzeń.
- Należy regularnie (przynajmniej raz w roku) odbywać wizytę u specjalisty doświadczonego w
leczeniu padaczki. Podczas tej wizyty lekarz prowadzący upewni się, że pacjentka została dobrze
poinformowana i zrozumiała wszystkie zagrożenia i porady związane ze stosowaniem
walproinianu podczas ciąży.
- Jeśli pacjentka planuje mieć dziecko, powinna poinformować o tym lekarza.
- Jeśli pacjentka jest w ciąży lub podejrzewa, że może być w ciąży, powinna natychmiast
poinformować o tym lekarza.
KONTYNUACJA LECZENIA LEKIEM DEPAKINE Z UWZGLĘDNIENIEM STARANIA
SIĘ O DZIECKO
Jeśli pacjentka planuje mieć dziecko, powinna najpierw umówić wizytę u lekarza prowadzącego.
Nie przerywać stosowania leku Depakine ani antykoncepcji, dopóki nie zostanie to omówione z
lekarzem prowadzącym. Lekarz prowadzący udzieli dalszych wskazówek.
U dzieci urodzonych przez matki, które przyjmowały walproinian, występuje duże ryzyko wad
wrodzonych oraz problemów dotyczących rozwoju, mogących znacząco upośledzać dziecko. Lekarz
prowadzący skieruje pacjentkę do specjalisty doświadczonego w leczeniu padaczki, aby można było
odpowiednio wcześnie ocenić alternatywne możliwości leczenia. Specjalista może podjąć działania
umożliwiające jak najlepszy przebieg ciąży i maksymalnie ograniczy ryzyko dla matki i
nienarodzonego dziecka.
Specjalista prowadzący może zdecydować o zmianie dawki leku Depakine, o zamianie na inny lek,
lub o przerwaniu leczenia lekiem Depakine, na długo przed zajściem w ciążę – aby upewnić się, że
choroba jest stabilna.
Należy zapytać lekarza o przyjmowanie kwasu foliowego w okresie starań o dziecko. Kwas foliowy
może zmniejszyć ogólne ryzyko rozszczepu kręgosłupa oraz wczesnego poronienia, które dotyczy
wszystkich ciąż. Jest jednak mało prawdopodobne, by stosowanie kwasu foliowego zmniejszyło
ryzyko wad wrodzonych związanych z leczeniem walproinianem.
Istotne informacje
- Nie przerywać leczenia lekiem Depakine, chyba że zdecydował tak lekarz.
- Nie przerywać stosowanych metod kontroli urodzeń (antykoncepcji) przed rozmową z lekarzem
prowadzącym oraz wspólnym wypracowaniem planu postępowania, który zapewni kontrolę stanu
pacjentki oraz zmniejszy zagrożenia dla dziecka.
- W pierwszej kolejności należy umówić wizytę z lekarzem prowadzącym. Podczas tej wizyty lekarz
prowadzący upewni się, że pacjentka została dobrze poinformowana i zrozumiała wszystkie
zagrożenia i porady związane ze stosowaniem walproinianu podczas ciąży.
- Lekarz prowadzący spróbuje zamiany na inny lek lub przerwie leczenie lekiem Depakine na długo
przed zajściem w ciążę.
- Jeśli pacjentka jest w ciąży lub podejrzewa, że może być w ciąży, powinna umówić pilną wizytę u
lekarza prowadzącego.
ZAJŚCIE W CIĄŻĘ PODCZAS KONTYNUACJI LECZENIA LEKIEM DEPAKINE
Nie przerywać leczenia lekiem Depakine, dopóki nie zostanie to omówione z lekarzem prowadzącym,
ponieważ stan zdrowia pacjentki może się pogorszyć. Jeśli pacjentka jest w ciąży lub podejrzewa, że
może być w ciąży, powinna umówić pilną wizytę u lekarza prowadzącego. Lekarz prowadzący udzieli
pacjentce dalszych wskazówek.
U dzieci urodzonych przez matki, które przyjmowały walproinian, występuje duże ryzyko wad
wrodzonych oraz problemów dotyczących rozwoju, mogących znacząco upośledzać dziecko.
Pacjentka zostanie skierowana do specjalisty doświadczonego w leczeniu padaczki, aby ocenić
alternatywne możliwości leczenia.
W wyjątkowych okolicznościach, kiedy lek Depakine jest jedyną dostępną możliwością leczenia w
czasie ciąży, pacjentka będzie bardzo dokładnie monitorowana, zarówno pod względem leczenia
choroby podstawowej, jak i rozwoju dziecka. Pacjentka i jej partner otrzymają poradę i wsparcie
dotyczące ciąży narażonej na walproinian.
Należy zapytać lekarza o przyjmowanie kwasu foliowego. Kwas foliowy może zmniejszać ogólne
ryzyko rozszczepu kręgosłupa oraz wczesnego poronienia, które dotyczy wszystkich ciąż. Jest jednak
mało prawdopodobne, by stosowanie kwasu foliowego zmniejszyło ryzyko wad wrodzonych
związanych z leczeniem walproinianem.
Istotne informacje
- Jeśli pacjentka jest w ciąży lub podejrzewa, że może być w ciąży, powinna umówić pilną wizytę u
lekarza prowadzącego.
- Nie przerywać leczenia lekiem Depakine, chyba że zdecydował tak lekarz.
- Pacjentka powinna się upewnić, że została skierowana do specjalisty doświadczonego w leczeniu
padaczki, w celu oceny konieczności zastosowania alternatywnych metod leczenia.
- Pacjentka musi uzyskać poradę na temat ryzyka stosowania leku Depakine podczas ciąży, w tym
jego działania teratogennego (powodującego wady wrodzone) i zaburzeń rozwoju fizycznego i
psychicznego u dzieci.
- Pacjentka powinna się upewnić, że została skierowana do specjalisty zajmującego się
monitorowaniem prenatalnym w celu wykrycia ewentualnego wystąpienia wad rozwojowych.
U noworodków matek, które stosowały lek Depakine w czasie ciąży, mogą wystąpić zaburzenia
krzepnięcia krwi, hipoglikemia, niedoczynność tarczycy, a także objawy odstawienia takie jak:
pobudzenie, drażliwość, nadpobudliwość, drżenia mięśni, drgawki, problemy z karmieniem.
Należy zapoznać się z poradnikiem dla pacjentki, otrzymanym od lekarza prowadzącego.
Lekarz prowadzący omówi formularz corocznego potwierdzenia o zapoznaniu się z ryzykiem i
poprosi pacjentkę o jego podpisanie i zachowanie. Pacjentka otrzyma również kartę pacjenta od
farmaceuty dla przypomnienia o ryzyku stosowania walproinianu w ciąży.
Ważna wskazówka dla pacjentów płci męskiej
Możliwe ryzyko związane z przyjmowaniem walproinianu w ciągu 3 miesięcy przed poczęciem dziecka
Przeprowadzone badanie sugeruje możliwe ryzyko zaburzeń ruchowych i zaburzeń rozwoju
psychicznego (problemów z rozwojem we wczesnym dzieciństwie) u dzieci, których ojcowie byli
leczeni walproinianem w okresie 3 miesięcy przed poczęciem. W tym badaniu takie zaburzenia miało
około 5 na 100 dzieci, których ojcowie byli leczeni walproinianem, w porównaniu z około 3 na 100
dzieci mężczyzn leczonych lamotryginą lub lewetyracetamem (innymi lekami, które mogą być
stosowane w leczeniu choroby występującej u pacjenta). Ryzyko u dzieci, których ojcowie przerwali
leczenie walproinianem co najmniej 3 miesiące (czas potrzebny do wytworzenia nowych plemników)
przed poczęciem, nie jest znane. Badanie ma ograniczenia i dlatego nie jest jasne, czy sugerowane
przez to badanie zwiększone ryzyko zaburzeń rozwoju ruchowego i psychicznego jest spowodowane
przez walproinian. Badanie nie było wystarczająco duże, aby pokazać, jakiego konkretnego rodzaju
zaburzeń ruchowych i zaburzeń rozwoju psychicznego u dzieci dotyczy to ryzyko.
W ramach środków ostrożności lekarz omówi z pacjentem:
- możliwe ryzyko u dzieci, których ojcowie byli leczeni walproinianem;
- konieczność rozważenia stosowania skutecznej kontroli urodzeń (antykoncepcji) przez pacjenta i
jego partnerkę w trakcie leczenia i przez 3 miesiące po jego zakończeniu;
- konieczność konsultacji z lekarzem podczas planowania poczęcia dziecka oraz przed odstawieniem
antykoncepcji;
- możliwość zastosowania innych metod leczenia choroby, w zależności od indywidualnej sytuacji.
Nie należy oddawać nasienia podczas przyjmowania walproinianu i przez 3 miesiące po jego
odstawieniu.
W razie planowania potomstwa należy omówić to z lekarzem.
Jeśli partnerka pacjenta zajdzie w ciążę podczas stosowania przez pacjenta walproinianu w okresie 3
miesięcy przed poczęciem i pacjent będzie miał związane z tym pytania, powinien skontaktować się z
lekarzem. Nie należy przerywać leczenia bez konsultacji z lekarzem. Jeśli pacjent przerwie leczenie,
objawy mogą się nasilić.
Pacjent powinien regularnie odbywać wizyty u lekarza przepisującego lek. Podczas takiej wizyty
lekarz omówi z pacjentem środki ostrożności związane ze stosowaniem walproinianu oraz możliwość
zastosowania innych metod leczenia jego choroby, w zależności od indywidualnej sytuacji pacjenta.
Należy zapoznać się z poradnikiem dla pacjenta otrzymanym od lekarza prowadzącego. Pacjent
otrzyma również kartę pacjenta od farmaceuty dla przypomnienia o możliwym ryzyku związanym ze
stosowaniem walproinianu.
Karmienie piersią
Walproinian jest w niewielkim stopniu wydzielany do mleka matki. Należy skonsultować z lekarzem,
czy można karmić piersią podczas leczenia.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
U niektórych pacjentów, podczas leczenia może wystąpić senność, zwłaszcza w przypadku stosowania
kilku leków przeciwdrgawkowych lub w przypadku jednoczesnego stosowania benzodiazepin. Przed
przystąpieniem do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn pacjent powinien upewnić się, jak reaguje
na leczenie.
Lek Depakine zawiera sód
Lek Depakine zawiera 55 mg sodu (głównego składnika soli kuchennej) w 400 mg sodu
walproinianiu. Odpowiada to 2,7% maksymalnej zalecanej dobowej dawki sodu w diecie u osób
dorosłych.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek Depakine może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one
wystąpią. Pacjenci jednak mogą wymagać odpowiedniego leczenia w przypadku wystąpienia
niektórych działań niepożądanych.
Jeśli u pacjenta wystąpi którekolwiek z następujących ciężkich działań niepożądanych, należy
niezwłocznie skontaktować się z lekarzem, ponieważ pacjent może pilnie potrzebować pomocy
medycznej:
- Śpiączka, encefalopatia (uszkodzenia mózgu), letarg (stan bezwładu i braku reakcji na bodźce),
zmiany w zachowaniu związane, lub nie, z większą częstością napadów padaczkowych lub ich
cięższym przebiegiem, zwłaszcza w wypadku jednoczesnego stosowania fenobarbitalu lub podczas
nagłego zwiększenia dawki leku Depakine
- Splątanie, osłabienie, zawroty głowy, nudności, wymioty, które mogą być spowodowane
obniżonym stężeniem sodu we krwi lub stanem zwanym „SIADH” (SIADH, ang. Syndrome of
Inappropriate Secretion of ADH) lub zespołem nieprawidłowego wydzielania hormonu
antydiuretycznego
- Problemy z równowagą i koordynacją, ospałość lub poczucie zmniejszonej czujności, połączone z
wymiotami. Może to być spowodowane zwiększoną ilością amoniaku we krwi (hiperamonemia)
- Wzrost liczby i nasilenia drgawek
- Skrajne zmęczenie, osłabienie, brak apetytu, senność, nawracające wymioty i bóle brzucha, silny
ból nadbrzusza, nudności, żółtaczka (zażółcenie powłok skórnych i białkówek oczu), obrzęk nóg
lub zwiększenie częstości napadów padaczkowych, lub ogólne złe samopoczucie – objawy te mogą
świadczyć o uszkodzeniu wątroby lub trzustki
- Reakcje alergiczne, które mogą objawiać się jako:
- Pęcherze z odwarstwieniem się skóry (powstawanie pęcherzy, łuszczenie się lub krwawienie z
różnych części ciała w tym na wargach, oczach, w jamie ustnej, nosie, narządach płciowych,
dłoniach lub stopach) z wysypką lub bez, czasami z objawami grypopodobnymi, takimi jak
gorączka, dreszcze lub ból mięśni – mogą to być objawy stanów określanych jako „martwica
toksyczno-rozpływna naskórka” lub „zespół Stevensa-Johnsona”
- Wysypka skórna lub zmiany skórne z różowym/czerwonym pierścieniem i bladym środkiem,
który może być swędzący, łuszczący się lub wypełniony płynem. Wysypka może pojawić się
zwłaszcza na dłoniach lub podeszwach stóp. Mogą to być objawy choroby o nazwie „rumień
wielopostaciowy”
- Opuchlizna wywołana alergią z bolesnymi, swędzącymi obrzękami (najczęściej wokół oczu,
warg, gardła, a czasami dłoni i stóp) – mogą to być objawy „obrzęku naczynioruchowego”
- Zespół z wysypką skórną, gorączką, powiększeniem węzłów chłonnych i możliwym
uszkodzeniem innych narządów – mogą to być objawy stanu o nazwie „DRESS” lub wysypki
polekowej z eozynofilią i objawami ogólnymi
- Zaburzenia krzepnięcia krwi potwierdzone w badaniach, które mogą powodować samoistne siniaki
i krwawienia
- Znaczne zmniejszenie liczby białych krwinek lub niewydolność szpiku kostnego wykazane w
badaniach krwi, czasami objawiające się gorączką i trudnościami w oddychaniu
- Niedoczynność tarczycy, która może powodować zmęczenie lub przyrost masy ciała
- Ból stawów, gorączka, zmęczenie, wysypka. Mogą to być objawy tocznia rumieniowatego
układowego
- Drżenia, zaburzenia chodu, sztywność mięśni, zaburzenie koordynacji ruchów ciała (parkinsonizm,
zaburzenia pozapiramidowe, ataksja)
- Ból i osłabienie mięśni (rabdomioliza – rozpad mięśni prążkowanych)
- Trudności w oddychaniu, ból lub uczucie ucisku w klatce piersiowej (zwłaszcza podczas
wdechu), duszność i suchy kaszel z powodu gromadzenia się płynu wokół płuc (wysięk
opłucnowy)
- Choroba nerek (niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek), która może objawiać się
zmniejszonym wydalaniem moczu
Jeśli którekolwiek z poniższych działań niepożądanych nasili się lub utrzymuje dłużej niż przez
kilka dni, należy o tym powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie; może być konieczne wdrożenie
leczenia.
Działania niepożądane przedstawiono zgodnie z następującą klasyfikacją częstości występowania:
Bardzo często (mogą wystąpić częściej niż u 1 na 10 osób):
- drżenie
- nudności
Często (mogą wystąpić nie częściej niż u 1 na 10 osób):
- niedokrwistość (zmniejszenie liczby czerwonych krwinek), trombocytopenia (zmniejszenie liczby
płytek krwi, co zwiększa ryzyko krwawienia i powstawania siniaków)
- osłupienie (stupor), senność, drgawki, zaburzenia pamięci, ból głowy, oczopląs (szybkie,
niekontrolowane ruchy gałek ocznych), zawroty głowy (mogą wystąpić w ciągu kilku minut po
podaniu dożylnymi zwykle samoistnie ustępują po kilku minutach)
- osłabienie słuchu
- wymioty, bóle żołądka, biegunka (częsta niektórych pacjentów na początku leczenia) przemijająca
zwykle po kilku dniach bez konieczności przerywania leczenia
- nieprawidłowości dotyczące dziąseł (głównie przerost dziąseł), zapalenie jamy ustnej
- przemijające i (lub) zależne od dawki leku wypadanie włosów, zaburzenia paznokci i łożyska
paznokcia
- zwiększenie masy ciała, które należy obserwować, gdyż wiąże się z zespołem policystycznych
jajników
- nieregularne cykle miesiączkowe
- stan splątania (dezorientacja), omamy, agresja, pobudzenie, zaburzenia uwagi
- nietrzymanie moczu
Niezbyt często (mogą wystąpić nie częściej niż u 1 na 100 osób):
- leukopenia (znaczne zmniejszenie liczby leukocytów we krwi), pancytopenia (znaczne
zmniejszenie liczby komórek krwi, co może powodować osłabienie, łatwe powstawanie siniaków
lub sprzyjać zakażeniom)
- uczucie mrowienia i drętwienia dłoni lub stóp
- wysypka, nieprawidłowości dotyczące włosa (takie jak nieprawidłowa struktura włosów, zmiany w
kolorze włosów, nieprawidłowy wzrost włosów)
- zmniejszenie gęstości mineralnej kości, osteopenia, osteoporoza oraz złamania u pacjentów
długotrwale stosujących lek Depakine
- hiperandrogenizm (nadmierne owłosienie typu męskiego, wirylizm, trądzik, łysienie typu męskiego
i (lub) podwyższone stężenie androgenu)
- zapalenie naczyń
- obniżona temperatura ciała, obrzęki stóp i nóg o umiarkowanym nasileniu
- brak miesiączki
Rzadko (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 na 1000 osób):
- niedokrwistość makrocytowa (mała liczba czerwonych ciałek we krwi), makrocytemia
(nieprawidłowe zwiększenie rozmiaru krwinek czerwonych)
- niedobór biotyny/ niedobór biotynidazy
- oddawanie dużej ilości moczu i uczucie pragnienia (zespół Fanconiego)
- mimowolne oddawanie moczu (moczenie nocne)
- otyłość
- niepłodność męska jest zazwyczaj przemijająca po przerwaniu leczenia i może być przemijająca po
zmniejszeniu dawki. Nie należy przerywać leczenia bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem
- zespół policystycznych jajników
- nietypowe zachowanie, nadaktywność psychomotoryczna, zaburzenia uczenia się (obserwowane u
dzieci i młodzieży)
- przemijające otępienie, związane z przemijającą atrofią mózgu, zaburzenia poznawcze, podwójne
widzenie
Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych):
- zaburzenia wrodzone oraz choroby rodzinne i (lub) genetyczne
- zmniejszenie stężenia karnityny (widoczne w badaniach krwi i mięśni)
- ciemniejsze obszary skóry i błon śluzowych (hiperpigmentacja)
Dodatkowe działania niepożądane u dzieci
Niektóre działania niepożądane walproinianu występują częściej lub mają cięższy przebiegu dzieci
niż u osób dorosłych. Obejmują one uszkodzenie wątroby, zapalenie trzustki, agresję, pobudzenie,
zaburzenia uwagi, nieprawidłowe zachowanie, nadpobudliwość i zaburzenia uczenia się.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można zgłaszać
bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych
Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych,
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309,
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
Produkt leczniczy Depakine jest przeciwskazany w następujących przypadkach:
• Nadwrażliwość na sodu walproinian lub którąkolwiek substancję pomocniczą produktu
wymienioną w punkcie 6.1.
• Ostre i przewlekłe zapalenie wątroby.
• U pacjentów z przebytym ciężkim zapaleniem wątroby, zwłaszcza polekowym lub u pacjentów
z wywiadem rodzinnym świadczącym o ciężkim zapaleniu wątroby.
• Porfiria.
• Jednoczesne stosowanie z meflochiną.
• U pacjentów z zaburzeniami mitochondrialnymi wywołanymi mutacjami genu jądrowego
kodującego enzym mitochondrialny - polimerazę γ (POLG), np. u osób z zespołem Alpersa-
Huttenlochera, oraz u dzieci w wieku poniżej dwóch lat z podejrzeniem zaburzeń związanych z
POLG (patrz punkt 4.4).
• U pacjentów z zaburzeniami cyklu mocznikowego (patrz punkt 4.4).
• U pacjentów z niewyrównanym pierwotnym układowym niedoborem karnityny (patrz punkt 4.4
Pacjenci z ryzykiem hipokarnitynemii).
• Leczenie padaczki:
- w ciąży, chyba że nie ma odpowiedniego alternatywnego leczenia (patrz punkty 4.4 oraz
4.6).
- u kobiet w wieku rozrodczym, chyba że spełnione są warunki programu zapobiegania
ciąży (patrz punkty 4.4 oraz 4.6).
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
W rzadkich przypadkach rozpoczęcie leczenia lekiem przeciwpadaczkowym może powodować u
pacjenta zwiększenie częstości napadów padaczkowych lub wystąpienie nowego typu napadów. W
przypadku walproinianu, dotyczy to głównie zmiany jednocześnie stosowanego innego leku
przeciwpadaczkowego lub interakcji farmakokinetycznej (patrz punkt 4.5.), toksyczności (choroby
wątroby lub encefalopatia - patrz punkt 4.8.) lub przedawkowania.
Specjalne ostrzeżenia
Ciężkie uszkodzenie wątroby
Zgłaszano przypadki ciężkiego uszkodzenia wątroby, kończącego się niekiedy zgonem.
Najbardziej narażone na ryzyko wystąpienia tych zaburzeń są niemowlęta i dzieci poniżej 3 lat życia z
ciężką padaczką, otrzymujące kilka leków przeciwpadaczkowych, a szczególnie z padaczką i z
uszkodzeniem mózgu, z opóźnionym rozwojem psychomotorycznym i (lub) wrodzonymi
zaburzeniami metabolicznymi, w tym zaburzeniami mitochondrialnymi, takimi jak niedobór
karnityny, zaburzenia cyklu mocznikowego, mutacje POLG (patrz punkty 4.3 i 4.4) lub genetyczną
chorobą zwyrodnieniową. U dzieci powyżej 3 lat częstość wystąpienia takich zaburzeń zmniejsza się
znacząco i progresywnie do wieku.
W większości przypadków zaburzenia czynności wątroby obserwowano w pierwszych 6 miesiącach
leczenia, najczęściej między 2 a 12 tygodniem leczenia i zwłaszcza podczas stosowania kilku leków
przeciwpadaczkowych.
Objawy
Wczesna diagnoza jest głównie oparta na stwierdzonych objawach klinicznych. Lekarz szczególnie
powinien wziąć pod uwagę dwa typy objawów, które mogą wystąpić przed żółtaczką, zwłaszcza u
pacjentów w grupie ryzyka:
- niespecyficzne ogólne objawy, zwykle o nagłym początku, takie jak: osłabienie, brak apetytu,
senność, czasami z powtarzającymi się wymiotami i bólami brzucha;
- nawrót napadów padaczkowych, chociaż leczenie jest właściwie prowadzone.
Pacjent lub jego rodzina (w przypadku dziecka) powinien być poinformowany, że w razie wystąpienia
takich objawów należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Oprócz przeprowadzenia badania
lekarskiego należy sprawdzić laboratoryjne parametry czynności wątroby.
5
Rozpoznanie
Przed leczeniem i podczas pierwszych 6 miesięcy leczenia należy okresowo monitorować czynność
wątroby. W przypadku zmian w jednocześnie stosowanych produktach leczniczych, które mają wpływ
na wątrobę (zwiększenie lub dodanie dawki), w razie potrzeby, należy wznowić monitorowanie
czynności wątroby (patrz także punkt 4.5 Ryzyko uszkodzenia wątroby podczas jednoczesnego
stosowania salicylanów, innych leków przeciwpadaczkowych, takich jak kanabidiol).
Wśród rutynowych testów laboratoryjnych największe znaczenie mają testy, które odnoszą się do
syntezy białek, a zwłaszcza PT (czasu protrombinowego). W razie stwierdzenia nieprawidłowego
czasu protrombinowego, zwłaszcza jeżeli nieprawidłowe są także wyniki innych testów (znaczące
zmniejszenie stężenia fibrynogenu i czynników krzepnięcia, zwiększenie stężenia bilirubiny i
zwiększenie aktywności aminotransferaz - patrz Środki ostrożności dotyczące stosowania), lekarz
powinien przerwać leczenie sodu walproinianem (również produktami zawierającymi salicylany,
jeżeli są jednocześnie przyjmowane przez pacjenta, ponieważ salicylany mają tę samą drogę przemian
metabolicznych).
Zapalenie trzustki
Bardzo rzadko zgłaszano przypadki ciężkiego zapalenia trzustki, czasami kończącego się zgonem.
Najbardziej narażone są małe dzieci; ryzyko zmniejsza się wraz z wiekiem. Czynnikami ryzyka mogą
być: ciężka padaczka, uszkodzenia neurologiczne i stosowanie leków przeciwpadaczkowych.
Niewydolność wątroby współistniejąca z zapaleniem trzustki zwiększa ryzyko zgonu.
Myśli i zachowania samobójcze
U pacjentów, u których stosowano leki przeciwpadaczkowe w różnych wskazaniach, odnotowano
przypadki myśli i zachowań samobójczych. Metaanaliza randomizowanych, kontrolowanych placebo
badań leków przeciwpadaczkowych również wskazuje na niewielkie zwiększenie ryzyka myśli i
zachowań samobójczych. Nie jest znany mechanizm powstawania tego ryzyka, a dostępne dane nie
wykluczają możliwości, że zwiększone ryzyko występuje także podczas stosowania sodu
walproinianu. W związku z tym należy uważnie obserwować, czy u pacjenta nie występują oznaki
myśli i zachowań samobójczych i w razie konieczności rozważyć zastosowanie odpowiedniego
leczenia. Pacjentów (oraz ich opiekunów) należy poinformować, że w razie wystąpienia oznak myśli
lub zachowań samobójczych należy poradzić się lekarza.
Karbapenemy
Nie zaleca się jednoczesnego stosowania walproinianu i karbapenemów (patrz punkt 4.5).
Pacjenci z rozpoznaniem lub podejrzeniem choroby mitochondrialnej
Walproinian może wywoływać lub nasilać objawy kliniczne chorób mitochondrialnych wywołanych
mutacjami mitochondrialnego DNA, a także genu jądrowego kodującego POLG. W szczególności
częściej zgłaszano wywołane stosowaniem walproinianu - ostrą niewydolność wątroby i zgony
związane z zaburzeniami czynności wątroby - u pacjentów z dziedzicznym zespołem
neurometabolicznym wywołanym mutacjami genu kodującego mitochondrialną polimerazę γ (POLG),
np. z zespołem Alpersa-Huttenlochera.
Występowanie zaburzeń związanych z POLG należy podejrzewać u pacjentów, u których w
wywiadzie rodzinnym lub obecnie stwierdzono objawy tych zaburzeń, w tym m.in. niewyjaśnioną
encefalopatię, lekooporną padaczkę (ogniskową, miokloniczną), stan padaczkowy, opóźnienia w
rozwoju, regresję czynności psychoruchowych, neuropatię aksonalną czuciowo-ruchową, miopatię,
ataksję móżdżkową, oftalmoplegię lub powikłaną migrenę z aurą w okolicy potylicznej. Badania
mutacji POLG należy prowadzić zgodnie z obowiązującą obecnie praktyką kliniczną dotyczącą oceny
diagnostycznej tego typu zaburzeń (patrz punkt 4.3).
Zaburzenia cyklu mocznikowego i ryzyko hiperamonemii
W przypadku podejrzenia niedoboru enzymatycznego cyklu mocznikowego, przed rozpoczęciem
leczenia należy wykonać badania metaboliczne ze względu na ryzyko wystąpienia hiperamonemii
podczas stosowania walproinianu (patrz punkty 4.3 i 4.4 Pacjenci z ryzykiem hipokarnitynemii i
Ciężkie uszkodzenie wątroby).
6
Pacjenci z ryzykiem hipokarnitynemii
Podawanie walproinianu może spowodować wystąpienie lub nasilenie hipokarnitynemii, która może
powodować hiperamonemię (która może prowadzić do encefalopatii hiperamonemicznej). Inne
objawy, takie jak toksyczny wpływ na wątrobę, hipoglikemię hipoketotyczną, miopatię, w tym
kardiomiopatię, rabdomiolizę, zespół Fanconiego, obserwowano głównie u pacjentów z czynnikami
ryzyka hipokarnitynemii lub u pacjentów z wcześniej występującą hipokarnitynemią. Pacjenci ze
zwiększonym ryzykiem wystąpienia objawów hipokarnitynemii, w trakcie leczenia walproinianem, to:
pacjenci z zaburzeniami metabolicznymi, w tym z zaburzeniami metabolicznymi związanymi z
karnityną (patrz punkt 4.4 Pacjenci z rozpoznaniem lub podejrzeniem choroby mitochondrialnej oraz
Zaburzenia cyklu mocznikowego i ryzyko hiperamonemii), pacjenci z zaburzonym spożyciem
karnityny, pacjenci w wieku poniżej 10 lat, pacjenci stosujący jednocześnie leki skoniugowane z
piwalanem lub inne leki przeciwpadaczkowe.
Pacjentów należy ostrzec, aby natychmiast zgłaszali wszelkie objawy hiperamonemii, takie jak
ataksja, zaburzenia świadomości, wymioty. Należy rozważyć suplementację karnityny w przypadku
zaobserwowania objawów hipokarnitynemii.
Pacjenci z pierwotnym układowym niedoborem karnityny i wyrównaną hipokarnitynemią mogą być
leczeni walproinianem tylko wtedy, jeżeli korzyści z leczenia walproinianem u tych pacjentów
przewyższają ryzyko oraz nie ma alternatywnej terapii. U tych pacjentów należy wdrożyć
monitorowanie karnityny.
Pacjentów ze współistniejącym niedoborem palmitoilotransferazy karnitynowej (CPT) typu II należy
ostrzec przed większym ryzykiem wystąpienia rabdomiolizy w trakcie stosowania walproinianu.
U tych pacjentów należy rozważyć suplementację karnityny.
Patrz także punkty 4.5, 4.8 i 4.9.
Nasilone napady drgawkowe
Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpadaczkowych, niektórzy pacjenci podczas stosowania
walproinianów mogą odczuwać, zamiast poprawy, przemijające nasilenie częstości i ciężkości napadów
drgawkowych (w tym stan padaczkowy), lub pojawienie się nowych rodzajów napadów drgawkowych.
Należy poinformować pacjentów, że w razie nasilenia się napadów drgawkowych powinni niezwłocznie
skonsultować się z lekarzem.
Ciężkie skórne działania niepożądane i obrzęk naczynioruchowy
W związku z leczeniem walproinianem notowano występowanie ciężkich skórnych działań
niepożądanych (SCAR, ang. severe cutaneous adverse reactions), takich jak zespół Stevensa-Johnsona
(SJS, ang. Stevens-Johnson syndrome), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN, ang.
toxic epidermal necrolysis) oraz reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS, ang.
drug reaction with eosinophilia and systemic symptoms), rumień wielopostaciowy i obrzęk
naczynioruchowy. Pacjentów należy poinformować o objawach podmiotowych i przedmiotowych
ciężkich objawów skórnych i uważnie ich kontrolować. W razie zaobserwowania objawów SCAR lub
obrzęku naczynioruchowego konieczna jest natychmiastowa ocena stanu pacjenta, a jeśli potwierdzi
się rozpoznanie SCAR lub obrzęk naczynioruchowy, leczenie należy koniecznie przerwać.
Środki ostrożności dotyczące stosowania
Przed rozpoczęciem leczenia i okresowo podczas pierwszych 6 miesięcy leczenia należy wykonywać
laboratoryjne testy czynności wątroby, zwłaszcza u pacjentów z grupy ryzyka (patrz Specjalne
ostrzeżenia).
Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpadaczkowych może wystąpić izolowane i
przemijające zwiększenie aktywności aminotransferaz we krwi, zwłaszcza na początku leczenia, bez
wystąpienia innych objawów klinicznych. W takim przypadku zaleca się wykonanie bardziej
dokładnych testów laboratoryjnych (zwłaszcza czasu protrombinowego) w celu ewentualnego
dostosowania dawkowania leku i powtórzenie badań laboratoryjnych.
7
U dzieci poniżej 3 lat zaleca się stosowanie sodu walproinianu w monoterapii poprzedzonej oceną
jego terapeutycznej korzyści w porównaniu do ryzyka uszkodzenia wątroby lub zapalenia trzustki
(patrz punkt 4.4 Zaburzenia czynności wątroby i także punkt 4.5).
Należy unikać jednoczesnego stosowania salicylanów u dzieci poniżej 3 lat z powodu ryzyka
toksycznego działania na wątrobę (patrz także punkt 4.5).
Badania laboratoryjne (badanie morfologii krwi z rozmazem, w tym liczba płytek krwi, czas
krwawienia i ocena testów krzepnięcia) są zalecane przed rozpoczęciem leczenia, również przed
zabiegiem operacyjnym i w przypadku samoistnych krwiaków lub krwawień (patrz punkt 4.8).
U dzieci przed jednoczesnym podaniem salicylanów należy rozważyć ryzyko toksycznego działania
na wątrobę (patrz: Specjalne ostrzeżenia) i ryzyko wystąpienia krwawienia.
U pacjentów z niewydolnością nerek może dojść do zwiększenia stężenia frakcji wolnej kwasu
walproinowego w surowicy i do konieczności zmniejszenia dawki leku.
Rzadko zgłaszano występowanie zapalenia trzustki, dlatego w przypadku ostrych bólów brzucha,
również przed zabiegiem chirurgicznym, zaleca się oznaczenie aktywności enzymów trzustkowych.
Jeśli wystąpi zapalenie trzustki, leczenie sodu walproinianem należy przerwać.
Sodu walproinianu nie zaleca się stosować u pacjentów z niedoborem enzymów w cyklu przemian
mocznika. Opisywano u tych pacjentów rzadkie przypadki zwiększonego stężenia amoniaku we krwi i
wystąpienie śpiączki.
U dzieci z wywiadem świadczącym o niewyjaśnionych objawach dotyczących przewodu
pokarmowego (brak apetytu, wymioty), o epizodach śpiączki, opóźnieniu rozwoju umysłowego lub o
przypadkach występowania w rodzinie śmierci noworodków lub dzieci, należy przed rozpoczęciem
leczenia sodu walproinianem wykonać metaboliczne badania, zwłaszcza stężenie amoniaku we krwi
na czczo i po posiłku.
Sodu walproinian w bardzo rzadkich przypadkach może powodować ujawnienie się chorób
immunologicznych, dlatego u pacjentów z układowym toczniem rumieniowatym należy rozważyć
korzyści z zastosowania leku w stosunku do ryzyka jego szkodliwego działania.
U pacjentów leczonych sodu walproinianem może dojść do zwiększenia masy ciała. Przed
rozpoczęciem leczenia należy poinformować pacjenta o możliwości wystąpienia takiego ryzyka i
przedsięwziąć odpowiednie środki w celu jego minimalizowania.
Pacjentów z niedoborem palmitoilotransferazy karnitynowej II należy poinformować o zwiększonym
ryzyku rabdomiolizy podczas stosowania walproinianu.
Nie zaleca się picia alkoholu podczas leczenia walproinianem.
Sodu walproinian jest wydalany głównie przez nerki, częściowo w formie ciał ketonowych, dlatego u
pacjentów chorych na cukrzycę badanie na obecność ciał ketonowych może dawać wynik fałszywie
dodatni.
Program zapobiegania ciąży
Walproinian wykazuje wysoki potencjał teratogenny. U dzieci narażonych na walproinian w życiu
płodowym występuje duże ryzyko wrodzonych wad rozwojowych i zaburzeń neurorozwojowych
(patrz punkt 4.6).
Depakine jest przeciwwskazany w następujących sytuacjach:
Leczenie padaczki
• w ciąży, chyba że nie ma odpowiedniego alternatywnego leczenia (patrz punkty 4.3 oraz 4.6).
8
• u kobiet w wieku rozrodczym, chyba że spełnione są warunki programu zapobiegania ciąży
(patrz punkty 4.3 oraz 4.6).
Warunki programu zapobiegania ciąży
Lekarz przepisujący musi upewnić się, że:
• w każdym przypadku oceniono indywidualne okoliczności, przedyskutowano je z pacjentką,
aby zagwarantować jej zaangażowanie, omówiono możliwości terapeutyczne i upewniono
się, że pacjentka zrozumiała ryzyko oraz poznała środki potrzebne do minimalizacji teg o
ryzyka;
• u każdej pacjentki oceniono możliwość zajścia w ciążę;
• pacjentka zrozumiała i potwierdziła znajomość ryzyka wrodzonych wad rozwojowych oraz
zaburzeń neurorozwojowych, w tym skalę tych zagrożeń u dzieci narażonych na walproinian
w życiu płodowym;
• pacjentka rozumie konieczność przeprowadzenia testów ciążowych przed rozpoczęciem
leczenia oraz, jeśli istnieje taka potrzeba, również podczas leczenia;
• pacjentka została poinstruowana o antykoncepcji, a także jest w stanie przestrzegać
stosowania skutecznej antykoncepcji (dalsze szczegóły – patrz podpunkt o zapobieganiu
ciąży w ramce ostrzegawczej) bez jej przerywania przez cały czas trwania leczenia
walproinianem;
• pacjentka rozumie konieczność regularnej (przynajmniej raz w roku) kontroli leczenia
u specjalisty doświadczonego w leczeniu padaczki.
• pacjentka rozumie konieczność konsultacji z lekarzem prowadzącym, gdy tylko poweźmie
zamiar zajścia w ciążę, aby w odpowiednim czasie przedyskutować zmianę na alternatywne
leczenie przed poczęciem oraz przed przerwaniem antykoncepcji;
• pacjentka rozumie konieczność niezwłocznej konsultacji z lekarzem prowadzącym w razie
zajścia w ciążę;
• pacjentka otrzymała poradnik dla pacjentki;
• pacjentka potwierdziła, że zrozumiała zagrożenia oraz poznała niezbędne środki ostrożności
związane ze stosowaniem walproinianu (formularz corocznego potwierdzenia o zapoznaniu
się z ryzykiem).
Warunki te dotyczą również kobiet, które obecnie nie są aktywne seksualnie, chyba że lekarz
przepisujący uzna, że istnieją istotne powody wskazujące, że nie ma ryzyka zajścia w ciążę.
Dziewczęta
• Lekarze przepisujący muszą zapewnić, aby rodzice (opiekunowie) dziewczynek zrozumieli
konieczność kontaktu ze specjalistą, gdy u dziewczynki stosującej walproinian wystąpi
miesiączka.
• Lekarz przepisujący musi zapewnić, aby rodzice(opiekunowie ) dziewczynek, u których
wystąpiła miesiączka, uzyskali wyczerpujące informacje o ryzyku wrodzonych wad
rozwojowych oraz zaburzeń neurorozwojowych, w tym o skali tych zagrożeń u dzieci
narażonych na walproinian w życiu płodowym.
• U pacjentek, u których wystąpiła miesiączka, lekarz przepisujący musi corocznie oceniać
potrzebę dalszej terapii walproinianem oraz rozważyć alternatywne możliwości leczenia. Jeśli
walproinian jest jedyną odpowiednią terapią, należy omówić konieczność stosowania
skutecznej antykoncepcji oraz wszystkie inne warunki programu zapobiegania ciąży.
Specjalista powinien dołożyć wszelkich starań, aby u dziewczynek przed osiągnięciem
dojrzałości zamienić leczenie na alternatywne.
Test ciążowy
Przed rozpoczęciem leczenia walproinianem należy wykluczyć możliwość, że pacjentka jest w ciąży.
Leczenia walproinianem nie wolno rozpoczynać u kobiet w wieku rozrodczym bez uzyskania
negatywnego wyniku testu ciążowego (osoczowy test ciążowy), potwierdzonego przez pracownika
służby zdrowia, aby wykluczyć niezamierzone stosowanie w czasie ciąży.
9
Zapobieganie ciąży
Kobiety w wieku rozrodczym, którym przepisano walproinian, muszą stosować skuteczną metodę
antykoncepcji, bez przerwy przez cały okres leczenia walproinianem. Pacjentkom tym należy
przekazać wyczerpujące informacje na temat zapobiegania ciąży. Jeśli nie stosują skutecznej
antykoncepcji, należy im zapewnić poradę dotyczącą antykoncepcji. Należy zastosować
przynajmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji (najlepiej w formie niezależnej od użytkownika,
takiej jak wkładka wewnątrzmaciczna lub implant) lub dwie uzupełniające się metody antykoncepcji,
w tym metodę barierową. Wybierając metodę antykoncepcji w każdym przypadku należy
przedyskutować z pacjentką indywidualne okoliczności, aby zagwarantować jej zaangażowanie i
stosowanie się do wybranych metod. Nawet jeśli pacjentka nie miesiączkuje, musi przestrzegać
wszystkich porad dotyczących skutecznej antykoncepcji.
Produkty lecznicze zawierające estrogen
Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych zawierających estrogen, w tym hormonalnych
środków antykoncepcyjnych zawierających estrogen, może zmniejszać skuteczność walproinianu
(patrz punkt 4.5). Specjalista przepisujący produkt powinien podczas rozpoczynania lub przerywania
leczenia produktami zawierającymi estrogen obserwować odpowiedź kliniczną (kontrola napadów
drgawkowych lub monitorowanie nastroju).
Natomiast walproinian nie zmniejsza skuteczności antykoncepcji hormonalnej.
Coroczne kontrole leczenia wykonywane przez specjalistę
Specjalista powinien przynajmniej raz w roku ocenić, czy walproinian jest najbardziej odpowiednim
lekiem dla pacjentki. Specjalista podczas rozpoczynania leczenia i podczas corocznej kontroli
powinien omówić formularz corocznego potwierdzenia o zapoznaniu się z ryzykiem oraz upewnić
się, że pacjentka zrozumiała jego treść.
Planowanie ciąży
Jeśli kobieta planuje zajście w ciążę, specjalista doświadczony w leczeniu padaczki, musi ponownie
ocenić leczenie walproinianem oraz rozważyć alternatywne możliwości leczenia. Należy dołożyć
wszelkich starań, aby przed poczęciem i przed przerwaniem antykoncepcji zamienić leczenie na inne
odpowiednie (patrz punkt 4.6). Jeśli zmiana leczenia nie jest możliwa, kobieta powinna otrzymać
dalsze porady dotyczące ryzyka stosowania walproinianu dla nienarodzonego dziecka, aby wspierać
ją w świadomym podejmowaniu decyzji dotyczących planowania rodziny.
W razie zajścia w ciążę
Jeśli kobieta stosująca walproinian zajdzie w ciążę, musi natychmiast udać się do specjalisty, aby
ponownie ocenić leczenie walproinianem oraz rozważyć alternatywne możliwości. Pacjentki w ciąży
narażone na walproinian, oraz ich partnerów należy skierować do specjalisty doświadczonego w
postępowaniu w razie wad wrodzonych po ocenę i poradę dotyczącą narażonej ciąży (patrz punkt
4.6).
Farmaceuta musi upewnić się, że:
• każdorazowo podczas wydania walproinianu pacjentka otrzymuje kartę pacjenta oraz, że
rozumie jej treść;
• pacjentkę pouczono o nieprzerywaniu leczenia walproinianem oraz o
konieczności niezwłocznego kontaktu z lekarzem w razie planowania ciąży lub jej
podejrzewania.
Materiały edukacyjne
Aby pomóc pracownikom opieki zdrowotnej i pacjentkom uniknąć narażenia na walproinian podczas
ciąży, podmiot odpowiedzialny dostarczył materiały edukacyjne podkreślające ostrzeżenia i
dostarczające wskazówki dotyczące stosowania walproinianu u kobiet w wieku rozrodczym oraz
szczegóły programu zapobiegania ciąży. Wszystkim kobietom w wieku rozrodczym stosującym
walproinian należy zapewnić poradnik dla pacjentki oraz kartę pacjenta.
Formularz corocznego potwierdzenia o zapoznaniu się z ryzykiem należy wypełnić w momencie
rozpoczęcia leczenia oraz podczas każdej corocznej kontroli leczenia walproinianem u specjalisty.
10
Stosowanie u pacjentów płci męskiej
Retrospektywne badanie obserwacyjne wskazuje na zwiększone ryzyko zaburzeń neurorozwojowych
(NDD, ang. neurodevelopmental disorders) u dzieci, których ojcowie byli leczeni walproinianem
w ciągu 3 miesięcy przed poczęciem, w porównaniu z dziećmi poczętymi przez mężczyzn leczonych
lamotryginą lub lewetyracetamem. Inne badania nie świadczą jednak o występowaniu zwiększonego
ryzyka NDD u dzieci po narażeniu ojca na walproinian przed poczęciem. W związku z tym dostępne
dane są niespójne, a związek przyczynowy między stosowaniem walproinianu a występowaniem tych
zaburzeń pozostaje niepewny (patrz punkt 4.6).
W ramach środków ostrożności lekarze przepisujący produkt leczniczy powinni poinformować
leczonych mężczyzn o tym możliwym ryzyku (patrz punkt 4.6) i omówić potrzebę rozważenia
skutecznej antykoncepcji, również dla partnerki, podczas stosowania walproinianu i przez co najmniej
3 miesiące po zaprzestaniu leczenia. Pacjenci płci męskiej nie powinni być dawcami nasienia podczas
leczenia i przez co najmniej 3 miesiące po jego zakończeniu.
Lekarz przepisujący produkt leczniczy powinien regularnie kontrolować mężczyzn leczonych
walproinianem, aby ocenić, czy walproinian pozostaje najodpowiedniejszą metodą leczenia dla
danego pacjenta. U pacjentów płci męskiej planujących poczęcie dziecka należy rozważyć i omówić
z pacjentem odpowiednie alternatywne możliwości leczenia. Należy ocenić indywidualną sytuację
każdego pacjenta. Zaleca się, aby w razie konieczności zasięgnąć porady specjalisty doświadczonego
w leczeniu padaczki.
Dostępne są materiały edukacyjne dla fachowych pracowników opieki zdrowotnej i pacjentów płci
męskiej. Pacjentom płci męskiej stosującym walproinian należy przekazać poradnik dla pacjenta.
Zawartość sodu
Produkt leczniczy Depakine zawiera 55,35 mg sodu w 400 mg sodu walproinianu, co odpowiada 2,8%
zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Wpływ walproinianu na inne leki
Neuroleptyki, inhibitory MAO, leki przeciwdepresyjne i benzodiazepiny
Walproinian może wzmagać działanie neuroleptyków, inhibitorów MAO, leków przeciwdepresyjnych
oraz benzodiazepin. W takiej sytuacji dawki leków powinny być modyfikowane w zależności od
obrazu klinicznego.
Lit
Walproinian nie ma wpływu na stężenie litu w surowicy.
Fenobarbital
Walproinian zwiększa stężenie fenobarbitalu w osoczu z powodu hamowania metabolizmu w wątrobie,
co powoduje sedację, zwłaszcza u dzieci. W związku z tym konieczne jest dokładne monitorowanie
kliniczne pacjentów stosujących jednocześnie walproinian i fenobarbital przez pierwsze 15 dni leczenia.
Jeśli wystąpią objawy sedacji, należy natychmiast zmniejszyć dawkę fenobarbitalu, a w razie
konieczności oznaczyć jego stężenie w osoczu.
Prymidon
Walproinian stosowany jednocześnie z prymidonem powoduje zwiększenie jego stężenia w osoczu
oraz nasilenie działań niepożądanych (sedacja). Zjawisko to ma tendencję do zanikania w czasie
długotrwałego stosowania obydwu leków jednocześnie. Konieczna jest obserwacja objawów
klinicznych i ewentualna korekta dawkowania prymidonu, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia
skojarzonego.
11
Fenytoina
Pochodne kwasu walproinowego powodują zmniejszenie stężenia całkowitego fenytoiny w osoczu.
Ponadto walproinian zwiększa stężenie wolnej fenytoiny, jest możliwe wystąpienie objawów
przedawkowania (kwas walproinowy wypiera fenytoinę z wiązań z białkami i zmniejsza jej
metabolizm w wątrobie). Zalecana jest obserwacja kliniczna. W przypadku oznaczania stężenia
fenytoiny w osoczu, należy szczególną uwagę zwrócić na poziom frakcji wolnej.
Karbamazepina
Zgłaszano toksyczne działanie podczas jednoczesnego stosowania sodu walproinianu i
karbamazepiny, ponieważ walproinian może nasilać toksyczne działanie karbamazepiny. Zaleca się
kliniczną obserwację pacjenta, zwłaszcza na początku skojarzonego leczenia i dostosowanie dawek
leku, jeżeli konieczne.
Lamotrygina
Sodu walproinian zmniejsza metabolizm lamotryginy i wydłuża jej okres półtrwania niemal
dwukrotnie. To działanie sodu walproinianu prowadzi do zwiększenia toksyczności lamotryginy. W
związku z tym istnieje ryzyko wystąpienia ciężkiej wysypki. Podczas jednoczesnego stosowania
lamotryginy i kwasu walproinowego zaleca się obserwację kliniczną pacjenta oraz dostosowanie
dawki leków (zmniejszenie dawki lamotryginy).
Zydowudyna
Walproinian może powodować zwiększenie stężenia zydowudyny w osoczu, co może prowadzić do
nasilenia jej toksyczności.
Felbamat
Kwas walproinowy może zmniejszać średni czas eliminacji felbamatu do 16%.
Olanzapina
Kwas walproinowy może zmniejszać stężenie olanzapiny w osoczu.
Rufinamid
Kwas walproinowy może prowadzić do zwiększenia stężenia rufinamidu w osoczu. Ten wzrost jest
zależny od stężenia kwasu walproinowego. Należy zachować ostrożność, w szczególności u dzieci,
gdyż efekt ten jest większy w tej populacji.
Propofol
Kwas walproinowy może prowadzić do zwiększenia stężenia propofolu we krwi. Podczas
jednoczesnego stosowania propofolu i kwasu walproinowego należy rozważyć zmniejszenie dawki
propofolu.
Nimodypina
Jednoczesne przyjmowanie nimodypiny z kwasem walproinowym może zwiększyć biodostępność
nimodypiny o około 50%. Należy rozważyć zmniejszenie dawki nimodypiny w razie znacznego
obniżenia ciśnienia tętniczego krwi.
Klozapina
Jednoczesne leczenie walproinianem i klozapiną może zwiększać ryzyko neutropenii i zapalenia
mięśnia sercowego wywołanego przez klozapinę. Jeśli konieczne jest jednoczesne stosowanie
walproinianu i klozapiny, niezbędne jest uważne kontrolowanie, czy u pacjenta nie występuje któreś z
tych zdarzeń.
Wpływ innych leków na walproinian
Leki przeciwpadaczkowe
Leki przeciwpadaczkowe indukujące enzymy (w tym: fenytoina, fenobarbital, karbamazepina)
zmniejszają stężenie kwasu walproinowego w osoczu. W przypadku terapii skojarzonej, dawki
powinny być dostosowane do stężenia leków w osoczu.
12
Felbamat
Jednoczesne stosowanie felbamatu i sodu walproinianu zmniejsza średni czas eliminacji kwasu
walproinowego od 22% do 50% i w konsekwencji zwiększa stężenie kwasu walproinowego we krwi.
Zaleca się monitorowanie dawki walproinianu.
Fenytoina, fenobarbital
Stężenie metabolitów kwasu walproinowego może być zwiększone podczas jednoczesnego
stosowania z fenytoiną lub fenobarbitalem. Dlatego pacjenci leczeni tymi dwoma lekami powinni być
uważnie obserwowani pod kątem wystąpienia hiperamonemii.
Meflochina
Lek ten przyspiesza metabolizm kwasu walproinowego i obniża próg drgawkowy. W czasie
jednoczesnej terapii walproinianem i meflochiną może dojść do zwiększenia częstości napadów
padaczkowych.
Jednoczesne stosowanie walproinianu z meflochiną jest przeciwwskazane.
Leki silnie wiążące się z białkami krwi
W wypadku jednoczesnego stosowania walproinianu i leków silnie wiążących się z białkami krwi (np.
kwas acetylosalicylowy), może dochodzić do zwiększenia stężenia wolnego walproinianu w osoczu.
Środki przeciwzakrzepowe zależne od witaminy K
Należy dokładne monitorować czas protrombinowy w razie jednoczesnego stosowania walproinianu i
środków przeciwzakrzepowych zależnych od witaminy K.
Cymetydyna, erytromycyna
W wypadku jednoczesnego stosowania z cymetydyną lub erytromycyną, stężenie kwasu
walproinowego w osoczu może być zwiększone w wyniku hamowania metabolizmu w wątrobie.
Antybiotyki typu karbapenemu
Leki te mogą powodować zmniejszenie stężenia kwasu walproinowego we krwi (od 60% do 100% w
ciągu dwóch dni), czasami związane z występowaniem drgawek. W razie konieczności podania tych
antybiotyków należy monitorować stężenie kwasu walproinowego we krwi (patrz punkt 4.4).
Ryfampicyna
Może zmniejszać stężenie kwasu walproinowego we krwi i prowadzić do braku skuteczności
klinicznej walproinianu. W razie jednoczesnego stosowania walproinianu z ryfampicyną może być
konieczne dostosowanie dawki walproinianu.
Inhibitory proteazy
Inhibitory proteazy takie jak lopinawir, rytonawir stosowane jednocześnie z walproinianem,
zmniejszają stężenie walproinianu w osoczu.
Cholestyramina
Cholestyramina stosowana jednocześnie, może prowadzić do zmniejszenia stężenia walproinianu w
osoczu.
Metamizol
Jednoczesne stosowanie metamizolu może powodować zmniejszenie stężenia walproinianu w osoczu,
co może potencjalnie zmniejszyć skuteczność kliniczną walproinianu. Lekarz przepisujący lek
powinien obserwować odpowiedź kliniczną (kontrola napadów drgawkowych lub samopoczucia) i w
razie konieczności rozważyć monitorowanie stężenia walproinianu w osoczu.
Metotreksat
W niektórych przypadkach opisywano znaczące zmniejszenie stężenia walproinianu w osoczu po
podaniu metotreksatu, z wystąpieniem drgawek. Lekarz przepisujący lek powinien obserwować
13
odpowiedź kliniczną (kontrola napadów drgawkowych lub kontrola nastroju) i w razie konieczności
rozważyć monitorowanie stężenia walproinianu w osoczu.
Inne interakcje
Ryzyko uszkodzenia wątroby
Należy unikać jednoczesnego stosowania salicylanów u dzieci poniżej 3 lat z powodu ryzyka
toksycznego działania na wątrobę (patrz punkt 4.4).
Jednoczesne stosowanie walproinianu i kilku leków przeciwpadaczkowych zwiększa ryzyko
uszkodzenia wątroby, zwłaszcza u małych dzieci (patrz punkt 4.4).
Jednoczesne stosowanie kanabidiolu zwiększa aktywność aminotransferaz. W badaniach klinicznych u
pacjentów w każdym wieku jednocześnie stosujących kanabidiol w dawkach od 10 do 25 mg/kg mc.
oraz walproinianu 19% pacjentów odnotowano ponad 3-krotny wzrost aktywności AIAT w stosunku
do górnej granicy normy. Należy wprowadzić odpowiednie monitorowanie czynności wątroby w
przypadku jednoczesnego stosowania walproinianu z innymi lekami przeciwpadaczkowymi o
potencjalnym działaniu hepatotoksycznym, takich jak kanabidiol i należy rozważyć zmniejszenie
dawki lub przerwanie leczenia w przypadku istotnych nieprawidłowości parametrów wątrobowych
(patrz punkt 4.4).
Leki skoniugowane z piwalanem
Należy unikać jednoczesnego podawania walproinianu i leków skoniugowanych z piwalanem (takich
jak cefditoren piwoksylu, adefowir dipiwoksylu, piwmecylinam i piwampicylina) ze względu na
zwiększone ryzyko niedoboru karnityny (patrz punkt 4.4 Pacjenci z ryzykiem hipokarnitynemii).
Pacjentów, u których nie można uniknąć jednoczesnego stosowania, należy uważnie obserwować pod
kątem wystąpienia objawów podmiotowych i przedmiotowych hipokarnitynemii.
Występowanie encefalopatii i (lub) hyperamonemii było związane z jednoczesnym stosowaniem
walproinianu i topiramatu lub acetazolamidu. Pacjenci leczeni jednocześnie tymi dwoma lekami
powinni być uważnie obserwowani pod kątem wystąpienia objawów encefalopatii spowodowanej
hyperamonemią.
Kwetiapina
Jednoczesne stosowanie walproinianu i kwetiapiny może zwiększyć ryzyko wystąpienia neutropenii /
leukopenii.
Produkty lecznicze zawierające estrogen, w tym hormonalne środki antykoncepcyjne
Estrogeny są induktorami izoform enzymu UDP-glukuronylotransferazy (UGT) uczestniczących w
procesie glukuronidacji walproinianu. Mogą zwiększać klirens walproinianu, co może powadzić do
zmniejszenia stężenia walproinianu w osoczu i potencjalnie zmniejszyć skuteczność walproinianu
(patrz punkt 4.4). Należy rozważyć kontrolowanie stężenia walproinianu w osoczu.
Natomiast walproinian nie pobudza układu enzymów wątrobowych, a w związku z tym nie wpływa na
skuteczność doustnych leków antykoncepcyjnych zawierających estrogeny i progesteron.
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Działania niepożądane wymienione poniżej uszeregowane są według częstości występowania przy
zastosowaniu następującej konwencji: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często
(≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000), nieznana (częstość
nie może być określona na podstawie dostępnych danych).
Wrodzone wady rozwojowe i zaburzenia rozwojowe (patrz punkt 4.4 oraz punkt 4.6).
Rzadko: zespół mielodysplastyczny
Często: niedokrwistość, trombocytopenia (patrz punkt 4.4)
Niezbyt często: leukopenia, pancytopenia
Rzadko: niewydolność szpiku kostnego, w tym aplazja dotycząca krwinek czerwonych,
czerwonych,
17
Rzadko: agranulocytoza, niedokrwistość makrocytowa, makrocytemia
Niezbyt często: zespół niedostosowaneg o wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH ang. Syndrome of Inappropriate Secretion of ADH), hiperandrogenizm (nadmierne owłosienie typu męskiego, wirylizm, trądzik, łysienie typu męskiego i (lub) zwiększone stężenie androgenu).
Rzadko: niedoczynność tarczycy (patrz punkt 4.6)
Często: hiponatremia, zwiększenie masy ciała1
Rzadko: hiperamonemia2, otyłość
Częstość nieznana: hipokarnitynemia (patrz punkty 4.3 i 4.4)
Często: stan splątania, halucynacje, agresja, pobudzenie, zaburzenia uwagi
Rzadko: nietypowe zachowanie3, nadaktywność psychomotoryczna3, zaburzenia uczenia się3
Bardzo często: drżenie
Często: zaburzenia pozapiramidowe, osłupienie (stupor)4, senność, drgawki4, zaburzenia pamięci, ból głowy, oczopląs, zawroty głowy5
Niezbyt często: śpiączka4, encefalopatia4, letarg4, przemijające objawy parkinsonizmu, ataksja, parestezje, nasilone napady drgawkowe.
Rzadko: przemijające otępienie, związane z przemijającą atrofią mózgu, zaburzenia poznawcze, diplopia.
Często: osłabienie słuchu
Często: krwotok (patrz punkt 4.4 oraz 4.6)
Niezbyt często: zapalenie naczyń
Niezbyt często: wysięk opłucnowy (eozynofilowy)
klatki
18
Bardzo często: nudności
Często: wymioty, nieprawidłowości dotyczące dziąseł (głównie hiperplazja dziąseł), zapalenie jamy ustnej, bóle żołądka, biegunka6
Niezbyt często: zapalenie trzustki, czasami kończące się zgonem (patrz punkt 4.4).
Często: uszkodzenie wątroby (patrz punkt 4.4)
Często: nadwrażliwość, przemijające i (lub) zależne od dawki leku wypadanie włosów, zaburzenia paznokci i łożyska paznokcia
Niezbyt często: obrzęk naczynioruchowy , wysypka, nieprawidłowości dotyczące włosa (takie jak nieprawidłowa struktura włosów, zmiany w kolorze włosów, nieprawidłowy wzrost włosów)
Rzadko: martwica toksycznorozpływna naskórka, zespół Stevensa- Johnsona, rumień wielopostaciowy, zespół ciężkiej nadwrażliwości obejmujący w szczególności wysypkę polekową z eozynofilią oraz objawami ogólnymi (DRESS ang. Drug Rash with Eosinophilia and Systemic Symptoms).
Częstość nieznana: hiperpigmentacja
Niezbyt często: zmniejszenie gęstości mineralnej kości, osteopenia, osteoporoza oraz złamania7
Rzadko: układowy toczeń rumieniowaty, rabdomioliza (patrz punkt 4.4)
Często: nietrzymanie moczu
Niezbyt często: niewydolność nerek
Rzadko: mimowolne oddawanie moczu, środmiąższowe zapalenie nerek, zespół Fanconiego8
Często: nieregularne cykle miesiączkowe
Niezbyt często: brak miesiączki
Rzadko: niepłodność męska (patrz punkt 4.6), zespół policystycznych jajników
Niezbyt często: hipotermia, obwodowe obrzęki o umiarkowanym nasileniu.
nasileniu.
19
Rzadko: zmniejszenie aktywności czynników krzepnięcia (co najmniej jednego), nieprawidłowe wyniki testów krzepnięcia (jak wydłużony czas protrombinowy, wydłużony czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, wydłużony czas trombinowy, wydłużony INR) (patrz punkt 4.6), niedobór biotyny/ niedobór biotynidazy
Częstość nieznana: nabyta anomalia Pelgera-Hueta9
1 Należy sprawdzać, czy nie następuje zwiększenie masy ciała, gdyż jest tboi ojetydneind za zcyz ynników zespołu
policystycznych jajników (patrz punkt 4.4).
2 Mogą wystąpić przypadki izolowanej i umiarkowanej hiperamonemii (zwiększone stężenie amoniaku
we krwi) bez zmian wyników laboratoryjnych testów czynności wątroby, co nie wymaga przerwania
leczenia. Zgłaszano również przypadki hiperamonemii z objawami neurologicznymi, co wymaga
dodatkowych badań (patrz punkty 4.3 i 4.4 Zaburzenia cyklu mocznikowego i ryzyko hiperamonemii
oraz Pacjenci z ryzykiem hipokarnitynemii).
3 Te działania niepożądane obserwowane są u dzieci i młodzieży.
4 Osłupienie (stupor) lub letarg, czasami powodujące przejściową śpiączkę (encefalopatia), zarówno
izolowane, jak i skojarzone z nawrotem napadów podczas leczenia sodu walproinianem, które
zmniejszały się po odstawieniu leku lub zmniejszeniu dawki leku. Takie stany najczęściej występują u
pacjentów otrzymujących kilka leków przeciwpadaczkowych (zwłaszcza fenobarbital lub topiramat)
lub po nagłym zwiększeniu dawki sodu walproinianu.
5 Mogą wystąpić w ciągu kilku minut po podaniu dożylnymi zwykle samoistnie ustępują po kilku
minutach.
6 Często występują u niektórych pacjentów na początku leczenia; objawy przemijają zwykle po kilku
dniach bez konieczności przerywania leczenia.
7 U pacjentów stosujących Depakine w długoterminowej terapii. Mechanizm działania Depakine
wpływający na metabolizm kostny nie został ustalony.
8 Mechanizm powstania tego zaburzenia nie jest znany.
9 Zgłaszano przypadki nabytej anomalii Pelgera-Hueta u pacjentów z lub bez zespołu
mielodysplastycznego.
Dzieci i młodzież
Profil bezpieczeństwa stosowania walproinianu u dzieci i młodzieży jest porównywalny z profilem
bezpieczeństwa u dorosłych, ale niektóre działania niepożądane są cięższe lub są obserwowane
głównie u dzieci i młodzieży. Istnieje szczególne ryzyko poważnego uszkodzenia wątroby u
niemowląt i małych dzieci, zwłaszcza w wieku poniżej 3 lat. Małe dzieci są również szczególnie
narażone na zapalenie trzustki. Ryzyka te zmniejszają się wraz z wiekiem (patrz punkt 4.4).
Zaburzenia psychiczne, takie jak agresja, pobudzenie, zaburzenia uwagi, nieprawidłowe zachowanie,
nadpobudliwość psychoruchowa i zaburzenia uczenia się, są głównie obserwowane u dzieci i
młodzieży.
20
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa,
Tel: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi
podmiotu odpowiedzialnego w Polsce.
Dane rejestrowe
| Substancja | Postać | Numer pozwolenia | Numer w rejestrze | Dokumenty |
|---|---|---|---|---|
| Natrii valproas 400 mg | Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań | 331/25 | 100526598 | ChPL: 2026-08-28, Ulotka: — |
| Natrii valproas 400 mg (400 mg/4 ml) | Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań | 93/21 | 100450013 | ChPL: 2026-08-28, Ulotka: — |
| Natrii valproas 400 mg (400 mg/4 ml) | Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań | 185/26 | 100538120 | ChPL: 2026-08-28, Ulotka: — |