Dane pochodzą z oficjalnych ulotek i ChPL. Zostały wyodrębnione automatycznie (częściowo z użyciem AI), więc treści mogą być niepełne, przybliżone lub błędne. Wiążący jest zawsze oryginalny dokument. Brak informacji w serwisie nie oznacza, że jej nie ma. To nie jest porada medyczna, ranking ani polecenie leku: o wyborze i dawkowaniu decyduje lekarz lub farmaceuta. Nie odstawiaj leków na własną rękę. W razie nagłego, ciężkiego objawu dzwoń pod 112.
Abirateroni acetas 500 mg (tabletki powlekane)
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- brak specjalnych zaleceń (wg dokumentu)
źródło: ChPL, pkt 6.4
- Termin ważności
- 2 lata (opakowanie nieotwarte)
źródło: ChPL, pkt 6.3
- Substancje pomocnicze
- Rdzeń tabletki; Laktoza jednowodna; Celuloza mikrokrystaliczna typ 102; Kroskarmeloza sodowa; Hypromeloza 2910; Sodu laurylosiarczan; Krzemionka koloidalna bezwodna; Magnezu stearynian; Otoczka tabletki; Alkohol poliwinylowy; Tytanu dwutlenek (E 171); Makrogol 3350; Talk; Żelaza tlenek czerwony (E 172); Żelaza tlenek czarny (E 172) źródło: ChPL, pkt 6.1
- Substancje wymienione w dokumencie (m.in. alergeny, cukry, alkohol, sód)
- barwniki: w składzie
- laktoza: wymieniona w ChPL pkt 4.4; w składzie
źródło: ChPL, pkt 4.4, ChPL, pkt 6.1
Pokazane są tylko substancje wymienione w dokumencie; brak wzmianki nie oznacza, że substancji nie ma w leku.
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: blister, butelka
źródło: ChPL, pkt 6.5
- Wygląd
- fioletowy owalny nadruk: A7TN nadruk: 500
Lek Abiraterone Vipharm to owalne, fioletowe, tabletki powlekane (o długości około 19 mm i szerokości 11 mm), z wytłoczonym oznaczeniem „A7TN” po jednej stronie i „500” po drugiej stronie. Każde tekturowe pudełko z blistrem zawiera 56 lub 60 tabletek powlekanych. Każde tekturowe pudełko z blistrem jednodawkowym zawiera 56 x 1 lub 60 x 1 tabletka powlekana. Każde tekturowe pudełko z butelką zawiera 60 tabletek powlekanych. źródło: Ulotka, pkt 6, ChPL, pkt 3
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument: brak wpływu lub wpływ nieistotny źródło: „Produkt leczniczy Abiraterone Vipharm nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
40 pozycji wyodrębnione przez model AI
- bardzo często: zakażenie dróg moczowych; nadciśnienie tętnicze krwi; biegunka; zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej i (lub) zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej
- często: posocznica; hipertriglicerydemia; niewydolność serca; dusznica bolesna; migotanie przedsionków; częstoskurcz; niestrawność; wysypka; krwiomocz
- niezbyt często: niewydolność nadnerczy; inne arytmie; miopatia; rabdomioliza
- rzadko: nadostre zapalenie wątroby; ostra niewydolność wątroby
- częstość nieznana: reakcje anafilaktyczne; zawał mięśnia sercowego; wydłużenie odstępu QT
- częstość niepodana w tekście: obrzęk obwodowy; hipokaliemia; nadciśnienie; infekcje dróg moczowych; zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej i (lub) zwiększenie aktwności aminotransferazy asparaginianowej; choroby serca; hepatotoksyczność; złamania; alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych; zastój płynów; incydenty mózgowonaczyniowe; nagły zgon z przyczyn kardiologicznych; tachykardia; dusznica piersiowa; arytmia; zwiększona aktywność AlAT; zwiększona aktywność AspAT; zwiększenie stężenia całkowitego bilirubiny
Ten układ ChPL nie dał się odczytać regułami, więc listę wyodrębnił model językowy (AI) z punktu 4.8; może być niepełna lub błędna, a częstość podano tylko tam, gdzie tekst ją zawiera. Sprawdź w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Czas stosowania
-
- kontakt z lekarzem, gdy trwa dłużej niż 1 dni
źródło: „Jeśli pacjent zapomni zażyć lek Abiraterone Vipharm, prednizon lub prednizolon przez okres dłuższy niż jeden dzień, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.” · Ulotka, pkt 3
- Dawkowanie wg grup (cytat)
-
- Dzieci i młodzież: „Dzieci i młodzież Nie istnieje odpowiednie zastosowanie produktu leczniczego Abiraterone Vipharm w populacji dzieci i młodzieży.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie (zdanie bez nagłówka grupy): „Zalecana dawka wynosi 1000 mg (dwie tabletki powlekane 500 mg) podawana jednorazowo raz na dobę.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie (zdanie bez nagłówka grupy): „Zalecana dawka to 1000 mg (dwie tabletki) przyjmowane raz na dobę.” źródło: Ulotka, pkt 3
- Grupy szczególne (cytat)
-
Zaburzenia czynności wątroby
„Zaburzenia czynności wątroby Nie jest konieczne dostosowanie dawki u pacjentów z występującymi wcześniej łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby, klasy A wg Child-Pugh. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B wg Child-Pugh) wykazano około 4-krotne zwiększenie całkowitego wpływu abirateronu octanu na organizm po jednorazowej dawce doustnej 1000 mg abirateronu octanu (patrz punkt 5.2). Brak danych dotyczących bezpieczeństwa klinicznego i skuteczności wielokrotnych dawek abirateronu octanu podawanych pacjentom z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B lub C wg Child- Pugh). Nie można określić zaleceń dotyczących dostosowania dawki.” (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: ChPL, pkt 4.2
Zaburzenia czynności nerek
„Zaburzenia czynności nerek Nie jest konieczne dostosowanie dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (patrz punkt 5.2). Brak danych klinicznych u pacjentów z rakiem gruczołu krokowego i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Należy zachować ostrożność u tych pacjentów (patrz punkt 4.4).” źródło: ChPL, pkt 4.2
- Ciąża: „Ciąża Produktu leczniczego Abiraterone Vipharm nie stosuje się u kobiet i jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży lub mogących zajść w ciążę (patrz punkty 4.3 i 5.3).” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Karmienie piersią: „Karmienie piersią Produktu leczniczego Abiraterone Vipharm nie stosuje się u kobiet.” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Płodność: „Płodność Abirateronu octan wpływał na płodność u samców i samic szczurów, lecz te działania były całkowicie przemijające (patrz punkt 5.3).” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Jedzenie, napoje i alkohol (cytat)
-
- jedzenie i napoje: „Produktu leczniczego nie wolno przyjmować razem z jedzeniem (patrz poniżej „Sposób podawania”).” źródło: ChPL, pkt 4.2
- jedzenie i napoje: „Przyjmowanie produktu leczniczego z jedzeniem zwiększa całkowite narażenie organizmu na abirateronu octan (patrz punkty 4.5 i 5.2).” źródło: ChPL, pkt 4.2
- jedzenie i napoje: „Tabletki należy przyjmować co najmniej jedną godzinę przed lub co najmniej dwie godziny po posiłku.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- jedzenie i napoje: „Podawanie z jedzeniem znacząco zwiększa wchłanianie abirateronu octanu.” źródło: ChPL, pkt 4.5
- jedzenie i napoje: „Nie ustalono skuteczności i bezpieczeństwa stosowania abirateronu octanu podawanego razem z jedzeniem, dlatego nie wolno tego produktu leczniczego podawać razem z jedzeniem (patrz punkty 4.2 i 5.2).” źródło: ChPL, pkt 4.5
Z ulotkiOficjalna informacja dla pacjenta dołączana do opakowania leku. i ChPLOficjalny dokument dla lekarzy i farmaceutów z pełnymi informacjami o leku. wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed zastosowaniem leku Abiraterone Vipharm
Kiedy nie stosować leku Abiraterone Vipharm:
- jeśli pacjent ma uczulenie na abirateron lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku
(wymienionych w punkcie 6);
- u kobiet, szczególnie w ciąży. Lek Abiraterone Vipharm stosuje się wyłącznie u mężczyzn;
- jeśli pacjent ma ciężkie uszkodzenie wątroby;
- w skojarzeniu z lekiem Ra-223 (stosowanym w leczeniu raka gruczołu krokowego).
Nie należy stosować tego leku, jeśli którakolwiek powyższa sytuacja dotyczy pacjenta. W razie
wątpliwości należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem stosowania tego leku należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą:
- jeśli pacjent ma choroby wątroby;
- jeśli pacjent ma nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca lub małe stężenie potasu we krwi
(małe stężenie potasu we krwi może zwiększać ryzyko wystąpienia zaburzenia rytmu serca);
- jeśli pacjent miał inne choroby serca lub naczyń krwionośnych;
- jeśli pacjent ma nieregularny lub przyspieszony rytm serca;
- jeśli pacjent ma duszność;
- jeśli masa ciała pacjenta zwiększyła się w krótkim czasie;
- jeśli pacjent ma obrzęk stóp, kostek lub nóg;
- jeśli pacjent przyjmował w przeszłości lek ketokonazol w leczeniu raka gruczołu krokowego;
- konieczność przyjmowania tego leku z prednizonem lub prednizolonem;
- możliwość wystąpienia działań niepożądanych dotyczących kości;
- jeśli pacjent ma duże stężenie cukru we krwi.
Należy powiedzieć lekarzowi jeśli pacjent ma jakiekolwiek zaburzenia serca lub naczyń
krwionośnych, w tym zaburzenia rytmu serca (arytmia), lub stosuje leki na te stany.
Należy powiedzieć lekarzowi jeśli pacjent ma zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz, ciężkie
nudności lub wymioty, które mogą być objawami zaburzeń czynności wątroby. Rzadko może
wystąpić ostra niewydolność wątroby, która może prowadzić do zgonu.
Może wystąpić zmniejszenie liczby czerwonych krwinek, zmniejszenie popędu płciowego,
osłabienie mięśni i (lub) ból mięśni.
Lek Abiraterone Vipharm nie może być podawany w skojarzeniu z Ra-223 z powodu możliwego
zwiększenia ryzyka złamań kości lub zgonu.
Jeśli pacjent ma zamiar przyjmować Ra-223 po terapii lekiem Abiraterone Vipharm
i prednizonem/prednizolonem, należy odczekać 5 dni zanim rozpocznie się leczenie Ra-223.
W razie wątpliwości czy którakolwiek z powyższych sytuacji dotyczy pacjenta, należy zwrócić się
do lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.
Badania krwi
Abiraterone Vipharm może wpływać na czynność wątroby, a pacjent może nie mieć żadnych
objawów. Podczas stosowania leku lekarz prowadzący będzie okresowo zlecał badania krwi w celu
sprawdzenia wpływu leku na wątrobę.
Dzieci i młodzież
Tego leku nie stosuje się u dzieci i młodzieży. Jeśli lek Abiraterone Vipharm zostanie przypadkowo
połknięty przez dziecko, należy niezwłocznie udać się do szpitala zabierając ze sobą ulotkę dla
pacjenta, by pokazać ją lekarzowi na izbie przyjęć.
Lek Abiraterone Vipharm a inne leki
Przed zażyciem jakiegokolwiek leku należy zasięgnąć porady u lekarza lub farmaceuty.
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach stosowanych przez pacjenta
obecnie lub ostatnio a także o lekach, które pacjent planuje stosować. Jest to ważne, gdyż
Abiraterone Vipharm może nasilać działanie wielu leków, w tym leków nasercowych,
uspokajających, niektórych leków przeciwcukrzycowych, leków ziołowych (np. ziele dziurawca
zwyczajnego) i innych. Lekarz może zmienić dawki tych leków. Również inne leki mogą zwiększać
lub zmniejszać działanie leku Abiraterone Vipharm. Może to skutkować działaniami niepożądanymi
lub niewłaściwym działaniem leku Abiraterone Vipharm.
Supresja androgenowa może zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca. Należy powiedzieć lekarzowi
jeśli pacjent przyjmuje leki:
- stosowane w leczeniu zaburzeń rytmu serca (np. chinidyna, prokainamid, amiodaron i sotalol);
- mogące zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca [np. metadon (lek przeciwbólowy i
stosowany w leczeniu uzależnień), moksyfloksacyna (antybiotyk), leki przeciwpsychotyczne
(stosowane w ciężkich zaburzeniach psychicznych)].
Należy powiedzieć lekarzowi jeśli pacjent przyjmuje którykolwiek z wyżej wymienionych leków.
Stosowanie leku Abiraterone Vipharm z jedzeniem
- Leku nie wolno zażywać razem z jedzeniem (patrz punkt 3, „Jak stosować lek Abiraterone
Vipharm”).
- Zażycie leku Abiraterone Vipharm z jedzeniem może powodować działania niepożądane.
Ciąża i karmienie piersią
Leku Abiraterone Vipharm nie stosuje się u kobiet.
Kobiety w ciąży lub mogące być w ciąży powinny nosić rękawiczki, jeśli muszą mieć kontakt z
lekiem Abiraterone Vipharm.
Lek może zaszkodzić nienarodzonemu dziecku, jeśli jest przyjmowany przez kobietę w ciąży.
Jeśli pacjent odbywa stosunki płciowe z kobietą, która może zajść w ciążę, należy używać
prezerwatywy i innej skutecznej metody antykoncepcji.
Jeśli pacjent odbywa stosunki płciowe z kobietą będącą w ciąży, należy używać prezerwatywy, by
chronić nienarodzone dziecko.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Jest mało prawdopodobne, aby ten lek wpływał na zdolność prowadzenia pojazdów, posługiwania
się narzędziami i obsługiwania maszyn.
Lek Abiraterone Vipharm zawiera laktozę
Jeżeli stwierdzono wcześniej u pacjenta nietolerancję niektórych cukrów, pacjent powinien
skontaktować się z lekarzem przed przyjęciem tego leku.
Lek Abiraterone Vipharm zawiera sód
Lek zawiera 24 mg sodu (głównego składnika soli kuchennej) w dawce składającej się z dwóch
tabletek 500 mg. Odpowiada to 1% maksymalnej zalecanej dobowej dawki sodu w diecie u osób
dorosłych.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Należy przerwać zażywanie leku Abiraterone Vipharm i natychmiast skontaktować się
z lekarzem, jeśli pacjent zauważy którykolwiek z objawów:
- Osłabienie siły mięśni, drżenie (drgania) mięśni lub kołatanie serca (palpitacje). Mogą być to
objawy małego stężenia potasu we krwi.
Inne działania niepożądane stwierdzane:
Bardzo często (mogą występować częściej niż u 1 na 10 pacjentów):
- obrzęki nóg lub stóp
- małe stężenie potasu we krwi
- podwyższone wyniki testów czynnościowych wątroby
- wysokie ciśnienie tętnicze
- zakażenia dróg moczowych
- biegunka.
Często (mogą występować nie częściej niż u 1 na 10 pacjentów):
- duże stężenie lipidów we krwi
- ból w klatce piersiowej, zaburzenia rytmu serca (migotanie przedsionków), niewydolność
serca, szybki rytm serca
- ciężkie zakażenie, posocznica (sepsa)
- złamania kości
- niestrawność
- krew w moczu
- wysypka
Niezbyt często (mogą występować nie częściej niż u 1 na 100 pacjentów):
- zaburzenia czynności nadnerczy (związane z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej)
- nieprawidłowy rytm serca (arytmia)
- osłabienie mięśni i (lub) ból mięśni
Rzadko (mogą występować u najwyżej 1 na 1000 pacjentów):
- podrażnienie płuc (zwane także alergicznym zapaleniem pęcherzyków płucnych)
- ostra niewydolność wątroby
Częstość nieznana (nie można określić częstości na podstawie dostępnych danych):
- zawał serca, zmiany w EKG (wydłużenie odstępu QT)
- ciężkie reakcje alergiczne, powodujące trudności z przełykaniem lub oddychaniem, obrzęk
twarzy, warg, języka lub gardła, lub swędzącą wysypkę.
Może nastąpić utrata masy kostnej u mężczyzn leczonych z powodu raka gruczołu krokowego. Lek
Abiraterone Vipharm w skojarzeniu z prednizonem i prednizolonem może nasilać to działanie.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane
niewymienione w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie, lub pielęgniarce.
Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: 22 49-21-301
Fax: 22 49-21-309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną
w punkcie 6.1.
Kobiety, które są lub mogą prawdopodobnie być w ciąży (patrz punkt 4.6).
Ciężkie zaburzenia czynności wątroby [klasa C wg Child-Pugh (patrz punkty 4.2, 4.4 i 5.2)].
Stosowanie produktu leczniczego Abiraterone Vipharm z prednizonem lub prednizolonem
w skojarzeniu z Ra-223 jest przeciwwskazane.
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Nadciśnienie, hipokaliemia, zastój płynów i niewydolność serca wynikające z nadmiaru
mineralokortykosteroidów
Produkt leczniczy Abiraterone Vipharm może powodować nadciśnienie, hipokaliemię i zastój płynów
(patrz punkt 4.8) jako następstwa zwiększenia stężeń mineralokortykosteroidów, wynikającego
z hamowania CYP17 (patrz punkt 5.1). Jednoczesne podawanie kortykosteroidu hamuje wydzielanie
hormonu adrenokortykotropowego (ACTH), co skutkuje zmniejszeniem częstości i nasilenia tych
działań niepożądanych. Należy zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów, u których stan
chorób współistniejących może ulec pogorszeniu w wyniku zwiększenia ciśnienia tętniczego,
hipokaliemii (np. u stosujących glikozydy nasercowe) lub zastoju płynów (np. u pacjentów
z niewydolnością serca, ciężką lub niestabilną dusznicą bolesną, niedawno przebytym zawałem serca
lub arytmią komorową oraz u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek).
Produkt leczniczy Abiraterone Vipharm należy stosować z ostrożnością u pacjentów z chorobami
sercowo-naczyniowymi w wywiadzie. Badania fazy 3 abirateronu octanu nie obejmowały pacjentów
z niepoddającym się leczeniu nadciśnieniem tętniczym, istotną klinicznie chorobą serca, potwierdzoną
zawałem mięśnia sercowego lub tętniczymi zdarzeniami zakrzepowymi w okresie ostatnich 6
miesięcy, z ciężką lub niestabilną dusznicą bolesną lub niewydolnością serca klasy III lub IV wg
NYHA (ang. New York Heart Association) (badanie 301) lub niewydolnością serca klasy II do IV
(badania 3011 i 302) lub pacjentów z frakcją wyrzutową serca < 50%. Z badań 3011 i 302
wykluczono pacjentów z migotaniem przedsionków lub innymi arytmiami komorowymi,
wymagającymi leczenia. Nie określono bezpieczeństwa u pacjentów z frakcją wyrzutową lewej
komory (ang. Left Ventricular Ejection Fraction, LVEF) < 50% lub z niewydolnością serca klasy III
lub IV wg NYHA (w badaniu 301) lub niewydolnością serca klasy II do IV (w badaniach 3011 i 302)
(patrz punkty 4.8 i 5.1).
Przed rozpoczęciem leczenia u pacjentów z istotnym ryzykiem zastoinowej niewydolności serca (np.
niewydolność serca w wywiadzie, nieopanowane nadciśnienie lub zdarzenia sercowe, takie jak
choroba niedokrwienna serca) należy rozważyć wykonanie badań oceniających czynność serca (np.
echokardiografię). Przed rozpoczęciem leczenia produktem leczniczym Abiraterone Vipharm należy
leczyć niewydolność serca i zoptymalizować czynność serca. Należy wyrównać i kontrolować
nadciśnienie, hipokaliemię i zastój płynów. Podczas leczenia należy co 2 tygodnie przez 3 miesiące,
a następnie co miesiąc monitorować ciśnienie krwi, stężenie potasu w osoczu, zastój płynów (przyrost
masy ciała, obrzęki obwodowe) i inne objawy przedmiotowe i podmiotowe zastoinowej
niewydolności serca i korygować nieprawidłowości. U pacjentów z hipokaliemią, podczas leczenia
abirateronu octanem, stwierdzano wydłużenie odstępu QT. Należy oceniać czynność serca zgodnie ze
wskazaniami klinicznymi, ustalić właściwe postępowanie i rozważyć odstawienie tego leczenia, gdy
nastąpi znaczne pogorszenie czynności serca (patrz punkt 4.2).
Hepatotoksyczność i zaburzenia czynności wątroby
W kontrolowanych badaniach klinicznych stwierdzono znaczne zwiększenie aktywności enzymów
wątrobowych, prowadzące do przerwania leczenia lub zmiany dawki (patrz punkt 4.8). Należy oceniać
aktywność aminotransferaz w surowicy przed rozpoczęciem leczenia, co dwa tygodnie przez pierwsze
trzy miesiące leczenia, a następnie co miesiąc. Jeśli kliniczne objawy podmiotowe i przedmiotowe
wskazują na hepatotoksyczność, należy natychmiast dokonać pomiaru aktywności aminotransferaz
w surowicy. Jeśli kiedykolwiek aktywność AlAT lub AspAT zwiększy się ponad 5-krotnie powyżej
GGN, należy natychmiast przerwać leczenie i szczegółowo monitorować czynność wątroby. Wznowić
leczenie w zmniejszonej dawce można tylko po powrocie testów czynnościowych wątroby do
wartości wyjściowych (patrz punkt 4.2).
W przypadku wystąpienia ciężkiej hepatotoksyczności (aktywność AlAT lub AspAT zwiększona
ponad 20 razy powyżej GGN) kiedykolwiek podczas terapii, należy przerwać leczenie i nie
rozpoczynać ponownie terapii.
Pacjentów z czynnym lub objawowym wirusowym zapaleniem wątroby nie włączono do badań
klinicznych; dlatego nie ma danych potwierdzających celowość zastosowania abirateronu octanu w tej
populacji.
Brak danych dotyczących bezpieczeństwa klinicznego i skuteczności wielokrotnych dawek
abirateronu octanu stosowanego u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności
wątroby (Klasa B lub C wg Child-Pugh). Zastosowanie produktu leczniczego Abiraterone Vipharm
należy rozważnie ocenić u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, u których
korzyści powinny jasno przeważać nad możliwym ryzykiem (patrz punkty 4.2 i 5.2). Nie należy
stosować produktu leczniczego Abiraterone Vipharm u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności
wątroby (patrz punkty 4.2, 4.3 i 5.2).
Po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego abirateronu octan do obrotu zgłaszano rzadkie
przypadki ostrej niewydolności wątroby i nadostrego zapalenia wątroby, niektóre zakończone zgonem
(patrz punkt 4.8).
Odstawianie kortykosteroidów i zabezpieczenie sytuacji stresogennych
Zaleca się zachowanie ostrożności i obserwację w kierunku występowania objawów niewydolności
nadnerczy, gdy pacjentom odstawia się prednizon lub prednizolon. Jeśli stosowanie produktu
leczniczego Abiraterone Vipharm jest kontynuowane po odstawieniu kortykosteroidów, pacjentów
należy obserwować w kierunku występowania objawów nadmiaru mineralokortykosteroidów (patrz
informacja powyżej).
Jeśli pacjenci stosujący prednizon lub prednizolon mogą być narażeni na wyjątkowy stres, może być
wskazane zwiększenie dawki kortykosteroidów przed, w trakcie i po sytuacji stresogennej.
Gęstość kości
U mężczyzn z zaawansowanym rakiem gruczołu krokowego z przerzutami może wystąpić
zmniejszenie gęstości kości. Stosowanie produktu leczniczego Abiraterone Vipharm w skojarzeniu
z glikokortykosteroidami może nasilić to działanie.
Wcześniejsze stosowanie ketokonazolu
U pacjentów, którzy stosowali wcześniej ketokonazol w leczeniu raka gruczołu krokowego można
spodziewać się słabszej odpowiedzi na leczenie.
Hiperglikemia
Stosowanie glikokortykosteroidów może nasilać hiperglikemię, dlatego należy często badać stężenie
glukozy we krwi u pacjentów z cukrzycą.
Hipoglikemia
Zgłaszano przypadki hipoglikemii po podaniu abirateronu octanu z prednizonem/prednizolonem
pacjentom z istniejącą wcześniej cukrzycą, otrzymującym pioglitazon lub repaglinid (patrz punkt 4.5);
dlatego u pacjentów z cukrzycą należy monitorować stężenie cukru we krwi.
Stosowanie podczas chemioterapii
Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności abirateronu octanu jednocześnie stosowanego
z cytotoksyczną chemioterapią (patrz punkt 5.1).
Ryzyko związane ze stosowaniem
U mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego z przerzutami, w tym u pacjentów przyjmujących produkt
leczniczy Abiraterone Vipharm, mogą wystąpić niedokrwistość i zaburzenia czynności seksualnych.
Wpływ na mięśnie szkieletowe
U pacjentów leczonych abirateronu octanem zgłaszano przypadki miopatii i rabdomiolizy. Większość
przypadków wystąpiła w ciągu pierwszych 6 miesięcy leczenia, a po odstawieniu abirateronu octanu
rabdomioliza ustąpiła. Należy zachować ostrożność u pacjentów leczonych jednocześnie produktami
leczniczymi związanymi z występowaniem miopatii/rabdomiolizy.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Ze względu na ryzyko zmniejszenia ekspozycji na abirateronu octan należy unikać jednoczesnego
stosowania silnych induktorów CYP3A4, chyba że nie istnieje alternatywne leczenie (patrz punkt 4.5).
Skojarzenie abirateronu octanu i prednizonu/prednizolonu z Ra-223
W badaniach klinicznych stwierdzono, że leczenie abirateronu octanem i prednizonem/prednizolonem,
w skojarzeniu z Ra-223 jest przeciwwskazane (patrz punkt 4.3) ze względu na zwiększone ryzyko
złamań i tendencję do zwiększonej śmiertelności u pacjentów bezobjawowych lub z niewielkimi
objawami z rakiem gruczołu krokowego.
Zaleca się, aby kolejna terapia Ra-223 nie była rozpoczynana przez co najmniej 5 dni po ostatnim
podaniu produktu leczniczego Abiraterone Vipharm w skojarzeniu z prednizonem/prednizolonem.
Substancje pomocnicze
Ten produkt leczniczy zawiera laktozę. Produkt leczniczy nie powinien być stosowany u pacjentów
z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego
wchłaniania glukozy-galaktozy.
Ten produkt leczniczy zawiera 24 mg sodu na dawkę obejmującą dwie tabletki o mocy 500 mg co
odpowiada 1% zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Wpływ jedzenia na abirateronu octan
Podawanie z jedzeniem znacząco zwiększa wchłanianie abirateronu octanu. Nie ustalono skuteczności
i bezpieczeństwa stosowania abirateronu octanu podawanego razem z jedzeniem, dlatego nie wolno
tego produktu leczniczego podawać razem z jedzeniem (patrz punkty 4.2 i 5.2).
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Możliwość wpływu innych produktów leczniczych na ekspozycję na abirateronu octan
W badaniu klinicznym interakcji farmakokinetycznych, przeprowadzonym u zdrowych osób
otrzymujących wcześniej ryfampicynę – silny induktor CYP3A4 w dawce 600 mg na dobę przez 6
dni, podanie pojedynczej dawki 1000 mg abirateronu octanu, skutkowało zmniejszeniem średniego
AUC∞ abirateronu w osoczu o 55%.
Podczas terapii należy unikać stosowania silnych induktorów CYP3A4 (np.: fenytoiny,
karbamazepiny, ryfampicyny, ryfabutyny, ryfapentyny, fenobarbitalu, ziela dziurawca zwyczajnego
[Hypericum perforatum]), chyba że nie istnieje alternatywne leczenie.
W innym badaniu klinicznym interakcji farmakokinetycznych przeprowadzonym u zdrowych osób,
jednoczesne podawanie ketokonazolu, silnego inhibitora CYP3A4, nie miało istotnego klinicznego
wpływu na farmakokinetykę abirateronu octanu.
Możliwość wpływu na ekspozycję na inne produkty lecznicze
Abirateronu octan jest inhibitorem metabolizmu wątrobowych enzymów CYP2D6 i CYP2C8.
W badaniu określającym wpływ abirateronu octanu (w skojarzeniu z prednizonem) na pojedynczą
dawkę dekstrometorfanu będącego substratem CYP2D6, całkowite narażenie na dekstrometorfan
(AUC) zwiększyło się około 2,9 razy. AUC24 dekstrorfanu, czynnego metabolitu dekstrometorfanu,
zwiększyło się o około 33%.
Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego podawania z produktami leczniczymi
aktywowanymi lub metabolizowanymi przez CYP2D6, szczególnie z produktami leczniczymi
z wąskim indeksem terapeutycznym. Należy rozważyć zmniejszenie dawki produktów leczniczych
z wąskim indeksem terapeutycznym metabolizowanych przez CYP2D6. Przykłady produktów
leczniczych metabolizowanych przez CYP2D6: metoprolol, propranolol, dezypramina, wenlafaksyna,
haloperydol, rysperydon, propafenon, flekainid, kodeina, oksykodon i tramadol (ostatnie trzy produkty
lecznicze wymagają CYP2D6 do wytworzenia metabolitów czynnych przeciwbólowo).
W badaniu interakcji lekowych dotyczących cytochromu CYP2C8, przeprowadzonym u zdrowych
osób, AUC pioglitazonu zwiększyło się o 46%, a AUC czynnych metabolitów pioglitazonu M-III i M-
IV zmniejszyły się o 10%, gdy pioglitazon podawano z pojedynczą dawką 1000 mg abirateronu
octanu. Należy obserwować pacjentów czy nie występują u nich objawy toksyczności, związane
z jednocześnie stosowanymi substratami CYP2C8 z wąskim indeksem terapeutycznym. Przykładami
produktów leczniczych metabolizowanych przez CYP2C8 są pioglitazon i repaglinid (patrz punkt
4.4).
W warunkach in vitro, główne metabolity: siarczan abirateronu i siarczan N-tlenku abirateronu,
hamowały wychwyt wątrobowy nośnikiem OATP1B1, co może skutkować zwiększeniem stężeń
produktów leczniczych eliminowanych przez OATP1B1. Brak dostępnych danych klinicznych
potwierdzających interakcje z tym nośnikiem.
Stosowanie z produktami leczniczymi, które mogą wydłużać odstęp QT
Ponieważ terapia supresji androgenowej może powodować wydłużenie odstępu QT, należy zachować
ostrożność podczas stosowania produktu leczniczego Abiraterone Vipharm z produktami leczniczymi,
które mogą wydłużać odstęp QT, lub produktami leczniczymi, które mogą wywoływać częstoskurcz
komorowy typu torsades de pointes, takimi jak: leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna,
dyzopiramid) lub klasy III (np. amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid), metadon, moksyfloksacyna,
leki przeciwpsychotyczne, itp.
Stosowanie ze spironolaktonem
Spironolakton wiąże się z receptorem androgenowym i może zwiększać stężenie swoistego antygenu
gruczołu krokowego (ang. prostate specific antygen, PSA). Nie zaleca się stosowania z produktem
leczniczym Abiraterone Vipharm (patrz punkt 5.1).
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
W analizie działań niepożądanych połączonych danych z badań fazy 3 abirateronu octanu, działania
niepożądane, które stwierdzono u ≥10% pacjentów to: obrzęk obwodowy, hipokaliemia, nadciśnienie,
infekcje dróg moczowych i zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej i (lub) zwiększenie
aktwności aminotransferazy asparaginianowej. Inne ważne działania niepożądane to: choroby serca,
hepatotoksyczność, złamania i alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych.
Produkt leczniczy Abiraterone Vipharm może wywoływać nadciśnienie, hipokaliemię i zastój płynów
w następstwie swojego mechanizmu działania. W badaniach fazy 3 oczekiwane działania niepożądane
mineralokortykosteroidowe stwierdzano częściej u pacjentów leczonych abirateronu octanem niż
u pacjentów otrzymujących placebo odpowiednio: hipokaliemia 18% vs. 8%, nadciśnienie 22% vs.
16% i zastój płynów (obrzęk obwodowy) 23% vs. 17%. U pacjentów leczonych abirateronu octanem
w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo: stwierdzano hipokaliemię stopni 3. i 4. wg
CTCAE (wersja 4.0) (ang. Common Terminology Criteria for Adverse Events) u odpowiednio 6% vs.
1%, nadciśnienie stopni 3. i 4. wg CTCAE (wersja 4.0) u odpowiednio 7% i 5% oraz zastój płynów
(obrzęk obwodowy) stopni 3. i 4. u odpowiednio 1% vs. 1%. Reakcje mineralokortykosteroidowe
zwykle można było skutecznie leczyć. Jednoczesne zastosowanie kortykosteroidów zmniejsza
częstość i nasilenie tych działań niepożądanych (patrz punkt 4.4).
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
W badaniach klinicznych pacjentom z zaawansowanym rakiem gruczołu krokowego z przerzutami,
którzy stosowali analogi LHRH lub byli wcześniej leczeni za pomocą orchidektomii, podawano
abirateronu octan w dawce 1000 mg na dobę, w skojarzeniu z małą dawką prednizonu lub
prednizolonu (5 lub 10 mg na dobę, w zależności od wskazania).
Działania niepożądane stwierdzone podczas badań klinicznych oraz po wprowadzeniu produktu do
obrotu przedstawiono poniżej wg kategorii częstości występowania. Kategorie częstości zdefiniowano
następująco: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100),
rzadko (≥1/10 000 do < 1/1000), bardzo rzadko (< 1/10 000) i częstość nieznana (nie można określić
częstości na podstawie dostępnych danych).
W obrębie każdej kategorii o określonej częstości występowania, działania niepożądane są
wymienione zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem.
Tabela 1: Działania niepożądane stwierdzone podczas badań klinicznych oraz po wprowadzeniu
produktu leczniczego zawierającego abirateronu octan do obrotu
Klasyfikacja układów i narządów Częstość
występowania
Działanie niepożądane i częstość
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze bardzo często zakażenie dróg moczowych
często posocznica
Zaburzenia układu immunologicznego nieznana reakcje anafilaktyczne
Zaburzenia endokrynologiczne niezbyt często niewydolność nadnerczy
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania bardzo często hipokaliemia
Klasyfikacja układów i narządów Częstość
występowania
Działanie niepożądane i częstość
często hipertriglicerydemia
Zaburzenia serca często niewydolność serca*, dusznica
bolesna, migotanie przedsionków,
częstoskurcz
niezbyt często inne arytmie
nieznana zawał mięśnia sercowego,
wydłużenie odstępu QT (patrz
punkty 4.4 i 4.5)
Zaburzenia naczyniowe bardzo często nadciśnienie tętnicze krwi
Zaburzenia układu oddechowego, klatki
piersiowej i śródpiersia
rzadko alergiczne zapalenie pęcherzyków
płucnycha
Zaburzenia żołądka i jelit bardzo często biegunka
często niestrawność
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych bardzo często zwiększenie aktywności
aminotransferazy alaninowej i (lub)
zwiększenie aktywności
aminotransferazy asparaginianowejb
rzadko nadostre zapalenie wątroby, ostra
niewydolność wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej często wysypka
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki
łącznej
niezbyt często miopatia, rabdomioliza
Zaburzenia nerek i dróg moczowych często krwiomocz
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu
podania
bardzo często obrzęk obwodowy
Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach często złamania**
* Niewydolność serca obejmuje także: zastoinową niewydolność serca, dysfunkcję lewej komory
i zmniejszenie frakcji wyrzutowej
** Złamania obejmują osteoporozę i wszystkie złamania poza złamaniami patologicznymi
a Zgłoszenia spontaniczne po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego abirateronu
octan do obrotu
b Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej i (lub) zwiększenie aktywności
aminotransferazy asparaginianowej obejmuje zwiększenie aktywności AlAT, AspAT
i nieprawidłową czynność wątroby.
Następujące działania niepożądane stopnia 3. wg CTCAE (wersja 4.0) wystąpiły u pacjentów
leczonych abirateronu octanem: hipokaliemia u 5%; zakażenia dróg moczowych u 2%; zwiększenie
aktywności AlAT i (lub) AspAT u 4%; nadciśnienie tętnicze u 6%; złamania u 2%; oraz następujące
u 1% pacjentów: obrzęk obwodowy, niewydolność serca i migotanie przedsionków.
Hipertriglicerydemia stopnia 3. wg CTCAE (wersja 4.0) i dusznica bolesna wystąpiły u < 1%
pacjentów. Zakażenia dróg moczowych stopnia 4. wg CTCAE (wersja 4.0), zwiększenie aktywności
AlAT i (lub) AspAT, hipokaliemia, niewydolność serca, migotanie przedsionków i złamania
wystąpiły u < 1% pacjentów.
Większą częstość występowania nadciśnienia tętniczego i hipokaliemii obserwowano w populacji
wrażliwej na hormony (badanie 3011). Nadciśnienie stwierdzono u 36,7% pacjentów w populacji
wrażliwej na hormony (badanie 3011) w porównaniu do 11,8% i 20,2%, odpowiednio, w badaniach
301 i 302.
Hipokaliemię zaobserwowano u 20,4% pacjentów w populacji wrażliwej na hormony (badanie 3011),
w porównaniu do 19,2% i 14,9%, odpowiednio, w badaniach 301 i 302.
Częstość i nasilenie działań niepożądanych były większe w podgrupie pacjentów z wyjściowym
statusem wydolności ECOG2, a także u pacjentów w podeszłym wieku (≥75 lat).
Opis wybranych działań niepożądanych
Sercowo-naczyniowe działania niepożądane
Trzy badania fazy 3 przeprowadzono z wyłączeniem pacjentów z niepoddającym się leczeniu
nadciśnieniem tętniczym, istotną klinicznie chorobą serca, potwierdzoną zawałem mięśnia sercowego
lub tętniczymi zdarzeniami zakrzepowymi w okresie ostatnich 6 miesięcy, z ciężką lub niestabilną
dusznicą bolesną lub niewydolnością serca klasy III lub IV (badanie 301) lub niewydolnością serca
klasy II do IV (badania 3011 i 302) wg NYHA lub frakcją wyrzutową serca wynoszącą < 50%.
Wszyscy włączeni pacjenci (zarówno w grupie czynnie leczonej oraz w grupie placebo) otrzymywali
jednocześnie supresję androgenową, głównie z zastosowaniem analogów LHRH, których stosowanie
wiązało się z wystąpieniem cukrzycy, zawału mięśnia sercowego, incydentów
mózgowonaczyniowych i nagłego zgonu z przyczyn kardiologicznych. Częstość sercowo-
naczyniowych działań niepożądanych w badaniach 3 fazy u pacjentów stosujących abirateronu octan,
w porównaniu z pacjentami przyjmującymi placebo była następująca: migotanie przedsionków 2,6%
vs. 2,0%, tachykardia 1,9% vs. 1,0%, dusznica piersiowa 1,7% vs. 0,8%, niewydolność serca 0,7% vs.
0,2% i arytmia 0,7% vs. 0,5%.
Hepatotoksyczność
U pacjentów stosujących abirateronu octan stwierdzano hepatotoksyczność ze zwiększoną
aktywnością AlAT, AspAT i zwiększeniem stężenia całkowitego bilirubiny. W badaniach klinicznych
fazy 3, stwierdzano hepatotoksyczność stopnia 3 i 4 (np. AlAT lub AspAT zwiększone o > 5 x
powyżej górnej granicy normy [GGN] lub bilirubina zwiększona o > 1,5 x GGN) u około 6%
pacjentów, którzy otrzymywali abirateronu octan, zwykle podczas pierwszych 3 miesięcy od
rozpoczęcia terapii. W badaniu 3011, stwierdzano hepatotoksyczność stopnia 3. lub 4. u 8,4%
pacjentów leczonych abirateronu octanem. Dziesięciu pacjentów przerwało stosowanie abirateronu
octanu z powodu hepatotoksyczności; dwóch miało hepatotoksyczność stopnia 2., sześciu
hepatotoksyczność stopnia 3., a dwóch hepatotoksyczność stopnia 4. Nie było zgonu z powodu
hepatotoksyczności w badaniu 3011. W badaniach fazy 3, pacjenci, u których wyjściowe wartości
AlAT lub AspAT były podwyższone, częściej doświadczali zwiększenia testów czynnościowych
wątroby, niż pacjenci rozpoczynający leczenie z prawidłowymi wartościami. Gdy stwierdzano
zwiększenie AlAT lub AspAT o > 5 x GGN lub zwiększenie bilirubiny o > 3 x GGN, stosowanie
abirateronu octanu było wstrzymywane lub przerywane. W dwóch przypadkach wystąpiło znaczne
zwiększenie wyników testów czynnościowych wątroby (patrz punkt 4.4). Tych dwóch pacjentów z
prawidłową wyjściową czynnością wątroby doświadczyło zwiększenia AlAT lub AspAT od 15 do 40
x GGN i zwiększenia bilirubiny od 2 do 6 x GGN. Po odstawieniu abirateronu octanu, u obu
pacjentów testy czynnościowe wątroby powróciły do normy, a u jednego pacjenta wznowiono
leczenie bez ponownego zwiększania się wyników testów. W badaniu 302 stwierdzono zwiększenie
AlAT lub AspAT stopnia 3. lub 4. u 35 (6,5%) pacjentów leczonych abirateronu octanem.
Zwiększenie aktywności aminotransferaz ustąpiło u wszystkich z wyjątkiem 3 pacjentów (u 2
z nowymi przerzutami do wątroby, a u 1 ze zwiększeniem AspAT, po około 3 tygodniach od podania
ostatniej dawki abirateronu octanu). W badaniach fazy 3, rezygnacje z leczenia z powodu zwiększenia
AlAT i AspAT lub nieprawidłowej czynności wątroby stwierdzono u 1,1% pacjentów leczonych
abirateronu octanem i u 0,6% pacjentów otrzymujących placebo. Nie było przypadków zgonów
z powodu hepatotoksyczności.
Ryzyko wystąpienia hepatotoksyczności było w badaniach klinicznych zmniejszone wskutek
wyłączenia pacjentów z wyjściowym zapaleniem wątroby lub znaczącymi odstępstwami od normy
testów czynnościowych wątroby. Z badania 3011 wykluczano pacjentów z wyjściowymi wartościami
AlAT i AspaT ≥ 2,5 x GGN, bilirubiny > 1,5 x GGN oraz pacjentów z czynnym lub objawowym
wirusowym zapaleniem wątroby lub przewlekłą chorobą wątroby; wodobrzusze lub zaburzenia
krwotoczne jako następstwa dysfunkcji wątroby były wykluczane z badania. Z badania 301
wykluczano pacjentów z wyjściowymi wartościami AlAT i AspaT ≥ 2,5 x GGN w przypadku braku
przerzutów do wątroby i > 5 x GGN w razie obecności przerzutów do wątroby. Z badania 302
wykluczano pacjentów z przerzutami do wątroby oraz z wyjściowymi wartościami AlAT i AspAT ≥
2,5 x GGN. Ujawnienie się nieprawidłowych wyników testów czynnościowych wątroby u pacjentów
uczestniczących w badaniach klinicznych skutkowało zdecydowanym postępowaniem, wymagającym
przerwania leczenia i zezwoleniem na wznowienie terapii dopiero po powrocie wyników testów
czynnościowych wątroby do wartości wyjściowych (patrz punkt 4.2). Pacjentów ze zwiększeniem
AlAT lub AspAT o > 20 x GGN nie leczono ponownie. Nieznane jest bezpieczeństwo ponownego
rozpoczęcia terapii u tych pacjentów. Mechanizm hepatotoksyczności nie jest poznany.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49-21-301
Fax: +48 22 49-21-309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl .
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.