Tritace 5 comb

Kiedy nie stosować leku Tritace comb: - Jeśli pacjent ma uczulenie na ramipryl, hydrochlorotiazyd lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6). - Jeśli pacjent ma uczulenie na leki podobne do leku Tritace comb (inne inhibitory ACE lub pochodne sulfonamidowe). - Objawami reakcji uczuleniowej mogą być: wysypka , trudności w połykaniu lub oddychaniu, obrzęk ust, twarzy, gardła lub języka . - Jeśli u pacjenta w ystąpiła kiedykolwiek ciężka reakcja alergiczna nazywana „obrzękiem naczynioruchowym”. Do jej objawów należą : świąd, pokrzywka , czerwone plamy na dłoniach, stopach i gardle, obrzęk gardła i języka , obrzęki w okolicy oczu i ust, trudności w oddychaniu i połykaniu . Internal - Jeśli pacjent przyjmował lub przyjmuje sakubitryl w skojarzeniu z walsartanem, lek sto sowany w leczeniu przewlekłej (długotrwałej ) niewydolności serca u dorosłych. - Jeśli pacjent poddawany jest dializoterapii lub filtracji krwi innego typu. W zależności od rodzaju używanego aparatu , lek Tritace comb może nie być odpowiednim lekiem. - Jeśli pacjent ma ciężkie zaburzenia czynności wątroby. - Jeśli u pacjenta we krwi stwierdzono nieprawidłowe ilości takich substancji, jak wapń, potas, sód. - Jeśli u pacjenta stwierdzono choroby nerek, związane ze zmniejszonym dopływem krwi do nerki (zwężenie tętnicy nerkowej ). - W okresie ostatnich 6 miesięcy ciąży (patrz punkt „Ciąża i karmienie piersią”) . - W okresie k armienia piersią (patrz punkt „Ciąża i karmienie piersią” ). - Jeśli pacjent ma cukrzycę lub zaburzenia czynności nerek i jest leczony lekiem obniżającym ciśnienie krwi zawierającym aliskiren . Jeśli którakolwiek z powyższych sytuacji dotyczy pacjenta, nie należy stosować leku Tritace comb. W razie wątpliwości związanych ze stosowaniem leku należy zwrócić się do lekarza przed rozpoczęciem przyjmowania leku Tritace comb. Ostrzeżenia i środki ostrożności Przed rozpoczęciem stosowania leku Tritace comb należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą . - Jeśli u pacjenta występują choroby serca, wątroby lub nerek. - Jeśli u pacjenta n iedawno nastąpiła utrata znacznej ilości elektrolitów lub płynów (poprzez wymioty, biegunkę, większą niż zwykle potliwość, stosowanie diety zawierającej mało sodu przyjmowanie diuretyków ( leków moczopędnych ) przez dłu gi czas lub dializy). - Jeśli pacjent ma być poddany leczeniu zmniejszającemu reakcje alergiczne na jad pszczół lub os (odczulanie ). - Jeśli pacjent m a otrzymać leki stosowane w znieczuleniu. Mogą one być stosowane w czasie zabiegów chirurgicznych lub stomatologicznych . Konieczne może być zaprzestanie stosowania leku Tritace comb na dzień przed zabiegiem, w razie wątpliwości należy sko ntaktować się z lekarzem . - Jeśli u pacjenta stwierdzono duże stężenie potasu we krwi (w wynikach badań krwi). - Jeśli pacjent przyjmuje leki lub występują u niego stany, które mogą obniżać stężenie sodu we krwi. Lekarz może zlecić regularne badania krwi, w szczególności w celu sprawdzenia stężenia sodu we krwi, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku. - Jeśli pacjent przyjmuje leki , które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego (ciężkiej reakcji alergicznej), takie jak inhibitory mTOR (np. temsyrolimus, ewerolimus, syrolimus), wildagliptynę, inhibitory neprylizyny (NEP) (takie jak racekadotryl ) lub sakubitryl w skojarzeniu z walsartanem (s akubitryl z walsartanem - patrz punkt 2 „Kiedy nie stosować leku Tritace comb”). - Jeśli w przeszłości po przyjęciu hydrochlorotiazydu u pacjenta występowały p roblemy z oddychaniem lub płucami (w tym zapalenie płuc lub gromadzenie się płynu w płucach). Jeśli po przyjęciu leku Tritace comb u pacjenta wystąpi ciężka duszność lub trudności z oddychaniem, należy niezwłocznie zwrócić się o pomoc medyczną. - Jeśli u pacjenta występuje kolagenoza, na przykład twardzina lub toczeń rumieniowaty układowy . - Należy po wiedzieć lekarzowi o ciąży, podejrzeniu lub planowaniu ciąży. Nie zaleca się stosowania leku Tritace comb w okresie pierwszych 3 miesięcy ciąży , a w przypadku stosowania powyżej trzeciego miesiąca ciąży lek może bardzo szkodliwie wpłynąć na dziecko (patrz poniżej punkt „Ciąża i karmienie piersią ”). - Jeśli u pacjenta wystąpiło pogorszenie wzroku lub ból oka zwłaszcza jeśli pacjent znajduje się w grupie ryzyka rozwoju choroby zwanej jaskrą lub ma uczulenie na leki zawierające penicylinę lub sulfonamidy. - Jeśli pacjent przyjmuje którykolwiek z poniższych leków, stosowanych w leczeniu wysokiego ciśnienia tętniczego: - antagonistę receptora angiotensyny II (A IIRA) nazywanego również sartanem – na przykład walsartan, telmisartan, irbesartan), zwłaszcza jeśli pacjent ma zaburzenia czynności nerek związane z cukrzycą, Internal - aliskiren. Lekarz może zalecić regularną kontrolę czynności nerek, ciśnienia tętniczego oraz stężenia elektrolitów (np. potasu) we krwi. Patrz także podpunkt „Kiedy nie stosować leku Tritace comb ”. - Jeśli w przeszłości u pacjenta wystąpił nowotwór złośliwy skóry lub jeśli w trakcie leczenia pojawi się nieoczekiwana zmiana skórna. Leczenie hydrochlorotiazydem, zwłaszcza dużymi dawkami przez dłuższy czas, może zwiększyć ryzyko niektórych rodzajów nowotworów złośliwych skóry i warg (nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry). Podczas przyjmowania leku Tritace comb należy chronić skórę przed d ziałaniem światła słonecznego i promieniowaniem UV. Dzieci i młodzież Nie zaleca się stosowania leku Tritace comb u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat ze względu na brak informacji dotyczących stosowania leku w tej grupie pacjentów . Jeżeli zachodzi którakolwiek z powyższych sytuacji (lub istnieją co do tego wątpliwości), przed rozpoczęciem przyjmowania leku Tritace comb należy skontaktować się z lekarzem. Tritace comb a inne leki Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta obecnie lub ostatnio, a także o lekach , które pacjent planuje przyjmować . Lek Tritace comb może wpływać na działanie innych leków, a inne leki mogą wpływać na działanie leku Tritace comb. Należy powiedzieć lekarzowi o przyjmowaniu poniższych leków. Mogą one zmniejszyć działanie leku Tritace comb: - Leki stosowane przeciwbólowo i przeciwzapalnie (np. niesteroidowe leki przeciwzapalne [NLPZ], takie jak ibuprofen lub indometacyna i aspiryna), - Leki stosowane w leczeniu niskiego ciśnienia tętniczego, wstrząsu, niewydolności serca , astmy lub alergii, takie jak efedryna , noradrenalina lub adrenalina. Lekarz zbada ciśnienie tętnicze pacjenta . Należy powiedzieć lekarzowi o przyjmowaniu poniższych leków. Mogą one zwiększać ryzyko działań niepożądanych w przypadku jednoczesnego stosowania z lekiem Tritace comb: - sakubitryl w skojarzeniu z walsartanem - stosowane w leczeniu przewlekłej (długotrwałej) niewydolności serca u dorosłych (patrz punkt 2 „Kiedy nie stosować leku Tritace comb”); - leki stosowane przeciwbólowo i przeciwzapalnie (np. niesteroidowe leki przeciwzapalne [NLPZ], takie jak ibuprofen lub indometacyna i aspiryna) ; - leki, które mogą zmniejszać ilość potasu we krwi. Są to m.in. leki stosowane w leczeniu zaparcia, leki moczopędne (odwadniające ), amfoterycyna B ( stosowana w zakażeniach grzybiczych) i ACTH (hormon podawany w badaniu oceniającym , czy gruczoły nadnerczowe działają właściwie); - leki stosowane w leczeniu nowotworów (chemioterapia ); - leki stosowane w chorobach serca, w tym w zaburzeniach rytmu ; - leki zapobiegające odrzuceniu przeszczepu narządów, takie jak cyklosporyna ; - diuretyki (leki moczopędne), takie jak furosemid ; - leki zwiększające stężenie potasu we krwi, takie jak spironolakton, triamteren, am iloryd, sole potasu , trimetoprim stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z sulfametoksazolem (stosowane w leczeniu zakażeń bakteryjnych) oraz heparyna ( lek rozrzedzający krew); - steroidowe leki przeciwzapalne, takie jak prednizolon ; - preparaty wapnia ; - allopurynol (stosowany w celu zmiejszenia stężenia kwasu moczowego we krwi) ; - prokainamid ( stosowany w zaburzeniach rytmu serca) ; - cholestyramina (zmniejszająca ilość tłuszczów we krwi) ; - karbamazepina ( stosowana w leczeniu padaczki) ; - heparyna (stosowana do rozrzedzania krwi); - temsyrolimus (stosowany w leczeniu raka); - syrolimus, ewerolimus (stosowane w zapobieganiu odrzucenia przeszczepu ); - wildagliptyna (stosowana w leczeniu cukrzycy typu 2.) ; - racekadotryl (stosowany w leczeniu biegunki); Internal - lekarz może zlecić zmianę dawki i (lub) zastosować inne środki ostrożności , jeśli pacjent przyjmuje antagonistę receptora angiotensyny II (A IIRA) lub aliskiren (patrz także podpunkty „Kiedy nie stosować leku Tritace comb” oraz „Ostrzeżenia i środki ostrożności”). Należy powiedzieć lekarzowi o przyjmowaniu poniższych leków. Ich działanie może być zmienione podczas stosowania leku Tritace comb: - leki przeciwcukrzycowe, takie jak leki doustne zmniejszające stężenie glukozy we krwi i insulina. Lek Tritace comb może zmniejszać stężenie glukozy we krwi. Podczas stosowania leku Tritace comb należy regularnie oznaczać stężenie glukozy we krwi ; - lit (stosowany w chorobach psychi cznych ). Lek Tritace comb może zwiększać stężenie litu we krwi. Lekarz zleci kontrolowanie stężenie litu we krwi ; - leki działające rozkurczowo na mięśnie; - chinina (stosowana w leczeniu malarii); - leki zawierające jod: mogą być stosowane w badaniach rentgenowskich – tradycyjnych i podczas tomografii komputerowej w szpitalu ; - penicylina (stosowana w zakażeniach ); - leki zmniejszające krzepliwość krwi przyjmowane doustnie, takie jak warfaryna. Jeżeli którykolwiek z powyższych stanów dotyczy pacjenta (lub pacjent ma co do tego wątpliwości), przed rozpoczęciem przyjmowania leku Tritace comb należy zwrócić się do lekarza. Badania Przed zastosowaniem tego leku, należy skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą, jeśli : - u pacjenta p lanowane jest wykonanie badania oceniającego czynność przytarczyc . Lek Tritace comb może wpływać na wynik badania ; - pacjent uprawia sport i może się spodziewać tes tu antydopingowego. Lek Tritace comb może powodować dodatni wynik badania . Tritace comb z jedzeniem i alkoholem - Picie alkoholu w czasie przyjmowania leku Tritace comb może wywołać zawroty głowy i uczucie oszołomienia . W razie wątpliwości dotyczących ilości alkoholu dozwolonych podczas przyjmowania leku Tritace comb należy porozmawiać z lekarzem na temat możliwości sumowania się działania leków obniżających ciśnienie tętnicze i alkoholu. - Lek Tritace comb można przyjmować niezależnie od posiłków. Ciąża i karmienie piersią Ciąża Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza, że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko , powinna poradzić się lekarza przed zastosowaniem tego leku . Nie należy stosować leku Tritace comb w okresie pierwszych 12 tygodni ciąży. Nie wolno stosować tego leku od 13. tygodnia ciąży, gdyż może szkodliwie wpłynąć na dziecko. Jeśli pacje ntka zajdzie w ciążę w czasie przyjmowania leku Tritace comb należy natychmiast po wiedzieć o tym lekarzowi. Zalecana jest zmiana sposobu leczenia przed planowaną ciążą. Karmienie piersią Nie należy przyjmować leku Tritace comb w okresie karmienia piersią. Przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku n ależy poradzić się lekarza lub farmaceuty. Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn Podczas stosowania leku Tritace comb mogą wystąpić zawroty głowy. Ryzyko zawrotów głowy jest większe na początku przyjmowania leku Tritace comb oraz po zwiększeniu dawki. Jeżeli pacjent ma zawroty głowy, nie należy prowadzić pojazdów , używać narzędzi i obsługiwać maszyn .

Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Jeśli pacjent zauważy którekolwiek z następujących działań niepożądanych, należy przerwać leczenie lekiem Tritace combi natychmiast skontaktować się z lekarzem – może być konieczna pilna pomoc medyczna: - Obrzęk twarzy, warg lub gardła utrudniający połykanie lub oddychanie oraz świąd i wysypka . Mogą to być o bjawy ciężkiej reakcji alergicznej na lek Tritace comb. - Ciężkie zmiany skórne, w tym wysypka , owrzodzenia w jamie ustnej , nasilenie wcześniej istniejącej choroby skóry, zaczerwienienie, powstawanie pęcherzy lub oddzielanie się skóry (takie jak zespół Stevensa–Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka lub rumień wielopostaciowy ). W razie wystąpienia poniższych stanów należy natychmiast powiedzieć o tym lekarzowi: - Przyspieszona czynność serca, nierówne lub mocniejsze bicie serca (kołatanie serca), ból w klatce piersiowej, wrażenie ucisku w klatce piersiowej lub bardziej nasilone zaburzenia krążenia, w tym zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu . - Duszność, kaszel lub gorączka trwająca 2 do 3 dni i zmniejszone łaknienie . Mogą to być o bjawy zaburzeń oddechowych, w tym zapalenia płuc . - Łatwiejsze powstawanie siniaków , dłuższy niż zwykle czas krwawienia , jakiekolwiek objawy krwawienia (np. krwawienie z dziąseł), purpurowe plamki na skórze lub częstsze zakażenia , ból gardła i gorączka, zmęczenie, osłabienie, zawroty głowy lub bladość skóry. Mogą one wskazywać na choroby k rwi lub szpiku kostnego. - Silny ból brzucha, który może promieniować do pleców. Mogą to być objawy zapalenia trzustki. Internal - Gorączka, dreszcze, osłabienie, utrata apetytu, bóle w nadbrzuszu, nudności, zażółcenie skóry lub oczu (żółtaczka ). Mogą to być o bjawy chorób wątroby, takiej jak zapalenie wątroby lub uszkodzenie wątroby . - Silny ból oka, niewyraźne widzenie lub widzenie otoczek wokół świateł, ból głowy, obfite łzawienie lub nudności i wymioty, które mogą być objawami choroby zwanej jaskrą; ograniczenie widzenia, krótkowzroczność, która może być stanem określanym jako miopia. Inne działania niepożądane: Należy powiedzieć lekarzowi, jeśli któryś z poniższych objawów znacznie się nasili lub utrzymuje się dłużej niż kilka dni . Często (mogą dotyczyć mniej niż 1 na 10 pacjentów ) - bóle głowy, uczucie osłabienia i zmęczenia , - zawroty głowy. Występują częściej na początku stosowania leku Tritace comb lub po zwiększeniu dawki, - suchy drażniący kaszel lub zapalenie oskrzeli , - badanie krwi wykazuje wyższe niż zwykle stężenie glukozy. U pacjentów z cukrzycą, choroba może się nasilić, - badanie krwi wykazuje większe niż zwykle stężenie kwasu moczowego lub tłuszczów (lipidów), - bolesność, zaczerwienienie i obrzęk stawów . Niezbyt czę sto (mogą dotyczyć mniej niż 1 na 100 pacjentów ) - wysypka z lub bez uwypuklenia zmian , - nagłe zaczerwienienie twarzy i szyi, omdlenia, niedociśnienie (nieprawidłowo niskie ciśnienie krwi), zwłaszcza p odczas szybkiego wstawania lub siadania, - trudności z zachowaniem równowagi (zawroty głowy) , - świąd i nietypowe wrażenia skórne, takie jak drętwienie, mrowienie, kłucie, uczucie pieczenia lub cierpnięcie (parestezje) , - utrata lub zmiana odczuwania smaku , - zaburzenia snu, - obniżenie nastroju, lęk, większa niż zwykle nerwowość lub rozdrażnienie , - uczucie zatkanego nosa, zapalenie zatok przynosowych, duszność , - zapalenie dziąseł, obrzęk warg , - zaczerwienienie, świąd lub łzawienie oczu, obrzęk powiek , - dzwonienie w uszach , - niewyraźne widzenie , - łysienie, - bóle w klatce piersiowej , - bóle mięśni , - zaparcie, bóle w nadbrzuszu lub w całej jamie brzusznej , - niestrawność lub nudności , - oddawanie większej niż zwykle ilości moczu w ciągu doby , - potliwość większa niż zwykle lub pragnienie , - brak lub zmniejszenie apetytu ( anoreksja), zmniejszenie łaknienia , - przyspieszone lub nieregularne bicie serca , - obrzęki rąk i nóg, może to być objaw większego niż zwykle zatrzymywania wody w organizmie, - gorączka , - osłabienie sprawności seksualnej u mężczyzn , - w badaniach krwi: zmniejszenie ilości czerwonych krwinek , białych krwinek lub płytek krwi i zmniejszenie stężenia hemoglobiny , - w badaniach krwi zmiany wskazujące na zaburzenia czynności wątroby, trzustki lub nerek , - w badaniach krwi zmniejszenie stężenia potasu. Bardzo rzadko (mogą dotyczyć mniej niż 1 na 10 000 pacjentów ) - nudności, biegunka lub zgaga , Internal - zaczerwienienie i obrzęk języka lub suchość w jamie ustnej , - w badaniach krwi zwiększenie stężenia potasu , - ostra niewydolność oddechowa (objawy obejmują ciężką duszność, gorączkę, osłabienie i splątanie). Inne zgłaszane działania niepożądane: Jeśli którykolwiek z poniżej wymienionych objawów nasila się lub utrzymuje się dłużej niż kilka dni, należy po wiedzieć o tym lekarzowi. - trudności w skupianiu uwagi, niepokój lub splątanie , - zmiana koloru palców rąk i stóp po wychłodzeniu oraz uczucie mrowienia i ból. Może to być objaw Raynauda , - powiększenie piersi u mężczyzn , - zakrzepy krwi, - zaburzenia słuchu , - wydzielanie mniejszej ilości łez , - widzenie na żółto , - odwodnienie , - obrzęk, ból i zaczerwienienie policzka (zapalenie ślinianki) , - obrzęk jelita, nazywany „obrzękiem naczynioruchowym jelit”, powodujący takie objawy, jak: ból brzucha, wymioty i biegunkę, - większa niż zwykle wrażliwość na promienie słoneczne , - intensywne łuszczenie się skóry, swędząca wysypka grudkowa lub inne odczyny skórne, takie jak czerwona wysypka na twarzy lub czole , - wysypka lub powstawanie siniaków , - plamy na skórze i chłodne kończyny , - zmiany dotyczące paznokci (np. rozluźnienie lub oddzielenie paznokcia od łożyska) , - sztywność mięśniowo -szkieletowa lub brak możliwości poruszania dolną szczęką (tężyczka) , - osłabienie lub skurcze mięśni , - zmniejszenie po pędu seksualnego u mężczyzn i kobiet , - obecność krwi w moczu (krwiomocz). Może to być o bjaw choroby nerek (śródmiąższowe zapalenie nerek) , - cukier w moczu (cukromocz) , - w badaniu krwi zwiększona ilość pewnego rodzaju białych krwinek (eozynofilia) , - w badaniu krwi za mała ilość komórek krwi (pancytopenia) , - zmiana ilości jonów soli we krwi, takich jak sód, wapń, magnez i chlorki , - stężony mocz (o ciemnym zabarwieniu), nudności lub wymioty, kurcze mięśni, uczucie splątania i napady drgawkowe, które mogą być wynikiem nieprawidłowego wydzielania ADH (ang. anti- diuretic hormone – wazopresyna, hormon antydiuretyczny). Jeśli wystąpią wyżej wymienione objawy, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza prowadzącego , - spowolnienie lub zaburzenia odruchów , - zmiana odczuwania zapachów , - utrudnienie oddychania lub nasilenie astmy , - nowotwory złośliwe skóry i warg (nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry). Zgłaszanie działań niepożądanych Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi, farmaceucie lub pielęgniarce. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Al. Jerozolimskie 181 C 02 - 222 Warszawa Tel.: + 48 22 49 21 301 Faks: + 48 22 49 21 309 Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego w Polsce. Internal Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku.

- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którykolwiek inny inhibitor ACE (enzym konwertujący angiotensynę), hydrochlorotiazyd , inne tiazydowe leki moczopędne , sulfonamidy lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. - Obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie (dziedziczny , idiopatyczny lub na sku tek stosowania inhibitorów ACE lub antagonistów receptora angiotensyny II - AIIRA). - Jednoczesne stosowanie ze skojarzeniem sakubitrylu z walsartanem (patrz punkty 4.4 i 4.5). - Pozaustrojowe metody leczenia powodujące kontakt krwi z powierzchniami o ujemnym ładunku elektrycznym (patrz punkt 4.5). - Znaczące obustronne zwężenie tętnicy nerk owej lub zwężenie tętnicy jedynej czynnej nerki . - Drugi i trzeci trymestr ciąży (patrz punkty 4.4 i 4.6). - Karmienie piersią (patrz punkt 4.6). - Ciężkie zaburzenia czynności nerek z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min u pacjentów niedializowanych . - Istotne klinicznie zaburzenia elektrolitowe, które mogą się pogarszać po leczeniu produktem leczniczym Tritace comb (patrz punkt 4.4). - Ciężkie zaburzenia czynności wątroby . - Encefalopatia wątrobowa . - Jednoczesne stosowanie produktu leczniczego Tritace comb z produktami zawierającymi aliskiren jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek (współczynnik przesączania kłębuszkowego, GFR <60 ml/min/1,73 m 2) (patrz punkty 4.5 i 5.1).

Szczególne grupy pacjentów • Ciąża: w okresie ciąży nie należy rozpoczynać stosowania i nhibitorów ACE, takich jak ramipryl, ani antagonistów receptora angiotensyny I I (AIIRA). O ile kontynuacja leczenia inhibitorem ACE/AIIRA nie jest konieczna, u pacjentek planujących ciążę należy zmienić lek na inny lek przeciwnadciśnieniowy o ustalonym profilu bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży. W przypadku potwierdzenia ciąży leczenie inhibitorami ACE/ AIIRA należy niezwłocznie przerwać i jeśli jest to wskazane , rozpocząć inne leczenie (patrz punkty 4.3 i 4.6). • Pacjenci szczególnie narażeni na niedociśnienie tętnicze - Pacjenci ze znaczną aktywacją układu renina-angiotensyna -aldosteron U pacjentów ze znaczną aktywacją układu renina–angiotensyna –aldosteron istnieje zwiększone ryzyko istotnego zmniejszenia ciśnienia tętniczego i pogorszenia czynności nerek z powodu zahamowania ACE, zwłaszcza jeśli inhibitor ACE lub stosowany jednocześnie diuretyk jest podawany po raz pierwszy, a także podczas pierwszego zwiększenia dawki. Wzmożonej aktywacji układu renina–angiotensyna–aldosteron można się spodziewać w przypadku poniżej opisanych grup pacjentów. Niezbędny jest więc nadzór medyczny, w tym monitorowanie ciśnienia tętniczego, w przypadku: - pacjentów z ciężkim nadciśnieniem tętniczym, - pacjentów z niewyrównaną zastoinową niewydolnością serca, - pacjentów z hemodynamicznie istotnym utrudnieniem napływu bądź odpływu z lewej komory (np. zwężenie zastawki aortalnej lub mitralnej), - pacjentów z jednostronnym zwężeniem tętnicy nerkowej z drugą czynną nerką - pacjentów, u których występuje lub może wystąpić odwodnienie lub hiponatremia (w tym pacjentów leczonych diuretykami), - pacjentów z marskością wątroby i (lub) wodobrzuszem, - pacjentów poddawanych rozległym zabiegom chirurgicznym lub znieczulanych środkami mogącymi wywoływać niedociśnienie tętnicze. Na ogół przed włączeniem leczenia zaleca się skorygowanie odwodnienia, hipowolemii lub niedoboru soli (jednak u pacjentów z niewydolnością serca należy starannie rozważyć podjęcie powyższych działań, uwzględniając ryzyko przeciążenia objętościowego). - Pacjenci zagrożeni niedokrwieniem serca lub mózgu w przypadku ostrego niedociśnienia tętniczego Początkowa faza leczenia wymaga szczególnego nadzoru medycznego. • Hiperaldosteronizm pierwotny Skojarzenie ramipryl + hydrochlorotiazyd nie jest leczeniem z wyboru w hiperaldosteronizmie pierwotnym . Jeśli jednak w takim przypadku stosuje się ramipryl + hydrochlo rotiazyd , pacjent wymaga dokładnego kontrolowania stężenia potasu w osoczu . • Pacjenci w podeszłym wieku Patrz punkt 4.2 • Pacjenci z chorobą wątroby Zaburzenia e lektrolitowe, będące skutkiem stosowania leków moczopędnych, w tym hydrochlorotiazydu, mogą spow odować encefalopatię wątrobową . Zabiegi chirurgiczne W miarę możliwości wskazane jest odstawienie inhibitorów konwertazy angiotensyny, takich jak ramipryl, na dzień przed zabiegiem chirurgicznym. Kontrolowanie czynności nerek Czynność nerek należy oceniać przed i w trakcie leczenia, a dawkowanie należy dostosowywać zwłaszcza w początkowych tygodniach leczenia. Szczególnie dokładna kontrola jest wymagana u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (patrz punkt 4.2). Istnieje ryzyko zaburzenia czynności nerek, zwłaszcza u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca lub po przeszczepie nerki lub z chorobą naczyniowo-nerkową, w tym u pacjentów z hemodynamicznie istotnym jednostronnym zwężeniem tętnicy nerkowej . Zaburzenia czynności nerek U pacjentów z chorobą nerek tiazydowe leki moczopędne mogą wywołać mocznicę . Kumulacja działania substancji czynnej może powstać u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Jeśli narastające zaburzenia czynności nerek stają się wyraźne, na co wskazuje zwiększenie stężenia azotu pozabiałkowego, konieczna jest dokładna ponowna ocena leczenia z rozważeniem odstawienia leków moczopędnych (patrz punkt 4.3). Zaburzenia równowagi elektrolitowej Tak jak u każdego pacjenta otrzymującego leki moczopędne , należy wykonywać okresowo, w odpowiednich odstępach czasu, oznaczanie elektrolitów w surowicy. Tiazydowe leki moczopędne , w tym hydrochlorotiazyd , mogą zaburzać równowagę płynów lub elektrolitów (powodując hipokaliemię, hiponatremię i zasadowicę hipochloremiczną). Chociaż hipokaliemia może powstać podczas stosowania tiazydowych leków moczopędnych , równoczesna terapia ramiprylem może zmniejszać tak wywołaną hipokaliemię . Ryzyko hipokaliemii jest największe u pacjentów z marskością wątroby, u pacjentów z szybko wywołaną diurezą, u pacjentów z niedostateczną podażą elektrolitów i u pacjentów równocześnie poddawanych kortyko steroidoterapii lub otrzymujących ACTH (patrz punkt 4.5). Pierwszy pomiar stężenia potasu w osoczu należy wykonać w ciągu pierwszego tygodnia leczenia. Stwierdzona hipokaliemia wymaga skorygowania . Może występować hiponatremia z rozcieńczenia. Zmniejszenie stężenia sodu może początkowo nie powodować objawów; z tego powodu niezbędne jest regularne wykonywanie badań laboratoryjnych . Badania należy wykonywać częściej u osób w podeszłym wieku i u pacjentów z marskością wątroby . Wykazano, że t iazydy zwiększają wydalanie magnezu z moczem , czego wynikiem może być hipomagnezemia. Monitorowanie stężenia elektrolitów: h iperkaliemia Odnotowano przypadki hiperkaliemii u niektórych pa cjentów leczonych inhibitorami ACE, w tym produktem leczniczym Tritace comb. Do grupy pacjentów ze zwiększonym ryzykiem hiperkaliemii należą osoby z niewydolnością nerek, osoby w wieku >70 lat, pacjenci z niekontrolowaną cukrzycą oraz osoby przyjmujące sole potasu, leki moczopędne oszczędzające potas i inne substancje czynne zwiększające stężenie potasu w osoczu, a także osoby odwodnione, osoby z ostrą niewydolnością serca lub zaostrzeniem przewlekłej niewydolności serca, osoby z kwasicą metaboliczną. Jeżeli równoczesne stosowanie wyżej wymienionych substancji uznaje się za wskazane, należy regularnie kontrolować stężenie potasu w surowicy (patrz punkt 4.5). Monitorowanie stężenia elektrolitów: hiponatremia U niektórych pacjentów leczonych ramiprylem obserwowano występowanie zespołu niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (ang. Syndrome of Inappropriate Anti -diuretic Hormone , SIADH) z późniejszą hiponatremią. U pacjentów w podeszłym wieku oraz u pacjentów z grupy ryzyka hiponatremii zaleca się re gularne kontrolowanie stężenia sodu w surowicy. Encefalopatia wątrobowa Zaburzenia elektrolitowe na skutek stosowania leków moczopędnych, w tym hydrochlorotiazydu, mogą spowodować encefalopatię wątrobową u pacjentów z chorobą wątroby . W przypadku encefalopatii wątrobowej należy niezwłocznie przerwać stosowanie leków moczopędnych . Hiperkalcemia Hydrochlorotiazyd pobudza nerkowe wchłanianie zwrotne wapnia i może spowodować hiperkalcemię. Może także zakłócać test czynności przytarczyc . Obrzęk naczynioruchowy U pacjentów leczonych inhibitorami ACE, w tym ramiprylem, obserwowano występowanie obrzęku naczynioruchowego (patrz punkt 4.8). Ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego (np. obrzęku dróg oddechowych i języka, z lub bez wystąpienia problemów z oddychaniem) może być zwiększone u pacjentów przyjmujących jednocześnie inne leki , które mogą powodować obrzęk naczynioruchowy, takie jak inhibitory kinazy mTOR (ssaczy cel rapamycyny, ang. mammalian target of rapamycin), (np temsyrolimus, ewerolimus, syrolimus) lub wildagliptyna lub inhibitory neprylizyny (NEP) (takie jak racekadotryl ). Jednoczesne stosowanie ramiprylu i skojarzenia sakubitrylu z walsartanem jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego (patrz punkty 4.3 i 4.5). W przypadku wystąpienia obrzęku naczynioruchowego należy zaprzestać leczenia produktem leczniczym Tritace comb. Należy podjąć niezbędne działania ratunkowe. Pacjent powinien pozostać pod obserwacją przez przynajmniej 12 do 24 godzin. Pacjenta należy wypisać ze szpitala dopiero po całkowitym ustąpieniu objawów. Odnotowano przypadki obrzęku naczynioruchowego jelit u pacjentów leczonych inhibitorami ACE, w tym produktem leczniczym Tritace comb (patrz punkt 4.8). U tych pacjentów występował ból brzucha (z nudnościami i wymiotami lub bez). Objawy obrzęku naczynioruchowego jelit ustępowały po odstawieniu inhibitora ACE. Reakcje anafilaktyczne podczas odczulania Prawdopodobieństwo i nasilenie reakcji anafilaktycznych i rzekomoanafilaktycznych na jad owadów i inne alergeny zwiększa się pod wpływem zahamowania ACE. Należy rozważyć czasowe zaprzestanie stosowania produktu leczniczego Tritace comb przed odczulaniem. Ostra toksyczność na układ oddechowy Po przyjęciu hydrochlorotiazydu notowano bardzo rzadko poważne przypadki ostrej toksyczności na układ oddechowy, w tym zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS, ang. acute respiratory distress syndrome). Obrzęk płuc zwykle rozwija się w ciągu kilku minut do kilku godzin po przyjęciu hydrochlorotiazydu. Początkowo objawy obejmują duszność, gorączkę, osłabioną czynność płuc i niedociśnienie tętnicze. Jeśli podejrzewa się rozpoznanie ARDS, należy odstawić produkt leczniczy Tritace combi zastosować odpowiednie leczenie. Hydrochlorotiazydu nie należy podawać pacjentom, u których wcześniej po przyjęciu hydrochlorotiazydu wystąpił ARDS. Neutropenia i (lub) agranulocytoza Do rzadko obserwowanych zaburzeń należą neutropenia i (lub) agranulocytoza oraz małopłytkowość i niedokrwistość. Opisywano również wystąpienie zahamowania czynności szpiku kostnego . Należy kontrolować liczbę białych krwinek w celu wykrycia ewentualnej leukopenii. W początkowej fazie leczenia oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, ze współistniejącą kolagenozą (np. toczniem rumieniowatym lub twardziną) oraz u wszystkich leczonych innymi lekami mogącymi wywoływać zmiany w morfologii krwi zaleca się częstsze wykonywanie badań kontrolnych (patrz punkty 4.5 i 4.8). Nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką, ostra krótkowzroczność i jaskra z zamkniętym kątem przesączania Hydrochlorotiazyd, który jest sulfonamidem, może powodować idiosynkratyczną reakcję, powodując nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką z ograniczeniem pola widzenia , ostrą przemijającą krótkowzroczność i ostrą jaskrę z zamkniętym kątem przesączania. Do objawów należą nagłe pogorszenie ostrości widzenia lub ból oka występujące zazwyczaj w ciągu kilku godzin do kilku tygodni od rozpoczęcia stosowania lek u. Nieleczona ostra jaskra z zamkniętym kątem przesączania może prowadzić do trwałej utraty wzroku. W sytuacji wystąpienia powyżej opisanych objawów postępowaniem z wyboru jest możliwie jak najszybsze odstawienie hydrochlorotiazydu. Jeśli ciśnienie wewnątrzgałkowe pozostaje niekontrolowane mogą być wymagane natychmiastowe zabiegi medyczne lub chirurgiczne. Czynnikami ryzyka rozwoju ostrej jaskry z zamkniętym kątem przesączania może być uczulenie na sulfonamidy lub penicylinę w wywiadzie. Różnice e tniczne Obrzęk naczynioruchowy wywołany inhibitorami ACE występuje częściej w grupie pacjentów rasy czarnej niż w pozostałych grupach etnicznych. Tak jak pozostałe inhibitory ACE, ramipryl może być mniej skuteczny w obniżaniu ciśnienia tętniczego u pacjentów rasy czarnej niż w pozostałych grupach et nicznych, prawdopodobnie ze względu na większą częstość występowania nadciśnienia tętniczego z małą aktywnością reninową osocza w populacji osób rasy czarnej z nadciśnieniem tętniczym. Sportowcy Hydrochlorotiazyd może powodować dodatni wynik testu antydopingowego. Wpływ na metabolizm i układ endo krynny Leczenie tiazydowymi lekami moczopędnymi może zaburzać tolerancję glukozy. Pacjenci z cukrzycą mogą wymagać korygowania dawkowania insuliny lub doustnych leków hipoglikemizujących . Podczas terapii tiazydowymi lekami moczopędnymi może ujawnić się utajona klinicznie cukrzyca . Z leczeniem tiazydowymi lekami moczopędnymi wiąże się zwiększenie stężenia cholesterolu i triglicerydów. U niektórych pacjentów otrzymujących tiazydowe leki moczopędne może wystąpić hiperurykemia lub objawy dny moczanowej . Kaszel Opisywano występowanie kaszlu w trakcie stosowania inhibitorów ACE. Zazwyczaj kaszel ten jest nieproduktywny, uporczywy i ustępuje po zaprzestaniu leczenia. Kaszel wywołany inhibitorami ACE należy brać pod uwagę w procesie diagnostyki różnicowej kaszlu. Inne Odczyny uczuleniowe mogą występować u pacjentów z alergią lub astmą oskrzelową w wywiadzie, jak też u osób bez takiego obciążenia. Odnotowano możliwość zaostrzenia lub uczynnienie tocznia rumieniowatego układowego. Podwójna blokada układu renina -angiotensyna -aldosteron (RAA) Istnieją dowody, iż jednoczesne stosowanie inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE) , antagonistów receptora angiotensyny II ( AIIRA) lub aliskirenu zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz zaburzenia czynności nerek (w tym ostrej niewydolności nerek). W związku z tym nie zaleca się podwójnego blokowania układu RAA poprzez jednoczesne zastosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu (patrz punkty 4.5 i 5.1). Jeśli zastosowanie podwójnej blokady układu RAA jest absolutnie konieczne, powinno być prowadzone wyłącznie pod nadzorem specjalisty, a parametry życiowe pacjenta, takie jak: czynność nerek, stężenie elektrolitów oraz ciśnienie krwi należy często i dokładnie kontrolować . U pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy stosować jednocześnie inhibitorów ACE oraz antagonistów receptora angiotensyny II. Nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry W dwóch badaniach epidemiologicznych z wykorzystaniem danych z duńskiego krajowego rejestru nowotworów złośliwych stwierdzono zwiększenie ryzyka nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry (NMSC, ang. non-melanoma skin cancer) [raka podstawnokomórkowego (BCC, ang. basal cell carcinoma) i raka kolczystokomórkowego (SCC, ang. squamous cell carcinoma)] w warunkach zwiększającego się łącznego narażenia organizmu na hydrochlorotiazyd (HCTZ). W mechanizmie rozwoju NMCS mogą odgrywać rolę właściwości fotouczulające HCTZ. Pacjentów przyjmujących HCTZ należy poinformować o ryzyku NMSC i zalecić regularne sprawdzanie, czy na skórze nie pojawiły się nowe zmiany, i szybki kontakt z lekarzem w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek podejrzanych zmian skórnych. Pacjentom należy zalecić podejmowanie możliwych działań zapobiegawczych w celu minimalizacji ryzyka rozwoju nowotworów złośliwych skóry, jak ograniczanie narażania się na działanie światła słonecznego i promieniowania UV, a jeśli to niemożliwe - odpowiednią ochronę. Niepokojące zmiany skórne należy niezwłocznie badać z możliwością wykonania biopsji z oceną histologiczną. U osób, u których w przeszłości występowały NMSC, może być konieczne ponowne rozważenie stosowania HCTZ (patrz również punkt 4.8). Zawartość sodu Produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w każdej tabletce, to znaczy produkt uznaje się za „wolny od sodu”.

Dane z badania klinicznego wykazały, że podwójna blokada układu renina-angiotensyna -aldosteron (RAA) w wyniku jedn oczesnego zastosowania inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu jest związana z większą częstością występowania zdarzeń niepożądanych, takich jak: niedociśnienie, hiperkaliemia oraz zaburzenia czynności nerek (w tym ostra niewydolność nerek) w porównaniu z zastosowaniem leku z grupy antagonistów układu RAA w monoterapii (patrz punkty 4.3, 4.4 i 5.1). Przeciwwskazane skojarzenia Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i skojarzenia sakubitrylu z walsartanem jest przeciwwskazane , ponieważ zwiększa to ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego (patrz punkty 4.3 i 4.4). Nie należy rozpoczynać leczenia ramiprylem do 36 godzin po zastosowaniu ostatniej dawki sakubitrylu z walsartanem. Nie należy rozpoczynać leczenia sakubitrylem z walsartanem do 36 godzin po zastosowaniu ostatniej dawki produktu leczniczego Tritace comb. Pozaustrojowe zabiegi prowadzące do kontaktu krwi z ujemnie naładowanymi powierzchniami, takie jak hemodializa lub hemofiltracja, z zastosowaniem niektórych błon w ysoce przepuszczalnych (np. błony poliakrylonitrylowe) oraz afereza lipoprotein o małej gęstości (LDL) z użyciem siarczanu dekstranu ze względu na zwiększone ryzyko ciężkich reakcji anafilaktoidalnych (patrz punkt 4.3). Jeśli przeprowadzenie powyższych zabiegów jest konieczne, należy rozważyć zastosowanie innego typu błon dializacyjnych lub leków przeciwnadciśnieniowych z innej grupy. Środki ostrożności Sole potasu, heparyna, leki moczopędne oszczędzające potas i inne substancje czynne zwiększające stężenie potasu w osoczu (w tym antagoniści receptora angiotensyny II, trimetoprim, również występujący w produktach złożonych z sulfametoksazolem, takrolimus, cyklosporyna): może wystąpić hiperkaliemia, dlatego wymagane jest ścisłe kontrolowanie stężenia potasu w surowicy. Leki przeciwnadciśnieniowe (np. leki moczopędne) i inne substancje mogące obniżać ciśnienie krwi (np. azotany, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, leki znieczulające, ostre zatrucie alkoholem, baklofen, alfuzosyna, doksazosyna, prazosyna, tamsulosyna, terazosyna) : można przewidywać zwiększenie ryzyka niedociśnienia tętniczego (patrz punkt 4.2 , część dotycząca leków moczopędnych ). Sympatykomimetyki i inne substancje wazopresyjne (epinefryna), które mogą zmniejszać hipotensyjne działanie ramiprylu: należy kontrolować ciśnienie tętnicze. Ponadto, działanie sympatomimetyków wazopresyjnych może być osłabione przez hydrochlorotiazyd. Allopurynol, leki immunosupresyjne, kortykosteroidy, prokainamid, cytostatyki i inne substancje mogące wpływać na liczbę krwinek : zwiększają prawdopodobieństwo reakcji hematologicznych (patrz punkt 4.4). Sole litu: wydalanie litu może być zmniejszone przez inhibitory ACE, dlatego może wystąpić nasilone działanie toksyczne litu. Należy kontrolować stężenie litu. Równoczesne stosowanie tiazydowych leków moczopędnych może zwiększać ryzyko toksyczności litu i nasilać ryzyko już zwiększone z powodu stosowania inhibitorów ACE. Nie zaleca się więc jednoczesnego stosowania ramiprylu i hydrochlorotiazydu z litem. Leki przeciwcukrzycowe, w tym insulina: mogą występować objawy hipoglikemii. Hydrochlorotiazyd może osłabiać działanie leków przeciwcukrzycowych. Szczególnie dokładne monitorowanie glikemii zaleca się więc w początkowej fazie równoczesnego stosowania leków z obu grup. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) i kwas acetylosalicylowy: należy uwzględnić możliwość zmniejszenia przeciwnadciśnieniowego działania produktu leczniczego Tritace comb. Co więcej, jednoczesne leczenie inhibitorami ACE i NLPZ może zwiększać ryzyko pogorszenia czynności nerek i zwiększenia stężenia potasu we krwi. Doustne leki przeciwzakrzepowe: działanie leków przeciwzakrzepowych może być osłabione podczas równoczesnego stosowania hydrochlorotiazydu. Kortykosteroidy, ACTH, amfoterycyna B, karbeno ksolon, duże ilości preparatów z lukrecji , środki przeczyszczające (długotrwale stosowane) i inne leki zwiększające wydalanie potasu z moczem lub zmniejszające stężenie potasu w osoczu : zwiększenie ryzyka hipokaliemii. Preparaty naparstnicy , substancje czynne wydłużające odstęp QT i leki przeciwarytmiczne : ich działanie proarytmiczne może zwiększać się, a działanie przeciwarytmiczne – zmniejszać w wyniku zaburzeń elektrolitowych (np. hipokaliemia , hipomagnezemia). Metyldopa : możliwość wystąpienia hemolizy. Cholestyramina lub inne wymienniki jonowe podawane doustnie : zmniejszenie wchłaniania hydrochlorotiazydu. Leki moczopędne będące pochodnymi sulfonamidu należy przyjmować co najmniej godzinę przed takimi produktami leczniczymi lub 4 do 6 godzin po n ich. Leki typu kurary, działające rozkurczowo na mięśnie: możliwość nasilenia i przedłużenia działania rozkurczowego . Sole wapnia i leki zwiększające stężenie wapnia w osoczu: w przypadku równoczesnego stosowania hydrochlorotiazydu można się spodziewać zwiększenia stężenia wapnia w surowicy ; w związku z czym tacy pacjenci wymagają dokładnej kontroli stężenia wapnia. Karbamazepina: ryzyko hiponatremii na skutek sumującego się działania z hydrochlorotiazydem. Radiologiczne środki cieniujące zawierające jod: w przypadku odwodnienia wywołanego przez lek moczopędny , w tym hydrochlorotiazyd , zwiększa się ryzyko ostrych zaburzeń czynn ości nerek , zwłaszcza, gdy podaje się duże dawki takich środków . Penicylina: hydrochlorotiazyd wydalany jest w kanaliku dystalnym i zmniejsza wydalanie penicyliny. Chinina: hydrochlorotiazyd zmniejsza wydalanie ch ininy. Heparyna : możliwy wzrost stężenia potasu w surowicy . Inhibitory kinazy mTOR lub wildagliptyna: U pacjentów jednocześnie przyjmujących leki , takie jak: inhibitory kinazy mTOR (np.: temsyrolimus, ewerolimus, s yrolimus) lub wildagliptyna występuje zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Należy zachować ostrożność podczas rozpoczynania leczenia (patrz punkt 4.4) . Inhibitory neprylizyny (NEP) : W przypadku jednocz esnego stosowania inhibitorów ACE oraz inhibitorów obojętnej endopeptydazy (ang. neutral endopeptidase , NEP), takich jak racekadotryl, zgłaszano zwiększenie ryzyka obrzęku naczynioruchowego (patrz punkt 4.4) . Sakubitryl w skojarzeniu z walsartanem: Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i skojarzenia sakubitrylu z walsartanem jest przeciwwskazane, ponieważ zwiększa to ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego.

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa Profil bezpieczeństwa skojarzenia ramipryl + hydrochlorotiazyd obejmuje działania niepożądane występujące w związku z niedociśnieniem tętniczym i (lub) hipowolemią na skutek zwiększonej diurezy. Substancja czynna ramipryl może wywoływać uporczywy suchy kaszel, podczas gdy substancja czynna hydrochlorotiazyd może prowadzić do pogorszenia metabolizmu glukozy, lipidów i kwasu moczowego. Te dwie substancje czynne wywierają odwrotny wpływ na stężenie potasu w osoczu. Ciężkimi działaniami niepożądanymi są m.in. obrzęk naczynioruchowy lub reakcja anafilaktyczna, zaburzenia czynności nerek lub wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie odczyny skórne oraz neutropenia i (lub) agranulocytoza. Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych Częstość występowania działań niepożądanych została określona zgodnie z następującą konwencją: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (<1/10 000); częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych). W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania objawy niepożądane są wymienione zgodnie ze zmniejszającą się ciężkością. 10 Częstość nieznana: nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry* (rak podstawnokomórkowy i rak kolczystokomórkowy skóry) *nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry: na podstawie danych dostępnych z badań epidemiologicznych stwierdzono związek między łączną dawką HCTZ a występowaniem NMSC (patrz również punkty 4.4 i 5.1). Niezbyt często: zmniejszenie liczby leukocytów, zmniejszenie liczby erytrocytów, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość Częstość nieznana: niewydolność szpiku kostnego, neutropenia, w tym agranulocytoza, pancytopenia, eozynofilia zagęszczenie krwi na skutek odwodnienia Częstość nieznana: reakcja anafilaktyczna lub rzekomoanafilaktyczne spowodowane przez ramipryl, albo reakcja anafilaktyczna na hydrochlorotiazyd, wzrost miana przeciwciał przeciwjądrowych Częstość nieznana: zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) Często: niedostateczna kontrola cukrzycy, zmniejszenie tolerancji glukozy, zwiększenie stężenia glukozy, zwiększenie stężenia kwasu moczowego we krwi, nasilenie dny moczanowej, zwiększenie stężenia cholesterolu i (lub) triglicerydów we krwi Niezbyt często: anoreksja, zmniejszenie apetytu hipokaliemia, pragnienie spowodowane przez hydrochlorotiazyd Bardzo rzadko: zwiększenie stężenia potasu we krwi spowodowane przez ramipryl Częstość nieznana: zmniejszenie stężenia sodu we krwi glikozuria, zasadowica metaboliczna, hipochloremia, hipomagnezemia, hiperkalcemia, odwodnienie spowodowane przez hydrochlorotiazyd 11 Często: spowodowane przez hydrochlorotiazyd Niezbyt często: obniżony nastrój, apatia, lęk, nerwowość, zaburzenia snu, w tym senność Częstość nieznana: splątanie, niepokój, zaburzenia uwagi Często: ból głowy, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego Niezbyt często: zawroty głowy pochodzenia obwodowego, parestezje, drżenie, zaburzenia równowagi, uczucie pieczenia, zaburzenia smaku, brak czucia smaku Częstość nieznana: niedokrwienie mózgu, w tym udar niedokrwienny i przemijający napad niedokrwienny (ang. Transient Ischaemic Attack, TIA), zaburzenia sprawności psychoruchowej, omamy węchowe Niezbyt często: zaburzenia widzenia, w tym niewyraźne widzenie, zapalenie spojówek Częstość nieznana: widzenie w kolorze żółtym, zmniejszenie wytwarzania łez powodowane przez hydrochlorotiazyd, nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką, ostra jaskra wtórna z zamkniętym kątem przesączania i (lub) ostra krótkowzroczność powodowana przez hydrochlorotiazyd Niezbyt często: szumy uszne Częstość nieznana: zaburzenia słuchu Niezbyt często: niedokrwienie mięśnia serca, w tym dławica piersiowa, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, kołatanie serca, obrzęki obwodowe Częstość nieznana: zawał mięśnia sercowego Niezbyt często: Niedociśnienie tętnicze, hipotonia ortostatyczna, omdlenia, nagłe zaczerwienienie twarzy Częstość nieznana: zakrzepica na skutek ciężkiego odwodnienia, zwężenie naczyń krwionośnych, hipoperfuzja tkanek, objaw Raynauda, zapalenie naczyń krwionośnych 12 Często: kaszel nieproduktywny z łaskotaniem w gardle, zapalenie oskrzeli Niezbyt często: zapalenie zatok przynosowych, duszność, niedrożność nosa z powodu przekrwienia błony śluzowej Bardzo rzadko: zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) (patrz punkt 4.4) Częstość nieznana: skurcz oskrzeli, w tym zaostrzenie astmy alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, niekardiogenny obrzęk płuc spowodowany przez hydrochlorotiazyd Niezbyt często: zapalenie żołądka i jelit, zaburzenia trawienia, dyskomfort w jamie brzusznej, dyspepsja, nieżyt żołądka, nudności, zaparcie zapalenie dziąseł spowodowane przez hydrochlorotiazyd Bardzo rzadko: wymioty, aftowe zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, biegunka, bóle w nadbrzuszu, suchość w jamie ustnej Częstość nieznana: zapalenie trzustki (odnotowano wyjątkowo rzadkie przypadki zgonu pacjentów leczonych inhibitorami ACE), wzrost aktywności enzymów trzustkowych, obrzęk naczynioruchowy jelita cienkiego zapalenie ślinianek spowodowane przez hydrochlorotiazyd Niezbyt często: cholestatyczne lub cytolityczne zapalenie wątroby (zgon należy do rzadkich wyjątków), wzrost aktywności enzymów wątrobowych i (lub) zwiększenie stężenia bilirubiny sprzężonej kamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego spowodowane przez hydrochlorotiazyd Częstość nieznana: ostra niewydolność wątroby, żółtaczka cholestatyczna, uszkodzenie hepatocytów Niezbyt często: obrzęk naczynioruchowy: niedrożność dróg oddechowych w wyniku obrzęku naczynioruchowego może w wyjątkowych przypadkach doprowadzić do zgonu; zapalenie skóry podobne do łuszczycy, nadmierna potliwość, wysypka, w szczególności plamisto-grudkowa, świąd, łysienie Częstość nieznana: toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa–Johnsona, rumień wielopostaciowy, pęcherzyca, zaostrzenie łuszczycy, złuszczające zapalenie skóry, nadwrażliwość na światło słoneczne, oddzielenie się płytki paznokciowej od łożyska, pęcherzykowata lub liszajowata osutka skórna lub wykwity na błonach śluzowych, pokrzywka toczeń rumieniowaty układowy (SLE) spowodowany przez hydrochlorotiazyd 13 Niezbyt często: bóle mięśni Częstość nieznana: bóle stawów, skurcze mięśni osłabienie mięśniowe, sztywność mięśniowoszkieletowa, tężyczka spowodowana przez hydrochlorotiazyd Niezbyt często: zaburzenia czynności nerek, w tym ostra niewydolność nerek, zwiększenie diurezy, zwiększenie stężenia mocznika i (lub) kreatyniny we krwi Częstość nieznana: nasilenie wcześniej występującego białkomoczu śródmiąższowe zapalenie nerek spowodowane przez hydrochlorotiazyd Niezbyt często: przemijająca impotencja erekcyjna Częstość nieznana: obniżenie libido, ginekomastia Często: zmęczenie, astenia Niezbyt często: ból w klatce piersiowej, gorączka Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Al. Jerozolimskie 181 C 02 - 222 Warszawa Tel.: + 48 22 49 21 301 Faks: + 48 22 49 21 309 Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego w Polsce.