Toralis

Kiedy nie przyjmować Toralis: - jeśli pacjent ma uczulenie na lizynopryl, torasemid, pochodne sulfonylomocznika lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6), - jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, - jeśli u pacjenta wystąpiły kiedykolwiek reakcje alergiczne z takimi objawami, jak obrzęk twarzy, warg, języka, gardła, nóg i rąk, trudności w połykaniu lub oddychaniu (obrzęk naczynioruchowy) podczas leczenia lekiem z tej samej grupy, do której należy lizynopryl, - jeśli u pacjenta występuje dziedziczny obrzęk naczynioruchowy lub obrzęk naczynioruchowy wystąpił z jakiejkolwiek przyczyny, - jeśli pacjent ma cukrzycę lub zaburzenia czynności nerek i jest leczony aliskirenem, - jeśli pacjent ma ciężkie zaburzenia czynności nerek i nie może oddawać moczu, - jeśli pacjent ma ciężkie zaburzenia czynności wątroby, - jeśli pacjent ma bardzo niskie ciśnienie tętnicze (niedociśnienie), - jeśli pacjent ma małą objętość krwi krążącej, - jeśli pacjent ma małe stężenie sodu lub potasu we krwi, - jeśli pacjent ma znaczące trudności w oddawaniu moczu, np. spowodowane rozrostem gruczołu krokowego, - jeśli pacjent przyjął lub obecnie stosuje sakubitryl z walsartanem, lek stosowany w leczeniu pewnego rodzaju długotrwałej (przewlekłej) niewydolności serca u dorosłych, ponieważ zwiększa się ryzyko obrzęku naczynioruchowego (szybkiego obrzęku tkanek znajdujących się pod skórą w miejscach takich, jak gardło). Ostrzeżenia i środki ostrożności Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Toralis należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą: - jeśli pacjent ma niskie ciśnienie tętnicze (mogą wystąpić takie objawy, jak zawroty głowy lub uczucie „pustki” w głowie, szczególnie podczas szybkiego wstawania - w takim przypadku należy położyć się na plecach z uniesionymi nogami); występowanie przemijającego niedociśnienia nie stanowi przeciwwskazania do dalszego stosowania tego leku, - jeśli pacjent jest odwodniony z powodu leczenia lekami moczopędnymi, dializoterapii, stosowania diety z małą zawartością sodu lub nasilonych, przedłużających się wymiotów lub biegunki, - jeśli pacjent ma chorobę wieńcową, chorobę naczyń mózgowych, zwężenie zastawki aorty, znacznie pogrubiony mięsień sercowy lub zaburzenia rytmu serca, - jeśli pacjent ma zaburzenia nerek, w tym wywołane przez leki, jednostronne lub obustronne zwężenie naczyń krwionośnych w nerkach lub wymaga hemodializoterapii, - jeśli u pacjenta występuje żółtaczka, - jeśli pacjent ma kolagenozę naczyń, - jeśli u pacjenta kiedykolwiek wystąpił obrzęk naczynioruchowy, - jeśli pacjent ma wysoką temperaturę, ból gardła lub powiększone węzły chłonne (mogą to być objawy zakażenia na skutek zmniejszenia liczby krwinek białych), - jeśli u pacjenta stosowane jest leczenie odczulające z powodu alergii (np. na jad pszczół lub os) lub wykonywany jest zabieg nazywany aferezą LDL (usunięcie cholesterolu z krwi) - lekarz może przerwać leczenie lekiem Toralis, aby zapobiec wystąpieniu możliwej reakcji alergicznej, - jeśli pacjent ma nieprawidłowe stężenie potasu, sodu, kwasu moczowego, kreatyniny, glukozy, cholesterolu lub triglicerydów albo nieprawidłową liczbę krwinek, - jeśli pacjent ma cukrzycę lub dnę moczanową, - jeśli pacjent ma suchy, uporczywy kaszel, nasilający się w nocy (może być spowodowany przez lizynopryl), - jeśli pacjent przyjmuje którykolwiek z następujących leków: aliskiren, antagonistę receptora angiotensyny II (zwłaszcza, jeśli pacjent ma zaburzenia czynności nerek związane z cukrzycą), leki uzupełniające potas, leki moczopędne oszczędzające potas, zamienniki soli kuchennej zawierające potas, lit, antybiotyk z grupy aminoglikozydów lub cefalosporyn, - jeśli planowany jest zabieg chirurgiczny (w tym zabieg stomatologiczny) – użyte środki znieczulające mogą powodować nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego, - jeśli pacjent przyjmuje którykolwiek z następujących leków, ryzyko obrzęku naczynioruchowego może się zwiększyć: • racekadotryl, lek stosowany w leczeniu biegunki; • leki stosowane w zapobieganiu odrzucenia przeszczepionego narządu oraz w leczeniu raka (np. temsyrolimus, syrolimus, ewerolimus); • wildagliptyna, lek stosowany w leczeniu cukrzycy. - jeśli pacjentka jest w ciąży, podejrzewa lub planuje ciążę. U pacjentów rasy czarnej częściej może występować obrzęk naczynioruchowy; ponadto, lizynopryl może być mniej skuteczny w obniżaniu ciśnienia tętniczego. Lekarz może zalecić regularną kontrolę czynności nerek, ciśnienia tętniczego, stężenia elektrolitów (np. potasu, sodu) we krwi, morfologii krwi oraz stężenia glukozy i lipidów we krwi. Stosowanie torasemidu może powodować dodatnie wyniki testów antydopingowych. Dzieci i młodzież Nie zaleca się stosowania leku Toralis u dzieci i młodzieży. Lek Toralis a inne leki Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje przyjmować. Lekarz może zalecić zmianę dawki i (lub) zastosować inne środki ostrożności. W niektórych przypadkach może być konieczne odstawienie jednego z leków. Szczególnie odnosi się to do następujących leków: aliskirenu, antagonistów receptora angiotensyny II, leków uzupełniających potas, leków moczopędnych oszczędzających potas, zamienników soli kuchennej zawierających potas, a także innych leków, które mogą zwiększać stężenie potasu we krwi (takich jak heparyna i kotrimoksazol, będący skojarzeniem trimetoprimu i sulfametoksazolu), litu, antybiotyków z grupy aminoglikozydów lub cefalosporyn. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania: - leków moczopędnych (tiazydów), leków obniżających ciśnienie tętnicze lub stosowanych z powodu bólu w klatce piersiowej (np. glicerolu triazotan), leków stosowanych w ciężkich chorobach psychicznych, morfiny lub środków znieczulających, ponieważ może wystąpić niedociśnienie tętnicze, - niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), ponieważ mogą osłabiać działanie lizynoprylu i torasemidu; ich jednoczesne stosowanie może prowadzić do pogorszenia czynności nerek oraz zwiększenia stężenia potasu we krwi, a w przypadku stosowania dużych dawek salicylanów, torasemid może nasilać ich działanie toksyczne na ośrodkowy układ nerwowy, - kwasu acetylosalicylowego w dawce większej niż 3 g na dobę, - soli złota we wstrzyknięciach, ponieważ mogą powodować nagłe zaczerwienienie (zwłaszcza twarzy), nudności, wymioty i nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego, - sympatykomimetyków, takich jak pseudoefedryna, adrenalina, ponieważ mogą osłabiać działanie lizynoprylu; torasemid może zmniejszać zwężenie naczyń krwionośnych wywołane przez te leki, - leków cytotoksycznych (np. metotreksatu) lub kortykosteroidów podawanych ogólnoustrojowo, ponieważ może wystąpić zmniejszenie liczby krwinek białych (leukocytów), - kortykosteroidów i środków przeczyszczających, ponieważ torasemid może nasilić utratę potasu wywołaną przez te leki, - doustnych leków przeciwcukrzycowych (np. metforminy) lub insuliny, ponieważ lizynopryl może powodować dalsze obniżenie stężenia cukru we krwi, zwłaszcza w pierwszych tygodniach jego stosowania oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek; torasemid może osłabiać działanie tych leków, - glikozydów nasercowych, - probenecydu, ponieważ może osłabiać działanie torasemidu, - aminoglikozydów lub preparatów cisplatyny, ponieważ torasemid, zwłaszcza w dużych dawkach, może nasilać uszkodzenie słuchu i zaburzenia czynności nerek, powodowane przez te leki, - cefalosporyn, ponieważ torasemid może nasilać ich toksyczne działanie na nerki, - teofiliny lub leków zwiotczających mięśnie, zawierających kurarę, ponieważ torasemid może nasilać działanie tych leków, - kolestyraminy, ponieważ może zmniejszać wchłanianie i tym samym działanie torasemidu, - tkankowych aktywatorów plazminogenu (leki stosowane w celu rozpuszczenia zakrzepów, zwykle podawane w szpitalu), ponieważ mogą zwiększać ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego, - leków najczęściej stosowanych w celu uniknięcia odrzucenia przeszczepionego narządu (syrolimus, ewerolimus i inne leki należące do grupy inhibitorów mTOR) - patrz „Ostrzeżenia i środki ostrożności”, - suplementów potasu (w tym substytutów soli), leków moczopędnych oszczędzających potas i innych leków zwiększających stężenie potasu we krwi (np. trimetoprym i ko-trimoksazol, stosowanych w zakażeniach wywołanych przez bakterie; cyklosporyny, leku immunosupresyjnego stosowanego w zapobieganiu odrzucenia przeszczepionego narządu oraz heparyny, leku stosowanego w celu rozrzedzenia krwi, aby zapobiec zakrzepom). Toralis z jedzeniem, piciem i alkoholem Lek Toralis można przyjmować podczas posiłku lub niezależnie od posiłków. Nadmierne spożycie sodu może osłabiać działanie leku. W razie wątpliwości odnośnie ilości alkoholu, dozwolonej podczas przyjmowania leku Toralis, należy omówić to z lekarzem, ponieważ leki obniżające ciśnienie tętnicze i alkohol mogą wzajemnie nasilać swoje działanie. Ciąża i karmienie piersią Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku. Lekarz zazwyczaj zaleci przerwanie stosowania leku Toralis przed planowaną ciążą lub natychmiast po potwierdzeniu ciąży i zaleci przyjmowanie innego leku zamiast leku Toralis. Kobiety w wieku rozrodczym nieplanujące zajścia w ciążę powinny stosować skuteczną metodę antykoncepcji. Należy poinformować lekarza o karmieniu piersią lub zamiarze karmienia piersią. Nie należy stosować leku Toralis podczas karmienia piersią. Lekarz zaleci stosowanie innego leku, jeśli pacjentka chce karmić piersią. Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn Ten lek może sporadycznie powodować zawroty głowy, niewyraźne widzenie, a nawet omdlenie, szczególnie na początku leczenia, podczas zmiany dawki lub w połączeniu z alkoholem. Nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn do momentu poznania indywidualnej reakcji na Toralis.

Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Lek Toralis zawiera dwie substancje czynne - lizynopryl i torasemid, które pacjent przyjmował wcześniej w postaci oddzielnych tabletek. Mogą wystąpić działania niepożądane związane z każdą substancją czynną. Lekarz może zalecać okresowo badania krwi i (lub) moczu w celu sprawdzenia, czy stosowanie leku Toralis nie wywołało pewnych działań niepożądanych. Działania niepożądane zgłaszane dla lizynoprylu i torasemidu zostały wymienione poniżej i mogą wystąpić w czasie stosowania leku Toralis. Wymienione poniżej działania niepożądane mogą mieć ciężki przebieg, dlatego, jeśli wystąpią, należy natychmiast skonsultować się z lekarzem: Często (mogą wystąpić u mniej niż 1 na 10 pacjentów): zawroty głowy (mogą być spowodowane zbyt niskim ciśnieniem tętniczym), nasilenie zasadowicy metabolicznej (objawy to: apatia, splątanie, zaburzenia rytmu serca, napady drgawkowe, trudności w oddychaniu), zmniejszenie objętości krwi krążącej (objawy to: zawroty głowy, nadmierne pragnienie, znaczna suchość błony śluzowej jamy ustnej, zmniejszenie ilości wydalanego moczu, ciemne zabarwienie moczu lub zaparcie). Niezbyt często (mogą wystąpić u mniej niż 1 na 100 pacjentów): ból w klatce piersiowej, niezdolność do oddawania moczu u pacjentów z zaburzeniami oddawania moczu, zaburzenia krążenia krwi w palcach rąk i stóp wraz ze zmianą ich koloru i bolesnością (objaw Raynauda). Rzadko (mogą wystąpić u mniej niż 1 na 1 000 pacjentów): nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego, omdlenie, obrzęk naczynioruchowy, pęcherzyca, znaczne zmniejszenie ilości wydalanego moczu, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (objawy to: osłabienie, kurcze mięśni, bóle głowy, ciemne zabarwienie moczu lub zmiany w objętości moczu, zmniejszenie apetytu, nadmierne pragnienie, biegunka lub zaparcie, nudności lub wymioty, obniżenie nastroju, splątanie, osłupienie lub śpiączka). Bardzo rzadko (mogą wystąpić u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów): ciężkie reakcje skórne (toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, chłoniak rzekomy skóry), zespół objawów (kilka lub wszystkie z następujących objawów: gorączka, ból mięśni i stawów, zapalenie stawów, wysypka, zmiany skórne, także po narażeniu na światło), zawał serca lub udar mózgu, zapalenie trzustki (objawy to: silny ból w nadbrzuszu, promieniujący do pleców, z bardzo złym samopoczuciem), ostry ból brzucha ze skurczami, nudnościami i wymiotami (objawy obrzęku naczynioruchowego jelit), zaburzenia czynności wątroby, skurcz oskrzeli, zaburzenia czynności szpiku kostnego, bardzo mała liczba krwinek czerwonych (objawy to: bladość skóry, zawroty głowy, uczucie zmęczenia, duszność, przyspieszenie czynności serca, zażółcenie skóry i oczu, ciemne zabarwienie moczu), bardzo mała liczba płytek krwi (objawy to: łatwe tworzenie się siniaków, spontaniczne krwawienie, małe czerwone plamki na skórze), bardzo mała liczba krwinek białych (objawy to: osłabienie, gorączka, częste zakażenia). Inne możliwe działania niepożądane leku Toralis: Często (mogą wystąpić u mniej niż 1 na 10 pacjentów): ból głowy, uczucie zmęczenia, osłabienie, kaszel, biegunka, ból żołądka, nudności, wymioty, zaparcie, zmniejszenie apetytu, kurcze mięśni, małe stężenie potasu we krwi (na skutek działania torasemidu), małe stężenie sodu we krwi, zwiększenie stężenia kwasu moczowego, glukozy, triglicerydów i cholesterolu we krwi lub zwiększenie aktywności niektórych enzymów wątrobowych we krwi. Niezbyt często (mogą wystąpić u mniej niż 1 na 100 pacjentów): duże stężenie potasu we krwi (na skutek działania lizynoprylu), uczucie wirowania, przyspieszona lub nieregularna czynność serca, omamy, uczucie mrowienia, katar, suchość błony śluzowej jamy ustnej, impotencja, zwiększenie stężenia mocznika lub kreatyniny we krwi. Rzadko (mogą wystąpić u mniej niż 1 na 1000 pacjentów): zakażenie dróg moczowych; duże stężenie mocznika we krwi; nieprawidłowe wyniki badań krwi (zmniejszenie stężenia hemoglobiny lub wartości hematokrytu); małe stężenie cukru we krwi u pacjentów z cukrzycą leczonych doustnymi lekami lub insuliną, zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi, zmiany nastroju, splątanie, zmniejszenie popędu płciowego, depresja, bezsenność, nadmierna senność, utrata apetytu, zaburzenia smaku, niestrawność, wzdęcie, zaburzenia węchu, niewyraźne widzenie, zaczerwienienie skóry, wysypka, pokrzywka, świąd, nadmierne pocenie, utrata włosów, nadwrażliwość na światło, łuszczyca, duszność, nacieki w płucach, zapalenie krtani, zapalenie oskrzeli, niedrożność nosa, ból gardła, ból pleców, ból stawów, ból barku, dna moczanowa, powiększenie piersi u mężczyzn. Bardzo rzadko (mogą wystąpić u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów): zmniejszenie lub brak wydalania moczu, dzwonienie w uszach, utrata słuchu, zapalenie zatok, zakażenie lub zapalenie płuc z powodu uczulenia, powiększenie węzłów chłonnych, choroba autoimmunologiczna; zmniejszenie liczby płytek krwi, krwinek czerwonych lub krwinek białych (leukocytów). Lizynopryl zwiększa stężenie potasu we krwi, a zatem może zmniejszać utratę potasu wywołaną przez torasemid. Zgłaszanie działań niepożądanych Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C 02-222 Warszawa Tel.: + 48 22 49 21 301 Faks: + 48 22 49 21 309 Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu. Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku.

Nadwrażliwość na lizynopryl, torasemid, pochodne sulfonylomocznika lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Ciąża i karmienie piersią. Dotyczące lizynoprylu: - Obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie związany z wcześniejszym leczeniem inhibitorem ACE. - Dziedziczny (idiopatyczny) obrzęk naczynioruchowy. - Jednoczesne stosowanie z produktami zawierającymi aliskirenu pacjentów z cukrzycą lub umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami czynności nerek (współczynnik przesączania kłębuszkowego, GFR <60 ml/min/1,73 m²) (patrz punkty 4.4 i 4.5). - Jednoczesne stosowanie z sakubitrylem z walsartanem. Nie rozpoczynać leczenia lizynoprylem wcześniej niż po upływie 36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki sakubitrylu z walsartanem (patrz także punkt 4.4 i 4.5). - Drugi i trzeci trymestr ciąży (patrz punkty 4.4 i 4.6). Dotyczące torasemidu: - Niewydolność nerek z bezmoczem. - Śpiączka wątrobowa i stan przedśpiączkowy. - Niedociśnienie tętnicze. - Hipowolemia. - Hiponatremia. - Hipokaliemia. - Ciężkie zaburzenia oddawania moczu (np. z powodu przerostu gruczołu krokowego).

Dotyczące lizynoprylu: Objawowe niedociśnienie tętnicze U pacjentów z kontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, którzy przyjmują lizynopryl, rzadko obserwuje się objawowe niedociśnienie tętnicze. Prawdopodobieństwo wystąpienia niedociśnienia tętniczego jest większe u pacjentów ze zmniejszoną objętością krwi krążącej, np. w wyniku leczenia moczopędnego, diety z ograniczeniem sodu, dializoterapii, biegunki lub wymiotów (patrz punkt 4.5 i 4.8). Objawowe niedociśnienie tętnicze obserwowano u pacjentów z niewydolnością serca, z lub bez niewydolności nerek. Objawowe niedociśnienie tętnicze przeważnie było obserwowane u pacjentów z bardziej nasiloną niewydolnością serca, co wynika z zastosowania dużych dawek diuretyków, obecności hiponatremii lub zaburzeń czynności nerek. W takich przypadkach, po każdej modyfikacji dawki lizynoprylu i (lub) diuretyku, należy często kontrolować wartości ciśnienia tętniczego. Podobne środki ostrożności należy zachować u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub zaburzeniami naczyniowo-mózgowymi, u których nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego może spowodować zawał mięśnia sercowego lub incydent naczyniowo-mózgowy. W razie wystąpienia niedociśnienia tętniczego, pacjenta należy ułożyć w pozycji leżącej na plecach i w razie potrzeby podać 0,9% roztwór NaCl we wlewie dożylnym. Wystąpienie przemijającego niedociśnienia tętniczego, które zostało wyrównane po uzupełnieniu objętości wewnątrznaczyniowej nie wymaga odstawienia produktu leczniczego. U niektórych pacjentów z zastoinową niewydolnością serca, u których występuje prawidłowe lub niskie ciśnienie tętnicze, po zastosowaniu lizynoprylu może nastąpić dalsze obniżenie ciśnienia tętniczego. To działanie jest spodziewane i zwykle nie stanowi powodu do odstawienia produktu leczniczego. Jeśli niedociśnienie stanie się objawowe, konieczne może być zmniejszenie dawki lub odstawienie lizynoprylu. Zwężenie zastawki aorty i (lub) kardiomiopatia przerostowa Inhibitory ACE, podobnie jak inne leki rozszerzające naczynia krwionośne, należy stosować ostrożnie u pacjentów ze zwężeniem drogi odpływu krwi z lewej komory serca. Zaburzenia czynności nerek U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i ciężką niewydolnością serca, zahamowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron może prowadzić do zaostrzenia tych zaburzeń. W takich przypadkach obserwowano zmniejszenie diurezy i zwiększenie stężenia kreatyniny w osoczu krwi, odwracalne po odstawieniu lizynoprylu. Zgłaszano również występowanie ostrej niewydolności nerek, zazwyczaj odwracalnej. U niektórych pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub ze zwężeniem tętnicy jedynej czynnej nerki, leczonych inhibitorami enzymu konwertującego angiotensynę, obserwowano zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy, zazwyczaj odwracalne po przerwaniu leczenia. Zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy jest typowe u pacjentów z występującymi wcześniej zaburzeniami czynności nerek. U niektórych pacjentów z nadciśnieniem tętniczym pierwotnym występowało zwykle niewielkie i przemijające zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy, odwracalne bez leczenia po odstawieniu lizynoprylu. Opisane zaburzenia występowały częściej, jeśli lizynopryl był podawany jednocześnie z diuretykiem lub u pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami czynności nerek. Może być konieczne zmniejszenie dawki i (lub) odstawienie leku moczopędnego i (lub) lizynoprylu. Neutropenia/Agranulocytoza U pacjentów leczonych inhibitorami ACE obserwowano przypadki neutropenii lub agranulocytozy, które były bardziej prawdopodobne u pacjentów z towarzyszącymi zaburzeniami czynności nerek lub kolagenozą. Neutropenia i agranulocytoza ustępują po zaprzestaniu stosowania inhibitora ACE. Gorączka, ból gardła lub powiększenie węzłów chłonnych u pacjentów leczonych lizynoprylem mogą być spowodowane przez leukopenię. Zaleca się okresowe kontrolowanie morfologii krwi. Nadwrażliwość/Obrzęk naczynioruchowy U pacjentów leczonych inhibitorami enzymu konwertującego angiotensynę, w tym lizynoprylem, rzadko opisywano przypadki obrzęku naczynioruchowego twarzy, kończyn, warg, języka, głośni i (lub) krtani. Takie działanie może wstąpić w każdym momencie leczenia. W takim przypadku należy natychmiast odstawić lizynopryl i zastosować odpowiednie leczenie w warunkach szpitalnych, aż do całkowitego ustąpienia objawów, ale nie krócej niż przez 12-24 godziny. Nawet w przypadkach, gdy obrzęk ogranicza się tylko do języka, bez zaburzeń oddychania, pacjenci mogą wymagać przedłużonej obserwacji, ponieważ zastosowanie leków przeciwhistaminowych i kortykosteroidów może okazać się niewystarczające. Opisywano bardzo rzadkie przypadki zgonów z powodu obrzęku naczynioruchowego krtani lub języka. U pacjentów z obrzękiem języka, głośni lub krtani istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia niedrożności dróg oddechowych, szczególnie u pacjentów z zabiegiem chirurgicznym w obrębie dróg oddechowych w wywiadzie. W takich przypadkach należy natychmiast wdrożyć odpowiednie postępowanie ratunkowe, obejmujące podskórne podanie 0,3 do 0,5 ml adrenaliny (epinefryny) w stężeniu 1:1000 w celu utrzymania drożności dróg oddechowych. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i sakubitrylu z walsartanem jest przeciwwskazane z powodu zwiększonego ryzyka obrzęku naczynioruchowego. Nie rozpoczynać leczenia sakubitrylem z walsartanem wcześniej niż po upływie 36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki lizynoprylu. Nie rozpoczynać leczenia lizynoprylem wcześniej niż po upływie 36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki sakubitrylu z walsartanem (patrz punkt 4.3 i 4.5). Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i racekadotrylu, inhibitorów mTOR (np. syrolimusu, ewerolimusu, temsyrolimusu) lub wildagliptyny może prowadzić do zwiększenia ryzyka obrzęku naczynioruchowego (np. obrzęku dróg oddechowych lub języka, z zaburzeniami oddychania lub bez) (patrz punkt 4.5). Jeśli pacjent już przyjmuje jakiś inhibitor ACE, należy zachować ostrożność rozpoczynając leczenie racekadotrylem, inhibitorami mTOR (np. syrolimusem, ewerolimusem, temsyrolimusem) lub wildagliptyną. U pacjentów z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, który wystąpił niezależnie od leczenia inhibitorami ACE, może występować zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego podczas leczenia inhibitorami ACE (patrz punkt 4.3). Reakcje rzekomoanafilaktyczne u pacjentów poddawanych hemodializoterapii U pacjentów poddawanych dializoterapii z zastosowaniem błon dializacyjnych o dużej przepuszczalności (np. AN69) i jednocześnie leczonych inhibitorem ACE zgłaszano występowanie reakcji rzekomoanafilaktycznych. U tych pacjentów należy rozważyć stosowanie błon dializacyjnych innego typu lub leków przeciwnadciśnieniowych z innej grupy. Reakcje rzekomoanafilaktyczne podczas aferezy lipoprotein o małej gęstości (LDL) W rzadkich przypadkach u pacjentów leczonych inhibitorami ACE obserwowano zagrażające życiu reakcje rzekomoanafilaktyczne podczas aferezy LDL z użyciem siarczanu dekstranu. Reakcji tych nie obserwowano w przypadku czasowego przerwania leczenia inhibitorem ACE przed każdą procedurą. Reakcje rzekomoanafilaktyczne podczas odczulania na jad owadów błonkoskrzydłych U pacjentów leczonych inhibitorami ACE podczas odczulania na jad owadów błonkoskrzydłych rzadko obserwowano zagrażające życiu reakcje rzekomoanafilaktyczne. Opisano kilka przypadków, w których reakcji takich uniknięto czasowo przerywając leczenie inhibitorami ACE, ale pojawiały się ponownie w przypadku nieumyślnego powtórnego podania inhibitora ACE. Żółtaczka cholestatyczna, piorunujące zapalenie wątroby Bardzo rzadko przyjmowanie inhibitorów ACE było związane z zespołem rozpoczynającym się wystąpieniem żółtaczki cholestatycznej i postępującym do zagrażającego życiu piorunującego zapalenia wątroby. Mechanizm tego zjawiska nie jest znany. U pacjentów, u których rozwinie się żółtaczka lub wystąpi znaczne zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, należy odstawić lizynopryl i kontrolować czynności wątroby do momentu ustąpienia objawów. Stężenie potasu w surowicy Inhibitory ACE mogą powodować hiperkaliemię, ponieważ hamują uwalnianie aldosteronu. Działanie to jest zazwyczaj nieistotne u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. Jednak u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i (lub) u pacjentów przyjmujących suplementy potasu (w tym substytuty soli), leki moczopędne oszczędzające potas, trimetoprym lub ko-trimoksazol (znany także jako trimetoprim z sulfametoksazolem), a zwłaszcza leczonych antagonistami aldosteronu lub blokerami receptora angiotensyny, może wystąpić hiperkaliemia. Leki moczopędne oszczędzające potas i blokery receptora angiotensyny należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów otrzymujących inhibitory ACE oraz należy kontrolować stężenie potasu w surowicy i czynność nerek (patrz punkt 4.5). Hipoglikemia Pacjentów z cukrzycą leczonych doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi lub insuliną należy poinformować o konieczności monitorowania stężenia glukozy we krwi w celu wykrycia hipoglikemii, zwłaszcza podczas pierwszego miesiąca leczenia inhibitorem ACE (patrz punkt 4.5). Kaszel W trakcie leczenia inhibitorami ACE zgłaszano występowanie kaszlu. Typowy kaszel jest suchy, uporczywy, nasilający się w nocy i ustępujący po przerwaniu leczenia. W diagnostyce różnicowej kaszlu należy uwzględnić kaszel spowodowany stosowaniem inhibitora ACE (patrz punkt 4.8). Zabiegi chirurgiczne/Znieczulenie Lizynopryl poprzez hamowanie wytwarzania angiotensyny II oraz kompensacyjne wydzielanie reniny zaburza czynność układu renina-angiotensyna-aldosteron, co u pacjentów poddawanych znieczuleniu lub rozległym zabiegom chirurgicznym zwiększa ryzyko wystąpienia niedociśnienia tętniczego. Niedociśnienie tętnicze należy leczyć lub zapobiegać mu poprzez zwiększenie objętości krwi krążącej. Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) Istnieja dowody, iż jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu zwiększa ryzyko wystąpienia niedociśnienia, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek (w tym ostrej niewydolności nerek). W związku z tym nie zaleca się podwójnego blokowania układu RAA poprzez jednoczesne zastosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu (patrz punkty 4.5 i 5.1). Jeśli zastosowanie podwójnej blokady układu RAA jest absolutnie konieczne, powinno być prowadzone wyłącznie pod nadzorem specjalisty, a czynność nerek, stężenie elektrolitów oraz ciśnienie krwi powinny być często i ściśle monitorowane. U pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy stosować jednocześnie inhibitorów ACE oraz antagonistów receptora angiotensyny II. Lit Zazwyczaj nie zaleca się jednoczesnego stosowania litu i lizynoprylu (patrz punkt 4.5). Rasa Częstość występowania obrzęku naczynioruchowego podczas stosowania inhibitorów ACE jest większa u pacjentów rasy czarnej niż u pacjentów innych ras. Podobnie jak w przypadku innych inhibitorów ACE, lizynopryl może wykazywać mniejszą skuteczność w obniżaniu ciśnienia tętniczego u pacjentów rasy czarnej, w porównaniu z pacjentami innych ras, prawdopodobnie z powodu częstszego występowania małej aktywności reninowej osocza u pacjentów rasy czarnej z nadciśnieniem tętniczym. Ciąża Nie należy rozpoczynać leczenia inhibitorami ACE w czasie ciąży. U pacjentek planujących ciążę należy zastosować inne leczenie przeciwnadciśnieniowe o potwierdzonym profilu bezpieczeństwa stosowania w ciąży, chyba że dalsze leczenie inhibitorem ACE uważa się za niezbędne. W momencie potwierdzenia ciąży, należy natychmiast przerwać leczenie inhibitorami ACE oraz zastosować inne leczenie, jeżeli jest to konieczne (patrz punkty 4.3 oraz 4.6) Dotyczące torasemidu: Podczas długotrwałego leczenia torasemidem zaleca się monitorowanie równowagi elektrolitowej, stężenia glukozy, kwasu moczowego, kreatyniny i lipidów we krwi. U pacjentów z cukrzycą utajoną lub jawną zaleca się monitorowanie metabolizmu węglowodanów, z powodu możliwego zwiększenia stężenia glukozy we krwi. Z powodu niewystarczającego doświadczenia w stosowaniu torasemidu, nie zaleca się stosowania produktu Toralis w następujących przypadkach: − dna moczanowa, − zaburzenia rytmu serca (np. blok zatokowo-przedsionkowy, blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia), − zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, − jednoczesne stosowanie litu, antybiotyków aminoglikozydowych lub cefalosporyn, − zaburzenia morfologii krwi (np. małopłytkowość lub niedokrwistość u pacjentów bez niewydolności nerek), − niewydolność nerek wywołana przez substancje o działaniu nefrotoksycznym. Stosowanie torasemidu może powodować dodatnie wyniki testów antydopingowych. Użycie torasemidu jako środka dopingującego może stanowić zagrożenie dla zdrowia.

Dotyczące lizynoprylu: Pokarm: Pokarm nie wpływa na biodostępność lizynoprylu. Leki przeciwnadciśnieniowe Jednoczesne stosowanie innych leków przeciwnadciśnieniowych (np. glicerolu triazotanu oraz innych azotanów lub innych leków rozszerzających naczynia krwionośne) może dodatkowo obniżać ciśnienie tętnicze. Dodanie leku moczopędnego do leczenia lizynoprylem powoduje zazwyczaj addytywne działanie przeciwnadciśnieniowe (patrz punkt 4.4). Dane z badania klinicznego wskazują, że podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron w wyniku jednoczesnego zastosowania inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub bezpośrednich inhibitorów reniny, takich jak aliskiren związana jest z większą częstością występowania niedociśnienia, hiperkaliemii oraz pogorszenia czynności nerek (w tym ostrej niewydolności nerek) w porównaniu z zastosowaniem leku z grupy antagonistów układu RAA w monoterapii. Dlatego nie zaleca się stosowania podwójnej blokady układu renina-angiotensyna- aldosteron (patrz punkty 4.4 i 5.1). Inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II zwłaszcza nie należy jednocześnie stosować u pacjentów z nefropatią cukrzycową. Przeciwwskazane jest stosowanie aliskirenu z inhibitorem ACE lub antagonistą receptora angiotensyny II u pacjentów z cukrzycą lub umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami czynności nerek (GFR <60 ml/min/1,73 m2) (patrz punkt 4.3). Jeśli podwójna blokada jest absolutnie konieczna, należy ją stosować pod nadzorem specjalisty, z monitorowaniem czynności nerek, stężenia elektrolitów i ciśnienia tętniczego. Leki moczopędne oszczędzające potas, suplementy potasu lub substytuty soli zawierające potas Mimo że stężenie potasu w surowicy zazwyczaj utrzymuje się w granicach normy, u niektórych pacjentów leczonych lizynoprylem może wystąpić hiperkaliemia. Leki moczopędne oszczędzające potas (np. spironolakton, triamteren lub amiloryd), suplementy potasu lub substytuty soli zawierające potas mogą prowadzić do istotnego zwiększenia stężenia potasu w surowicy. Należy również zachować ostrożność podając lizynopryl jednocześnie z innymi lekami zwiększającymi stężenie potasu w surowicy, takimi jak trimetoprym i ko-trimoksazol (trimetoprym z sulfametoksazolem), ponieważ wiadomo, że trimetoprym działa jak lek moczopędny oszczędzający potas, taki jak amiloryd. Z tego względu, leczenie skojarzone lizynoprylem i wymienionymi wyżej lekami nie jest zalecane. Jeśli jednoczesne stosowanie tych leków jest wskazane, należy je podawać z zachowaniem ostrożności i często kontrolować stężenie potasu w surowicy. Cyklosporyna Podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE i cyklosporyny może wystąpić hiperkaliemia. Zaleca się kontrolowanie stężenia potasu w surowicy. Heparyna Podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE i heparyny może wystąpić hiperkaliemia. Zaleca się kontrolowanie stężenia potasu w surowicy. Sól kuchenna Nadmierne spożycie soli może osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe lizynoprylu. Lit Lizynopryl może zmniejszać wydalanie litu, tym samym zwiększając jego toksyczność. Dlatego nie zaleca się jednoczesnego stosowania lizynoprylu i litu, ale jeżeli takie leczenie skojarzone jest konieczne, należy ściśle monitorować stężenie litu w surowicy i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę litu (patrz punkt 4.4). Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym wybiórcze inhibitory cyklooksygenazy 2 Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym wybiórcze inhibitory cyklooksygenazy 2 mogą osłabiać przeciwnadciśnieniowe działanie diuretyków i innych leków przeciwnadciśnieniowych, w tym lizynoprylu. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i NLPZ, w tym wybiórczych inhibitorów cyklooksygenazy 2 może prowadzić do zwiększenia ryzyka pogorszenia czynności nerek, w tym wystąpienia ostrej niewydolności nerek oraz do zwiększenia stężenia potasu w surowicy, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności nerek. Takie działania są zazwyczaj odwracalne. Należy zachować ostrożność podczas stosowania takiego leczenia skojarzonego, szczególnie u osób w podeszłym wieku. Należy odpowiednio nawodnić pacjenta oraz rozważyć monitorowanie czynności nerek po rozpoczęciu jednoczesnego stosowania inhibitora ACE i NLPZ, a następnie okresowo. Sole złota U pacjentów leczonych solami złota we wstrzyknięciu (aurotiojabłczan sodu) i otrzymujących jednocześnie inhibitor ACE, w tym lizynopryl, rzadko odnotowywano reakcje przypominające objawy jak po podaniu azotanów (objawy rozszerzenia naczyń, w tym nagłe zaczerwienienie twarzy, nudności, wymioty i niedociśnienie). Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne/leki przeciwpsychotyczne/środki znieczulające Jednoczesne stosowanie niektórych środków znieczulających, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych lub leków przeciwpsychotycznych z inhibitorami ACE może nasilić działanie obniżające ciśnienie tętnicze (patrz punkt 4.4) Sympatykomimetyki Sympatykomimetyki mogą osłabiać przeciwnadciśnieniowe działanie inhibitorów ACE. Leki immunosupresyjne Leki cytotoksyczne i kortykosteroidy podawane ogólnoustrojowo zwiększają ryzyko wystąpienia leukopenii. Leki przeciwcukrzycowe Badania epidemiologiczne wykazały, że jednoczesne podawanie inhibitorów ACE i leków przeciwcukrzycowych (insulin, doustnych leków przeciwcukrzycowych) może powodować nasilenie działania zmniejszającego stężenie glukozy we krwi z ryzykiem wystąpienia hipoglikemii. Wydaje się, że to działanie jest bardziej prawdopodobne podczas pierwszych tygodni leczenia skojarzonego oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Tkankowe aktywatory plazminogenu Jednoczesne leczenie tkankowymi aktywatorami plazminogenu może zwiększyć ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego. Leki zwiększające ryzyko obrzęku naczynioruchowego Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i sakubitrylu z walsartanem jest przeciwwskazane, ponieważ zwiększa ryzyko obrzęku naczynioruchowego (patrz punkt 4.3 i 4.4). Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i racekadotrylu, inhibitorów mTOR (np. syrolimusu, ewerolimusu, temsyrolimusu) lub wildagliptyny może prowadzić do zwiększenia ryzyka obrzęku naczynioruchowego (patrz punkt 4.4). Kotrimoksazol (trimetoprim+sulfametoksazol) Pacjenci przyjmujący jednocześnie kotrimoksazol (trimetoprim+sulfametoksazol) mogą być narażeni na zwiększone ryzyko wystąpienia hiperkaliemii (patrz punkt 4.4). Inne substancje Lizynopryl może być jednocześnie stosowany z kwasem acetylosalicylowym (w dawkach kardiologicznych), lekami trombolitycznymi, beta-adrenolitykami i (lub) azotanami. Podczas jednoczesnego stosowania lizynoprylu z propranololem, digoksyną lub hydrochlorotiazydem nie występowały klinicznie istotne interakcje farmakokinetyczne. Dotyczące torasemidu: Działanie stosowanych jednocześnie leków przeciwnadciśnieniowych może być nasilone. Niedobór potasu spowodowany przez torasemid może powodować lub nasilać objawy zatrucia glikozydami nasercowymi. Torasemid może osłabiać działanie leków przeciwcukrzycowych. Probenecyd i niesteroidowe leki przeciwzapalne (np. indometacyna, kwas acetylosalicylowy) mogą osłabiać działanie moczopędne i przeciwnadciśnieniowe torasemidu. U pacjentów otrzymujących duże dawki salicylanów, toksyczne działanie salicylanów na ośrodkowy układ nerwowy może być nasilone. Torasemid, szczególnie w dużych dawkach, może nasilać następujące działania niepożądane: działanie ototoksyczne i nefrotoksyczne antybiotyków aminoglikozydowych (np. kanamycyny, gentamycyny, tobramycyny) i preparatów cisplatyny oraz nefrotoksyczne działanie cefalosporyn. Torasemid może nasilać działanie teofiliny oraz kuraropodobnych leków zwiotczających mięśnie. Działanie kaliuretyczne mineralo- i glikokortykosteroidów oraz środków przeczyszczających może być nasilone. W przypadku jednoczesnego stosowania litu i torasemidu może wystąpić zwiększenie stężenia litu w surowicy, co skutkuje nasileniem toksyczności litu. Torasemid może osłabiać działanie zwężające naczynia amin katecholowych (np. adrenaliny, noradrenaliny). Jednoczesne leczenie kolestyraminą może zmniejszać wchłanianie torasemidu podanego doustnie, a tym samym osłabiać jego działanie.

Częstość występowania działań niepożądanych określono następująco: Bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); bardzo rzadko (<1/10 000); częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Najczęściej zgłaszane działania niepożądane w czasie leczenia lizynoprylem (częstość określona jako często) to: kaszel, zawroty głowy, ból głowy, biegunka. Kaszel jest uporczywy i suchy. W przypadku torasemidu, w zależności od przyjmowanej dawki i czasu trwania leczenia, często mogą występować zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej (hipowolemia, hipokaliemia, hiponatremia), a także kurcze mięśni, zawroty głowy, ból głowy, uczucie zmęczenia, osłabienie oraz niektóre zmiany parametrów laboratoryjnych, np. zwiększenie stężenia kwasu moczowego i glukozy we krwi. Może wystąpić hipokaliemia, szczególnie w przypadku stosowania diety z małą ilością potasu, w czasie wymiotów i biegunki, w przypadku nadużywania leków przeczyszczających oraz u pacjentów z przewlekłymi zaburzeniami czynności wątroby. Często, szczególnie na początku leczenia, mogą występować zaburzenia żołądkowo-jelitowe i zmniejszenie apetytu. Zaobserwowano, że dodanie inhibitora ACE do leku moczopędnego skutecznie łagodzi zaburzenia metaboliczne, takie jak hipokaliemia, które mogą występować podczas stosowania dużych dawek leku moczopędnego w monoterapii. Następujące działania niepożądane były zgłaszane podczas leczenia lizynoprylem i torasemidem: Klasyfikacja układów i narządów Częstość Lizynopryl Torasemid Zakażenia i zarażenia pasożytnicze rzadko zakażenie dróg moczowych - Zaburzenia krwi i układu chłonnego rzadko zmniejszenie stężenia hemoglobiny, zmniejszenie wartości hematokrytu - bardzo rzadko zahamowanie czynności szpiku kostnego, niedokrwistość, małopłytkowość, leukopenia, neutropenia, agranulocytoza (patrz punkt 4.4), niedokrwistość hemolityczna, powiększenie węzłów chłonnych, choroba autoimmunologiczna - Zaburzenia metabolizmu i odżywiania często - nasilenie zasadowicy metabolicznej, hipowolemia, hipokaliemia, hiponatremia, zmniejszenie apetytu niezbyt często hiperkaliemia - rzadko hiponatremia, dna moczanowa, hipoglikemia u pacjentów z cukrzycą leczonych doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi lub insuliną - Zaburzenia niezbyt często omamy - Klasyfikacja układów i narządów Częstość Lizynopryl Torasemid psychiczne rzadko wahania nastroju, splątanie, zmniejszenie libido, depresja, bezsenność - Zaburzenia układu nerwowego często zawroty głowy, ból głowy zawroty głowy, ból głowy niezbyt często incydent naczyniowo- mózgowy, prawdopodobnie wtórny do znacznego niedociśnienia tętniczego u pacjentów z grupy dużego ryzyka (patrz punkt 4.4) parestezja rzadko: parestezja, nadmierna senność, zaburzenia smaku, zaburzenia węchu, omdlenie - Zaburzenia oka rzadko niewyraźne widzenie - bardzo rzadko - niewyraźne widzenie Zaburzenia ucha i błędnika niezbyt często zawroty głowy pochodzenia błędnikowego - bardzo rzadko - szumy uszne, utrata słuchu Zaburzenia serca niezbyt często zawał mięśnia sercowego, kołatania serca, tachykardia - rzadko dławica piersiowa, zaburzenia rytmu serca - bardzo rzadko - powikłania zakrzepowo- zatorowe, splątanie, niedociśnienie tętnicze, jak również zaburzenia krążenia sercowego i mózgowego (w tym niedokrwienie serca i mózgu) wskutek zagęszczenia krwi - może to prowadzić do np. zaburzeń rytmu serca, dławicy piersiowej, ostrego zawału mięśnia sercowego lub omdlenia Zaburzenia naczyniowe niezbyt często objaw Raynauda - rzadko objawy ortostatyczne (w tym niedociśnienie), nagłe zaczerwienienie (zwłaszcza twarzy) - Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia często kaszel - niezbyt często nieżyt błony śluzowej nosa - rzadko duszność, nacieki płucne, zapalenie krtani, zapalenie oskrzeli, przekrwienie błony śluzowej nosa, ból gardła - bardzo rzadko skurcz oskrzeli, zapalenie zatok, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych/ eozynofilowe zapalenie płuc - Klasyfikacja układów i narządów Częstość Lizynopryl Torasemid Zaburzenia żołądka i jelit często biegunka ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka, zaparcie niezbyt często nudności suchość błony śluzowej jamy ustnej rzadko ból brzucha, suchość błony śluzowej jamy ustnej, anoreksja, zaparcie, niestrawność, wzdęcie, wymioty - bardzo rzadko zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy jelit zapalenie trzustki Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych bardzo rzadko zapalenie wątroby – wątrobowokomórkowe lub cholestatyczne, żółtaczka i niewydolność wątroby (patrz punkt 4.4) - Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej rzadko wysypka, pokrzywka, świąd, nadmierna potliwość, łysienie, pęcherzyca, nadwrażliwość na światło, łuszczyca, obrzęk naczynioruchowy twarzy, kończyn, warg, języka, głośni i (lub) krtani (patrz punkt 4.4) - bardzo rzadko toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, chłoniak rzekomy skóry; zgłaszano wystąpienie zespołu, który może obejmować kilka lub wszystkie wymienione objawy: gorączka, zapalenie naczyń krwionośnych, ból mięśni, ból stawów/zapalenie stawów, dodatnie miano przeciwciał przeciwjądrowych (ANA), zwiększona szybkość opadania krwinek czerwonych (OB), eozynofilia i leukocytoza, wysypka, nadwrażliwość na światło lub inne objawy dermatologiczne reakcje alergiczne (np. świąd, wysypka, nadwrażliwość na światło), ciężkie reakcje skórne Zaburzenia mięśniowo- szkieletowe i tkanki łącznej często - kurcze mięśni rzadko ból pleców, ból stawów, kurcze mięśni, ból barku - Klasyfikacja układów i narządów Częstość Lizynopryl Torasemid Zaburzenia nerek i dróg moczowych niezbyt często - u pacjentów z zaburzeniami oddawania moczu (np. z powodu rozrostu gruczołu krokowego) zwiększone wytwarzanie moczu może prowadzić do zatrzymania moczu i nadmiernego rozciągnięcia pęcherza moczowego rzadko mocznica, zaburzenia czynności nerek, ostra niewydolność nerek - bardzo rzadko skąpomocz/bezmocz - Zaburzenia układu rozrodczego i piersi niezbyt często impotencja - rzadko ginekomastia - Zaburzenia endokrynologiczne rzadko zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) - Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania często - uczucie zmęczenia, osłabienie niezbyt często osłabienie - rzadko uczucie zmęczenia, ból w klatce piersiowej - Badania diagnostyczne często - zwiększenie stężenia kwasu moczowego we krwi, zwiększenie stężenia glukozy we krwi, zwiększenie stężenia triglicerydów we krwi, zwiększenie stężenia cholesterolu we krwi; zwiększenie aktywności niektórych enzymów wątrobowych (np. gamma- glutamylotransferazy) we krwi niezbyt często zwiększenie stężenia mocznika we krwi, zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych zwiększenie stężenia mocznika we krwi, zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi rzadko zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi - bardzo rzadko - zmniejszenie liczby płytek krwi, zmniejszenie liczby erytrocytów, zmniejszenie liczby leukocytów Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C 02-222 Warszawa Tel.: + 48 22 49 21 301 Faks: + 48 22 49 21 309 e-mail: ndl@urpl.gov.pl Podejrzewane działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.