Dane pochodzą z oficjalnych ulotek i ChPL. Zostały wyodrębnione automatycznie (częściowo z użyciem AI), więc treści mogą być niepełne, przybliżone lub błędne. Wiążący jest zawsze oryginalny dokument. Brak informacji w serwisie nie oznacza, że jej nie ma. To nie jest porada medyczna, ranking ani polecenie leku: o wyborze i dawkowaniu decyduje lekarz lub farmaceuta. Nie odstawiaj leków na własną rękę. W razie nagłego, ciężkiego objawu dzwoń pod 112.
Dokumenty: wspólne dla wszystkich mocy
Dotyczy wszystkich mocy: te bloki mają dla każdej mocy ten sam zapis w dokumentach, więc są pokazane raz. Linki do plików ulotki i ChPL każdej mocy są w tabeli „Dostępne moce i opakowania”.
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- chronić przed światłem
- chronić przed wilgocią / przechowywać w suchym miejscu
- w oryginalnym lub zewnętrznym opakowaniu
- brak specjalnych zaleceń (wg dokumentu)
źródło: ChPL, pkt 6.4
- Termin ważności
- 3 lata (opakowanie nieotwarte)
źródło: ChPL, pkt 6.3
- Substancje pomocnicze
- Powidon K30; Sodu wodorotlenek; Laktoza jednowodna; Meglumina; Krospowidon; Celuloza mikrokrystaliczna; Sodu stearylofumaran; Skrobia żelowana; Karboksymetyloskrobia sodowa (typ A); Magnezu stearynian; Krzemionka koloidalna bezwodna; Żelaza tlenek żółty (E 172) (tylko w tabletkach 40 mg + 5 mg + 12,5 mg, 80 mg + 10 mg + 12,5 mg; oraz 80 mg + 10 mg + 25 mg); Żelaza tlenek czerwony (E 172) (tylko w tabletkach 80 mg + 5 mg + 12,5 mg oraz; 80 mg + 10 mg + 12,5 mg) źródło: ChPL, pkt 6.1
- Substancje wymienione w dokumencie (m.in. alergeny, cukry, alkohol, sód)
- barwniki: w składzie
- laktoza: wymieniona w ChPL pkt 4.4; w składzie
źródło: ChPL, pkt 4.4, ChPL, pkt 6.1
Pokazane są tylko substancje wymienione w dokumencie; brak wzmianki nie oznacza, że substancji nie ma w leku.
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: blister
źródło: ChPL, pkt 6.5
- Wygląd
- biały pomarańczowy różowy brązowy okrągły owalny średnica około 10 mm nadruk: L1 nadruk: L2 nadruk: L3 nadruk: L4
Tolutris, 40 mg + 5 mg + 12,5 mg, tabletki: okrągłe, obustronnie wypukłe, dwuwarstwowe tabletki. Jedna warstwa tabletki jest biała lub prawie biała, oznaczona symbolem „L1”. Druga warstwa tabletki jest brązowożółta, marmurkowa. Wymiary tabletki: średnica około 10 mm. Tolutris, 80 mg + 5 mg + 12,5 mg, tabletki: owalne, obustronnie wypukłe, dwuwarstwowe tabletki. Jedna warstwa tabletki jest biała lub prawie biała, oznaczona symbolem „L2”. Druga warstwa tabletki jest różowa, marmurkowa. Wymiary tabletki: około 18 mm x 9 mm. Tolutris, 80 mg + 10 mg + 12,5 mg, tabletki: owalne, obustronnie wypukłe, dwuwarstwowe tabletki. Jedna warstwa tabletki jest biała lub prawie biała, oznaczona symbolem „L3”. Druga warstwa tabletki jest pomarańczowa, marmurkowa. Wymiary tabletki: około 18 mm x 9 mm. Tolutris, 80 mg + 10 mg + 25 mg, tabletki: owalne, obustronnie wypukłe, dwuwarstwowe tabletki. Jedna warstwa tabletki jest biała lub prawie biała, oznaczona symbolem „L4”. Druga warstwa tabletki jest brązowożółta, marmurkowa. Wymiary tabletki: około 18 mm x 9 mm. źródło: Ulotka, pkt 6, ChPL, pkt 3
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument: możliwy wpływ lub zalecana ostrożność źródło: „Tolutris może wywierać wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. W przypadku stosowania produktu Tolutris mogą czasami wystąpić zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, omdlenie lub zawroty głowy pochodzenia błędnikowego. Zdolność reagowania może ulec osłabieniu, jeśli pacjent przyjmujący Tolutris odczuwa zawroty głowy, ból głowy, zmęczenie lub nudności Jeśli u pacjenta wystąpią takie działania niepożądane, należy unikać wykonywania potencjalnie niebezpiecznych czynności, takich jak prowadzenie pojazdów lub obsługiwanie maszyn.” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
10 pozycji, według częstości
- niezbyt często: niezbyt często; często; bardzo rzadko; rzadko; rzadko2
- rzadko: niezbyt często; bardzo rzadko1,2; rzadko; rzadko2; rzadko1
Lista może być niepełna: wyodrębniono tylko zapisy w układzie „Często: …”. Pełna lista jest w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Dawkowanie wg grup (cytat)
-
- Dzieci i młodzież: „Dzieci i młodzież Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności produktu leczniczego Tolutris u dzieci i młodziezy w wieku poniżej 18 lat. Dane nie są dostępne.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- Grupy szczególne (cytat)
-
Zaburzenia czynności nerek
„Zaburzenia czynności nerek Produkt leczniczy Tolutris jest przeciwwskazany do stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (patrz punkt 4.3). Doświadczenie związane ze stosowaniem skojarzenia telmisatranu z hydrochlorotiazydem u pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek jest niewielkie, ale nie wskazuje ono na niekorzystny wpływ na nerki i dostosowanie dawki nie jest uważane za konieczne. Zaleca się okresowe monitorowanie czynności nerek (patrz punkt 4.4). Zmiany stężenia amlodypiny w surowicy nie są skorelowane ze stopniem uszkodzenia nerek, dlatego zaleca się normalny schemat dawkowania.” (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: ChPL, pkt 4.2
Zaburzenia czynności wątroby
„Zaburzenia czynności wątroby Produkt leczniczy Tolutris jest przeciwwskazany do stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności watroby (patrz punkt 4.3). U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, nie należy stosować dawki większej niż 40 mg+5 mg+12,5 mg raz na dobę. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby tiazydy powinny być stosowane z ostrożnością (patrz punkt 4.4).” źródło: ChPL, pkt 4.2
- Pacjenci w podeszłym wieku: „Pacjenci w podeszłym wieku Nie ma konieczności dostosowania dawkowania.” źródło: ChPL, pkt 4.2
Ciąża
„Ciąża Produkt leczniczy Tolutris jest przeciwskazany do stosowania podczas drugiego i trzeciego trymestru ciąży (patrz punkt 4.3). Nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Tolutris w pierwszym trymestrze ciąży. Stosowanie w ciąży jest możliwe tylko w przypadkach, gdy nie ma innego, bezpieczniejszego leku oraz gdy choroba jest związana z większym ryzykiem dla matki i płodu (patrz punkt 4.4). Brak odpowiednich danych dotyczących stosowania telmisartanu i hydrochlorotiazydu u kobiet w ciąży. Badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na proces rozmnażania (patrz punkt 5.3).” (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: ChPL, pkt 4.6
Karmienie piersią
„Karmienie piersią Nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Tolutris w trakcie karmienia piersią. W trakcie karmienia piersią, w szczególności noworodków i dzieci urodzonych przedwcześnie, zaleca się stosowanie innych leków posiadających lepszy profil bezpieczeństwa. Brak odpowiednich danych dotyczących stosowania telmisartanu u kobiet w ciąży Małe ilości hydrochlorotiazydu przenikają do mleka kobiet karmiących piersią. Duże dawki tiazydów wywołujące silną diurezę mogą hamować laktację. Amlodypina przenika do mleka ludzkiego.” (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: ChPL, pkt 4.6
Płodność
„Płodność W badaniach przedklinicznych nie zaobserwowano wpływu telmisartanu i hydrochlorotiazydu na płodność u kobiet i mężczyzn. U niektórych pacjentów leczonych antagonistami wapnia zaobserwowano odwracalne zmiany biochemiczne w główkach plemników. Dane kliniczne dotyczące potencjalnego działania amlodypiny na płodność są niewystarczające. W jednym badaniu na szczurach zaobserwowano wystąpienie działań niepożądanych związanych z płodnością u samców (patrz punkt 5.3).” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Jedzenie, napoje i alkohol (cytat)
-
- jedzenie i napoje: „Tabletki produktu leczniczego Tolutris należy przyjmować doustnie, popijając płynem, niezależnie od posiłków.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- jedzenie i napoje: „Stosowanie amlodypiny z grejpfrutem lub z sokiem grejpfrutowym nie jest wskazane ze względu na możliwość zwiększenia biodostępności, co u niektórych pacjentów może nasilać obniżenie ciśnienia tętniczego.” źródło: ChPL, pkt 4.5
- alkohol: „Ponadto, niedociśnienie ortostatyczne może być spotęgowane przez alkohol, barbiturany, opioidowe leki przeciwbólowe lub leki przeciwdepresyjne.” źródło: ChPL, pkt 4.5
Z ulotkiOficjalna informacja dla pacjenta dołączana do opakowania leku. i ChPLOficjalny dokument dla lekarzy i farmaceutów z pełnymi informacjami o leku. wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed zastosowaniem leku Tolutris
Kiedy nie stosować leku Tolutris
- Jeśli pacjent ma uczulenie na telmisartan lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku
(wymienionych w punkcie 6).
- Jeśli pacjent ma uczulenie na hydrochlorotiazyd lub inne leki pochodne sulfonamidów.
- Jeśli pacjent ma uczulenie na amlodypinę lub inne leki z grupy antagonistów wapnia.
- Po trzecim miesiącu ciąży. (Również należy unikać stosowania leku Tolutris we wczesnym
okresie ciąży – patrz punkt „Ciąża”).
- Jeśli u pacjenta występuje ciężka choroba wątroby, taka jak zastój żółci lub zwężenie dróg
żółciowych (zaburzenia odpływu żółci z wątroby i pęcherzyka żółciowego) lub jakakolwiek
inna ciężka choroba wątroby.
- Jeśli pacjent ma ciężką chorobę nerek lub bezmocz (mniej niż 100 ml moczu na dobę).
- Jeśli lekarz stwierdzi występowanie małego stężenia potasu lub dużego stężenia wapnia we
krwi, które nie ulegają poprawie na skutek leczenia.
- Jeśli pacjent ma cukrzycę lub zaburzenia czynności nerek i jest leczony lekiem obniżającym
ciśnienie krwi zawierającym aliskiren.
- Jeśli u pacjenta występuje bardzo niskie ciśnienie tętnicze (ciężkie niedociśnienie).
- Jeśli u pacjenta występuje zwężenie zastawki aortalnej serca (zwężenie zastawki aorty)
lub wstrząs kardiogenny (stan, w którym serce nie jest w stanie dostarczyć do organizmu
odpowiedniej ilości krwi).
- Jeśli u pacjenta występuje niewydolność serca po ostrym zawale serca.
Jeżeli którakolwiek powyższa sytuacja dotyczy pacjenta, należy poinformować lekarza
lub farmaceutę, przed zażyciem leku Tolutris.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Tolutris należy omówić to z lekarzem, jeśli u pacjenta
występują lub występowały którekolwiek z poniższych stanów lub chorób:
- niskie ciśnienie tętnicze krwi (niedociśnienie), którego prawdopodobieństwo wystąpienia jest
większe, jeśli pacjent jest odwodniony (z nadmierną utratą wody z organizmu) lub ma niedobór
soli, z powodu stosowania leków moczopędnych (tabletek odwadniających), diety ubogosolnej,
biegunki, wymiotów lub hemodializy;
- znaczne zwiększenie ciśnienia krwi (przełom nadciśnieniowy);
- choroba nerek lub przeszczep nerki;
- zwężenie tętnicy nerkowej (zwężenie naczyń krwionośnych jednej czynnej nerki lub obu
nerek);
- choroba wątroby;
- problemy dotyczące serca, w tym niewydolność serca i niedawno przebyty zawał serca;
- cukrzyca;
- dna moczanowa;
- zwiększone stężenie aldosteronu (zatrzymanie wody i soli w organizmie łącznie z zaburzeniem
równowagi elektrolitowej);
- toczeń rumieniowaty układowy (zwany również „toczniem” lub „SLE”), choroba, w przebiegu
której układ odpornościowy atakuje własny organizm;
- jeśli w przeszłości u pacjenta wystąpił nowotwór złośliwy skóry lub jeśli w trakcie leczenia
pojawi się nieoczekiwana zmiana skórna. Leczenie hydrochlorotiazydem, zwłaszcza dużymi
dawkami przez dłuższy czas, może zwiększyć ryzyko niektórych rodzajów nowotworów
złośliwych skóry i warg (nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry). Podczas przyjmowania
leku Tolutris należy chronić skórę przed działaniem światła słonecznego i promieniowaniem
UV.
- substancja czynna hydrochlorotiazyd może powodować rzadkie reakcje powodujące
ograniczenie widzenia i ból oczu. Mogą to być objawy gromadzenia się płynu w unaczynionej
błonie otaczającej oko (nadmiernego nagromadzenia płynu między naczyniówką a twardówką)
lub zwiększonego ciśnienia w gałce ocznej, które mogą się pojawić w ciągu kilku godzin do
kilku tygodni od przyjęcia leku Tolutris. Nieleczone mogą prowadzić do trwałego uszkodzenia
wzroku. Jeśli wcześniej wystąpiło uczulenie na penicylinę lub sulfonamidy, pacjent może być
bardziej narażony na rozwój tej choroby.
- jeśli w przeszłości po przyjęciu hydrochlorotiazydu u pacjenta występowały problemy
z oddychaniem lub dotyczące płuc (w tym zapalenie płuc lub gromadzenie się płynu
w płucach). Jeśli po przyjęciu leku Tolutris u pacjenta wystąpi ciężka duszność lub trudności
z oddychaniem, należy niezwłocznie zwrócić się o pomoc medyczną.
- jeśli pacjent jest w podeszłym wieku i konieczne jest zwiększenie dawki.
Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Tolutris należy poinformować lekarza, jeśli pacjent
przyjmuje:
- digoksynę,
- którykolwiek z poniższych leków stosowanych w leczeniu wysokiego ciśnienia krwi:
- inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE) (ang. Angiotensin Converting Enzyme
Inhibitors, ACE) (na przykład enalapryl, lizynopryl, ramipryl), w szczególności jeśli
pacjent ma zaburzenia czynności nerek związane z cukrzycą.
- aliskiren.
Leczenie hydrochlorotiazydem może prowadzić do zaburzenia równowagi elektrolitów w organizmie.
Typowe objawy zaburzenia gospodarki płynowej lub elektrolitowej to: suchość błony śluzowej
w jamie ustnej, osłabienie, letarg, senność, niepokój, bóle lub skurcze mięśniowe, nudności (mdłości),
wymioty, zmęczenie mięśni oraz nieprawidłowo przyspieszone tętno (szybciej niż 100 uderzeń na
minutę). W przypadku wystąpienia któregokolwiek z powyższych objawów należy poinformować
lekarza.
Jeśli po przyjęciu leku Tolutris u pacjenta wystąpi ból brzucha, nudności, wymioty lub biegunka,
należy omówić to z lekarzem. Lekarz podejmie decyzję o dalszym leczeniu. Nie należy samodzielnie
podejmować decyzji o przerwaniu przyjmowania leku Tolutris.
Należy również poinformować lekarza o wystąpieniu nadwrażliwości skóry na światło słoneczne
w postaci oparzeń słonecznych (np. zaczerwienienie, swędzenie, obrzęk, powstawanie pęcherzy)
pojawiających się szybciej niż zazwyczaj.
W przypadku planowanego zabiegu chirurgicznego lub znieczulenia należy poinformować lekarza
o przyjmowaniu leku Tolutris.
Tolutris może mniej skutecznie obniżać ciśnienie tętnicze u osób rasy czarnej.
Lekarz prowadzący może monitorować czynność nerek, ciśnienie krwi oraz stężenie elektrolitów
(np. potasu) we krwi w regularnych odstępach.
Patrz także informacje pod nagłówkiem „Kiedy nie stosować leku Tolutris”.
Dzieci i młodzież
Nie zaleca się stosowania leku Tolutris u dzieci i młodzieży w wieku do 18 lat.
Lek Tolutris a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta
obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje przyjmować. Lekarz może zdecydować
o zmianie dawki tych leków lub o podjęciu innych środków ostrożności. W niektórych przypadkach
konieczne może być odstawienie któregoś z leków. Dotyczy to zwłaszcza jednoczesnego
przyjmowania razem z lekiem Tolutris niżej wymienionych leków:
- preparaty litu, stosowane w leczeniu niektórych rodzajów depresji;
- leki związane z występowaniem małego stężenia potasu we krwi (hipokaliemia), tak jak inne
leki moczopędne (tabletki odwadniające), leki przeczyszczające (np. olej rycynowy),
kortykosteroidy (np. prednizon), ACTH (hormon adrenokortykotropowy), amfoterycyna (lek
przeciwgrzybiczy), karbenoksolon (stosowany w leczeniu owrzodzeń jamy ustnej), sól sodowa
penicyliny G (antybiotyk), kwas salicylowy oraz jego pochodne;
- leki mogące podwyższać stężenie potasu we krwi, np. leki moczopędne oszczędzające potas,
suplementy potasu, substytuty soli zawierające potas, inhibitory ACE, cyklosporyna (lek
immunosupresyjny) i inne produkty lecznicze, np. heparyna sodowa (lek przeciwzakrzepowy);
- leki, na które wpływają zmiany stężenia potasu we krwi, takie jak leki nasercowe
(np. digoksyna) czy też leki regulujące częstość akcji serca (np. chinidyna, dyzopyramid,
amiodaron, sotalol), leki używane w leczeniu zaburzeń psychicznych (np. tiorydazyna,
chlorpromazyna, lewomepromazyna) oraz inne leki, takie jak niektóre antybiotyki
(np. sparfloksacyna, pentamidyna) lub pewne leki stosowane w terapii odczynów (reakcji)
alergicznych (np. terfenadyna);
- leki stosowane w cukrzycy (insulina lub leki doustne, takie jak metformina);
- cholestyramina, kolestypol lub symwastatyna, leki obniżające stężenie tłuszczów we krwi;
- leki podwyższające ciśnienie krwi, takie jak noradrenalina;
- leki zwiotczające mięśnie, takie jak tubokuraryna;
- suplementy wapnia i (lub) witaminy D;
- leki o działaniu antycholinergicznym (stosowane w leczeniu szeregu zaburzeń, takich jak stany
skurczowe w obrębie przewodu pokarmowego, skurcze pęcherza moczowego, astma, choroba
lokomocyjna, skurcze mięśni, choroba Parkinsona, oraz wspomagająco przy znieczuleniu), takie
jak atropina i biperyden;
- amantadyna (lek stosowany w chorobie Parkinsona, a także w leczeniu lub zapobieganiu
pewnych chorób wirusowych);
- pozostałe leki stosowane w leczeniu nadciśnienia, kortykosteroidy, leki przeciwbólowe
(np. niesteroidowe leki przeciwzapalne, NLPZ), leki stosowane w leczeniu nowotworów, dny
moczanowej lub zapalenia stawów;
- przyjmowanie inhibitora ACE lub aliskirenu (patrz także informacje pod nagłówkiem „Kiedy
nie stosować leku Tolutris” oraz „Ostrzeżenia i środki ostrożności”);
- ketokonazol, itrakonazol (leki przeciwgrzybicze);
- rytonawir, indynawir, nelfinawir (tzw. inhibitory proteazy stosowane w leczeniu zakażenia
wirusem HIV);
- ryfampicyna, erytromycyna, klarytromycyna (antybiotyki stosowane w leczeniu zakażeń
bakteryjnych);
- ziele dziurawca;
- werapamil, diltiazem (leki stosowane w chorobach serca);
- dantrolen (wlew stosowany w ciężkich zaburzeniach temperatury ciała);
- takrolimus, syrolimus, temsyrolimus i ewerolimus (leki hamujące układ odpornościowy
pacjenta).
Tolutris może nasilać działanie obniżające ciśnienie krwi innych leków stosowanych w leczeniu
nadciśnienia lub leków, które mogą wywołać zmniejszenie ciśnienia krwi (np. baklofen, amifostyna).
Ponadto niskie ciśnienie krwi mogą dodatkowo zmniejszyć: alkohol, barbiturany, opioidowe leki
przeciwbólowe lub leki przeciwdepresyjne. Objawem są zawroty głowy przy wstawaniu. W razie
konieczności dawki innego leku przyjmowanego przez pacjenta podczas przyjmowania leku Tolutris,
należy poradzić się lekarza.
Działanie leku Tolutris może być osłabione w przypadku jednoczesnego stosowania NLPZ
(niesteroidowych leków przeciwzapalnych, np. kwasu acetylosalicylowego lub ibuprofenu).
Tolutris z jedzeniem i alkoholem
Lek Tolutris można przyjmować z pokarmem lub niezależnie od posiłków.
Należy unikać alkoholu do czasu rozmowy z lekarzem. Alkohol może dodatkowo obniżyć ciśnienie
krwi i (lub) nasilić ryzyko zawrotów głowy lub omdlenia.
Pacjenci stosujący lek Tolutris nie powinni spożywać soku grejpfrutowego ani grejpfrutów, ponieważ
mogą one spowodować zwiększenie stężenia substancji czynnej - amlodypiny we krwi, co
w rezultacie może wywołać nieprzewidziane nasilenie działania leku Tolutris, obniżającego ciśnienie
tętnicze.
Ciąża i karmienie piersią
Ciąża
Należy poinformować lekarza o podejrzeniu (lub planowaniu) ciąży. Zazwyczaj lekarz zaleci
zaprzestanie stosowania leku Tolutris przed planowaną ciążą lub natychmiast po stwierdzeniu ciąży
i zaleci inny lek zamiast leku Tolutris. Nie zaleca się stosowania leku Tolutris podczas ciąży
i nie wolno go stosować po trzecim miesiącu ciąży, ponieważ może poważnie zaszkodzić dziecku,
jeśli jest stosowany po trzecim miesiącu ciąży.
Karmienie piersią
Należy powiedzieć lekarzowi o karmieniu piersią lub zamiarze karmienia piersią. Nie zaleca się
stosowania leku Tolutris podczas karmienia piersią. Lekarz może wybrać inne leczenie w trakcie
karmienia piersią. Wykazano, że małe ilości amlodypiny przenikają do mleka ludzkiego.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Tolutris może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Jeśli lek
powoduje nudności, zawroty głowy, zmęczenie lub ból głowy, nie należy prowadzić pojazdów
i obsługiwać maszyn; należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.
Lek Tolutris zawiera laktozę i sód
Lek zawiera laktozę. Jeżeli stwierdzono wcześniej u pacjenta nietolerancję niektórych cukrów, pacjent
powinien skontaktować się z lekarzem przed przyjęciem leku.
Ten lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, to znaczy lek uznaje się za „wolny od
sodu”.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Niektóre działania niepożądane mogą być ciężkie i wymagają natychmiastowej pomocy
medycznej:
W przypadku wystąpienia któregokolwiek z następujących objawów należy natychmiast skontaktować
się z lekarzem:
- posocznica (często nazywana zatruciem krwi, będąca ciężkim zakażeniem, z reakcją zapalną
całego organizmu, która może zakończyć się zgonem) (może wystąpić u nie więcej niż u 1 na
1000 pacjentów);
- ciężkie reakcje skórne, w tym silna wysypka, pokrzywka, zaczerwienienie skóry całego ciała,
silny świąd, powstawanie pęcherzy, złuszczanie się i obrzęk skóry, zapalenie błony śluzowej
(zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry) (może wystąpić u nie więcej niż
u 1 na 10 000 pacjentów);
- nagły obrzęk skóry i błon śluzowych (obrzęk naczynioruchowy) (może wystąpić u nie więcej
niż u 1 na 1000 pacjentów);
- obrzęk powiek, twarzy lub warg (obrzęk Quinckego) (może wystąpić u nie więcej niż u 1 na
10 000 pacjentów);
- tworzenie się pęcherzy i złuszczanie się zewnętrznej warstwy skóry (toksyczne martwicze
oddzielanie się naskórka) (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych);
- zawał serca (może wystąpić u nie więcej niż u 1 na 10 000 pacjentów);
- zaburzenia rytmu serca (może wystąpić u nie więcej niż u 1 na 100 pacjentów);
- zapalenie trzustki, które może spowodować silny ból w nadbrzuszu, promieniujący do pleców,
z towarzyszącym bardzo złym samopoczuciem (może wystąpić u nie więcej niż u 1 na
10 000 pacjentów).
Możliwe działania niepożądane leku Tolutris:
Bardzo częste działania niepożądane (mogą wystąpić częściej niż u 1 na 10 pacjentów):
Zmniejszenie stężenia potasu we krwi, zwiększenie stężenia lipidów we krwi, zatrzymanie płynów w
organizmie (obrzęk).
Częste działania niepożądane (mogą wystąpić u nie więcej niż u 1 na 10 pacjentów):
Zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi, małe stężenie sodu, małe stężenie magnezu we
krwi, zmniejszenie apetytu, zawroty głowy, senność, ból głowy, zaburzenia widzenia, kołatanie serca
(świadomość rytmu serca), nagłe obniżenie ciśnienia tętniczego krwi podczas wstawania,
zaczerwienienie, zwłaszcza twarzy, skrócenie oddechu (duszność), biegunka, ból brzucha, zaparcia,
niestrawność, wymioty, nudności, zmiana rytmu wypróżnień, wysypka, pokrzywka, kurcze mięśni
(skurcze nóg), obrzęk kostek, zaburzenia erekcji (niezdolność do uzyskania lub utrzymania erekcji),
osłabienie, zmęczenie.
Niezbyt częste działania niepożądane (mogą wystąpić u nie więcej niż u 1 na 100 pacjentów):
Zakażenie górnych dróg oddechowych (np. ból gardła, zapalenie zatok, przeziębienie), zakażenia dróg
moczowych, niedobór czerwonych krwinek (niedokrwistość), spowolnienie akcji serca, zwiększenie
stężenia potasu we krwi, lęk, depresja, bezsenność, omdlenia, uczucie mrowienia i drętwienia
(parestezje), drżenie, zaburzenia smaku, brak odczuwania bólu, uczucie wirowania (zawroty głowy),
dzwonienie w uszach, szybkie bicie serca (tachykardia), spowolnione bicie serca (bradykardia), niskie
ciśnienie krwi, kaszel, kichanie i (lub) katar spowodowane zapaleniem błony śluzowej nosa, suchość
błon śluzowych w jamie ustnej, wzdęcia, swędzenie, wzmożona potliwość, wypadanie włosów,
czerwone plamy na skórze, przebarwienia na skórze, rozległa wysypka, ból pleców, ból mięśni,
zaburzenia czynności nerek, w tym ostra niewydolność nerek, zaburzenia w oddawaniu moczu,
wzmożona potrzeba oddawania moczu w nocy, zwiększona częstość oddawania moczu, dyskomfort
lub powiększenie piersi u mężczyzn, ból w klatce piersiowej, ból, złe samopoczucie, zwiększone
stężenie kwasu moczowego we krwi, zwiększone stężenie kreatyniny we krwi, zwiększenie
lub zmniejszenie masy ciała
Rzadkie działania niepożądane (mogą wystąpić u nie więcej niż u 1 na 1000 pacjentów):
Zapalenie płuc (zapalenie oskrzeli), gardła, i (lub) zatok, zwiększenie liczby białych krwinek
(eozynofilia), zmniejszenie liczby płytek krwi (małopłytkowość), przez co wzrasta ryzyko wystąpienia
krwawień lub siniaków (niewielkie, fioletowo-czerwone zmiany na skórze lub w innych tkankach,
spowodowane przez krwawienie), ciężkie reakcje alergiczne (np. nadwrażliwość, ostra reakcja
anafilaktyczna/wstrząs, osutka polekowa), małe stężenia cukru we krwi (u pacjentów z cukrzycą),
duże stężenie wapnia we krwi, duże stężenie cukru we krwi (hiperglikemia), zaburzenia snu,
dezorientacja, niewyraźne widzenie, obrzęk płuc, zapalenie błony śluzowej żołądka, podrażnienie
żołądka, nieprawidłowa czynność wątroby, żółtaczka, nadmiar substancji żółciowych we krwi (zastój
żółci), zaczerwienienie skóry (rumień), wyprysk (choroba skóry), wysypka polekowa, toksyczna
wysypka skórna, reakcje nadwrażliwości na światło, ból kończyn (ból nóg), ból ścięgien (objawy
imitujące zapalenie ścięgien), toczeń rumieniowaty układowy (choroba w której organizm jest
atakowany przez własny układ odpornościowy), obecność cukrów w moczu (glukozuria), objawy
grypopodobne, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych lub fosfokinazy kreatynowej we krwi,
zmniejszone stężenie hemoglobiny (białka krwi).
Bardzo rzadkie działania niepożądane (mogą wystąpić do 1 na 10 000 pacjentów):
Zmniejszona liczba białych krwinek (leukopenia, agranulocytoza), nieprawidłowy rozpad czerwonych
krwinek (niedokrwistość hemolityczna), nieprawidłowa czynność szpiku kostnego, reakcje alergiczne,
wzrost pH ze względu na małe stężenie chlorków we krwi (zaburzenie równowagi kwasowo-
zasadowej, alkaloza hipochloremiczna), zwiększenie napięcia mięśniowego, zaburzenia dotyczące
nerwów co może powodować osłabienie mięśni, mrowienie lub drętwienie, zapalenie naczyń
krwionośnych (martwicze zapalenie naczyń), postępujące bliznowacenie tkanki płucnej
(śródmiąższowa choroba płuc)*, ostra niewydolność oddechowa (objaw to: ciężka duszność), obrzęk
dziąseł, zaburzenia czynności wątroby, zespół toczniopodobny (choroba naśladująca toczeń
rumieniowaty układowy, w którym organizm jest atakowany przez własny układ odpornościowy),
powstawanie pęcherzy na wargach, oczach lub ustach, łuszczenie się skóry, gorączka (możliwe
objawy rumienia wielopostaciowego).
* Zgłaszano przypadki śródmiąższowej choroby płuc pozostające w związku czasowym
z przyjmowaniem telmisartanu. Nie ustalono jednak związku przyczynowego.
Działania niepożądane o nieznanej częstości występowania (częstość nie może być określona na
podstawie dostępnych danych):
Nowotwory złośliwe skóry i warg (nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry), zmniejszenie liczby
krwinek (niedokrwistość aplastyczna), drżenie, usztywnienie postawy, maskowatość twarzy,
spowolnione ruchy i pociąganie nogami w czasie chodzenia, chwiejny chód, ograniczenie widzenia
i ból oczu z powodu wysokiego ciśnienia (prawdopodobnie objawy gromadzenia się płynu
w unaczynionej błonie otaczającej oko nadmiernego nagromadzenia płynu między naczyniówką
a twardówką – lub ostrej krótkowzroczności lub ostrej jaskry z zamkniętym kątem przesączania),
obrzęk naczynioruchowy jelit - po zastosowaniu podobnych produktów występował obrzęk w jelicie
z takimi objawami jak ból brzucha, nudności, wymioty i biegunka.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można
zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów
Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych:
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
tel.: + 48 22 49 21 301
faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na którąkolwiek substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
wymienioną w punkcie 6.1.
- Nadwrażliwość na inne pochodne sulfonamidowe (hydrochlorotiazyd jest pochodną
sulfonamidową).
- Drugi i trzeci trymestr ciąży (patrz punkty 4.4 i 4.6).
- Zastój żółci i niedrożność dróg żółciowych.
- Ciężka niewydolność wątroby.
- Ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min, bezmocz).
- Oporna na leczenie hipokaliemia, hiperkalcemia.
- Ciężkie niedociśnienie tętnicze.
- Wstrząs (w tym wstrząs kardiogenny).
- Hemodynamicznie niestabilna niewydolność serca po przebytym ostrym zawale mięśnia
sercowego.
- Zwężenie drogi odpływu z lewej komory (np. stenoza aortalna dużego stopnia).
Jednoczesne stosowanie produktu leczniczego Tolutris z produktami zawierającymi aliskiren jest
przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniem czynności nerek (współczynnik filtracji
kłębuszkowej, GFR < 60 ml/min/1,73 m2) (patrz punkty 4.5 i 5.1).
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Ciąża
Nie należy rozpoczynać leczenia antagonistami receptora angiotensyny II u pacjentek w ciąży. O ile
kontynuacja leczenia za pomocą antagonisty receptora angiotensyny II nie jest niezbędna, u pacjentek
planujących ciążę należy zastosować leki przeciwnadciśnieniowe, które mają ustalony profil
bezpieczeństwa stosowania w ciąży. Po stwierdzeniu ciąży leczenie antagonistami receptora
angiotensyny II należy natychmiast przerwać i w razie konieczności rozpocząć inne leczenie (patrz
punkty 4.3 i 4.6).
Zaburzenia czynności wątroby
Ponieważ telmisartan jest eliminowany głównie z żółcią, Tolutris nie powinien być stosowany u
pacjentów z zastojem żółci, niedrożnością dróg żółciowych lub ciężką niewydolnością wątroby (patrz
punkt 4.3). U tych pacjentów można spodziewać się zmniejszonego klirensu wątrobowego
telmisartanu.
Ponadto należy zachować ostrożność w przypadku podawania produktu leczniczego Tolutris
pacjentom z zaburzeniami czynności wątroby lub z postępującą chorobą wątroby, ponieważ
nieznaczne zmiany równowagi wodno-elektrolitowej mogą przyspieszyć wystąpienie śpiączki
wątrobowej. Brak danych klinicznych dotyczących stosowania telmisartanu u pacjentów z
zaburzeniami czynności wątroby.
Okres półtrwania amlodypiny jest przedłużony, a wartości AUC są większe u pacjentów
z zaburzeniami czynności wątroby. Należy zachować ostrożność podczas zwiększania dawki
amlodypiny.
Obrzęk naczynioruchowy jelit
U pacjentów leczonych antagonistami receptora angiotensyny II notowano występowanie obrzęku
naczynioruchowego jelit (patrz punkt 4.8). U tych pacjentów występowały ból brzucha, nudności,
wymioty i biegunka. Objawy ustąpiły po przerwaniu leczenia antagonistami receptora angiotensyny II.
Jeśli u pacjenta zostanie rozpoznany obrzęk naczynioruchowy jelit, należy przerwać stosowanie
telmisartanu i rozpocząć odpowiednią obserwację do czasu całkowitego ustąpienia objawów.
Nadciśnienie naczyniowo-nerkowe
Stwierdzono zwiększone ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego i niewydolności nerek podczas
podawania leków wpływających na układ renina-angiotensyna-aldosteron pacjentom z obustronnym
zwężeniem tętnic nerkowych lub ze zwężeniem tętnicy nerkowej jednej czynnej nerki.
Zaburzenia czynności nerek i stan po przeszczepieniu nerki
Produktu leczniczego Tolutris nie wolno stosować u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens
kreatyniny < 30 ml/min) (patrz punkt 4.3). Brak doświadczenia odnośnie stosowania produktu
leczniczego Tolutris u pacjentów po niedawno przebytym przeszczepieniu nerki. Istnieje niewielkie
doświadczenie w stosowaniu produktu leczniczego Tolutris u pacjentów z łagodnymi
i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek, w związku z tym zaleca się kontrolę stężenia potasu,
kreatyniny i kwasu moczowego w surowicy krwi. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek może
wystąpić azotemia związana z podawanym diuretykiem tiazydowym. Telmisartan nie jest usuwany
z krwi przez hemofiltrację i nie podlega dializie.
Zmiany stężenia amlodypiny w surowicy nie są skorelowane ze stopniem uszkodzenia nerek.
Amlodypina nie jest eliminowana z organizmu podczas dializy.
Pacjenci ze zmniejszoną objętością wewnątrznaczyniową i (lub) zmniejszonym stężeniem sodu
Objawowe niedociśnienie tętnicze, szczególnie po pierwszej dawce, może wystąpić u pacjentów ze
zmniejszoną objętością wewnątrznaczyniową i (lub) zmniejszonym stężeniem sodu w wyniku
intensywnego leczenia moczopędnego, ograniczenia spożycia soli, biegunki lub wymiotów.
Zaburzenia te, w szczególności zmniejszenie objętości wewnątrznaczyniowej i (lub) zmniejszenie
stężenia sodu, powinny zostać wyrównane przed podaniem produktu leczniczego Tolutris.
W przypadku stosowania HCTZ obserwowano izolowane przypadki hiponatremii z towarzyszącymi
objawami neurologicznymi (nudności, postępująca dezorientacja, apatia).
Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) (ang. Renin-Angiotensin-
Aldosterone-system, RAAS)
Istnieją dowody, iż jednoczesne stosowanie inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE)
(ang. Angiotensin Converting Enzyme Inhibitors, ACEi), antagonistów receptora angiotensyny II
(ang. Angiotensin Receptor Blockers, ARB) lub aliskirenu zwiększa ryzyko niedociśnienia,
hiperkaliemii oraz zaburzenia czynności nerek (w tym ostrej niewydolności nerek). W związku z tym
nie zaleca się podwójnego blokowania układu RAA poprzez jednoczesne zastosowanie inhibitorów
ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu (patrz punkty 4.5 i 5.1).
Jeśli zastosowanie podwójnej blokady układu RAA jest absolutnie konieczne, powinno być
prowadzone wyłącznie pod nadzorem specjalisty, a parametry życiowe pacjenta, takie jak: czynność
nerek, stężenie elektrolitów oraz ciśnienie krwi powinny być ściśle monitorowane.
U pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy stosować jednocześnie inhibitorów ACE oraz
antagonistów receptora angiotensyny II.
Inne stany związane z pobudzeniem układu renina-angiotensyna-aldosteron
U pacjentów, u których napięcie naczyniowe i czynność nerek zależą głównie od aktywności układu
renina-angiotensyna-aldosteron (np. pacjenci z ciężką zastoinową niewydolnością serca lub
w przebiegu chorób nerek, w tym ze zwężeniem tętnicy nerkowej) podawanie produktów leczniczych
wpływających na ten układ było związane z gwałtownym obniżeniem ciśnienia krwi, hiperazotemią,
oligurią oraz rzadko, z ostrą niewydolnością nerek (patrz punkt 4.8).
Pierwotny hiperaldosteronizm
Pacjenci z pierwotnym hiperaldosteronizmem przeważnie nie odpowiadają na leczenie lekami
przeciwnadciśnieniowymi działającymi poprzez hamowanie układu renina-angiotensyna. Tak więc
stosowanie produktu leczniczego Tolutris w tych przypadkach nie jest zalecane.
Zwężenie zastawki aortalnej i dwudzielnej, przerostowa kardiomiopatia zawężająca
Podobnie jak w przypadku innych leków rozszerzających naczynia krwionośne, należy zachować
szczególną ostrożność u pacjentów ze zwężeniem zastawki aortalnej lub dwudzielnej, lub przerostową
kardiomiopatią zawężającą.
Wpływ na metabolizm i układ dokrewny
Leczenie tiazydem może zaburzać tolerancję glukozy. U pacjentów z cukrzycą przyjmujących insulinę
lub doustny lek przeciwcukrzycowy oraz telmisartan może wystąpić hipoglikemia. Dlatego u tych
pacjentów należy kontrolować stężenie glukozy; konieczna może być również modyfikacja dawki
insuliny lub doustnych leków przeciwcukrzycowych. Cukrzyca utajona może się ujawnić w trakcie
leczenia tiazydem.
Leczenie diuretykami powoduje zwiększenie stężenia cholesterolu i triglicerydów, jednak po dawce
12,5 mg zawartej w produkcie leczniczym Tolutris nie odnotowano żadnego lub niewielki wpływ na
ich stężenie. U niektórych pacjentów przyjmujących tiazyd może wystąpić hiperurykemia lub napad
dny moczanowej.
Zaburzenia równowagi elektrolitowej
Tak jak w przypadku wszystkich pacjentów przyjmujących diuretyki, należy w odpowiednich
odstępach czasu kontrolować stężenie elektrolitów w osoczu.
Tiazydy, w tym hydrochlorotiazyd, mogą powodować zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej
(w tym hipokaliemię, hiponatremię i alkalozę hipochloremiczną). Objawami ostrzegającymi
o zaburzeniach równowagi wodno-elektrolitowej są suchość błony śluzowej jamy ustnej, wzmożone
pragnienie, astenia, letarg, senność, niepokój, bóle mięśniowe, skurcze, męczliwość mięśni, obniżone
ciśnienie tętnicze, oliguria, tachykardia, zaburzenia dotyczące układu pokarmowego, takie jak
nudności i wymioty (patrz punkt 4.8).
- Hipokaliemia
Chociaż w przypadku stosowania diuretyków tiazydowych może dojść do hipokaliemii, jednoczesna
terapia telmisartanem może zmniejszyć hipokaliemię wywołaną przez diuretyki. Ryzyko hipokaliemii
jest większe u pacjentów z marskością wątroby, u pacjentów, u których dochodzi do szybkiej diurezy
lub u pacjentów, którzy przyjmują doustnie nieodpowiednią ilość elektrolitów lub są leczeni
jednocześnie kortykosteroidami lub hormonem adrenokortykotropowym (ACTH) (patrz punkt 4.5).
- Hiperkaliemia
Z drugiej strony, z powodu antagonistycznego działania telmisartanu, składnika produktu leczniczego
Tolutris, na receptor angiotensyny II (AT1) może wystąpić hiperkaliemia. Chociaż nie odnotowano
klinicznie znamiennych przypadków wystąpienia hiperkaliemii związanej ze stosowaniem produktu
leczniczego złożonego z telmisartanu i hydrochlorotiazydu, czynnikami ryzyka związanymi z jej
wystąpieniem są niewydolność nerek i (lub) niewydolność serca oraz cukrzycę. Diuretyki
oszczędzające potas, suplementy potasu lub sole zawierające potas, powinny być stosowane z dużą
ostrożnością podczas terapii produktem leczniczym Tolutris (patrz punkt 4.5).
- Alkaloza hipochloremiczna
Niedobór chlorków na ogół jest umiarkowany i nie wymaga leczenia.
- Hiperkalcemia
Tiazydy mogą zmniejszać wydalanie wapnia z moczem, co może spowodować przejściowe
i niewielkie zwiększenie stężenia wapnia w surowicy, przy braku innych, znanych zaburzeń
metabolizmu wapnia. Znaczna hiperkalcemia może być objawem utajonej nadczynności przytarczyc.
Tiazydy należy odstawić przed przeprowadzeniem badań czynnościowych przytarczyc.
- Hipomagnezemia
Wykazano, że tiazydy zwiększają wydalanie magnezu z moczem, co może doprowadzić do
hipomagnezemii (patrz punkt 4.5).
Różnice etniczne
Podobnie jak w przypadku innych antagonistów receptora angiotensyny II, telmisartan jest wyraźnie
mniej skuteczny w leczeniu nadciśnienia tętniczego u osób rasy czarnej, prawdopodobnie z powodu
częstszego występowania zmniejszonego stężenia reniny w populacji pacjentów rasy czarnej z
nadciśnieniem tętniczym.
Choroba niedokrwienna serca
Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwnadciśnieniowych, nadmierne obniżenie ciśnienia
tętniczego u pacjentów z kardiomiopatią niedokrwienną lub z chorobą niedokrwienną serca może
spowodować zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu.
Informacje ogólne
Reakcje nadwrażliwości na hydrochlorotiazyd mogą wystąpić u pacjentów z alergią lub bez alergii czy
astmy oskrzelowej w wywiadzie, jednak takie epizody są bardziej prawdopodobne u pacjentów
z obciążonym wywiadem. Istnieją doniesienia o zaostrzeniu lub aktywacji tocznia rumieniowatego
układowego po przyjęciu diuretyków tiazydowych, w tym hydrochlorotiazydu.
W związku ze stosowaniem tiazydowych leków moczopędnych opisywano przypadki reakcji
nadwrażliwości na światło (patrz punkt 4.8). W przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości na
światło podczas leczenia, zaleca się przerwanie podawania leku. Jeśli ponowne rozpoczęcie
podawania leku wydaje się być konieczne, zaleca się osłanianie ciała przed światłem słonecznym lub
sztucznym promieniowaniem UVA.
Nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką, ostra krótkowzroczność i jaskra
wtórna zamkniętego kąta
Sulfonamidy i leki będące pochodnymi sulfonamidów mogą powodować reakcję idiosynkratyczną
wywołującą nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką z ograniczeniem pola
widzenia, przejściową krótkowzroczność i ostrą jaskrę zamkniętego kąta. Objawy obejmują nagłe
zmniejszenie ostrości widzenia lub ból oczu, które zwykle występują w ciągu kilku godzin lub tygodni
od rozpoczęcia terapii produktem leczniczym. Nieleczona ostra jaskra z zamkniętym kątem
przesączania może prowadzić do trwałej utraty wzroku. Leczenie w pierwszej kolejności polega na jak
najszybszym przerwaniu stosowania leku. W przypadku, gdy nie udaje się opanować ciśnienia
wewnątrzgałkowego, należy rozważyć niezwłoczne podjęcie leczenia chirurgicznego lub
zachowawczego. Do czynników ryzyka rozwoju ostrej jaskry z zamkniętym kątem przesączania może
należeć uczulenie na sulfonamidy lub penicylinę w wywiadzie.
Nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry
W dwóch badaniach epidemiologicznych z wykorzystaniem danych z duńskiego krajowego rejestru
nowotworów złośliwych stwierdzono zwiększenie ryzyka nieczerniakowych nowotworów złośliwych
skóry (NMSC, ang. non-melanoma skin cancer) [raka podstawnokomórkowego (BCC, ang. basal cell
carcinoma) i raka kolczystokomórkowego (SCC, ang. squamous cell carcinoma)] w warunkach
zwiększającego się łącznego narażenia organizmu na hydrochlorotiazyd (HCTZ) (patrz punkt 4.8).
W mechanizmie rozwoju NMCS mogą odgrywać rolę właściwości fotouczulające HCTZ.
Pacjentów przyjmujących HCTZ należy poinformować o ryzyku NMSC i zalecić regularne
sprawdzanie, czy na skórze nie pojawiły się nowe zmiany, i szybki kontakt z lekarzem w przypadku
stwierdzenia jakichkolwiek podejrzanych zmian skórnych. Pacjentom należy zalecić podejmowanie
możliwych działań zapobiegawczych w celu minimalizacji ryzyka rozwoju nowotworów złośliwych
skóry, jak ograniczanie narażania się na działanie światła słonecznego i promieniowania UV, a jeśli to
niemożliwe - odpowiednią ochronę. Niepokojące zmiany skórne należy niezwłocznie badać
z możliwością wykonania biopsji z oceną histologiczną. U osób, u których w przeszłości występowały
NMSC, może być konieczne ponowne rozważenie stosowania HCTZ (patrz również punkt 4.8).
Ostra toksyczność na układ oddechowy
Po przyjęciu hydrochlorotiazydu notowano bardzo rzadko poważne przypadki ostrej toksyczności na
układ oddechowy, w tym zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS, ang. acute respiratory
distress syndrome). Obrzęk płuc zwykle rozwija się w ciągu kilku minut do kilku godzin po przyjęciu
hydrochlorotiazydu. Początkowo objawy obejmują duszność, gorączkę, osłabioną czynność płuc
i niedociśnienie tętnicze. Jeśli podejrzewa się rozpoznanie ARDS, należy odstawić produkt leczniczy
Tolutris i zastosować odpowiednie leczenie. Hydrochlorotiazydu nie należy podawać pacjentom,
u których wcześniej po przyjęciu hydrochlorotiazydu wystąpił ARDS.
Pacjenci z niewydolnością serca
Należy zachować ostrożność podczas stosowania produktu u pacjentów z niewydolnością serca.
W trakcie długoterminowych, kontrolowanych placebo badań z udziałem pacjentów z ciężką
niewydolnością serca (klasy III i IV wg NYHA), w grupie otrzymującej amlodypinę występowało
więcej przypadków obrzęku płuc niż w grupie z placebo. Antagonistów wapnia, w tym amlodypinę,
należy stosować ostrożnie u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca, ponieważ mogą one
zwiększać ryzyko wystąpienia w przyszłości incydentów sercowo-naczyniowych oraz zgonu.
Laktoza i sód
Produkt leczniczy zawiera laktozę jednowodną. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z
rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego
wchłaniania glukozy-galaktozy.
Ten produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na tabletkę, to znaczy lek uznaje się
za „wolny od sodu”.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Związane z telmisartanem i hydrochlorotiazydem
Lit
Obserwowano przemijające zwiększenie stężenia litu w surowicy i zwiększenie jego toksyczności
w przypadku jednoczesnego stosowania z inhibitorami konwertazy angiotensyny. Rzadko zanotowano
takie przypadki podczas stosowania litu z antagonistami receptora angiotensyny II (w tym produktu
leczniczego złożonego z telmisartanu i hydrochlorotiazydu). Nie jest zalecane jednoczesne stosowanie
litu i produktu leczniczego Tolutris (patrz punkt 4.4). Jeśli równoczesne stosowanie tych leków jest
konieczne, należy kontrolować stężenie litu w surowicy.
Produkty lecznicze, które mogą spowodować utratę potasu i hipokaliemię (np. inne diuretyki
kaliuretyczne, środki przeczyszczające, kortykosteroidy, ACTH, amfoterycyna, karbenoksolon, sól
sodowa penicyliny G, kwas salicylowy i jego pochodne)
Jeżeli istnieje konieczność stosowania tych substancji jednocześnie z produktem leczniczym
zawierającym hydrochlorotiazyd i telmisartan, zaleca się kontrolę stężenia potasu w osoczu. Mogą one
nasilić działanie hydrochlorotiazydu na stężenie potasu w surowicy (patrz punkt 4.4).
Jodowe środki kontrastowe
W przypadku odwodnienia spowodowanego stosowaniem diuretyków istnieje zwiększone ryzyko
ostrej czynnościowej niewydolności nerek, zwłaszcza w trakcie stosowania dużych dawek jodowych
środków kontrastowych. Wymagane jest nawodnienie przed podaniem jodowego środka
kontrastowego.
Produkty lecznicze, które mogą spowodować zwiększenie stężenia potasu lub wywołać hiperkaliemię
(np. inhibitory ACE, diuretyki oszczędzające potas, suplementy potasu, sole zawierające potas,
cyklosporyna lub inne produkty lecznicze, takie jak sól sodowa heparyny)
Jeżeli istnieje konieczność stosowania tych substancji jednocześnie z produktem zawierającym
hydrochlorotiazyd i telmisartan, zaleca się kontrolę stężenia potasu w osoczu. Jak wynika
z doświadczenia w stosowaniu innych produktów leczniczych, które wpływają na układ
renina-angiotensyna, jednoczesne stosowanie powyższych produktów leczniczych może prowadzić do
zwiększenia stężenia potasu w surowicy i w związku z tym nie jest zalecane (patrz punkt 4.4).
Produkty lecznicze, na które wpływają zaburzenia stężenia potasu w surowicy
Należy okresowo kontrolować stężenie potasu w surowicy oraz EKG w czasie stosowania produktu
leczniczego Tolutris jednocześnie: z produktami leczniczymi, na których działanie wpływają zmiany
stężenia potasu (np. glikozydy naparstnicy, leki przeciwarytmiczne); z lekami mogącymi wywołać
„torsades de pointes” (w tym niektóre leki przeciwarytmiczne), dla których hipokaliemia jest
czynnikiem predysponującym, takimi jak:
- leki przeciwarytmiczne klasy Ia (np. chinidyna, hydrochinidyna, dyzopiramid);
- leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid);
- niektóre leki przeciwpsychotyczne: (np. tiorydazyna, chlorpromazyna, lewomepromazyna,
trifluperazyna, cyjamemazyna, sulpiryd, sultopryd, amisulpryd, tiapryd, pimozyd, haloperydol,
droperydol);
- inne leki: (np. beprydyl, cyzapryd, difemanil, erytromycyna iv., halofantryna, mizolastyna,
pentamidyna, sparfloksacyna, terfenadyna, winkamina iv.).
Glikozydy naparstnicy
Wywołana tiazydami hipokaliemia lub hipomagnezemia sprzyja powstawaniu arytmii wywołanej
glikozydami naparstnicy (patrz punkt 4.4).
Digoksyna
Obserwowano wzrost mediany maksymalnego stężenia digoksyny w osoczu (49%) i stężenia
minimalnego (20%), gdy telmisartan podawano jednocześnie z digoksyną. Podczas rozpoczynania,
dostosowywania dawki i kończenia leczenia telmisartanem należy kontrolować stężenie digoksyny
w celu utrzymania w zakresie terapeutycznym.
Inne leki przeciwnadciśnieniowe
Telmisartan może nasilać działanie hipotensyjne innych leków przeciwnadciśnieniowych.
Dane badania klinicznego wykazały, że podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron
(RAA) w wyniku jednoczesnego zastosowania inhibitorów ACE, antagonistów receptora
angiotensyny II lub aliskirenu jest związana z większą częstością występowania zdarzeń
niepożądanych, takich jak: niedociśnienie, hiperkaliemia oraz zaburzenia czynności nerek (w tym
ostra niewydolność nerek) w porównaniu z zastosowaniem leku z grupy antagonistów układu RAA
w monoterapii (patrz punkty 4.3, 4.4 i 5.1).
Przeciwcukrzycowe produkty lecznicze (leki doustne i insulina)
Może być konieczne dostosowanie dawki przeciwcukrzycowych produktów leczniczych (patrz
punkt 4.4).
Metformina
Metformina powinna być ostrożnie stosowana: istnieje ryzyko kwasicy mleczanowej z powodu
potencjalnej niewydolności nerek wywołanej przez hydrochlorotiazyd.
Kolestyramina i kolestypol (żywice)
Wchłanianie hydrochlorotiazydu jest zaburzone w obecności żywic wymieniających aniony.
Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)
NLPZ (tj. kwas acetylosalicylowy w dawkach o działaniu przeciwzapalnym, inhibitory COX-2
i nieselektywne NLPZ) mogą zmniejszać działanie diuretyczne, natriuretyczne i
przeciwnadciśnieniowe diuretyków tiazydowych i antagonistów receptora angiotensyny II.
U niektórych pacjentów z zaburzoną czynnością nerek (np. pacjenci odwodnieni lub pacjenci
w podeszłym wieku z zaburzeniami czynności nerek) jednoczesne podanie antagonistów receptora
angiotensyny II i środków hamujących cyklooksygenazę może powodować dalsze zaburzenie
czynności nerek, w tym ostrą niewydolność nerek, która jest zwykle stanem odwracalnym. Dlatego
takie skojarzenie leków powinno być stosowane z dużą ostrożnością, szczególnie u osób w podeszłym
wieku. Pacjenci powinni być odpowiednio nawodnieni, należy również rozważyć konieczność
monitorowania czynności nerek po rozpoczęciu terapii towarzyszącej, a później okresowo.
W jednym badaniu jednoczesne podawanie telmisartanu i ramiprylu spowodowało 2,5-krotne
zwiększenie AUC0-24 i Cmax ramiprylu i ramiprylatu. Znaczenie kliniczne tej obserwacji jest nieznane.
Aminy presyjne (np. noradrenalina)
Ich działanie może być osłabione.
Niedepolaryzujące środki zwiotczające mięśnie szkieletowe (np. tubokuraryna)
Działanie niedepolaryzujących środków zwiotczających mięśnie szkieletowe może być nasilone przez
hydrochlorotiazyd.
Produkty lecznicze stosowane w dnie (np. probenecyd, sulfinpyrazon i allopurynol)
Może okazać się konieczne dostosowanie dawki produktów leczniczych zwiększających wydalanie
kwasu moczowego z moczem, ponieważ hydrochlorotiazyd może zwiększyć stężenie kwasu
moczowego w surowicy. Może okazać się konieczne zwiększenie dawki probenecydu lub
sulfinpyrazonu. Jednoczesne podawanie tiazydu może zwiększyć częstość występowania reakcji
nadwrażliwości na allopurynol.
Sole wapnia
Diuretyki tiazydowe mogą zwiększyć stężenie wapnia w surowicy w związku z jego zmniejszonym
wydalaniem. Jeśli zajdzie potrzeba stosowania suplementów wapnia, lub produktów leczniczych
oszczędzających wapń (np. leczenie witaminą D), należy kontrolować stężenie wapnia w surowicy
i odpowiednio dostosować dawkę wapnia.
Beta-adrenolityki i diazoksyd
Tiazydy mogą zwiększyć działanie hiperglikemizujące beta-adrenolityków i diazoksydu.
Środki antycholinergiczne (np. atropina, biperyden) mogą zwiększyć biodostępność diuretyków
tiazydowych poprzez zmniejszenie perystaltyki jelit i zmniejszenie współczynnika opróżniania
żołądka.
Amantadyna
Tiazydy zwiększają ryzyko działań niepożądanych wywoływanych przez amantadynę.
Środki cytotoksyczne: (np. cyklofosfamid, metotreksat)
Tiazydy mogą zmniejszyć wydalanie nerkowe cytotoksycznych produktów leczniczych i nasilić ich
hamujące działanie na czynność szpiku.
Można oczekiwać, że ze względu na farmakologiczne właściwości, następujące produkty lecznicze
mogą nasilać hipotensyjne działanie wszystkich leków przeciwnadciśnieniowych, w tym telmisartanu:
baklofen, amifostyna.
Ponadto, niedociśnienie ortostatyczne może być spotęgowane przez alkohol, barbiturany, opioidowe
leki przeciwbólowe lub leki przeciwdepresyjne.
Związane z amlodypiną
Wpływ innych produktów leczniczych na amlodypinę
Inhibitory CYP3A4: Jednoczesne stosowanie z silnym lub umiarkowanym inhibitorem CYP3A4
(inhibitory proteazy, azole przeciwgrzybicze, makrolidy, takie jak erytromycyna, klarytromycyna,
werapamil lub diltiazem) mogło powodować znaczne zwiększenie wpływu amlodypiny na organizm
skutkujące zwiększonym ryzykiem zmniejszenia ciśnienia tętniczego. Znaczenie kliniczne niniejszej
zmiany może być bardziej widoczne u pacjentów w podeszłym wieku, dlatego może być konieczna
odpowiednia kontrola kliniczna oraz odpowiednie dostosowanie dawki.
Induktory CYP3A4: Stosowanie amlodypiny jednocześnie ze znanymi induktorami CYP3A4 może
zmieniać jej stężenie w osoczu. Dlatego, zarówno podczas stosowania amlodypiny razem
z induktorami CYP3A4, a szczególnie z silnymi induktorami CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele
dziurawca), jak i po jego zakończeniu, należy kontrolować ciśnienie krwi i rozważyć konieczność
modyfikacji dawki.
Stosowanie amlodypiny z grejpfrutem lub z sokiem grejpfrutowym nie jest wskazane ze względu na
możliwość zwiększenia biodostępności, co u niektórych pacjentów może nasilać obniżenie ciśnienia
tętniczego.
Dantrolen (wlew): U zwierząt, po podaniu werapamilu i dożylnym podaniu dantrolenu, obserwowano
prowadzące do zgonu migotanie komór i zapaść krążeniową, powiązane z hiperkaliemią. Ze względu
na ryzyko hiperkaliemii zaleca się unikanie jednoczesnego podawania antagonistów wapnia, takich jak
amlodypina, u pacjentów podatnych na hipertermię złośliwą i w leczeniu hipertermii złośliwej.
Wpływ amlodypiny na inne produkty lecznicze
Działanie amlodypiny polegające na obniżaniu ciśnienia tętniczego sumuje się z działaniem
obniżającym ciśnienie krwi innych produktów leczniczych o właściwościach
przeciwnadciśnieniowych.
Takrolimus: W przypadku równoczesnego podawania amlodypiny istnieje ryzyko podwyższonego
stężenia takrolimusu we krwi, jednak mechanizm farmakokinetyczny tej interakcji nie jest w pełni
zrozumiały. Aby uniknąć toksycznego działania takrolimusu, podawanie amlodypiny pacjentom
leczonym takrolimusem wymaga kontroli stężenia takrolimusu we krwi i, w razie konieczności,
dostosowania dawki takrolimusu.
Klarytromycyna: Klarytromycyna jest inhibitorem CYP3A4. Istnieje zwiększone ryzyko
niedociśnienia u pacjentów otrzymujących klarytromycynę i amlodypinę. Jeśli amlodypina jest
podawana jednocześnie z klarytromycyną, zalecana jest ścisła obserwacja pacjenta.
Inhibitory kinazy mTOR (ssaczy cel rapamycyny): Inhibitory kinazy mTOR, np. syrolimus,
temsyrolimus i ewerolimus są substratami CYP3A. Amlodypina jest słabym inhibitorem CYP3A.
W przypadku jednoczesnego stosowania inhibitorów kinazy mTOR, amlodypina może zwiększać
narażenie na te inhibitory.
Cyklosporyna: Nie przeprowadzono badań interakcji pomiędzy cyklosporyną i amlodypiną
u zdrowych ochotników lub jakiejkolwiek innej populacji, z wyjątkiem pacjentów po przeszczepieniu
nerki, u których zaobserwowano zmienne zwiększenie stężenia cyklosporyny (przedział 0% - 40%).
U pacjentów po przeszczepieniu nerki, stosujących amlodypinę, należy kontrolować stężenie
cyklosporyny, a w razie konieczności zmniejszyć jej dawkę.
Symwastatyna: Jednoczesne wielokrotne podawanie amlodypiny w dawce 10 mg z symwastatyną
w dawce 80 mg prowadziło do 77% zwiększenia narażenia na symwastatynę w porównaniu do
symwastatyny stosowanej w monoterapii. U pacjentów stosujących amlodypinę należy zmniejszyć
dawkę symwastatyny do 20 mg na dobę.
W badaniach klinicznych dotyczących interakcji, amlodypina nie wpływała na właściwości
farmakokinetyczne atorwastatyny, digoksyny lub warfaryny.
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych związanych z leczeniem należą: senność, zawroty
głowy, ból głowy, kołatanie serca, zaczerwienienia, zwłaszcza twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk
kostek, obrzęk oraz zmęczenie. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) może wystąpić ciężki obrzęk
naczynioruchowy.
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
Działania niepożądane zostały pogrupowane zgodnie z częstością ich występowania według
konwencji dotyczącej częstości: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często
(≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana
(nie może być określona na podstawie dostępnych danych).
W każdej grupie częstości działania niepożądane zostały przedstawione zgodnie z malejącym
nasileniem.
Skaza krwotoczna rzadko
12
błędnikowego
13
Niezbyt często: niezbyt często
Niezbyt często: niezbyt często
Rzadko: niezbyt często
Niezbyt często: niezbyt często
Niezbyt często: często
Niezbyt często: niezbyt często
Niezbyt często: bardzo rzadko
Niezbyt często: niezbyt często
Rzadko: niezbyt często
Niezbyt często: niezbyt często
Niezbyt często: niezbyt często
Rzadko: niezbyt często
Niezbyt często: często
Niezbyt często: bardzo rzadko
Niezbyt często: niezbyt często
Rzadko: niezbyt często
Niezbyt często: często
Niezbyt często: rzadko
Niezbyt często: rzadko
Niezbyt często: rzadko
Rzadko: niezbyt często
Niezbyt często: niezbyt często
Rzadko: bardzo rzadko1,2
Niezbyt często: niezbyt często
Niezbyt często: niezbyt często
Rzadko: niezbyt często
Niezbyt często: często
Niezbyt często: niezbyt często
Rzadko: rzadko
Niezbyt często: niezbyt często
Niezbyt często: niezbyt często
Rzadko: niezbyt często
Niezbyt często: rzadko
Rzadko: niezbyt często
Niezbyt często: często
Niezbyt często: rzadko
Niezbyt często: często
Niezbyt często: rzadko
Rzadko: niezbyt często
Niezbyt często: często
Niezbyt często: rzadko
Rzadko: niezbyt często
Niezbyt często: niezbyt często
Niezbyt często: rzadko
Niezbyt często: bardzo rzadko
Rzadko: rzadko
Niezbyt często: często
Niezbyt często: bardzo rzadko
Niezbyt często: często
Niezbyt często: bardzo rzadko
Niezbyt często: rzadko2
Rzadko: rzadko2
Niezbyt często: bardzo rzadko
Niezbyt często: bardzo rzadko
Niezbyt często: rzadko
Rzadko: rzadko
Niezbyt często: bardzo rzadko
Zaburzenia skóry Obrzęk rzadko rzadko bardzo rzadko
14
Rzadko: rzadko
Rzadko: niezbyt często
Rzadko: rzadko
Rzadko: niezbyt często
Rzadko: rzadko
Rzadko: niezbyt często
Rzadko: rzadko
Rzadko: rzadko
Rzadko: rzadko
Rzadko: rzadko
Rzadko: rzadko
Rzadko: niezbyt często
Rzadko: niezbyt często
Rzadko: niezbyt często
Rzadko: niezbyt często
Rzadko: niezbyt często
Rzadko: niezbyt często
Rzadko: rzadko
Rzadko: rzadko
Rzadko: rzadko
Rzadko: rzadko
Rzadko: rzadko
Rzadko: rzadko1
Rzadko: niezbyt często
Rzadko: niezbyt często
Rzadko: niezbyt często
Rzadko: niezbyt często
Rzadko: niezbyt często
Rzadko: rzadko
Rzadko: rzadko
Rzadko: rzadko
Rzadko: niezbyt często
Złe samopoczucie niezbyt często
15
Niezbyt często: rzadko
Rzadko: niezbyt często
Niezbyt często: rzadko
Rzadko: rzadko
Niezbyt często: rzadko
Rzadko: rzadko
Rzadko: rzadko
1 Na podstawiez dmonśiwejisazdecnzieen miaa psoy wcipałrao wadzeniu produktu leczniczego do obrotu.
2 Dodatkowe informacje znajdują się w podpunktach poniżej.
3 W większości przypadków związane z cholestazą
a Działania niepożądane wystąpiły z podobną częstością u pacjentów leczonych placebo i leczonych
telmisartanem. Całkowita częstość występowania działań niepożądanych zgłaszanych w przypadku
stosowania telmisartanu (41,4%) w badaniach kontrolowanych placebo była zazwyczaj
porównywalna do częstości występowania działań niepożądanych zgłaszanych w przypadku
stosowania placebo (43,9%). W powyższym zestawieniu przedstawiono działania niepożądane, które
zanotowano we wszystkich badaniach klinicznych z udziałem pacjentów leczonych telmisartanem
z powodu nadciśnienia tętniczego lub pacjentów w wieku 50 lat i starszych z grupy dużego ryzyka
zdarzeń sercowo-naczyniowych.
Opis wybranych działań niepożądanych
Nieprawidłowa czynność wątroby/zaburzenia czynności wątroby
Większość przypadków nieprawidłowej czynności wątroby/zaburzeń czynności wątroby zgłoszonych
w okresie po wprowadzeniu telmisatranu do obrotu wystąpiła u pacjentów z Japonii. U Japończyków
istnieje większe prawdopodobieństwo wystąpienia tych działań niepożądanych.
Posocznica
W badaniu PRoFESS u pacjentów przyjmujących telmisartan zaobserwowano większą częstość
występowania posocznicy w porównaniu do grupy placebo. Zjawisko to może być przypadkowe lub
związane z mechanizmem, który nie został jeszcze poznany (patrz punkt 5.1).
Śródmiąższowa choroba płuc
Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano przypadki śródmiąższowej choroby płuc pozostające w
związku czasowym z przyjmowaniem telmisartanu. Nie ustalono jednak związku przyczynowego.
Nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry
Na podstawie danych dostępnych z badań epidemiologicznych stwierdzono związek między łączną
dawką HCTZ a występowaniem NMSC (patrz również punkty 4.4 i 5.1).
Obrzęk naczynioruchowy jelit
Po zastosowaniu antagonistów receptora angiotensyny II notowano przypadki wystąpienia obrzęku
naczynioruchowego jelit (patrz punkt 4.4).
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
16
Al. Jerozolimskie 181C, 02 222 Warszawa
tel.: + 48 22 49 21 301
faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.