Retrovir
Dane pochodzą z oficjalnych ulotek i ChPL. Zostały wyodrębnione automatycznie (częściowo z użyciem AI), więc treści mogą być niepełne, przybliżone lub błędne. Wiążący jest zawsze oryginalny dokument. Brak informacji w serwisie nie oznacza, że jej nie ma. To nie jest porada medyczna, ranking ani polecenie leku: o wyborze i dawkowaniu decyduje lekarz lub farmaceuta. Nie odstawiaj leków na własną rękę. W razie nagłego, ciężkiego objawu dzwoń pod 112.
To jedna z postaci produktu Retrovir (ViiV Healthcare BV): zobacz wszystkie postacie, moce i opakowania.
- Podmiot odpowiedzialny
- ViiV Healthcare BV
- Substancje czynne
- Zidovudinum: 100 mg, 250 mg
- Stan bazy na dzień
- 2026-10-22
Dostępne moce i opakowania · 2 pozycje
| Nazwa | Postać | Opakowania | Dostępność |
|---|---|---|---|
| Retrovir 100 mg | Kapsułki twarde | 100 kaps. | na receptę (Rx) |
| Retrovir 250 mg | Kapsułki twarde | 40 kaps. | na receptę (Rx) |
Zamienniki: ta sama substancja, inna moc lub postać · 2 leki
Wspólna lista dla wszystkich mocy na tej stronie (kolejność alfabetyczna według nazwy, to nie jest ranking); produkty o tej samej mocy i grupie postaci są wymienione przy odpowiedniej mocy powyżej.
Zamiennik nie oznacza, że lek można zmienić bez konsultacji: decyzję podejmuje lekarz lub farmaceuta.
| Nazwa | Postać | Substancja | Podmiot odpowiedzialny |
|---|---|---|---|
| Retrovir | Roztwór doustny | Zidovudinum 50 mg | ViiV Healthcare BV |
| Retrovir | Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji | Zidovudinum 10 mg/ml | ViiV Healthcare BV |
Wskazania (wg ChPL 4.1)
-
HIV wskazanie z ChPL
źródło: „Retrovir w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi wskazany jest u dorosłych i u dzieci w leczeniu zakażenia ludzkim wirusem upośledzenia odporności (HIV).” · ChPL, pkt 4.1
źródło: „Produkt leczniczy Retrovir wskazany jest u kobiet ciężarnych (po 14 tygodniach ciąży), u których wykryto wirus HIV, oraz u noworodków urodzonych przez te kobiety, ponieważ wykazano, że lek ten zmniejsza częstość przenoszenia zakażenia HIV z matki na płód (patrz punkt 4.6).” · ChPL, pkt 4.1
Kiedy nie stosować (wg ChPL 4.3) wyodrębnione automatycznie
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1.
- Produktu Retrovir w postaci doustnej nie należy podawać pacjentom z bardzo małą liczbą granulocytów obojętnochłonnych (poniżej 0,75 × 109/l) lub z bardzo małym stężeniem hemoglobiny (poniżej 7,5 g/100 ml lub 4,65 mmol/l) (patrz punkt 4.4).
- Retrovir jest przeciwwskazany u noworodków z hiperbilirubinemią, u których konieczne jest inne leczenie niż fototerapia, lub ze zwiększoną aktywnością aminotransferaz, przekraczającą 5-krotnie górną granicę normy.
Zidovudinum 100 mg (kapsułki twarde)
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- nie powyżej 30 °C
- chronić przed wilgocią / przechowywać w suchym miejscu
- chronić przed światłem
- Termin ważności
- 5 lat (opakowanie nieotwarte)
- Substancje pomocnicze
- Skrobia kukurydziana Celuloza mikrokrystaliczna Karboksymetyloskrobia sodowa (typ A) Magnezu stearynian Wieczko i korpus kapsułki Tytanu dwutlenek (E 171) Żelatyna Tusz Black ink opacode 10A1 o składzie: szelak; żelaza tlenek czarny (E 172); glikol propylenowy; amonu wodorotlenek; 28% źródło: ChPL, pkt 6.1
- Substancje wymienione w dokumencie (m.in. alergeny, cukry, alkohol, sód)
- barwniki: w składzie
- glikol propylenowy: w składzie
- sód: mniej niż 1 mmol (23 mg) na kapsułkę (ChPL pkt 4.4)
Pokazane są tylko substancje wymienione w dokumencie; brak wzmianki nie oznacza, że substancji nie ma w leku.
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: blister
- Wygląd
- Kapsułki twarde 100 mg: biały
Kapsułki są nieprzezroczyste, barwy białej, z czarnym nadrukiem GSYJU na korpusie kapsułki. źródło: Ulotka, pkt 6 - Kapsułki twarde 250 mg: biały niebieski
Kapsułki są nieprzezroczyste, z wieczkiem barwy niebieskiej i korpusem barwy białej, z czarnym nadrukiem GSJV2 na korpusie kapsułki. źródło: Ulotka, pkt 6 - biały
Kapsułki żelatynowe, nieprzezroczyste, barwy białej, z czarnym nadrukiem GSYJU na korpusie kapsułki. źródło: ChPL, pkt 3
- Kapsułki twarde 100 mg: biały
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument nie rozstrzyga (brak danych lub badań) źródło: „Nie przeprowadzono badań oceniających wpływ produktu Retrovir na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Na podstawie farmakologii substancji czynnej nie da się przewidzieć ujemnego wpływu leku. Jednakże oceniając zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn przez pacjenta, należy uwzględnić jego ogólny stan kliniczny oraz działania niepożądane produktu Retrovir.” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
41 pozycji, według częstości
- bardzo często: ból głowy; nudności
- często: niedokrwistość (czasami powodująca konieczność przetoczenia krwi); neutropenia i leukopenia; nadmierne stężenie kwasu mlekowego; zawroty głowy; wymioty; ból brzucha i biegunka; zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny we krwi; bóle mięśni; złe samopoczucie
- niezbyt często: trombocytopenia i pancytopenia z hipoplazją szpiku kostnego; duszność; wzdęcia; wysypka i świąd; miopatia; gorączka; uogólnione bóle i astenia
- rzadko: wybiórcza aplazja układu czerwonokrwinkowego; kwasica mleczanowa bez hipoksemii; jadłowstręt; lęk i depresja; bezsenność; parestezje; senność; otępienie; drgawki; kardiomiopatia; kaszel; zapalenie trzustki; przebarwienia błony śluzowej jamy ustnej; zaburzenie smaku i dyspepsja; choroby wątroby; takie jak ciężka hepatomegalia ze stłuszczeniem; przebarwienia skóry i paznokci; pokrzywka i potliwość; częste oddawanie moczu; ginekomastia; dreszcze; bóle w klatce piersiowej i objawy grypopodobne
- bardzo rzadko: niedokrwistość aplastyczna
Lista może być niepełna: wyodrębniono tylko zapisy w układzie „Często: …”. Pełna lista jest w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Dawkowanie wg grup (cytat)
-
- Dorośli i młodzież o masie ciała co najmniej 30 kg: „Dorośli i młodzież o masie ciała co najmniej 30 kg Zalecana dawka doustna zydowudyny w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi wynosi 250 mg lub 300 mg dwa razy na dobę (patrz ChPL produktu Retrovir, 250 mg, kapsułki twarde).”
- Dzieci o masie ciała mniejszej niż 30 kg: „Dzieci o masie ciała mniejszej niż 30 kg Masa ciała [kg] Rano Wieczorem Dawka [mg na dobę] 8-13 1 kapsułka 100 mg 1 kapsułka 100 mg 200 14-21 1 kapsułka 100 mg 2 kapsułki 100 mg 300”
Dzieci o masie ciała mniejszej niż 4 kg
„Dzieci o masie ciała mniejszej niż 4 kg Nie są dostępne dane wystarczające do zalecania specjalnego dawkowania u dzieci o masie ciała mniejszej niż 4 kg (patrz poniżej – przeniesienie zakażenia HIV z kobiety ciężarnej na płód oraz punkt 5.2). Dawkowanie w zapobieganiu przeniesieniu zakażenia HIV z kobiety ciężarnej na płód i noworodka Kobietom ciężarnym po 14. tygodniu ciąży należy podawać doustnie 500 mg na dobę (tzn. 100 mg pięć razy na dobę) do czasu rozpoczęcia porodu. W czasie porodu zydowudynę należy podawać początkowo w jednogodzinnej infuzji dożylnej w dawce 2 mg/kg mc., a następnie w ciągłej infuzji dożylnej w dawce 1 mg/kg mc./godzinę do chwili zaciśnięcia pępowiny.”- dawkowanie: „Dawka zydowudyny w miligramach (mg), przy zastosowaniu zalecanej dawki doustnej 2 mg/kg mc.”
- Grupy szczególne (cytat)
-
- (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie)
Ciąża
„Ciąża W rejestrze przypadków ciąży u kobiet przyjmujących leki przeciwretrowirusowe (ang. Antiretroviral Pregnancy Registry, APR) opisano ponad 13 000 przypadków kobiet w ciąży i w okresie poporodowym. Dostępne dane dotyczące ludzi zebrane w APR nie wykazują zwiększonego ryzyka ciężkich wad wrodzonych po zastosowaniu zydowudyny w porównaniu z częstością w populacji ogólnej (patrz punkt 5.1). Bezpieczeństwo stosowania zydowudyny w ciąży u ludzi nie zostało ustalone za pomocą właściwie skonstruowanych i dobrze kontrolowanych badań klinicznych dotyczących występowania wad wrodzonych.” - (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie)
Karmienie piersią
„Karmienie piersią Zaleca się, aby kobiety zakażone wirusem HIV, nie karmiły niemowląt piersią, aby uniknąć przeniesienia wirusa HIV. W rzadkich i wyjątkowych sytuacjach, gdy nie jest dostępny preparat zastępujący mleko matki, a pacjentka rozważa karmienie piersią w czasie stosowania terapii przeciwretrowirusowej, należy postępować zgodnie z lokalnymi oficjalnymi wytycznymi dotyczącymi karmienia piersią. Po podaniu pojedynczej dawki 200 mg zydowudyny kobietom zakażonym wirusem HIV średnie stężenia zydowudyny w surowicy i w mleku były podobne.” Płodność
„Płodność Zydowudyna podawana w dawkach doustnych do 450 mg/kg mc. na dobę nie wpływała na płodność szczurów. Brak danych dotyczących wpływu produktu Retrovir na płodność u kobiet. Nie wykazano wpływu produktu Retrovir na liczbę, morfologię ani na ruchliwość plemników u mężczyzn.”
- Jedzenie, napoje i alkohol (cytat)
-
alkohol
„Należy zachować ostrożność podczas podawania analogów nukleozydów jakiemukolwiek pacjentowi (szczególnie otyłym kobietom) z hepatomegalią, zapaleniem wątroby lub innym znanym czynnikiem ryzyka wystąpienia choroby wątroby i stłuszczenia wątroby (w tym niektórych produktów leczniczych i alkoholu).”alkohol
„Chociaż uważa się, że etiologia jest wieloczynnikowa (w tym stosowanie kortykosteroidów, spożywanie alkoholu, ciężka immunosupresja, zwiększony wskaźnik masy ciała), martwicę kości notowano szczególnie u pacjentów z zaawansowanym stadium zakażenia HIV i (lub) długotrwale poddawanych złożonej terapii przeciwretrowirusowej (CART).”
Tabele z dokumentów wyodrębnione automatycznie
| Masa ciała (kg) | Rano | Wieczorem | Dawka (mg na dobę) |
|---|---|---|---|
| 8-13 | 1 kapsułka 100 mg | 1 kapsułka 100 mg | 200 |
| 14-21 | 1 kapsułka 100 mg | 2 kapsułki 100 mg | 300 |
| 22-30 | 2 kapsułki 100 mg | 2 kapsułki 100 mg | 400 |
źródło: Ulotka, pkt 3, s. 5
| Masa ciała [kg] | Rano | Wieczorem | Dawka [mg na dobę] |
|---|---|---|---|
| 8-13 | 1 kapsułka 100 mg | 1 kapsułka 100 mg | 200 |
| 14-21 | 1 kapsułka 100 mg | 2 kapsułki 100 mg | 300 |
| 22-30 | 2 kapsułki 100 mg | 2 kapsułki 100 mg | 400 |
źródło: ChPL, pkt 4.2, s. 1
| Masa ciała noworodka w kilogramach (kg) | Całkowita objętość dawki w mililitrach (ml), przy zastosowaniu zalecanej dawki doustnej 2 mg/kg mc. | Liczba dawek na dobę | Dawka zydowudyny w miligramach (mg), przy zastosowaniu zalecanej dawki doustnej 2 mg/kg mc. |
|---|---|---|---|
| 2,0 kg | 0,4 ml | 4 razy na dobę | 4 mg |
| 5,0 kg | 1,0 ml | 4 razy na dobę | 10 mg |
źródło: ChPL, pkt 4.2, s. 2
Z ulotki i ChPL wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed zastosowaniem leku Retrovir
Kiedy nie stosować leku Retrovir
• jeśli pacjent ma uczulenie na zydowudynę lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku
(wymienionych w punkcie 6.);
• u pacjentów, u których we krwi stwierdzono bardzo małą liczbę granulocytów
obojętnochłonnych (rodzaj krwinek białych) lub bardzo małe stężenie hemoglobiny;
• u noworodków z hiperbilirubinemią, u których konieczne jest zastosowanie leczenia innego
niż fototerapia, lub ze zwiększoną aktywnością aminotransferaz, przekraczającą 5-krotnie górną
granicę normy.
W razie jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Retrovir należy omówić to z lekarzem, farmaceutą lub
pielęgniarką.
Lek nie powoduje wyleczenia zakażenia HIV, hamuje jedynie jego rozwój i umożliwia utrzymanie
przebiegu choroby pod kontrolą. Z powodu zakażenia HIV mogą rozwinąć się inne zakażenia
lub schorzenia związane z HIV.
Lek Retrovir powinien być stosowany pod kontrolą lekarza doświadczonego w leczeniu pacjentów
zakażonych HIV lub z AIDS.
Retrovir należy przyjmować codziennie.
Należy regularnie kontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie. Nie należy przerywać
przyjmowania leku bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem.
Przeniesienie HIV z matki na dziecko u kobiet w ciąży może nastąpić pomimo stosowania leku w celu
zapobieżenia takiemu przeniesieniu.
Niedokrwistość i neutropenia
Zydowudyna może wpływać na powstawanie czerwonych krwinek, prowadząc do niedokrwistości.
Główne objawy takiego stanu to uczucie zmęczenia i skrócenie oddechu. Rzadziej występuje u
pacjentów zmniejszenie powstawania pewnego rodzaju białych krwinek, co może spowodować
zwiększoną podatność na zakażenia. Lekarz prowadzący może zalecić wykonywanie okresowych
badań krwi w celu kontrolowania liczby niektórych krwinek. Zmiany te zazwyczaj są przemijające.
Stosowanie leku Retrovir razem z rybawiryną może wywoływać lub nasilać istniejącą niedokrwistość.
Jeśli u pacjenta wystąpią objawy niedokrwistości (takie jak zmęczenie i skrócenie oddechu), należy
skontaktować się z lekarzem, który zdecyduje, czy należy zaprzestać stosowania leku Retrovir.
Kwasica mleczanowa
Grupa leków, do których należy Retrovir (NRTI) może wywoływać stan zwany kwasicą mleczanową.
Kwasica mleczanowa, jeżeli wystąpi, to zazwyczaj rozwija się po kilku miesiącach leczenia. Głębokie,
szybkie oddechy, senność i inne niespecyficzne objawy, takie jak nudności, wymioty, ból brzucha,
mogą wskazywać na rozwój kwasicy mleczanowej. To rzadkie, ale ciężkie działanie niepożądane
występuje częściej u kobiet, zwłaszcza z dużą nadwagą. Choroby wątroby, szczególnie powiększenie
wątroby, zapalenie wątroby i stłuszczenie wątroby, mogą również zwiększać ryzyko wystąpienia tego
stanu. Podczas stosowania leku Retrovir lekarz prowadzący będzie ściśle kontrolował stan pacjenta,
aby wykryć wszelkie objawy, które mogą świadczyć o rozwoju kwasicy mleczanowej.
Rozmieszczenie tkanki tłuszczowej
Leczenie lekiem Retrovir lub innymi lekami zawierającymi zydowudynę może powodować utratę
tkanki tłuszczowej w obrębie nóg, ramion i twarzy (lipoatrofia). Lekarz powinien obserwować
pacjenta w celu wykrycia lipoatrofii. W razie zaobserwowania jakiejkolwiek utraty tkanki tłuszczowej
w obrębie nóg, ramion lub twarzy, należy powiedzieć o tym lekarzowi. Jeśli wystąpią takie objawy,
lekarz oceni czy lek Retrovir należy odstawić i zastosować inne leczenie zakażenia HIV. Po
zaprzestaniu stosowania leku Retrovir odwrócenie ubytku tkanki tłuszczowej może być zauważalne po
upływie kilku miesięcy i utracona tkanka tłuszczowa może nie zostać odzyskana w całości.
Stężenia lipidów i glukozy we krwi
Podczas leczenia zakażenia HIV mogą zwiększać się stężenia lipidów i glukozy we krwi. Jest to
częściowo związane z polepszeniem stanu zdrowia i ze stylem życia oraz niekiedy, w przypadku
stężenia lipidów we krwi, z działaniem leków przeciw HIV. Lekarz zaleci badania w celu wykrycia
tych zmian.
Choroby wątroby (zapalenie wątroby)
Jeśli u pacjenta w przeszłości występowały choroby wątroby, należy porozmawiać z lekarzem.
U pacjentów z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C, leczonych lekami
przeciwretrowirusowymi, może wystąpić zwiększone ryzyko ciężkich i stanowiących potencjalne
zagrożenie dla życia działań niepożądanych ze strony wątroby i może być konieczne przeprowadzenie
badań krwi w celu kontrolowania czynności wątroby.
Zespół reaktywacji immunologicznej
U niektórych pacjentów w zaawansowanym stadium zakażenia HIV (AIDS), u których w przeszłości
występowało zakażenie oportunistyczne, objawy przedmiotowe i podmiotowe stanu zapalnego
spowodowanego wcześniejszym zakażeniem mogą pojawić się wkrótce po rozpoczęciu leczenia anty-
HIV. Uważa się, że objawy te wynikają z poprawy zdolności organizmu do odpowiedzi
immunologicznej, co umożliwia zwalczanie zakażeń, które mogły występować nie dając wyraźnych
objawów. W razie zauważenia jakichkolwiek objawów stanu zapalnego należy bezzwłocznie
skontaktować się z lekarzem.
Zgłaszano też występowanie chorób autoimmunologicznych (takich jak choroba Gravesa-Basedowa,
zapalenie wielomięśniowe oraz zespół Guillain-Barrè) w sytuacji poprawy statusu immunologicznego
pacjenta (reaktywacji immunologicznej). Jednakże okres do ich wystąpienia jest bardziej
zróżnicowany i choroby te, często o niespecyficznych objawach, mogą pojawić się wiele miesięcy od
rozpoczęcia leczenia.
Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
i wątroby
Należy skontaktować się z lekarzem, który może zdecydować o dostosowaniu dawki (patrz punkt:
„Jak stosować lek Retrovir”).
Martwica kości
U niektórych pacjentów zgłaszano schorzenie zwane martwicą kości, które może być spowodowane
wieloma czynnikami (m.in. stosowaniem kortykosteroidów, spożywaniem alkoholu, ciężką
immunosupresją, podwyższonym wskaźnikiem masy ciała). Jeśli u pacjenta pojawią się bóle kończyn,
zesztywnienie kończyny lub trudności w poruszaniu się, powinien on skontaktować się z lekarzem.
Pacjenci ze współistniejącym zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu C
Podczas stosowania zydowudyny jako części schematu leczenia HIV notowano przypadki zaostrzenia
niedokrwistości (anemii), związanego z podawaniem rybawiryny, jednak dokładny mechanizm tego
zjawiska nie został jeszcze wyjaśniony. Ze względu na zwiększenie ryzyka niedokrwistości, nie jest
zalecane jednoczesne podawanie rybawiryny i zydowudyny. Lekarz rozważy możliwość zastąpienia
innym lekiem zydowudyny podawanej w schemacie leczenia przeciwretrowirusowego, jeśli został on
wcześniej ustalony. Jest to szczególnie ważne u pacjentów, u których w przeszłości wystąpiła
niedokrwistość związana z podawaniem zydowudyny.
Lek Retrovir a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta obecnie lub
ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje przyjmować. Dotyczy to również leków wydawanych
bez recepty, w tym leków ziołowych.
Poniższych leków nie należy stosować razem z lekiem Retrovir:
• ryfampicyna (antybiotyk),
• stawudyna (stosowana w leczeniu zakażeń HIV).
Retrovir może oddziaływać z niektórymi lekami, co może nasilać działania niepożądane. Jeśli pacjent
przyjmuje którykolwiek z poniższych leków, powinien o tym poinformować lekarza prowadzącego
(w przypadku wątpliwości należy skontaktować się z lekarzem):
• fenytoina, kwas walproinowy (stosowane w leczeniu padaczki),
• oksazepam, lorazepam (stosowane w stanach lękowych),
• kwas acetylosalicylowy (aspiryna), ketoprofen, naproksen (stosowane jako leki przeciwzapalne,
przeciwgorączkowe i przeciwbólowe),
• kodeina (lek przeciwkaszlowy),
• morfina (stosowana w leczeniu bólu),
• metadon (stosowany jako substytut heroiny w leczeniu uzależnień (narkomanii)),
• indometacyna (stosowana w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów),
• cymetydyna (stosowana w leczeniu choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy),
• klofibrat (stosowany w leczeniu zaburzeń lipidowych),
• izoprynozyna (lek przeciwwirusowy, wpływający na układ odpornościowy),
• probenecyd (stosowany w leczeniu dny oraz podobnych schorzeń i stosowany jednocześnie
z niektórymi antybiotykami, w celu zwiększenia ich efektywności),
• pentamidyna, atowakwon (stosowane w leczeniu zarażeń pasożytniczych, takich jak
pneumocystoza),
• amfoterycyna, ko-trymoksazol (stosowane w leczeniu zakażeń bakteryjnych i grzybiczych),
• pirymetamina (stosowana w leczeniu malarii i innych zarażeń pasożytniczych),
• dapson (stosowany w zapobieganiu pneumocystozowemu zapaleniu płuc i w leczeniu zakażeń
skóry),
• flukonazol lub flucytozyna (stosowane w leczeniu zakażeń grzybiczych, takich jak
drożdżyca),
• gancyklowir, interferon (stosowane w leczeniu zakażeń wirusowych),
• klarytromycyna (antybiotyk),
• lamiwudyna (stosowana w leczeniu zakażeń HIV i wirusowego zapalenia wątroby typu B),
• winkrystyna, winblastyna lub doksorubicyna (stosowane w leczeniu nowotworów).
Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza, że może być w ciąży lub gdy planuje mieć
dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.
Lek Retrovir należy stosować podczas ciąży tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają możliwe ryzyko
dla dziecka.
Stosowanie leku Retrovir u kobiet ciężarnych (powyżej 14. tygodnia ciąży) zakażonych HIV oraz
noworodków urodzonych przez te kobiety znacznie zmniejsza możliwość przeniesienia zakażenia HIV
z matki na dziecko. Jeśli pacjentka jest w ciąży lub planuje zajść w ciążę, powinna koniecznie
skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu omówienia możliwych działań niepożądanych oraz
korzyści i ryzyka, wynikających dla niej i dla dziecka ze stosowanej terapii przeciwretrowirusowej.
Jeśli pacjentka przyjmowała lek Retrovir w czasie ciąży, lekarz może zalecić regularne wizyty w celu
obserwacji rozwoju dziecka. W czasie takich wizyt mogą być wykonywane badania krwi oraz inne
badania diagnostyczne.
Zydowudyna, substancja czynna leku Retrovir, przenika do mleka kobiet karmiących piersią. Jeśli
pacjentka przyjmuje lek Retrovir, nie powinna karmić piersią.
Nie zaleca się karmienia piersią przez kobiety zakażone wirusem HIV, ponieważ wirusa HIV można
przekazać dziecku z mlekiem matki. Jeżeli pacjentka karmi piersią lub rozważa karmienie piersią,
powinna jak najszybciej skonsultować się z lekarzem.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu leku Retrovir na zdolność prowadzenia pojazdów
i obsługiwania maszyn. Decydując się na prowadzenie pojazdu lub obsługiwanie maszyn, pacjent
powinien wziąć pod uwagę stan zdrowia oraz możliwe działania niepożądane leku Retrovir.
Lek Retrovir zawiera sód
Ten lek zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na kapsułkę, to znaczy lek uznaje się za „wolny od
sodu”.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Podczas leczenia zakażenia HIV nie zawsze jest możliwe stwierdzenie, czy jakiś objaw niepożądany
został spowodowany przez Retrovir, inne przyjmowane w tym samym czasie leki, czy przez zakażenie
HIV. Z tego powodu bardzo ważne jest, aby poinformować lekarza o wszelkich zmianach w stanie
zdrowia.
Pacjent nie powinien niepokoić się zbytnio po przeczytaniu poniższej listy działań niepożądanych,
gdyż mogą one u niego nie wystąpić. Profil działań niepożądanych u dorosłych i u dzieci jest
podobny.
Bardzo częste działania niepożądane (występujące u więcej niż 10 na 100 pacjentów)
• bóle głowy, nudności.
Częste działania niepożądane (występujące u 1 do 10 na 100 pacjentów)
• niedokrwistość (mała liczba czerwonych krwinek) i neutropenia lub leukopenia (mała liczba
białych krwinek). Jeśli zmniejszy się liczba czerwonych krwinek, u pacjenta mogą wystąpić
objawy zmęczenia i duszności. Zmniejszenie liczby białych krwinek może zwiększyć podatność
na zakażenia,
• zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, stężenia bilirubiny i kwasu mlekowego,
• zawroty głowy,
• bóle mięśni, złe samopoczucie,
• wymioty, ból brzucha, biegunka.
Niezbyt częste działania niepożądane (występujące u 1 do 10 na 1 000 pacjentów)
• zmniejszenie liczby płytek krwi (komórek odgrywających ważną rolę w procesie krzepnięcia
krwi). U osób ze zmniejszoną liczbą płytek krwi może występować zwiększona skłonność
do krwawień i powstawania siniaków,
• zmniejszenie liczby komórek krwi (pancytopenia) z hipoplazją szpiku
(szpik ubogokomórkowy),
• osłabienie, gorączka, uogólnione bóle,
• zaburzenie czynności mięśni,
• duszność,
• wzdęcia,
• świąd, wysypka.
Rzadkie działania niepożądane (występujące u mniej niż 1 na 1 000 pacjentów)
• lęk, depresja, bezsenność, senność, drgawki, otępienie, zaburzenia czucia,
• zaburzenia odczuwania smaku, brak apetytu, zmiany w jamie ustnejo niejednolitym
zabarwieniu, niestrawność, zapalenie trzustki, zaburzenia dotyczące wątroby, jak powiększenie
wątroby, stłuszczenie wątroby,
• zmiana rozmieszczenia lub nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie,
• częste oddawanie moczu, powiększenie piersi u mężczyzn,
• choroba mięśnia sercowego nazywana kardiomiopatią,
• wybiórczy zanik (aplazja) układu wytwarzającego krwinki czerwone,
• zmiana zabarwienia paznokci i skóry, wzmożona potliwość, pokrzywka, objawy grypopodobne,
kaszel, dreszcze, bóle w klatce piersiowej,
• kwasica mleczanowa bez zmniejszenia zawartości tlenu we krwi.
Bardzo rzadkie działania niepożądane (występujące u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
• niedokrwistość aplastyczna (niedokrwistość z powodu niewydolności szpiku kostnego).
U niektórych pacjentów przyjmujących NRTI odnotowano stan zwany kwasicą mleczanową, która
powstaje na skutek zwiększonego wytwarzania kwasu mlekowego w organizmie (patrz punkt 2
„Informacje ważne przed zastosowaniem leku Retrovir”).
Podczas leczenia zakażenia HIV mogą zwiększać się stężenia lipidów i glukozy we krwi (patrz punkt
2 „Informacje ważne przed zastosowaniem leku Retrovir”).
Stosowanie leku Retrovir może powodować utratę tkanki tłuszczowej w obrębie nóg, ramion i twarzy
(lipoatrofia, patrz punkt 2 „Informacje ważne przed zastosowaniem leku Retrovir”).
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie możliwe objawy niepożądane
niewymienione w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie, lub pielęgniarce.
Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.:
+ 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną
w punkcie 6.1.
Produktu Retrovir w postaci doustnej nie należy podawać pacjentom z bardzo małą liczbą granulocytów
obojętnochłonnych (poniżej 0,75 × 109/l) lub z bardzo małym stężeniem hemoglobiny (poniżej 7,5
g/100 ml lub 4,65 mmol/l) (patrz punkt 4.4).
Retrovir jest przeciwwskazany u noworodków z hiperbilirubinemią, u których konieczne jest inne
leczenie niż fototerapia, lub ze zwiększoną aktywnością aminotransferaz, przekraczającą 5-krotnie
górną granicę normy.
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Retrovir nie powoduje wyleczenia z zakażenia HIV ani AIDS. Pacjenci przyjmujący Retrovir lub
stosujący inną terapię przeciwretrowirusową pozostają narażeni na wystąpienie zakażeń
oportunistycznych lub innych powikłań związanych z zakażeniem wirusem HIV.
Należy unikać jednoczesnego podawania ryfampicyny lub stawudyny z zydowudyną (patrz punkt 4.5).
Hematologiczne objawy niepożądane: można spodziewać się, że u przyjmujących Retrovir pacjentów
z obrazem klinicznym zaawansowanego zakażenia HIV, wystąpi niedokrwistość (zwykle
po 6 tygodniach leczenia, lecz niekiedy wcześniej), neutropenia (zwykle po co najmniej 4 tygodniach,
lecz niekiedy wcześniej) oraz leukopenia (zwykle wtórna do neutropenii). Zdarza się to częściej
podczas stosowania większych dawek (1200 do 1500 mg na dobę) i u pacjentów z małą rezerwą
szpikową przed leczeniem, szczególnie z zaawansowanym zakażeniem HIV (patrz punkt 4.8).
Podczas kuracji należy starannie monitorować parametry hematologiczne. U pacjentów z obrazem
klinicznym zaawansowanego zakażenia HIV zaleca się wykonywanie badań krwi przynajmniej
co 2 tygodnie podczas pierwszych 3 miesięcy leczenia, a później co najmniej raz w miesiącu. Badania
krwi można wykonywać rzadziej, np. co 1-3 miesiące, w zależności od ogólnego stanu pacjenta.
Jeżeli stężenie hemoglobiny zmniejszy się do wartości pomiędzy 7,5 g/dl (4,65 mmol/l) i 9 g/dl
(5,59 mmol/l) lub liczba granulocytów obojętnochłonnych zmniejszy się do wartości pomiędzy
0,75 a 1,0 × 109/l, dawkę dobową można zmniejszyć do czasu uzyskania dowodów odnowy szpiku
kostnego. Ewentualnie odnowę można zwiększyć przez krótkie (2-4 tygodniowe) przerwy w leczeniu
zydowudyną. Odnowę szpiku zwykle obserwuje się w ciągu 2 tygodni; po tym czasie można ponownie
zastosować zydowudynę w zmniejszonych dawkach. Jeśli wystąpi niedokrwistość znacznego stopnia,
zmiana dawkowania może okazać się niewystarczająca do wyeliminowania konieczności przetoczenia
krwi (patrz punkt 4.3).
Kwasica mleczanowa. Kwasicę mleczanową, zwykle związaną z hepatomegalią i stłuszczeniem
wątroby, notowano w czasie stosowania analogów nukleozydów. Wczesne objawy (objawowy nadmiar
mleczanów), obejmują łagodne objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle
brzucha), niespecyficzne osłabienie, utratę apetytu, zmniejszenie masy ciała, objawy ze strony układu
oddechowego [szybki i (lub) głęboki oddech] lub objawy neurologiczne (w tym spowolnienie
motoryczne).
Śmiertelność w kwasicy mleczanowej jest duża i może być związana z zapaleniem trzustki,
niewydolnością wątroby lub niewydolnością nerek.
Kwasica mleczanowa zazwyczaj występowała po kilku lub kilkunastu miesiącach leczenia.
Leczenie analogami nukleozydów należy przerwać w przypadku wystąpienia objawów nadmiaru
mleczanów i metabolicznej lub mleczanowej kwasicy, postępującej hepatomegalii lub szybkiego
wzrostu aktywności aminotransferaz.
Należy zachować ostrożność podczas podawania analogów nukleozydów jakiemukolwiek pacjentowi
(szczególnie otyłym kobietom) z hepatomegalią, zapaleniem wątroby lub innym znanym czynnikiem
ryzyka wystąpienia choroby wątroby i stłuszczenia wątroby (w tym niektórych produktów leczniczych
i alkoholu). Pacjenci jednocześnie zakażeni wirusem zapalenia wątroby typu C i leczeni interferonem
alfa i rybawiryną mogą stanowić grupę specjalnego ryzyka.
Pacjentów z grup zwiększonego ryzyka należy szczególnie uważnie obserwować.
Zaburzenia mitochondrialne. W warunkach in vitro oraz in vivo wykazano, że analogi nukleozydów
i nukleotydów powodują różnego stopnia uszkodzenia mitochondriów. Zgłaszano występowanie
zaburzeń czynności mitochondriów u niemowląt bez wykrywalnego HIV, narażonych w okresie życia
płodowego i (lub) po urodzeniu na działanie analogów nukleozydów. Główne działania niepożądane,
jakie zgłaszano, to zaburzenia czynności układu krwiotwórczego (niedokrwistość, neutropenia),
zaburzenia metabolizmu (nadmiar mleczanów, zwiększenie stężenia lipazy). Zaburzenia te są często
przemijające. Zgłaszano pewnego rodzaju, ujawniające się z opóźnieniem, zaburzenia neurologiczne
(wzmożone napięcie, drgawki, zaburzenia zachowania). Obecnie nie wiadomo, czy zaburzenia
neurologiczne mają charakter przemijający czy trwały. Należy kontrolować zarówno stan kliniczny,
jak i wyniki badań laboratoryjnych dzieci narażonych w okresie życia płodowego na działanie analogów
nukleozydów i nukleotydów, nawet jeśli nie wykryto u nich HIV. W przypadku wystąpienia u nich
objawów przedmiotowych i podmiotowych wskazujących na zaburzenia czynności mitochondriów,
należy przeprowadzić dokładne badania w celu określenia tych zaburzeń. Powyższe wyniki nie mają
wpływu na obecne zalecenia dotyczące stosowania terapii przeciwretrowirusowej u ciężarnych kobiet w
celu zapobiegania wertykalnemu przeniesieniu wirusa HIV z matki na dziecko.
Lipoatrofia. Leczenie zydowudyną jest związane z utratą podskórnej tkanki tłuszczowej. Częstość
występowania i stopień ciężkości lipoatrofii są związane ze skumulowaną ekspozycją. Utrata tkanki
tłuszczowej, w szczególności w obrębie twarzy, kończyn i pośladków, może być tylko częściowo
odwracalna, a poprawa może nastąpić kilka miesięcy po zmianie na leczenie nie zawierające
zydowudyny. Pacjentów należy regularnie badać w celu wykrycia objawów lipoatrofii w trakcie
leczenia zydowudyną i produktami zawierającymi zydowudynę (Combivir i Trizivir). W razie
podejrzenia rozwoju lipoatrofii, należy w miarę możliwości zastosować leczenie alternatywne.
Stężenia lipidów i glukozy we krwi. Podczas leczenia przeciwretrowirusowego mogą ulec zwiększeniu
stężenia lipidów i glukozy we krwi. Może być to związane z opanowywaniem choroby i ze zmianą
stylu życia. Należy właściwie monitorować stężenia lipidów i glukozy we krwi. Zaburzenia gospodarki
lipidowej należy leczyć zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.
Choroby wątroby. Klirens zydowudyny u pacjentów z lekką niewydolnością wątroby bez marskości
(punktacja Child-Pough 5-6) jest podobny do obserwowanego u zdrowych osób, dlatego nie jest
konieczna modyfikacja dawkowania zydowudyny. U pacjentów z umiarkowaną i ciężką chorobą
wątroby (punktacja Child-Pough 7-15) nie można określić specyficznych zaleceń dotyczących
dawkowania ze względu na dużą zmienność w obserwowanym narażeniu na zydowudynę. Dlatego też
stosowanie zydowudyny w tej grupie pacjentów nie jest zalecane.
U pacjentów z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C, poddawanych skojarzonemu
leczeniu przeciwretrowirusowemu, występuje zwiększone ryzyko ciężkich i mogących zakończyć się
zgonem objawów niepożądanych ze strony wątroby. Jeżeli jednocześnie stosowane są leki
przeciwwirusowe w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu B lub C, należy zapoznać się
z Charakterystyką Produktu Leczniczego odpowiedniego produktu.
U pacjentów mających uprzednio zaburzenia czynności wątroby, w tym przewlekłe aktywne zapalenie
wątroby, częściej występują nieprawidłowości w testach czynności wątroby podczas skojarzonego
leczenia przeciwretrowirusowego i należy je kontrolować według przyjętych standardów. Jeżeli są
dowody nasilenia choroby wątroby u tych pacjentów, należy koniecznie rozważyć przerwanie bądź
zakończenie leczenia. Patrz punkt 4.2.
Zespół reaktywacji immunologicznej. U pacjentów z ciężkimi niedoborami immunologicznymi,
zakażonych HIV, w czasie rozpoczynania złożonej terapii przeciwretrowirusowej
(CART, ang. combination antiretroviral therapy) wystąpić może reakcja zapalna na niewywołujące
objawów lub przetrwałe patogeny oportunistyczne. W wyniku tej reakcji może dojść do nasilenia
objawów lub wystąpienia ciężkich objawów klinicznych. Zwykle reakcje tego typu obserwowane są
w ciągu kilku pierwszych tygodni lub miesięcy od rozpoczęcia CART. Typowymi przykładami są:
zapalenie siatkówki wywołane wirusem cytomegalii, uogólnione i (lub) miejscowe zakażenia prątkami
oraz zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis carinii. Każdy objaw stanu zapalnego należy ocenić
i w razie konieczności zastosować odpowiednie leczenie.
Zgłaszano też występowanie chorób autoimmunologicznych (takich jak choroba Gravesa-Basedowa,
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, zapalenie wielomięśniowe oraz zespół Guillain-Barrè) w
sytuacji poprawy statusu immunologicznego pacjenta (reaktywacji immunologicznej). Jednakże okres
do ich wystąpienia jest bardziej zróżnicowany i choroby te, często o atypowej prezentacji, mogą
pojawić się wiele miesięcy od rozpoczęcia leczenia.
Pacjenta należy ostrzec przed równoczesnym stosowaniem innych leków bez konsultacji z lekarzem
(patrz punkt 4.5).
Stosowanie u osób w podeszłym wieku oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby –
patrz punkt 4.2).
Martwica kości. Chociaż uważa się, że etiologia jest wieloczynnikowa (w tym stosowanie
kortykosteroidów, spożywanie alkoholu, ciężka immunosupresja, zwiększony wskaźnik masy ciała),
martwicę kości notowano szczególnie u pacjentów z zaawansowanym stadium zakażenia HIV i (lub)
długotrwale poddawanych złożonej terapii przeciwretrowirusowej (CART). Pacjentowi należy zalecić,
aby zgłosił się do lekarza, jeśli wystąpią u niego bóle kończyn i sztywność stawów lub trudności w
poruszaniu się.
Pacjenci ze współistniejącym zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu C. Podczas stosowania
zydowudyny jako części schematu leczenia HIV notowano przypadki zaostrzenia niedokrwistości,
związanego z podawaniem rybawiryny, jednak dokładny mechanizm tego zjawiska pozostaje
niewyjaśniony. Dlatego też skojarzone stosowanie rybawiryny i zydowudyny nie jest zalecane,
a ponadto należy rozważyć zastąpienie innym lekiem zydowudyny podawanej w schemacie leczenia
przeciwretrowirusowego, jeśli został on wcześniej ustalony. Jest to szczególnie ważne u pacjentów,
u których wcześniej stosowana zydowudyna wywoływała niedokrwistość.
Substancje pomocnicze o znanym działaniu. Produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu
na kapsułkę, to znaczy produkt uznaje się za „wolny od sodu”.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Ograniczone dane wskazują, że jednoczesne podawanie zydowudyny i ryfampicyny zmniejsza
AUC (pole pod krzywą zależności stężenia od czasu) zydowudyny o 48% ± 34%. Może to spowodować
częściową lub całkowitą utratę skuteczności działania zydowudyny. Należy unikać jednoczesnego
stosowania ryfampicyny i zydowydyny (patrz punkt 4.4).
Zydowudyna i stawudyna są antagonistami in vitro. Dlatego też należy unikać stosowania stawudyny
w skojarzeniu z zydowudyną (patrz punkt 4.4).
Probenecyd zwiększa AUC zydowudyny o 106% (przedział 100-170%). Należy ściśle obserwować,
czy u pacjenta otrzymującego jednocześnie obydwa te leki, nie rozwijają się zaburzenia
hematologiczne.
Nieznaczne zwiększenie Cmax zydowudyny (o 28%) obserwowano podczas jednoczesnego podawania
z lamiwudyną, chociaż całkowite narażenie (AUC) nie było znacząco zmienione. Zydowudyna nie
wykazuje wpływu na farmakokinetykę lamiwudyny.
U pacjentów otrzymujących zydowudynę opisano kilka przypadków zmniejszenia we krwi stężenia
podawanej jednocześnie fenytoiny oraz 1 przypadek zwiększenia tego stężenia. Z tych obserwacji
wynika, że u pacjentów otrzymujących jednocześnie obydwa leki należy starannie monitorować
stężenie fenytoiny we krwi.
Atowakwon. Wydaje się, iż zydowudyna nie wpływa na farmakokinetykę atowakwonu. Jednakże dane
farmakokinetyczne wskazują, że atowakwon zmniejsza stopień metabolizmu zydowudyny do jej
glukuronidowego metabolitu (stała wartość AUC zydowudyny zwiększyła się o 33%, a najwyższe
stężenie metabolitu glukuronidowego w surowicy zmniejszyło o 19%). Wydaje się mało
prawdopodobne, aby 3-tygodniowe podawanie atowakwonu w przebiegu leczenia ostrego PCP podczas
podawania zydowudyny w dawce 500 lub 600 mg/dobę, mogło prowadzić do zwiększonej częstości
występowania działań niepożądanych związanych z wyższym stężeniem zydowudyny w surowicy. Jeśli
pacjent jest przez dłuższy czas leczony atowakwonem, należy go szczególnie uważnie obserwować.
Wykazano, że jednoczesne z zydowudyną podawanie kwasu walproinowego, flukonazolu lub metadonu
powoduje zwiększenie AUC zydowudyny z jednoczesnym zmniejszeniem jej klirensu. Ze względu na
ograniczone dane, znaczenie kliniczne tych zmian nie jest znane, ale jeżeli zydowudyna jest stosowana
równocześnie z kwasem walproinowym, flukonazolem lub metadonem, pacjenta należy ściśle
kontrolować ze względu na potencjalną toksyczność zydowudyny.
Równoczesne stosowanie leków o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym lub mielosupresyjnym
(np. pentamidyny podawanej ogólnie, dapsonu, pirymetaminy, ko-trymoksazolu, amfoterycyny,
flucytozyny, gancyklowiru, interferonu, winkrystyny, winblastyny i doksorubicyny), może zwiększyć
ryzyko działań niepożądanych zydowudyny. W przypadku konieczności jednoczesnego podawania
zydowudyny i któregokolwiek z tych leków należy szczególnie uważnie kontrolować czynność nerek
i parametry hematologiczne, a w razie konieczności zmniejszyć dawkę jednego lub więcej leków.
Niepełne dane z badań klinicznych nie wskazują na istotnie zwiększone ryzyko wystąpienia reakcji
niepożądanych na zydowudynę z ko-trymoksazolem, pentamidyną w postaci aerozolu, pirymetaminą
i acyklowirem w dawkach stosowanych w zapobieganiu zakażeniom.
Inne leki mogą zmieniać metabolizm zydowudyny wskutek kompetycyjnego hamowania sprzęgania jej
z kwasem glukuronowym lub bezpośredniego hamowania metabolizmu zachodzącego w mikrosomach
wątroby. Są to na przykład (ale nie wyłącznie): kwas acetylosalicylowy, kodeina, morfina,
indometacyna, ketoprofen, naproksen, oksazepam, lorazepam, cymetydyna, klofibrat, dapson
i izoprynozyna. Przed użyciem tych leków w skojarzeniu z produktem Retrovir należy pamiętać
o możliwości wystąpienia interakcji, zwłaszcza podczas długotrwałego leczenia.
Klarytromycyna podawana doustnie zmniejsza wchłanianie zydowudyny. Podczas skojarzonego
stosowania obu leków należy zachować przerwę przynajmniej dwóch godzin między ich podaniem.
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Profil zdarzeń niepożądanych jest podobny u dorosłych i u dzieci. Do najcięższych objawów
niepożądanych wywoływanych przez zydowudynę należą: niedokrwistość (podczas leczenia której
może być konieczne toczenie krwi), neutropenia i leukopenia. Częściej notuje się je u pacjentów
leczonych większymi dawkami (1200-1500 mg na dobę) oraz u chorych w zaawansowanym stadium
zakażenia HIV (szczególnie wtedy, gdy przed rozpoczęciem leczenia notowano zmniejszoną rezerwę
szpikową), a zwłaszcza jeśli liczba komórek CD4 jest mniejsza niż 100/mm3. W takich przypadkach
może być konieczne zmniejszenie dawek zydowudyny lub odstawienie leku (patrz punkt 4.4).
Zwiększoną częstość neutropenii notowano również wtedy, gdy liczba komórek obojętnochłonnych,
stężenia hemoglobiny i witaminy B12 były niskie przed rozpoczęciem leczenia produktem Retrovir.
Następujące objawy niepożądane stwierdzono u pacjentów leczonych produktem Retrovir.
Zdarzenia niepożądane rozpatrywane jako mające związek z prowadzonym leczeniem są wymienione
poniżej, uporządkowane według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania.
Częstość jest określona następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często
(≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000).
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Często: niedokrwistość (czasami powodująca konieczność przetoczenia krwi), neutropenia
i leukopenia
Niezbyt często: trombocytopenia i pancytopenia z hipoplazją szpiku kostnego
Rzadko: wybiórcza aplazja układu czerwonokrwinkowego
Bardzo rzadko: niedokrwistość aplastyczna
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
Często: nadmierne stężenie kwasu mlekowego
Rzadko: kwasica mleczanowa bez hipoksemii, jadłowstręt
Leczenie zydowudyną jest związane z utratą podskórnej tkanki tłuszczowej (patrz punkt 4.4).
Zaburzenia psychiczne
Rzadko: lęk i depresja
Zaburzenia układu nerwowego
Bardzo często: ból głowy
Często: zawroty głowy
Rzadko: bezsenność, parestezje, senność, otępienie, drgawki
Zaburzenia serca
Rzadko: kardiomiopatia
Zaburzenia oddechowe, klatki piersiowej i śródpiersia
Niezbyt często: duszność
Rzadko: kaszel
Zaburzenia żołądka i jelit
Bardzo często: nudności
Często: wymioty, ból brzucha i biegunka
Niezbyt często: wzdęcia
Rzadko: zapalenie trzustki, przebarwienia błony śluzowej jamy ustnej, zaburzenie smaku i
dyspepsja
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Często: zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny we krwi
Rzadko: choroby wątroby, takie jak ciężka hepatomegalia ze stłuszczeniem
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Niezbyt często: wysypka i świąd
Rzadko: przebarwienia skóry i paznokci, pokrzywka i potliwość
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
Często: bóle mięśni
Niezbyt często: miopatia
Zaburzenia nerek i dróg moczowych
Rzadko: częste oddawanie moczu
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi
Rzadko: ginekomastia
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
Często: złe samopoczucie
Niezbyt często: gorączka, uogólnione bóle i astenia
Rzadko: dreszcze, bóle w klatce piersiowej i objawy grypopodobne
Dostępne dane z badań kontrolowanych placebo i z badań otwartych wskazują, że częstość
występowania nudności i innych często notowanych klinicznych działań niepożądanych stale zmniejsza
się w ciągu pierwszych kilku tygodni leczenia produktem Retrovir.
Objawy niepożądane podczas stosowania produktu Retrovir w zapobieganiu przenoszenia wirusa
z kobiety ciężarnej na płód
W badaniu kontrolowanym placebo, kliniczne działania niepożądane i nieprawidłowe wyniki
laboratoryjne były podobne w grupie otrzymującej Retrovir i w grupie placebo. Jednakże u kobiet
ciężarnych przed porodem, w grupie leczonej zydowudyną, często obserwowano tendencję
do występowania lekkiej lub średnio nasilonej niedokrwistości.
W tym samym badaniu stężenie hemoglobiny u noworodków otrzymujących zgodnie ze wskazaniem
produkt Retrovir było nieznacznie niższe niż u noworodków z grupy placebo. Nie zachodziła jednak
konieczność przetaczania krwi. Niedokrwistość ustępowała w ciągu 6 tygodni od zakończenia
podawania leku. Inne kliniczne objawy niepożądane oraz zmiany w parametrach laboratoryjnych były
podobne jak w grupie placebo. Nieznane są odległe skutki narażenia organizmu na działanie produktu
Retrovir in utero oraz w okresie niemowlęcym.
U pacjentów leczonych analogami nukleozydów obserwowano przypadki kwasicy mleczanowej,
czasami zakończone zgonem, zazwyczaj związane z ciężkim powiększeniem i stłuszczeniem wątroby
(patrz punkt 4.4).
Leczenie zydowudyną jest związane z utratą podskórnej tkanki tłuszczowej, w szczególności w obrębie
twarzy, kończyn i pośladków. Pacjentów przyjmujących Retrovir należy często badać i przeprowadzać
wywiad w celu wykrycia objawów lipoatrofii. W razie stwierdzenia rozwoju lipoatrofii, nie należy
kontynuować leczenia produktem Retrovir (patrz punkt 4.4).
Podczas leczenia przeciwretrowirusowego mogą zwiększać się stężenia lipidów i glukozy we krwi
(patrz punkt 4.4).
U pacjentów z ciężkimi niedoborami immunologicznymi, zakażonych HIV, w czasie rozpoczynania
złożonej terapii przeciwretrowirusowej (CART, ang. combination antiretroviral therapy) wystąpić może
reakcja zapalna na niewywołujące objawów lub przetrwałe patogeny oportunistyczne. Zgłaszano także
przypadki zaburzeń autoimmunologicznych (takich jak choroba Gravesa-Basedowa,
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, zapalenie wielomięśniowe oraz zespół Guillain-Barrè), jednak
czas do ich wystąpienia jest bardziej zróżnicowany i mogą one wystąpić wiele miesięcy po rozpoczęciu
leczenia (patrz punkt 4.4).
Notowano występowanie martwicy kości, szczególnie u pacjentów z ogólnie znanymi czynnikami
ryzyka, zaawansowanym stadium zakażenia HIV lub długotrwale poddawanych złożonej terapii
przeciwretrowirusowej (CART). Częstość występowania martwicy kości nie jest znana (patrz punkt
4.4).
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów
Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa,
Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Zidovudinum 250 mg (kapsułki twarde)
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- nie powyżej 30 °C
- chronić przed wilgocią / przechowywać w suchym miejscu
- chronić przed światłem
- Termin ważności
- 5 lat (opakowanie nieotwarte)
- Substancje pomocnicze
- Skrobia kukurydziana Celuloza mikrokrystaliczna Karboksymetyloskrobia sodowa (typ A) Magnezu stearynian Wieczko kapsułki Tytanu dwutlenek (E 171) Indygotyna (E 132) Żelatyna Korpus kapsułki Tytanu dwutlenek (E 171) Żelatyna Tusz Black ink opacode 10A1 o składzie: szelak; żelaza tlenek czarny (E 172); glikol propylenowy; amonu wodorotlenek; 28% źródło: ChPL, pkt 6.1
- Substancje wymienione w dokumencie (m.in. alergeny, cukry, alkohol, sód)
- barwniki: w składzie
- glikol propylenowy: w składzie
- sód: mniej niż 1 mmol (23 mg) na kapsułkę (ChPL pkt 4.4)
Pokazane są tylko substancje wymienione w dokumencie; brak wzmianki nie oznacza, że substancji nie ma w leku.
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: blister
- Wygląd
- Kapsułki twarde 100 mg: biały
Kapsułki są nieprzezroczyste, barwy białej, z czarnym nadrukiem GSYJU na korpusie kapsułki. źródło: Ulotka, pkt 6 - Kapsułki twarde 250 mg: biały niebieski
Kapsułki są nieprzezroczyste, z wieczkiem barwy niebieskiej i korpusem barwy białej, z czarnym nadrukiem GSJV2 na korpusie kapsułki. źródło: Ulotka, pkt 6 - biały niebieski
Kapsułki żelatynowe, nieprzezroczyste, z wieczkiem barwy niebieskiej i korpusem barwy białej, z czarnym nadrukiem GSJV2 na korpusie kapsułki. źródło: ChPL, pkt 3
- Kapsułki twarde 100 mg: biały
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument nie rozstrzyga (brak danych lub badań) źródło: „Nie przeprowadzono badań oceniających wpływ produktu Retrovir na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Na podstawie farmakologii substancji czynnej nie da się przewidzieć ujemnego wpływu leku. Jednakże oceniając zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn przez pacjenta, należy uwzględnić jego ogólny stan kliniczny oraz działania niepożądane produktu Retrovir.” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
41 pozycji, według częstości
- bardzo często: ból głowy; nudności
- często: niedokrwistość (czasami powodująca konieczność przetoczenia krwi); neutropenia i leukopenia; nadmierne stężenie kwasu mlekowego; zawroty głowy; wymioty; ból brzucha i biegunka; zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny we krwi; bóle mięśni; złe samopoczucie
- niezbyt często: trombocytopenia i pancytopenia z hipoplazją szpiku kostnego; duszność; wzdęcia; wysypka i świąd; miopatia; gorączka; uogólnione bóle i astenia
- rzadko: wybiórcza aplazja układu czerwonokrwinkowego; kwasica mleczanowa bez hipoksemii; jadłowstręt; lęk i depresja; bezsenność; parestezje; senność; otępienie; drgawki; kardiomiopatia; kaszel; zapalenie trzustki; przebarwienia błony śluzowej jamy ustnej; zaburzenie smaku i dyspepsja; choroby wątroby; takie jak ciężka hepatomegalia ze stłuszczeniem; przebarwienia skóry i paznokci; pokrzywka i potliwość; częste oddawanie moczu; ginekomastia; dreszcze; bóle w klatce piersiowej i objawy grypopodobne
- bardzo rzadko: niedokrwistość aplastyczna
Lista może być niepełna: wyodrębniono tylko zapisy w układzie „Często: …”. Pełna lista jest w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Dawkowanie wg grup (cytat)
-
- Dorośli i młodzież o masie ciała co najmniej 30 kg: „Dorośli i młodzież o masie ciała co najmniej 30 kg Zalecana dawka doustna zydowudyny w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi wynosi 250 mg lub 300 mg dwa razy na dobę.”
- Dzieci o masie ciała mniejszej niż 30 kg: „Dzieci o masie ciała mniejszej niż 30 kg U dzieci o masie ciała mniejszej niż 30 kg zaleca się stosowanie kapsułek 100 mg w odpowiednich dawkach (patrz ChPL produktu Retrovir, 100 mg, kapsułki twarde).”
Dzieci o masie ciała mniejszej niż 4 kg
„Dzieci o masie ciała mniejszej niż 4 kg Nie są dostępne dane wystarczające do zalecania specjalnego dawkowania u dzieci o masie ciała mniejszej niż 4 kg (patrz poniżej – przeniesienie zakażenia HIV z kobiety ciężarnej na płód oraz punkt 5.2). Dawkowanie w zapobieganiu przeniesieniu zakażenia HIV z kobiety ciężarnej na płód i noworodka Kobietom ciężarnym po 14. tygodniu ciąży należy podawać doustnie 500 mg na dobę (tzn. 100 mg pięć razy na dobę) do czasu rozpoczęcia porodu. W czasie porodu zydowudynę należy podawać początkowo w jednogodzinnej infuzji dożylnej w dawce 2 mg/kg mc., a następnie w ciągłej infuzji dożylnej w dawce 1 mg/kg mc./godzinę do chwili zaciśnięcia pępowiny.”- dawkowanie: „Dawka zydowudyny w miligramach (mg), przy zastosowaniu zalecanej dawki doustnej 2 mg/kg mc.”
- Grupy szczególne (cytat)
-
- (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie)
Ciąża
„Ciąża W rejestrze przypadków ciąży u kobiet przyjmujących leki przeciwretrowirusowe (ang. Antiretroviral Pregnancy Registry, APR) opisano ponad 13 000 przypadków kobiet w ciąży i w okresie poporodowym. Dostępne dane dotyczące ludzi zebrane w APR nie wykazują zwiększonego ryzyka ciężkich wad wrodzonych po zastosowaniu zydowudyny w porównaniu z częstością w populacji ogólnej (patrz punkt 5.1). Bezpieczeństwo stosowania zydowudyny w ciąży u ludzi nie zostało ustalone za pomocą właściwie skonstruowanych i dobrze kontrolowanych badań klinicznych dotyczących występowania wad wrodzonych.” - (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie)
Karmienie piersią
„Karmienie piersią Zaleca się, aby kobiety zakażone wirusem HIV, nie karmiły niemowląt piersią, aby uniknąć przeniesienia wirusa HIV. W rzadkich i wyjątkowych sytuacjach, gdy nie jest dostępny preparat zastępujący mleko matki, a pacjentka rozważa karmienie piersią w czasie stosowania terapii przeciwretrowirusowej, należy postępować zgodnie z lokalnymi oficjalnymi wytycznymi dotyczącymi karmienia piersią. Po podaniu pojedynczej dawki 200 mg zydowudyny kobietom zakażonym wirusem HIV średnie stężenia zydowudyny w surowicy i w mleku były podobne.” Płodność
„Płodność Zydowudyna podawana w dawkach doustnych do 450 mg/kg mc./dobę nie wpływała na płodność szczurów. Brak danych dotyczących wpływu produktu Retrovir na płodność u kobiet. Nie wykazano wpływu produktu Retrovir na liczbę, morfologię ani na ruchliwość plemników u mężczyzn.”
- Jedzenie, napoje i alkohol (cytat)
-
alkohol
„Należy zachować ostrożność podczas podawania analogów nukleozydów jakiemukolwiek pacjentowi (szczególnie otyłym kobietom) z hepatomegalią, zapaleniem wątroby lub innym znanym czynnikiem ryzyka wystąpienia choroby wątroby i stłuszczenia wątroby (w tym niektórych produktów leczniczych i alkoholu).”alkohol
„Chociaż uważa się, że etiologia jest wieloczynnikowa (w tym stosowanie kortykosteroidów, spożywanie alkoholu, ciężka immunosupresja, zwiększony wskaźnik masy ciała), martwicę kości notowano szczególnie u pacjentów z zaawansowanym stadium zakażenia HIV i (lub) długotrwale poddawanych złożonej terapii przeciwretrowirusowej (CART).”
Tabele z dokumentów wyodrębnione automatycznie
| Masa ciała (kg) | Rano | Wieczorem | Dawka (mg na dobę) |
|---|---|---|---|
| 8-13 | 1 kapsułka 100 mg | 1 kapsułka 100 mg | 200 |
| 14-21 | 1 kapsułka 100 mg | 2 kapsułki 100 mg | 300 |
| 22-30 | 2 kapsułki 100 mg | 2 kapsułki 100 mg | 400 |
źródło: Ulotka, pkt 3, s. 5
| Masa ciała [kg] | Rano | Wieczorem | Dawka [mg na dobę] |
|---|---|---|---|
| 28-30 | 1 kapsułka 250 mg | 1 kapsułka 250 mg | 500 |
źródło: ChPL, pkt 4.2, s. 1
| Masa ciała noworodka w kilogramach (kg) | Całkowita objętość dawki w mililitrach (ml), przy zastosowaniu zalecanej dawki doustnej 2 mg/kg mc. | Liczba dawek na dobę | Dawka zydowudyny w miligramach (mg), przy zastosowaniu zalecanej dawki doustnej 2 mg/kg mc. |
|---|---|---|---|
| 2,0 kg | 0,4 ml | 4 razy na dobę | 4 mg |
| 5,0 kg | 1,0 ml | 4 razy na dobę | 10 mg |
źródło: ChPL, pkt 4.2, s. 2
Z ulotki i ChPL wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed zastosowaniem leku Retrovir
Kiedy nie stosować leku Retrovir
• jeśli pacjent ma uczulenie na zydowudynę lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku
(wymienionych w punkcie 6.);
• u pacjentów, u których we krwi stwierdzono bardzo małą liczbę granulocytów
obojętnochłonnych (rodzaj krwinek białych) lub bardzo małe stężenie hemoglobiny;
• u noworodków z hiperbilirubinemią, u których konieczne jest zastosowanie leczenia innego
niż fototerapia, lub ze zwiększoną aktywnością aminotransferaz, przekraczającą 5-krotnie górną
granicę normy.
W razie jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Retrovir należy omówić to z lekarzem, farmaceutą lub
pielęgniarką.
Lek nie powoduje wyleczenia zakażenia HIV, hamuje jedynie jego rozwój i umożliwia utrzymanie
przebiegu choroby pod kontrolą. Z powodu zakażenia HIV mogą rozwinąć się inne zakażenia
lub schorzenia związane z HIV.
Lek Retrovir powinien być stosowany pod kontrolą lekarza doświadczonego w leczeniu pacjentów
zakażonych HIV lub z AIDS.
Retrovir należy przyjmować codziennie.
Należy regularnie kontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie. Nie należy przerywać
przyjmowania leku bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem.
Przeniesienie HIV z matki na dziecko u kobiet w ciąży może nastąpić pomimo stosowania leku w celu
zapobieżenia takiemu przeniesieniu.
Niedokrwistość i neutropenia
Zydowudyna może wpływać na powstawanie czerwonych krwinek, prowadząc do niedokrwistości.
Główne objawy takiego stanu to uczucie zmęczenia i skrócenie oddechu. Rzadziej występuje u
pacjentów zmniejszenie powstawania pewnego rodzaju białych krwinek, co może spowodować
zwiększoną podatność na zakażenia. Lekarz prowadzący może zalecić wykonywanie okresowych
badań krwi w celu kontrolowania liczby niektórych krwinek. Zmiany te zazwyczaj są przemijające.
Stosowanie leku Retrovir razem z rybawiryną może wywoływać lub nasilać istniejącą niedokrwistość.
Jeśli u pacjenta wystąpią objawy niedokrwistości (takie jak zmęczenie i skrócenie oddechu), należy
skontaktować się z lekarzem, który zdecyduje, czy należy zaprzestać stosowania leku Retrovir.
Kwasica mleczanowa
Grupa leków, do których należy Retrovir (NRTI) może wywoływać stan zwany kwasicą mleczanową.
Kwasica mleczanowa, jeżeli wystąpi, to zazwyczaj rozwija się po kilku miesiącach leczenia. Głębokie,
szybkie oddechy, senność i inne niespecyficzne objawy, takie jak nudności, wymioty, ból brzucha,
mogą wskazywać na rozwój kwasicy mleczanowej. To rzadkie, ale ciężkie działanie niepożądane
występuje częściej u kobiet, zwłaszcza z dużą nadwagą. Choroby wątroby, szczególnie powiększenie
wątroby, zapalenie wątroby i stłuszczenie wątroby, mogą również zwiększać ryzyko wystąpienia tego
stanu. Podczas stosowania leku Retrovir lekarz prowadzący będzie ściśle kontrolował stan pacjenta,
aby wykryć wszelkie objawy, które mogą świadczyć o rozwoju kwasicy mleczanowej.
Rozmieszczenie tkanki tłuszczowej
Leczenie lekiem Retrovir lub innymi lekami zawierającymi zydowudynę może powodować utratę
tkanki tłuszczowej w obrębie nóg, ramion i twarzy (lipoatrofia). Lekarz powinien obserwować
pacjenta w celu wykrycia lipoatrofii. W razie zaobserwowania jakiejkolwiek utraty tkanki tłuszczowej
w obrębie nóg, ramion lub twarzy, należy powiedzieć o tym lekarzowi. Jeśli wystąpią takie objawy,
lekarz oceni czy lek Retrovir należy odstawić i zastosować inne leczenie zakażenia HIV. Po
zaprzestaniu stosowania leku Retrovir odwrócenie ubytku tkanki tłuszczowej może być zauważalne po
upływie kilku miesięcy i utracona tkanka tłuszczowa może nie zostać odzyskana w całości.
Stężenia lipidów i glukozy we krwi
Podczas leczenia zakażenia HIV mogą zwiększać się stężenia lipidów i glukozy we krwi. Jest to
częściowo związane z polepszeniem stanu zdrowia i ze stylem życia oraz niekiedy, w przypadku
stężenia lipidów we krwi, z działaniem leków przeciw HIV. Lekarz zaleci badania w celu wykrycia
tych zmian.
Choroby wątroby (zapalenie wątroby)
Jeśli u pacjenta w przeszłości występowały choroby wątroby, należy porozmawiać z lekarzem.
U pacjentów z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C, leczonych lekami
przeciwretrowirusowymi, może wystąpić zwiększone ryzyko ciężkich i stanowiących potencjalne
zagrożenie dla życia działań niepożądanych ze strony wątroby i może być konieczne przeprowadzenie
badań krwi w celu kontrolowania czynności wątroby.
Zespół reaktywacji immunologicznej
U niektórych pacjentów w zaawansowanym stadium zakażenia HIV (AIDS), u których w przeszłości
występowało zakażenie oportunistyczne, objawy przedmiotowe i podmiotowe stanu zapalnego
spowodowanego wcześniejszym zakażeniem mogą pojawić się wkrótce po rozpoczęciu leczenia anty-
HIV. Uważa się, że objawy te wynikają z poprawy zdolności organizmu do odpowiedzi
immunologicznej, co umożliwia zwalczanie zakażeń, które mogły występować nie dając wyraźnych
objawów. W razie zauważenia jakichkolwiek objawów stanu zapalnego należy bezzwłocznie
skontaktować się z lekarzem.
Zgłaszano też występowanie chorób autoimmunologicznych (takich jak choroba Gravesa-Basedowa,
zapalenie wielomięśniowe oraz zespół Guillain-Barrè) w sytuacji poprawy statusu immunologicznego
pacjenta (reaktywacji immunologicznej). Jednakże okres do ich wystąpienia jest bardziej
zróżnicowany i choroby te, często o niespecyficznych objawach, mogą pojawić się wiele miesięcy od
rozpoczęcia leczenia.
Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
i wątroby
Należy skontaktować się z lekarzem, który może zdecydować o dostosowaniu dawki (patrz punkt:
„Jak stosować lek Retrovir”).
Martwica kości
U niektórych pacjentów zgłaszano schorzenie zwane martwicą kości, które może być spowodowane
wieloma czynnikami (m.in. stosowaniem kortykosteroidów, spożywaniem alkoholu, ciężką
immunosupresją, podwyższonym wskaźnikiem masy ciała). Jeśli u pacjenta pojawią się bóle kończyn,
zesztywnienie kończyny lub trudności w poruszaniu się, powinien on skontaktować się z lekarzem.
Pacjenci ze współistniejącym zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu C
Podczas stosowania zydowudyny jako części schematu leczenia HIV notowano przypadki zaostrzenia
niedokrwistości (anemii), związanego z podawaniem rybawiryny, jednak dokładny mechanizm tego
zjawiska nie został jeszcze wyjaśniony. Ze względu na zwiększenie ryzyka niedokrwistości, nie jest
zalecane jednoczesne podawanie rybawiryny i zydowudyny. Lekarz rozważy możliwość zastąpienia
innym lekiem zydowudyny podawanej w schemacie leczenia przeciwretrowirusowego, jeśli został on
wcześniej ustalony. Jest to szczególnie ważne u pacjentów, u których w przeszłości wystąpiła
niedokrwistość związana z podawaniem zydowudyny.
Lek Retrovir a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta obecnie lub
ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje przyjmować. Dotyczy to również leków wydawanych
bez recepty, w tym leków ziołowych.
Poniższych leków nie należy stosować razem z lekiem Retrovir:
• ryfampicyna (antybiotyk),
• stawudyna (stosowana w leczeniu zakażeń HIV).
Retrovir może oddziaływać z niektórymi lekami, co może nasilać działania niepożądane. Jeśli pacjent
przyjmuje którykolwiek z poniższych leków, powinien o tym poinformować lekarza prowadzącego
(w przypadku wątpliwości należy skontaktować się z lekarzem):
• fenytoina, kwas walproinowy (stosowane w leczeniu padaczki),
• oksazepam, lorazepam (stosowane w stanach lękowych),
• kwas acetylosalicylowy (aspiryna), ketoprofen, naproksen (stosowane jako leki przeciwzapalne,
przeciwgorączkowe i przeciwbólowe),
• kodeina (lek przeciwkaszlowy),
• morfina (stosowana w leczeniu bólu),
• metadon (stosowany jako substytut heroiny w leczeniu uzależnień (narkomanii)),
• indometacyna (stosowana w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów),
• cymetydyna (stosowana w leczeniu choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy),
• klofibrat (stosowany w leczeniu zaburzeń lipidowych),
• izoprynozyna (lek przeciwwirusowy, wpływający na układ odpornościowy),
• probenecyd (stosowany w leczeniu dny oraz podobnych schorzeń i stosowany jednocześnie
z niektórymi antybiotykami, w celu zwiększenia ich efektywności),
• pentamidyna, atowakwon (stosowane w leczeniu zarażeń pasożytniczych, takich jak
pneumocystoza),
• amfoterycyna, ko-trymoksazol (stosowane w leczeniu zakażeń bakteryjnych i grzybiczych),
• pirymetamina (stosowana w leczeniu malarii i innych zarażeń pasożytniczych),
• dapson (stosowany w zapobieganiu pneumocystozowemu zapaleniu płuc i w leczeniu zakażeń
skóry),
• flukonazol lub flucytozyna (stosowane w leczeniu zakażeń grzybiczych, takich jak
drożdżyca),
• gancyklowir, interferon (stosowane w leczeniu zakażeń wirusowych),
• klarytromycyna (antybiotyk),
• lamiwudyna (stosowana w leczeniu zakażeń HIV i wirusowego zapalenia wątroby typu B),
• winkrystyna, winblastyna lub doksorubicyna (stosowane w leczeniu nowotworów).
Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza, że może być w ciąży lub gdy planuje mieć
dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.
Lek Retrovir należy stosować podczas ciąży tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają możliwe ryzyko
dla dziecka.
Stosowanie leku Retrovir u kobiet ciężarnych (powyżej 14. tygodnia ciąży) zakażonych HIV oraz
noworodków urodzonych przez te kobiety znacznie zmniejsza możliwość przeniesienia zakażenia HIV
z matki na dziecko. Jeśli pacjentka jest w ciąży lub planuje zajść w ciążę, powinna koniecznie
skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu omówienia możliwych działań niepożądanych oraz
korzyści i ryzyka, wynikających dla niej i dla dziecka ze stosowanej terapii przeciwretrowirusowej.
Jeśli pacjentka przyjmowała lek Retrovir w czasie ciąży, lekarz może zalecić regularne wizyty w celu
obserwacji rozwoju dziecka. W czasie takich wizyt mogą być wykonywane badania krwi oraz inne
badania diagnostyczne.
Zydowudyna, substancja czynna leku Retrovir, przenika do mleka kobiet karmiących piersią. Jeśli
pacjentka przyjmuje lek Retrovir, nie powinna karmić piersią.
Nie zaleca się karmienia piersią przez kobiety zakażone wirusem HIV, ponieważ wirusa HIV można
przekazać dziecku z mlekiem matki. Jeżeli pacjentka karmi piersią lub rozważa karmienie piersią,
powinna jak najszybciej skonsultować się z lekarzem.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu leku Retrovir na zdolność prowadzenia pojazdów
i obsługiwania maszyn. Decydując się na prowadzenie pojazdu lub obsługiwanie maszyn, pacjent
powinien wziąć pod uwagę stan zdrowia oraz możliwe działania niepożądane leku Retrovir.
Lek Retrovir zawiera sód
Ten lek zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na kapsułkę, to znaczy lek uznaje się za „wolny od
sodu”.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Podczas leczenia zakażenia HIV nie zawsze jest możliwe stwierdzenie, czy jakiś objaw niepożądany
został spowodowany przez Retrovir, inne przyjmowane w tym samym czasie leki, czy przez zakażenie
HIV. Z tego powodu bardzo ważne jest, aby poinformować lekarza o wszelkich zmianach w stanie
zdrowia.
Pacjent nie powinien niepokoić się zbytnio po przeczytaniu poniższej listy działań niepożądanych,
gdyż mogą one u niego nie wystąpić. Profil działań niepożądanych u dorosłych i u dzieci jest
podobny.
Bardzo częste działania niepożądane (występujące u więcej niż 10 na 100 pacjentów)
• bóle głowy, nudności.
Częste działania niepożądane (występujące u 1 do 10 na 100 pacjentów)
• niedokrwistość (mała liczba czerwonych krwinek) i neutropenia lub leukopenia (mała liczba
białych krwinek). Jeśli zmniejszy się liczba czerwonych krwinek, u pacjenta mogą wystąpić
objawy zmęczenia i duszności. Zmniejszenie liczby białych krwinek może zwiększyć podatność
na zakażenia,
• zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, stężenia bilirubiny i kwasu mlekowego,
• zawroty głowy,
• bóle mięśni, złe samopoczucie,
• wymioty, ból brzucha, biegunka.
Niezbyt częste działania niepożądane (występujące u 1 do 10 na 1 000 pacjentów)
• zmniejszenie liczby płytek krwi (komórek odgrywających ważną rolę w procesie krzepnięcia
krwi). U osób ze zmniejszoną liczbą płytek krwi może występować zwiększona skłonność
do krwawień i powstawania siniaków,
• zmniejszenie liczby komórek krwi (pancytopenia) z hipoplazją szpiku
(szpik ubogokomórkowy),
• osłabienie, gorączka, uogólnione bóle,
• zaburzenie czynności mięśni,
• duszność,
• wzdęcia,
• świąd, wysypka.
Rzadkie działania niepożądane (występujące u mniej niż 1 na 1 000 pacjentów)
• lęk, depresja, bezsenność, senność, drgawki, otępienie, zaburzenia czucia,
• zaburzenia odczuwania smaku, brak apetytu, zmiany w jamie ustnejo niejednolitym
zabarwieniu, niestrawność, zapalenie trzustki, zaburzenia dotyczące wątroby, jak powiększenie
wątroby, stłuszczenie wątroby,
• zmiana rozmieszczenia lub nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie,
• częste oddawanie moczu, powiększenie piersi u mężczyzn,
• choroba mięśnia sercowego nazywana kardiomiopatią,
• wybiórczy zanik (aplazja) układu wytwarzającego krwinki czerwone,
• zmiana zabarwienia paznokci i skóry, wzmożona potliwość, pokrzywka, objawy grypopodobne,
kaszel, dreszcze, bóle w klatce piersiowej,
• kwasica mleczanowa bez zmniejszenia zawartości tlenu we krwi.
Bardzo rzadkie działania niepożądane (występujące u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
• niedokrwistość aplastyczna (niedokrwistość z powodu niewydolności szpiku kostnego).
U niektórych pacjentów przyjmujących NRTI odnotowano stan zwany kwasicą mleczanową, która
powstaje na skutek zwiększonego wytwarzania kwasu mlekowego w organizmie (patrz punkt 2
„Informacje ważne przed zastosowaniem leku Retrovir”).
Podczas leczenia zakażenia HIV mogą zwiększać się stężenia lipidów i glukozy we krwi (patrz punkt
2 „Informacje ważne przed zastosowaniem leku Retrovir”).
Stosowanie leku Retrovir może powodować utratę tkanki tłuszczowej w obrębie nóg, ramion i twarzy
(lipoatrofia, patrz punkt 2 „Informacje ważne przed zastosowaniem leku Retrovir”).
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie możliwe objawy niepożądane
niewymienione w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie, lub pielęgniarce.
Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.:
+ 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w
punkcie 6.1.
Produktu Retrovir w postaci doustnej nie należy podawać pacjentom z bardzo małą liczbą granulocytów
obojętnochłonnych (poniżej 0,75 × 109/l) lub z bardzo małym stężeniem hemoglobiny (poniżej 7,5
g/100 ml lub 4,65 mmol/l) (patrz punkt 4.4).
Retrovir jest przeciwwskazany u noworodków z hiperbilirubinemią, u których konieczne jest inne
leczenie niż fototerapia, lub ze zwiększoną aktywnością aminotransferaz, przekraczającą 5-krotnie
górną granicę normy.
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Retrovir nie powoduje wyleczenia z zakażenia HIV ani AIDS. Pacjenci przyjmujący Retrovir lub
stosujący inną terapię przeciwretrowirusową pozostają narażeni na wystąpienie zakażeń
oportunistycznych lub innych powikłań związanych z zakażeniem wirusem HIV.
Należy unikać jednoczesnego podawania ryfampicyny lub stawudyny z zydowudyną (patrz punkt 4.5).
Hematologiczne objawy niepożądane: można spodziewać się, że u przyjmujących Retrovir pacjentów
z obrazem klinicznym zaawansowanego zakażenia HIV, wystąpi niedokrwistość (zwykle
po 6 tygodniach leczenia, lecz niekiedy wcześniej), neutropenia (zwykle po co najmniej 4 tygodniach,
lecz niekiedy wcześniej) oraz leukopenia (zwykle wtórna do neutropenii). Zdarza się to częściej
podczas stosowania większych dawek (1200 do 1500 mg na dobę) i u pacjentów z małą rezerwą
szpikową przed leczeniem, szczególnie z zaawansowanym zakażeniem HIV (patrz punkt 4.8).
Podczas kuracji należy starannie monitorować parametry hematologiczne. U pacjentów z obrazem
klinicznym zaawansowanego zakażenia HIV zaleca się wykonywanie badań krwi przynajmniej
co 2 tygodnie podczas pierwszych 3 miesięcy leczenia, a później co najmniej raz w miesiącu. Badania
krwi można wykonywać rzadziej, np. co 1-3 miesiące, w zależności od ogólnego stanu pacjenta.
Jeżeli stężenie hemoglobiny zmniejszy się do wartości pomiędzy 7,5 g/dl (4,65 mmol/l) i 9 g/dl
(5,59 mmol/l) lub liczba granulocytów obojętnochłonnych zmniejszy się do wartości pomiędzy
0,75 a 1,0 × 109/l, dawkę dobową można zmniejszyć do czasu uzyskania dowodów odnowy szpiku
kostnego. Ewentualnie odnowę można zwiększyć przez krótkie (2-4 tygodniowe) przerwy w leczeniu
zydowudyną. Odnowę szpiku zwykle obserwuje się w ciągu 2 tygodni; po tym czasie można ponownie
zastosować zydowudynę w zmniejszonych dawkach. Jeśli wystąpi niedokrwistość znacznego stopnia,
zmiana dawkowania może okazać się niewystarczająca do wyeliminowania konieczności przetoczenia
krwi (patrz punkt 4.3).
Kwasica mleczanowa. Kwasicę mleczanową, zwykle związaną z hepatomegalią i stłuszczeniem
wątroby, notowano w czasie stosowania analogów nukleozydów. Wczesne objawy (objawowy nadmiar
mleczanów) obejmują łagodne objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle
brzucha), niespecyficzne osłabienie, utratę apetytu, zmniejszenie masy ciała, objawy ze strony układu
oddechowego [szybki i (lub) głęboki oddech] lub objawy neurologiczne (w tym spowolnienie
motoryczne).
Śmiertelność w kwasicy mleczanowej jest duża i może być związana z zapaleniem trzustki,
niewydolnością wątroby lub niewydolnością nerek.
Kwasica mleczanowa zazwyczaj występowała po kilku lub kilkunastu miesiącach leczenia.
Leczenie analogami nukleozydów należy przerwać w przypadku wystąpienia objawów nadmiaru
mleczanów i metabolicznej lub mleczanowej kwasicy, postępującej hepatomegalii lub szybkiego
wzrostu aktywności aminotransferaz.
Należy zachować ostrożność podczas podawania analogów nukleozydów jakiemukolwiek pacjentowi
(szczególnie otyłym kobietom) z hepatomegalią, zapaleniem wątroby lub innym znanym czynnikiem
ryzyka wystąpienia choroby wątroby i stłuszczenia wątroby (w tym niektórych produktów leczniczych
i alkoholu). Pacjenci jednocześnie zakażeni wirusem zapalenia wątroby typu C i leczeni interferonem
alfa i rybawiryną mogą stanowić grupę specjalnego ryzyka.
Pacjentów z grup zwiększonego ryzyka należy szczególnie uważnie obserwować.
Zaburzenia mitochondrialne. W warunkach in vitro oraz in vivo wykazano, że analogi nukleozydów
i nukleotydów powodują różnego stopnia uszkodzenia mitochondriów. Zgłaszano występowanie
zaburzeń czynności mitochondriów u niemowląt bez wykrywalnego HIV, narażonych w okresie życia
płodowego i (lub) po urodzeniu na działanie analogów nukleozydów. Główne działania niepożądane,
jakie zgłaszano, to zaburzenia czynności układu krwiotwórczego (niedokrwistość, neutropenia),
zaburzenia metabolizmu (nadmiar mleczanów, zwiększenie stężenia lipazy). Zaburzenia te są często
przemijające. Zgłaszano pewnego rodzaju, ujawniające się z opóźnieniem, zaburzenia neurologiczne
(wzmożone napięcie, drgawki, zaburzenia zachowania). Obecnie nie wiadomo, czy zaburzenia
neurologiczne mają charakter przemijający czy trwały. Należy kontrolować zarówno stan kliniczny,
jak i wyniki badań laboratoryjnych dzieci narażonych w okresie życia płodowego na działanie analogów
nukleozydów i nukleotydów, nawet jeśli nie wykryto u nich HIV. W przypadku wystąpienia u nich
objawów przedmiotowych i podmiotowych wskazujących na zaburzenia czynności mitochondriów,
należy przeprowadzić dokładne badania w celu określenia tych zaburzeń. Powyższe wyniki nie mają
wpływu na obecne zalecenia dotyczące stosowania terapii przeciwretrowirusowej u ciężarnych kobiet w
celu zapobiegania wertykalnemu przeniesieniu wirusa HIV z matki na dziecko.
Lipoatrofia. Leczenie zydowudyną jest związane z utratą podskórnej tkanki tłuszczowej. Częstość
występowania i stopień ciężkości lipoatrofii są związane ze skumulowaną ekspozycją. Utrata tkanki
tłuszczowej, w szczególności w obrębie twarzy, kończyn i pośladków, może być tylko częściowo
odwracalna, a poprawa może nastąpić kilka miesięcy po zmianie na leczenie nie zawierające
zydowudyny. Pacjentów należy regularnie badać w celu wykrycia objawów lipoatrofii w trakcie
leczenia zydowudyną i produktami zawierającymi zydowudynę (Combivir i Trizivir). W razie
podejrzenia rozwoju lipoatrofii, należy w miarę możliwości zastosować leczenie alternatywne.
Stężenia lipidów i glukozy we krwi. Podczas leczenia przeciwretrowirusowego mogą ulec zwiększeniu
stężenia lipidów i glukozy we krwi. Może być to związane z opanowywaniem choroby i ze zmianą
stylu życia. Należy właściwie monitorować stężenia lipidów i glukozy we krwi. Zaburzenia gospodarki
lipidowej należy leczyć zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.
Choroby wątroby. Klirens zydowudyny u pacjentów z lekką niewydolnością wątroby bez marskości
(punktacja Child-Pough 5-6) jest podobny do obserwowanego u zdrowych osób, dlatego nie jest
konieczna modyfikacja dawkowania zydowudyny. U pacjentów z umiarkowaną i ciężką chorobą
wątroby (punktacja Child-Pough 7-15) nie można określić specyficznych zaleceń dotyczących
dawkowania ze względu na dużą zmienność w obserwowanym narażeniu na zydowudynę. Dlatego też
stosowanie zydowudyny w tej grupie pacjentów nie jest zalecane.
U pacjentów z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C, poddawanych skojarzonemu
leczeniu przeciwretrowirusowemu, występuje zwiększone ryzyko ciężkich i mogących zakończyć się
zgonem objawów niepożądanych ze strony wątroby. Jeżeli jednocześnie stosowane są leki
przeciwwirusowe w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu B lub C, należy zapoznać się
z Charakterystyką Produktu Leczniczego odpowiedniego produktu.
U pacjentów mających uprzednio zaburzenia czynności wątroby, w tym przewlekłe aktywne zapalenie
wątroby, częściej występują nieprawidłowości w testach czynności wątroby podczas skojarzonego
leczenia przeciwretrowirusowego i należy je kontrolować według przyjętych standardów. Jeżeli są
dowody nasilenia choroby wątroby u tych pacjentów, należy koniecznie rozważyć przerwanie bądź
zakończenie leczenia. Patrz punkt 4.2.
Zespół reaktywacji immunologicznej. U pacjentów z ciężkimi niedoborami immunologicznymi,
zakażonych HIV, w czasie rozpoczynania złożonej terapii przeciwretrowirusowej
(CART, ang. combination antiretroviral therapy) wystąpić może reakcja zapalna na niewywołujące
objawów lub przetrwałe patogeny oportunistyczne. W wyniku tej reakcji może dojść do nasilenia
objawów lub wystąpienia ciężkich objawów klinicznych. Zwykle reakcje tego typu obserwowane są
w ciągu kilku pierwszych tygodni lub miesięcy od rozpoczęcia CART. Typowymi przykładami są:
zapalenie siatkówki wywołane wirusem cytomegalii, uogólnione i (lub) miejscowe zakażenia prątkami
oraz zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis carinii. Każdy objaw stanu zapalnego należy ocenić
i w razie konieczności zastosować odpowiednie leczenie.
Zgłaszano też występowanie chorób autoimmunologicznych (takich jak choroba Gravesa-Basedowa,
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, zapalenie wielomięśniowe oraz zespół Guillain-Barrè) w
sytuacji poprawy statusu immunologicznego pacjenta (reaktywacji immunologicznej). Jednakże okres
do ich wystąpienia jest bardziej zróżnicowany i choroby te, często o atypowej prezentacji, mogą
pojawić się wiele miesięcy od rozpoczęcia leczenia.
Pacjenta należy ostrzec przed równoczesnym stosowaniem innych leków bez konsultacji z lekarzem
(patrz punkt 4.5).
Stosowanie u osób w podeszłym wieku oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby –
patrz punkt 4.2).
Martwica kości. Chociaż uważa się, że etiologia jest wieloczynnikowa (w tym stosowanie
kortykosteroidów, spożywanie alkoholu, ciężka immunosupresja, zwiększony wskaźnik masy ciała),
martwicę kości notowano szczególnie u pacjentów z zaawansowanym stadium zakażenia HIV i (lub)
długotrwale poddawanych złożonej terapii przeciwretrowirusowej (CART). Pacjentowi należy zalecić,
aby zgłosił się do lekarza, jeśli wystąpią u niego bóle kończyn i sztywność stawów lub trudności
w poruszaniu się.
Pacjenci ze współistniejącym zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu C. Podczas stosowania
zydowudyny jako części schematu leczenia HIV notowano przypadki zaostrzenia niedokrwistości,
związanego z podawaniem rybawiryny, jednak dokładny mechanizm tego zjawiska pozostaje
niewyjaśniony. Dlatego też skojarzone stosowanie rybawiryny i zydowudyny nie jest zalecane,
a ponadto należy rozważyć zastąpienie innym lekiem zydowudyny podawanej w schemacie leczenia
przeciwretrowirusowego, jeśli został on wcześniej ustalony. Jest to szczególnie ważne u pacjentów,
u których wcześniej stosowana zydowudyna wywoływała niedokrwistość.
Substancje pomocnicze o znanym działaniu. Produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu
na kapsułkę, to znaczy produkt uznaje się za „wolny od sodu”.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Ograniczone dane wskazują, że jednoczesne podawanie zydowudyny i ryfampicyny zmniejsza
AUC (pole pod krzywą zależności stężenia od czasu) zydowudyny o 48% ± 34%. Może to spowodować
częściową lub całkowitą utratę skuteczności działania zydowudyny. Należy unikać jednoczesnego
stosowania ryfampicyny i zydowudyny (patrz punkt 4.4).
Zydowudyna i stawudyna są antagonistami in vitro. Dlatego też należy unikać stosowania stawudyny
w skojarzeniu z zydowudyną (patrz punkt 4.4).
Probenecyd zwiększa AUC zydowudyny o 106% (przedział 100-170%). Należy ściśle obserwować,
czy u pacjenta otrzymującego jednocześnie obydwa te leki, nie rozwijają się zaburzenia
hematologiczne.
Nieznaczne zwiększenie Cmax zydowudyny (o 28%) obserwowano podczas jednoczesnego podawania
z lamiwudyną, chociaż całkowite narażenie (AUC) nie było znacząco zmienione. Zydowudyna nie
wykazuje wpływu na farmakokinetykę lamiwudyny.
U pacjentów otrzymujących zydowudynę opisano kilka przypadków zmniejszenia we krwi stężenia
podawanej jednocześnie fenytoiny oraz 1 przypadek zwiększenia tego stężenia. Z tych obserwacji
wynika, że u pacjentów otrzymujących jednocześnie obydwa leki należy starannie monitorować
stężenie fenytoiny we krwi.
Atowakwon. Wydaje się, iż zydowudyna nie wpływa na farmakokinetykę atowakwonu. Jednakże dane
farmakokinetyczne wskazują, że atowakwon zmniejsza stopień metabolizmu zydowudyny do jej
glukuronidowego metabolitu (stała wartość AUC zydowudyny zwiększyła się o 33%, a najwyższe
stężenie metabolitu glukuronidowego w surowicy zmniejszyło o 19%). Wydaje się mało
prawdopodobne, aby 3-tygodniowe podawanie atowakwonu w przebiegu leczenia ostrego PCP podczas
podawania zydowudyny w dawce 500 lub 600 mg/dobę, mogło prowadzić do zwiększonej częstości
występowania działań niepożądanych związanych z wyższym stężeniem zydowudyny w surowicy. Jeśli
pacjent jest przez dłuższy czas leczony atowakwonem, należy go szczególnie uważnie obserwować.
Wykazano, że jednoczesne z zydowudyną podawanie kwasu walproinowego, flukonazolu lub metadonu
powoduje zwiększenie AUC zydowudyny z jednoczesnym zmniejszeniem jej klirensu. Ze względu na
ograniczone dane, znaczenie kliniczne tych zmian nie jest znane, ale jeżeli zydowudyna jest stosowana
równocześnie z kwasem walproinowym, flukonazolem lub metadonem, pacjenta należy ściśle
kontrolować ze względu na potencjalną toksyczność zydowudyny.
Równoczesne stosowanie leków o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym lub mielosupresyjnym
(np. pentamidyny podawanej ogólnie, dapsonu, pirymetaminy, ko-trymoksazolu, amfoterycyny,
flucytozyny, gancyklowiru, interferonu, winkrystyny, winblastyny i doksorubicyny), może zwiększyć
ryzyko działań niepożądanych zydowudyny. W przypadku konieczności jednoczesnego podawania
zydowudyny i któregokolwiek z tych leków należy szczególnie uważnie kontrolować czynność nerek
i parametry hematologiczne, a w razie konieczności zmniejszyć dawkę jednego lub więcej leków.
Niepełne dane z badań klinicznych nie wskazują na istotnie zwiększone ryzyko wystąpienia reakcji
niepożądanych na zydowudynę z ko-trymoksazolem, pentamidyną w postaci aerozolu, pirymetaminą
i acyklowirem w dawkach stosowanych w zapobieganiu zakażeniom.
Inne leki mogą zmieniać metabolizm zydowudyny wskutek kompetycyjnego hamowania sprzęgania jej
z kwasem glukuronowym lub bezpośredniego hamowania metabolizmu zachodzącego w mikrosomach
wątroby. Są to na przykład (ale nie wyłącznie): kwas acetylosalicylowy, kodeina, morfina,
indometacyna, ketoprofen, naproksen, oksazepam, lorazepam, cymetydyna, klofibrat, dapson
i izoprynozyna. Przed użyciem tych leków w skojarzeniu z produktem Retrovir należy pamiętać
o możliwości wystąpienia interakcji, zwłaszcza podczas długotrwałego leczenia.
Klarytromycyna podawana doustnie zmniejsza wchłanianie zydowudyny. Podczas skojarzonego
stosowania obu leków należy zachować przerwę przynajmniej dwóch godzin między ich podaniem.
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Profil zdarzeń niepożądanych jest podobny u dorosłych i u dzieci. Do najcięższych objawów
niepożądanych wywoływanych przez zydowudynę należą: niedokrwistość (podczas leczenia której
może być konieczne toczenie krwi), neutropenia i leukopenia. Częściej notuje się je u pacjentów
leczonych większymi dawkami (1200-1500 mg/dobę) oraz u chorych w zaawansowanym stadium
zakażenia HIV (szczególnie wtedy, gdy przed rozpoczęciem leczenia notowano zmniejszoną rezerwę
szpikową), a zwłaszcza jeśli liczba komórek CD4 jest mniejsza niż 100/mm3. W takich przypadkach
może być konieczne zmniejszenie dawek zydowudyny lub odstawienie leku (patrz punkt 4.4).
Zwiększoną częstość neutropenii notowano również wtedy, gdy liczba komórek obojętnochłonnych,
stężenia hemoglobiny i witaminy B12 były niskie przed rozpoczęciem leczenia produktem Retrovir.
Następujące objawy niepożądane stwierdzono u pacjentów leczonych produktem Retrovir.
Zdarzenia niepożądane rozpatrywane jako mające związek z prowadzonym leczeniem są wymienione
poniżej, uporządkowane według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania.
Częstość jest określona następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często
(≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000).
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Często: niedokrwistość (czasami powodująca konieczność przetoczenia krwi), neutropenia
i leukopenia
Niezbyt często: trombocytopenia i pancytopenia z hipoplazją szpiku kostnego
Rzadko: wybiórcza aplazja układu czerwonokrwinkowego
Bardzo rzadko: niedokrwistość aplastyczna
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
Często: nadmierne stężenie kwasu mlekowego
Rzadko: kwasica mleczanowa bez hipoksemii, jadłowstręt
Leczenie zydowudyną jest związane z utratą podskórnej tkanki tłuszczowej (patrz punkt 4.4).
Zaburzenia psychiczne
Rzadko: lęk i depresja
Zaburzenia układu nerwowego
Bardzo często: ból głowy
Często: zawroty głowy
Rzadko: bezsenność, parestezje, senność, otępienie, drgawki
Zaburzenia serca
Rzadko: kardiomiopatia
Zaburzenia oddechowe, klatki piersiowej i śródpiersia
Niezbyt często: duszność
Rzadko: kaszel
Zaburzenia żołądka i jelit
Bardzo często: nudności
Często: wymioty, ból brzucha i biegunka
Niezbyt często: wzdęcia
Rzadko: zapalenie trzustki, przebarwienia błony śluzowej jamy ustnej, zaburzenie smaku i
dyspepsja
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Często: zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny we krwi
Rzadko: choroby wątroby, takie jak ciężka hepatomegalia ze stłuszczeniem
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Niezbyt często: wysypka i świąd
Rzadko: przebarwienia skóry i paznokci, pokrzywka i potliwość
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
Często: bóle mięśni
Niezbyt często: miopatia
Zaburzenia nerek i dróg moczowych
Rzadko: częste oddawanie moczu
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi
Rzadko: ginekomastia
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
Często: złe samopoczucie
Niezbyt często: gorączka, uogólnione bóle i astenia
Rzadko: dreszcze, bóle w klatce piersiowej i objawy grypopodobne
Dostępne dane z badań kontrolowanych placebo i z badań otwartych wskazują, że częstość
występowania nudności i innych często notowanych klinicznych działań niepożądanych stale zmniejsza
się w ciągu pierwszych kilku tygodni leczenia produktem Retrovir.
Objawy niepożądane podczas stosowania produktu Retrovir w zapobieganiu przenoszenia wirusa
z kobiety ciężarnej na płód
W badaniu kontrolowanym placebo, kliniczne działania niepożądane i nieprawidłowe wyniki
laboratoryjne były podobne w grupie otrzymującej Retrovir i w grupie placebo. Jednakże u kobiet
ciężarnych przed porodem, w grupie leczonej zydowudyną, często obserwowano tendencję
do występowania lekkiej lub średnio nasilonej niedokrwistości.
W tym samym badaniu stężenie hemoglobiny u noworodków otrzymujących zgodnie ze wskazaniem
produkt Retrovir było nieznacznie niższe niż u noworodków z grupy placebo. Nie zachodziła jednak
konieczność przetaczania krwi. Niedokrwistość ustępowała w ciągu 6 tygodni od zakończenia
podawania leku. Inne kliniczne objawy niepożądane oraz zmiany w parametrach laboratoryjnych były
podobne jak w grupie placebo. Nieznane są odległe skutki narażenia organizmu na działanie produktu
Retrovir in utero oraz w okresie niemowlęcym.
U pacjentów leczonych analogami nukleozydów obserwowano przypadki kwasicy mleczanowej,
czasami zakończone zgonem, zazwyczaj związane z ciężkim powiększeniem i stłuszczeniem wątroby
(patrz punkt 4.4).
Leczenie zydowudyną jest związane z utratą podskórnej tkanki tłuszczowej, w szczególności w obrębie
twarzy, kończyn i pośladków. Pacjentów przyjmujących Retrovir należy często badać i przeprowadzać
wywiad w celu wykrycia objawów lipoatrofii. W razie stwierdzenia rozwoju lipoatrofii, nie należy
kontynuować leczenia produktem Retrovir (patrz punkt 4.4).
Podczas leczenia przeciwretrowirusowego mogą zwiększać się stężenia lipidów i glukozy we krwi
(patrz punkt 4.4).
U pacjentów z ciężkimi niedoborami immunologicznymi, zakażonych HIV, w czasie rozpoczynania
złożonej terapii przeciwretrowirusowej (CART, ang. combination antiretroviral therapy) wystąpić może
reakcja zapalna na niewywołujące objawów lub przetrwałe patogeny oportunistyczne. Zgłaszano także
przypadki zaburzeń autoimmunologicznych (takich jak choroba Gravesa-Basedowa,
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, zapalenie wielomięśniowe oraz zespół Guillain-Barrè), jednak
czas do ich wystąpienia jest bardziej zróżnicowany i mogą one wystąpić wiele miesięcy po rozpoczęciu
leczenia (patrz punkt 4.4).
Notowano występowanie martwicy kości, szczególnie u pacjentów z ogólnie znanymi czynnikami
ryzyka, zaawansowanym stadium zakażenia HIV lub długotrwale poddawanych złożonej terapii
przeciwretrowirusowej (CART). Częstość występowania martwicy kości nie jest znana (patrz punkt
4.4).
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów
Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa,
Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dane rejestrowe
| Substancja | Postać | Numer pozwolenia | Numer w rejestrze | Dokumenty |
|---|---|---|---|---|
| Zidovudinum 100 mg | Kapsułki twarde | 03007 | 100198499 | ChPL: 2023-11-28, Ulotka: 2024-10-09 |
| Zidovudinum 250 mg | Kapsułki twarde | 02837 | 100198097 | ChPL: 2022-06-30, Ulotka: 2024-10-09 |