Phenytoinum WZF
Dane pochodzą z oficjalnych ulotek i ChPL. Zostały wyodrębnione automatycznie (częściowo z użyciem AI), więc treści mogą być niepełne, przybliżone lub błędne. Wiążący jest zawsze oryginalny dokument. Brak informacji w serwisie nie oznacza, że jej nie ma. To nie jest porada medyczna, ranking ani polecenie leku: o wyborze i dawkowaniu decyduje lekarz lub farmaceuta. Nie odstawiaj leków na własną rękę. W razie nagłego, ciężkiego objawu dzwoń pod 112.
- Podmiot odpowiedzialny
- Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
- Substancje czynne
- Phenytoinum: 100 mg
- Stan bazy na dzień
- 2026-10-22
Dostępne moce i opakowania · 1 pozycja
| Nazwa | Postać | Opakowania | Dostępność |
|---|---|---|---|
| Phenytoinum WZF 100 mg | Tabletki | 60 tabl. | na receptę (Rx) |
Wskazania (wg ChPL 4.1)
-
Epilepsja wskazanie z ChPL
źródło: „Padaczka (napady uogólnione, napady częściowe złożone).” · ChPL, pkt 4.1
źródło: „Zapobieganie napadom padaczkowym po operacjach neurochirurgicznych i urazach głowy.” · ChPL, pkt 4.1 -
Neuralgia i ból neuropatyczny wskazanie z ChPL
źródło: „Nerwoból nerwu trójdzielnego – tylko w przypadku, gdy karbamazepina okazała się nieskuteczna lub w przypadku nadwrażliwości (nietolerancji) na karbamazepinę.” · ChPL, pkt 4.1
Kiedy nie stosować (wg ChPL 4.3) wyodrębnione automatycznie
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub inne pochodne hydantoiny, lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1.
- Porfiria
Phenytoinum 100 mg (tabletki)
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- chronić przed światłem
- w oryginalnym lub zewnętrznym opakowaniu
- Termin ważności
- 3 lata (opakowanie nieotwarte)
- Substancje pomocnicze
- Skrobia ziemniaczana; Powidon K-25; Talk; Magnezu stearynian źródło: ChPL, pkt 6.1
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: blister
- Wygląd
- biały okrągły
Phenytoinum WZF jest w postaci tabletek barwy białej, okrągłych, obustronnie płaskich, ze ściętym obrzeżem i jednostronnie wygrawerowaną literą H. źródło: Ulotka, pkt 6, ChPL, pkt 3
- biały okrągły
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument: możliwy wpływ lub zalecana ostrożność źródło: „Produkt może upośledzać sprawność psychofizyczną kierowców pojazdów i osób obsługujących maszyny.” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
2 pozycji, według częstości
- bardzo rzadko: stwierdzono występowanie ciężkich skórnych reakcji niepożądanych - zespołu
- częstość nieznana: aplazja czysto czerwonokrwinkowa
Lista może być niepełna: wyodrębniono tylko zapisy w układzie „Często: …”. Pełna lista jest w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Dawkowanie wg grup (cytat)
-
Dorośli
„Dorośli Przez pierwsze 7 dni 300 mg na dobę w trzech dawkach podzielonych. Co 7-10 dni dawkę można zwiększać lub zmniejszać, dochodząc do dawki podtrzymującej od 300 mg do 400 mg na dobę. Niektórzy pacjenci mogą wymagać nawet 600 mg na dobę. W nerwobólu nerwu trójdzielnego – zazwyczaj od 400 mg do 500 mg na dobę.”- Dzieci: „Dzieci Od 3 do 8 mg/kg masy ciała w dawkach podzielonych, dawka całkowita nie powinna być większa niż 300 mg na dobę. Jeśli nie da się rozdzielić dawek na równe części, większą dawkę należy podać przed snem.”
- Grupy szczególne (cytat)
-
- źródło: ChPL, pkt 4.2
Pacjenci w podeszłym wieku
„Pacjenci w podeszłym wieku Dawki fenytoiny należy dostosować indywidualnie dla każdego pacjenta, biorąc pod uwagę ogólne zasady dotyczące ustalania dawkowania fenytoiny wymienione powyżej. Pacjenci w podeszłym wieku zazwyczaj wymagają stosowania mniejszych dawek produktu. Należy ponadto wziąć pod uwagę, że pacjenci w podeszłym wieku zazwyczaj stosują wiele innych leków i mogą u nich wystąpić interakcje.” - (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: ChPL, pkt 4.6
Ciąża
„Ciąża W przypadku fenytoiny istnieją metodologiczne problemy w określeniu odpowiednich badań, dotyczących teratogennego działania leku u ludzi. Zarówno czynnik genetyczny, jak i padaczka mogą prowadzić do wystąpienia wad rozwojowych u płodu w większym stopniu niż terapia lekowa. Większość kobiet w ciąży, stosujących leki przeciwdrgawkowe rodzi zdrowe dzieci. Fenytoina przenika przez łożysko u ludzi. Ekspozycja na fenytoinę w okresie prenatalnym może zwiększać ryzyko wrodzonych wad rozwojowych oraz innych zaburzeń rozwoju płodu.” - Karmienie piersią: „Karmienie piersią Fenytoina w niewielkich ilościach przenika do mleka kobiecego, dlatego kobiety przyjmujące fenytoinę nie powinny karmić piersią. Nie zaleca się stosowania fenytoiny w okresie karmienia piersią.” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Jedzenie, napoje i alkohol (cytat)
-
- alkohol: „Podczas stosowania produktu pacjent nie powinien pić alkoholu, gdyż może dojść do wahań stężenia fenytoiny we krwi (początkowo zwiększenia, a przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu – zmniejszenia stężenia).” źródło: ChPL, pkt 4.4
- alkohol: „Jednorazowe przyjęcie dużej ilości alkoholu może zwiększyć, natomiast przewlekłe picie alkoholu może zmniejszyć stężenie fenytoiny w surowicy.” źródło: ChPL, pkt 4.5
Z ulotki i ChPL wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed zastosowaniem leku Phenytoinum WZF
Kiedy nie stosować leku Phenytoinum WZF:
- jeśli pacjent ma uczulenie na fenytoinę lub inne pochodne hydantoiny, lub którykolwiek
z pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6);
- jeśli u pacjenta stwierdzono porfirię.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem stosowania leku Phenytoinum WZF należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą.
U pacjentów chorych na cukrzycę fenytoina może wpływać na metabolizm glukozy i hamować
wydzielanie insuliny, powodując zwiększenie stężenia glukozy we krwi.
Fenytoina może wywoływać lub nasilać napady nieświadomości lub drgawki miokloniczne.
Po zastosowaniu fenytoiny stwierdzono zagrażające życiu reakcje skórne (zespół Stevensa-
Johnsona, toksyczna rozpływna martwica naskórka). Reakcje te mają początkowo postać
czerwonych punkcików lub okrągłych plam na tułowiu, często z pęcherzami położonymi w ich
środku. Dodatkowe objawy to owrzodzenia w jamie ustnej, gardle, nosie, na narządach
płciowych i spojówkach (czerwone i obrzęknięte oczy). Tym, potencjalnie zagrażającym życiu,
wysypkom skórnym często towarzyszą objawy grypopodobne. Wysypka może przekształcić się
w rozsiane na skórze pęcherze lub łuszczenie się skóry.
Najwyższe ryzyko poważnych reakcji skórnych występuje w ciągu pierwszych tygodni leczenia.
Jeśli u pacjenta po zażyciu fenytoiny wystąpił zespół Stevensa-Johnsona lub toksyczna
rozpływna martwica naskórka, już nigdy nie może stosować tego leku.
Jeśli u pacjenta wystąpi wysypka lub powyższe objawy skórne, należy pilnie skonsultować się
z lekarzem i powiedzieć mu, że pacjent przyjmuje ten lek.
Podczas stosowania leku Phenytoinum WZF poważne działania niepożądane dotyczące skóry zdarzają
się rzadko. Ryzyko takie może być związane z pewną mutacją jednego z genów u pacjentów
pochodzenia chińskiego lub tajskiego. Pacjenci takiego pochodzenia, u których wcześniej stwierdzono
występowanie tego wariantu genu (HLA-B*1502), przed przyjęciem leku Phenytoinum WZF powinni
omówić to ze swoim lekarzem.
Jeśli pacjent jest pochodzenia tajwańskiego, japońskiego, malezyjskiego lub tajskiego, a wyniki badań
pokazały, że jest nosicielem wariantu genetycznego CYP2C9*3, przed przyjęciem leku Phenytoinum
WZF powinien omówić to ze swoim lekarzem.
U osób, u których występują napady padaczkowe zarówno uogólnione, jak i częściowe typu
„absence”, lekarz może zalecić, oprócz fenytoiny, stosowanie innych leków.
Zaburzenia, takie jak stany splątania (objawy: zaburzenia świadomości, dezorientacja, głębokie
zaburzenia toku myśli, pobudzenie ruchowe o charakterze bezładnych ruchów) mogą być wczesnymi
objawami toksyczności fenytoiny i świadczyć o zastosowaniu zbyt dużej dawki leku. Należy
skontaktować się z lekarzem, który zdecyduje o zmniejszeniu dawek fenytoiny lub o odstawieniu leku.
Fenytoina może zaburzać przemiany witaminy D. W razie niedostatecznej suplementacji witaminy D
lub niedostatecznej ekspozycji na światło słoneczne może wystąpić demineralizacja kości,
zmniejszone stężenie wapnia w surowicy lub krzywica.
Podczas przyjmowania leku nie zaleca się stosowania preparatów ziołowych zawierających w swoim
składzie ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum).
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby stosujących fenytoinę, w wyniku nadmiernego
nagromadzenia się leku w organizmie, może wystąpić działanie toksyczne fenytoiny. Dlatego u tych
pacjentów lekarz zaleci zmniejszenie dawki leku.
Należy zachować ostrożność stosując lek u pacjentów w podeszłym wieku - dawki fenytoiny ustala
lekarz indywidualnie dla każdego pacjenta, biorąc pod uwagę także stosowanie innych leków.
Pacjenci w podeszłym wieku zazwyczaj wymagają stosowania mniejszych dawek leku.
Jeśli lek Phenytoinum WZF będzie stosowany w okresie ciąży, istnieje ryzyko uszkodzenia płodu.
Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji podczas
przyjmowania leku Phenytoinum WZF (patrz punkt „Ciąża i karmienie piersią”).
Phenytoinum WZF a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach stosowanych przez pacjenta
obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje stosować.
Fenytoina wpływa na działanie różnych leków, dlatego podczas konsultacji z lekarzem, niezależnie od
specjalności, pacjent powinien poinformować o przyjmowaniu tego leku. Lekarz może zalecić badanie
krwi, aby sprawdzić wpływ innych stosowanych leków na stężenie fenytoiny.
• Fenytoina może wpływać na działanie leków stosowanych:
- w padaczce - karbamazepiny, lamotryginy, soli sodowej kwasu walproinowego, kwasu
walproinowego, imidów kwasu bursztynowego (np. etosuksymidu), wigabatryny, fenobarbitalu;
- w zakażeniach grzybiczych - np. amfoterycyny B, flukonazolu, itrakonazolu, ketokonazolu,
mikonazolu;
- w gruźlicy i innych zakażeniach - chloramfenikolu, izoniazydu, ryfampicyny, sulfonamidów,
doksycykliny, cyprofloksacyny;
- w astmie i zapaleniu oskrzeli - teofiliny;
- w leczeniu bólu i stanów zapalnych - fenylobutazonu, pochodnych kwasu salicylowego,
kortykosteroidów;
- w chorobie wrzodowej żołądka - omeprazolu, sukralfatu, niektórych leków zobojętniających,
leków blokujących receptory histaminowe (np. cymetydyny, ranitydyny, famotydyny);
- w leczeniu zaburzeń snu, depresji, zaburzeń psychicznych - chlordiazepoksydu, klozapiny,
diazepamu, disulfiramu, fluoksetyny, metylofenidatu, paroksetyny, pochodnych fenotiazyny,
trazodonu, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, wiloksazyny;
- w chorobie nowotworowej - leków przeciwnowotworowych;
- w chorobach autoimmunologicznych - cyklosporyny;
- w zaburzeniach czynności serca i układu krążenia - amiodaronu, rezerpiny, digitoksyny,
furosemidu, chinidyny, doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy antagonistów witaminy
K (np. dikumarolu, warfaryny), leków blokujących kanały wapniowe (np. diltiazemu,
nifedypiny);
- w cukrzycy - tolbutamidu;
- w hormonalnej terapii zastępczej (estrogenów), w antykoncepcji (doustnych środków
antykoncepcyjnych);
- w znieczuleniach (halotanu), podczas zabiegów chirurgicznych (leków zwiotczających
mięśnie);
• Leki, których stężenie w surowicy i (lub) działanie może być zmniejszane przez fenytoinę:
- doustne leki przeciwzakrzepowe z grupy bezpośrednich inhibitorów trombiny lub czynnika Xa,
np. rywaroksaban, dabigatran, apiksaban, edoksaban;
- lakozamid;
- tikagrelor.
• Ponadto fenytoina wpływa na działanie metadonu, kwasu foliowego, witaminy D.
• Nie należy stosować jednocześnie fenytoiny z preparatami ziołowymi zawierającymi w składzie
ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum), ponieważ zmniejsza on skuteczność
fenytoiny.
W przypadku stosowania preparatów zawierających ziele dziurawca, przed odstawieniem,
zaleca się konsultację z lekarzem.
• Fenytoina może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych (np. oznaczanie stężenia
glukozy, fosfatazy zasadowej, stężenia wapnia, kwasu foliowego, tyroksyny).
Phenytoinum WZF z alkoholem
Alkohol przyjmowany podczas stosowania fenytoiny wpływa na stężenie leku we krwi. Podczas
stosowania leku nie należy pić alkoholu, ponieważ może dojść do wahań stężenia fenytoiny we krwi
(początkowo zwiększenia, a przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu – zmniejszenia stężenia).
Ciąża i karmienie piersią
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć
dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.
Fenytoina stosowana w ciąży może wywołać wady rozwojowe u płodu, jednak te wady może
powodować zarówno padaczka, jak i czynnik genetyczny.
Lek Phenytoinum WZF może powodować poważne wady wrodzone. Jeśli pacjentka przyjmuje lek
Phenytoinum WZF w okresie ciąży, jej płód jest do 3 razy bardziej narażony na wady wrodzone niż
płody kobiet, które nie stosują leków przeciwpadaczkowych. Zgłaszano poważne wady wrodzone,
w tym zaburzenia wzrostu oraz wady wrodzone czaszki, twarzy, paznokci, palców i serca. Niektóre
z nich mogą występować łącznie jako wady rozwojowe występujące w przebiegu tzw. płodowego
zespołu hydantoinowego.
U niemowląt urodzonych przez matki, które stosowały fenytoinę w okresie ciąży, zgłaszano przypadki
zaburzeń neurorozwojowych (związanych z rozwojem mózgu). Wyniki niektórych badań wykazały,
że fenytoina wywiera negatywny wpływ na rozwój neurologiczny nienarodzonych dzieci narażonych
na ten lek, natomiast wyniki innych badań nie wykazały takiego wpływu. Nie można jednak
wykluczyć negatywnego oddziaływania fenytoiny na rozwój neurologiczny.
Kobiety w wieku rozrodczym, które nie planują zajścia w ciążę, powinny stosować skuteczne metody
antykoncepcji podczas stosowania leku Phenytoinum WZF. Lek Phenytoinum WZF może wpływać na
działanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych, takich jak tabletki antykoncepcyjne i
zmniejszać ich skuteczność w zapobieganiu ciąży. Aby dobrać najbardziej odpowiednią metodę
antykoncepcji, która będzie stosowana w okresie stosowania leku Phenytoinum WZF, należy
skonsultować się z lekarzem.
Pacjentki zdolne do posiadania potomstwa, które planują zajść w ciążę, przed zaprzestaniem
stosowania antykoncepcji i zajściem w ciążę powinny porozmawiać z lekarzem na temat zmiany
metody leczenia na inne odpowiednie metody leczenia, aby uniknąć narażenia płodu na negatywne
działanie fenytoiny.
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub podejrzewa, że może być w ciąży, powinna natychmiast powiedzieć
o tym lekarzowi. Nie należy przerywać przyjmowania leku, dopóki nie zostanie to omówione
z lekarzem. Zaprzestanie stosowania leku bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem może spowodować
drgawki, które mogą stwarzać zagrożenie dla stanu zdrowia pacjentki i jej nienarodzonego dziecka.
Lekarz może zdecydować o zmianie leczenia.
Fenytoina może być stosowana w ciąży, tylko w przypadkach gdy lekarz zdecyduje, że korzyść dla
matki przeważa nad ryzykiem dla płodu. Podczas stosowania fenytoiny w ciąży, lekarz zaleci
okresowe oznaczanie stężenia fenytoiny w surowicy, aby dostosować dawkowanie do stanu pacjentki.
Nie zaleca się stosowania fenytoiny w czasie karmienia piersią, kobiety przyjmujące fenytoinę nie
powinny karmić piersią.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Lek może zaburzać sprawność psychofizyczną - w czasie jego stosowania nie należy prowadzić
pojazdów i obsługiwać maszyn.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Choroby układu krwiotwórczego (rzadko), sporadycznie śmiertelne:
- zmniejszenie liczby płytek krwi (małopłytkowość),
- zmniejszenie liczby białych krwinek (leukopenia),
- zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych (granulocytopenia) lub niedobór
granulocytów we krwi obwodowej (agranulocytoza), ujawniający się owrzodzeniem gardła
i błony śluzowej jamy ustnej oraz gorączką,
- niedobór wszystkich prawidłowych elementów morfotycznych krwi (pancytopenia),
- niedokrwistość,
- nadmierne zwiększenie krwinek czerwonych (makrocytoza),
- powiększenie węzłów chłonnych (miejscowe i uogólnione), w tym łagodny rozrost i inne
zmiany węzłów chłonnych; możliwe objawy: gorączka, wysypka, zaburzenia czynności
wątroby. W przypadku zaobserwowania powiększenia węzłów chłonnych należy natychmiast
skonsultować się z lekarzem.
- zmniejszenie liczby określonego rodzaju krwinek czerwonych (aplazja czysto
czerwonokrwinkowa) - częstość nieznana.
Zaburzenia układu immunologicznego
- zespół nadwrażliwości, w rzadkich przypadkach śmiertelny, charakteryzujący się: bólem
stawów, zwiększeniem liczby granulocytów kwasochłonnych (białych krwinek) we krwi,
gorączką, zaburzeniami czynności wątroby, powiększeniem węzłów chłonnych lub wysypką,
- toczeń rumieniowaty układowy,
- guzkowe zapalenie tętnic,
- zaburzenia dotyczące immunoglobulin (przeciwciał).
Zaburzenia układu nerwowego
- oczopląs (niekontrolowane ruchy gałek ocznych),
- niewyraźna mowa,
- dezorientacja,
- zaburzenia czuciowe (np. mrowienie, kłucie, palenie),
- senność, zawroty głowy, bezsenność,
- rozdrażnienie,
- ból głowy,
- zaburzenia koordynacji ruchów i inne zaburzenia ruchowe (rzadko) (w tym mimowolne skurcze
mięśni m.in. tułowia i ramion – pląsawica), zaburzenia napięcia mięśniowego, trzepoczące
drżenie rąk, krótkie, delikatne skurcze mięśni (fascykulacje),
- nieodwracalne zaburzenia czynności móżdżku sporadycznie po ciężkim przedawkowaniu
fenytoiny,
- uszkodzenie nerwów obwodowych (u pacjentów stosujących długotrwale fenytoinę),
- agresja lub uspokojenie, osłabienie pamięci oraz depresja.
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- nudności, wymioty, zaparcia,
- toksyczne zapalenie wątroby (rzadko), uszkodzenie wątroby.
Zaburzenia dotyczące skóry i tkanki podskórnej
- różne postacie wysypki skórnej (typu odrowego lub płoniczego, czasami z towarzyszącą
gorączką),
- zapalenie skóry pęcherzowe, złuszczające lub plamicze,
- toczeń rumieniowaty układowy (ciężka choroba skóry i wielu narządów wewnętrznych).
Stwierdzono występowanie potencjalnie zagrażających życiu wysypek skórnych (zespołu
Stevensa-Johnsona, toksycznej rozpływnej martwicy naskórka) (patrz punkt 2.). Występowały
one bardzo rzadko.
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
- zaburzenia dotyczące kości, w tym osteopenia i osteoporoza (zmniejszenie gęstości mineralnej
kości) i złamania.
Należy skontaktować się z lekarzem, jeśli pacjent długotrwale stosuje lek przeciwpadaczkowy,
miał osteoporozę lub przyjmuje steroidy.
- pogrubienie rysów twarzy, powiększenie warg, przerost dziąseł, nadmierne owłosienie ciała,
- choroba Peyroniego (utrudnienie wzwodu) (rzadko),
- przykurcz rozcięgna dłoniowego (Dupuytrena).
Inne
- poliartropatia (zaburzenia dotyczące wielu stawów),
- śródmiąższowe zapalenie nerek,
- zapalenie płuc.
Dzieci i młodzież
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży występują z podobną częstością jak u pacjentów
dorosłych. Przerost (polekowy) dziąseł wstępuje częściej u dzieci i młodzieży oraz u pacjentów,
którzy nie zachowują odpowiedniej higieny jamy ustnej.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można
zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów
Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną lub inne pochodne hydantoiny, lub na którąkolwiek substancję
pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1.
Porfiria
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Podczas stosowania produktu pacjent nie powinien pić alkoholu, gdyż może dojść do wahań stężenia
fenytoiny we krwi (początkowo zwiększenia, a przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu –
zmniejszenia stężenia).
Należy zachować ostrożność w przypadku chorych na cukrzycę, ponieważ fenytoina może wpływać
na metabolizm glukozy i hamować wydzielanie insuliny, powodując zwiększenie stężenia glukozy we
krwi.
Odnotowywano hiperglikemię w przypadkach toksycznego stężenia fenytoiny. Nie należy stosować
fenytoiny w drgawkach spowodowanych hipoglikemią lub innymi zaburzeniami metabolizmu.
Zachowanie ostrożności jest również konieczne w przypadku osób z zaburzeniami czynności wątroby,
w podeszłym wieku, wyniszczonych.
Stopień wiązania się fenytoiny z białkami osocza jest duży. Fenytoina ulega intensywnemu
metabolizmowi w wątrobie – dlatego u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy
zmniejszyć dawkę fenytoiny, aby zapobiec kumulacji i wystąpieniu działania toksycznego.
W przypadku, gdy stopień wiązania z białkami jest zmniejszony, np. w mocznicy, całkowite stężenie
fenytoiny w osoczu jest również mniejsze. Jednak jest mało prawdopodobne, aby uległo zmianie
stężenie farmakologicznie aktywnej frakcji, niezwiązanej z białkami. Dlatego należy monitorować
całkowite stężenie fenytoiny i utrzymywać w granicach od 10 do 20 mg/l (od 40 do 80 mikromoli/l).
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, w podeszłym wieku lub z chorobami o ciężkim
przebiegu mogą wystąpić wczesne objawy toksyczności.
Fenytoina może wywoływać lub pogłębiać napady nieświadomości lub drgawki miokloniczne.
Jeżeli podczas stosowania fenytoiny wystąpi wysypka, należy zaprzestać podawania tego produktu.
Nie należy ponownie stosować fenytoiny, jeżeli podejrzewa się toczeń rumieniowaty układowy. Jeżeli
wysypka jest typu odrowego lub płoniczego, można ponownie zastosować fenytoinę, jednak dopiero
po całkowitym ustąpieniu objawów. Jeżeli wysypka wystąpi po ponownym zastosowaniu fenytoiny,
dalsze leczenie produktem jest przeciwwskazane.
Stwierdzono zagrażające życiu reakcje skórne: zespół Stevensa-Johnsona (ang. SJS) i toksyczną
rozpływną martwicę naskórka (ang. TEN) po zastosowaniu fenytoiny.
Należy poinformować pacjentów o objawach przedmiotowych i podmiotowych tych reakcji oraz
kontrolować dokładnie, czy występują u nich reakcje skórne. Najwyższe ryzyko SJS i TEN występuje
w ciągu pierwszych tygodni leczenia.
W razie wystąpienia objawów przedmiotowych lub podmiotowych SJS lub TEN (np. postępującej
wysypki skórnej często przebiegającej z pęcherzami lub zmianami dotyczącymi błony śluzowej),
należy przerwać stosowanie produktu Phenytoinum WZF.
Najlepsze wyniki w leczeniu SJS i TEN uzyskuje się przy wczesnym rozpoznaniu reakcji skórnych
i natychmiastowym odstawieniu każdego leku podejrzanego o powodowanie takich reakcji. Wczesne
odstawienie podejrzanego produktu wiąże się z lepszym rokowaniem.
Jeśli u pacjenta wystąpił SJS lub TEN po zastosowaniu Phenytoinum WZF, produktu tego nie wolno
już nigdy podawać temu pacjentowi.
Obecność allelu HLA-B*1502 u osób pochodzenia tajskiego i chińskiego (z grupy etnicznej Han)
może być związana z podwyższonym ryzykiem wystąpienia zespołu Stevensa-Johnsona (SJS)
w trakcie leczenia fenytoiną. Jeśli u tych pacjentów zostanie stwierdzone występowanie allelu HLA-
B*1502, stosowanie fenytoiny można rozważać tylko w sytuacji, gdy korzyści z leczenia
przeważają nad ryzykiem.
Wśród osób rasy kaukaskiej i Japończyków częstość występowania allelu HLA-B*1502 jest
bardzo mała i z tego powodu obecnie nie jest możliwe oszacowanie ryzyka dla tych pacjentów.
Nie są też dostępne odpowiednie dane dotyczące innych grup etnicznych.
Kliniczno-kontrolne badania asocjacyjne całego genomu, w których wzięli udział pacjenci z Tajwanu,
Japonii, Malezji i Tajlandii, wykazały zwiększone ryzyko ciężkich niepożądanych reakcji skórnych
u nosicieli wariantu CYP2C9*3, o zmniejszonej zdolności metabolicznej.
Metabolizm CYP2C9
Fenytoina jest metabolizowana przez CYP2C9, enzym cytochromu P450 (CYP). Pacjenci będący
nosicielami wariantów genetycznych CYP2C9*2 lub CYP2C9*3, o zmniejszonej zdolności
metabolicznej (umiarkowanie lub słabo metabolizujący substraty CYP2C9), mogą być narażeni na
ryzyko zwiększonego stężenia fenytoiny w osoczu, a wskutek tego zwiększonej toksyczności.
U pacjentów, o których wiadomo, że są nosicielami alleli CYP2C9*2 lub *3, o zmniejszonej zdolności
metabolicznej, zaleca się dokładne monitorowanie odpowiedzi klinicznej. U pacjentów tych może
również zaistnieć konieczność monitorowania stężenia fenytoiny w osoczu.
Fenytoina nie jest skuteczna u pacjentów z napadami typu „absence” (petit mal).
W przypadku, gdy napady toniczno-kloniczne i typu „absence” występują jednocześnie, należy
zastosować leczenie skojarzone.
Stężenie fenytoiny w osoczu, długotrwale przewyższające stężenie optymalne może wywołać stany
splątania, określane jako delirium, psychozy lub encefalopatię lub, rzadko, nieodwracalne zaburzenia
czynności móżdżku. Dlatego jeżeli wystąpią wczesne objawy toksyczności fenytoiny, należy oznaczyć
jej stężenie, a w przypadku zwiększonego stężenia, zmniejszyć dawkę leku. Jeżeli pomimo
zmniejszenia dawek objawy utrzymują się, należy fenytoinę odstawić.
Podczas stosowania fenytoiny nie zaleca się stosowania produktów zawierających w swoim składzie
ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum), ponieważ podczas jednoczesnego stosowania
takich produktów może zmniejszyć się stężenie w surowicy i skuteczność fenytoiny.
Fenytoina może zaburzać metabolizm witaminy D. W przypadku niedostatecznej suplementacji
witaminy D lub ekspozycji na światło słoneczne może wystąpić demineralizacja kości, hipokalcemia
lub krzywica.
Ze względu na doniesienia o zaostrzeniu porfirii przez fenytoinę, stosowanie fenytoiny u osób
z porfirią jest przeciwwskazane.
Jeśli zachodzi konieczność zmniejszenia dawki produktu, odstawienia lub zamiany na inny lek
przeciwpadaczkowy, zmian dawkowania należy dokonywać stopniowo, ponieważ nagłe przerwanie
leczenia fenytoiną u pacjentów chorych na padaczkę może wywołać stan padaczkowy. Jednakże
w przypadku wystąpienia alergii lub reakcji nadwrażliwości, może być konieczne nagłe odstawienie
produktu. W takim przypadku należy zastąpić fenytoinę innym lekiem przeciwpadaczkowym, który
nie należy do grupy pochodnych hydantoiny.
Kobiety w wieku rozrodczym
Fenytoina podawana kobiecie w ciąży może powodować uszkodzenie płodu. Ekspozycja na fenytoinę
w okresie prenatalnym może zwiększać ryzyko poważnych wrodzonych wad rozwojowych, jak
również innych zaburzeń rozwoju płodu (patrz punkt 4.6).
Produktu Phenytoinum WZF nie należy stosować u kobiet w wieku rozrodczym, chyba że po
dokładnym rozważeniu innych odpowiednich metod leczenia zostanie uznane, że korzyści wynikające
z leczenia produktem Phenytoinum WZF przewyższają ryzyko.
Przed rozpoczęciem leczenia fenytoiną u kobiet w wieku rozrodczym należy rozważyć wykonanie
testu ciążowego.
Kobiety w wieku rozrodczym należy w pełni poinformować o ryzyku dla płodu w przypadku
stosowania fenytoiny w okresie ciąży.
Kobiety w wieku rozrodczym, które planują zajść w ciążę, należy poinformować o konieczności
bezzwłocznego skonsultowania się z lekarzem w celu omówienia zmiany metody leczenia przed
zajściem w ciążę i przed zaprzestaniem stosowania antykoncepcji (patrz punkt 4.6).
Kobietom w wieku rozrodczym należy doradzić, aby natychmiast skontaktowały się z lekarzem, jeśli
podczas leczenia fenytoiną zajdą w ciążę lub będą przypuszczały, że są w ciąży.
Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną metodę antykoncepcji w trakcie leczenia
i przez miesiąc po jego zakończeniu. Ze względu na indukcję enzymów produkt Phenytoinum WZF
może powodować nieskuteczność terapeutyczną hormonalnych środków antykoncepcyjnych.
W związku z tym kobietom w wieku rozrodczym należy doradzić stosowanie innych skutecznych
metod antykoncepcji (patrz punkty 4.5 i 4.6).
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Fenytoina wchodzi w interakcje z wieloma lekami. Poniżej podano najczęściej występujące.
Jednoczesne podawanie fenytoiny i walproinianu lub kwasu walproinowego wiązało się ze
zwiększonym ryzykiem hiperamonemii spowodowanej stosowaniem walproinianu/kwasu
walproinowego. Pacjentów leczonych jednocześnie tymi produktami leczniczymi należy monitorować
pod kątem objawów hiperamonemii.
• Leki mogące zwiększać stężenie fenytoiny w surowicy:
amiodaron, leki przeciwgrzybicze (amfoterycyna B, flukonazol, ketokonazol, mikonazol, itrakonazol
i inne), chloramfenikol, chlordiazepoksyd, diazepam, dikumarol, leki blokujące kanały wapniowe
(diltiazem, nifedypina), disulfiram, fluoksetyna, leki blokujące receptory histaminowe H2, estrogeny,
halotan, izoniazyd, metylofenidat, omeprazol, pochodne fenotiazyny, imidy kwasu bursztynowego,
fenylobutazon, salicylany i sulfonamidy, tolbutamid, trazodon, wiloksazyna.
• Leki mogące zmniejszać stężenie fenytoiny w surowicy:
kwas foliowy, rezerpina, ryfampicyna, sukralfat, teofilina, wigabatryna.
Podczas jednoczesnego stosowania preparatów ziołowych zawierających ziele dziurawca i fenytoiny,
stężenie fenytoiny w surowicy zmniejsza się w wyniku indukcji enzymów metabolizujących lek. Nie
należy stosować jednocześnie fenytoiny i ziela dziurawca. Efekt indukcji enzymów utrzymuje się
przez 2 tygodnie od momentu odstawienia preparatu zawierającego ziele dziurawca. Jeżeli pacjent
stosuje preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca należy oznaczyć stężenie leku
przeciwpadaczkowego i zaprzestać stosowania ziela dziurawca. Po zaprzestaniu stosowania ziela
dziurawca, stężenie fenytoiny może się zwiększyć, wymagana jest modyfikacja dawkowania.
• Leki mogące zwiększać lub zmniejszać stężenie fenytoiny w surowicy:
karbamazepina, fenobarbital, kwas walproinowy, walproinian sodu, leki przeciwnowotworowe, leki
zobojętniające, cyprofloksacyna.
Podobnie wpływ fenytoiny na stężenie karbamazepiny, fenobarbitalu, kwasu walproinowego
i walproinianu sodu w surowicy jest trudny do przewidzenia.
Jednorazowe przyjęcie dużej ilości alkoholu może zwiększyć, natomiast przewlekłe picie alkoholu
może zmniejszyć stężenie fenytoiny w surowicy.
Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą zwiększać ryzyko wystąpienia napadów
drgawkowych u pacjentów chorych na padaczkę, dlatego w takich przypadkach należy rozważyć
konieczność dostosowania dawkowania fenytoiny.
• Fenytoina osłabia działanie:
leków przeciwgrzybiczych, leków przeciwnowotworowych, leków blokujących kanały wapniowe,
klozapiny, kortykosteroidów, cyklosporyny, dikumarolu, digitoksyny, doksycykliny, furosemidu,
lamotryginy, metadonu, leków zwiotczających, estrogenów, doustnych leków antykoncepcyjnych,
paroksetyny, chinidyny, ryfampicyny, teofiliny, witaminy D.
• Fenytoina może zmieniać działanie:
warfaryny i innych doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy antagonistów witaminy K. Wpływ
fenytoiny na warfarynę jest zmienny – dlatego podczas jednoczesnego stosowania tych leków należy
oznaczać czas protrombinowy.
• Leki, których stężenie w surowicy i (lub) działanie może być zmniejszane przez fenytoinę:
doustne leki przeciwzakrzepowe z grupy bezpośrednich inhibitorów trombiny lub czynnika Xa
(np. rywaroksaban, dabigatran, apiksaban, edoksaban), lakozamid, tikagrelor.
Wpływ fenytoiny na wyniki testów laboratoryjnych
Fenytoina może nieznacznie zmniejszać stężenie całkowitej oraz wolnej tyroksyny w surowicy,
prawdopodobnie w wyniku nasilenia obwodowego metabolizmu. Zmiany te nie powodują klinicznych
objawów niedoczynności tarczycy i nie wpływają na stężenie TSH w organizmie. Dlatego może ono
być oznaczane do diagnozowania niedoczynności tarczycy u pacjentów leczonych fenytoiną.
Fenytoina nie wpływa na wychwyt i nie zaburza wyników testów stosowanych w diagnozowaniu
niedoczynności tarczycy.
Może powodować uzyskiwanie mniejszych niż zwykle wartości w testach w kierunku deksametazonu
i metapyronu.
Fenytoina może zwiększać stężenie glukozy, fosfatazy zasadowej, gamma-glutamylo transpeptydazy
oraz zmniejszać stężenie w surowicy wapnia i kwasu foliowego. Zaleca się oznaczanie stężenia
folianów w surowicy co 6 miesięcy oraz, jeżeli zachodzi konieczność, podawanie preparatów
zawierających kwas foliowy. Fenytoina może wpływać na wyniki testów określających przemiany
cukru we krwi.
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
W rzadkich przypadkach mogą wystąpić zaburzenia wytwarzania komórek krwi, sporadycznie
śmiertelne – trombocytopenia, leukopenia, granulocytopenia, agranulocytoza, pancytopenia
z zahamowaniem lub bez zahamowania czynności szpiku, anemia aplastyczna. W przypadku
wystąpienia makrocytozy lub (i) anemii megaloblastycznej zazwyczaj skuteczna jest terapia kwasem
foliowym.
Odnotowano kilka doniesień sugerujących związek między stosowaniem fenytoiny i występowaniem
limfadenopatii (miejscowej i uogólnionej), w tym łagodnego rozrostu węzłów chłonnych, chłoniaka,
pseudochłoniaka, choroby Hodgkina. Aczkolwiek nie potwierdzono związku między stosowaniem
fenytoiny i występowaniem tych objawów, powiększenie węzłów chłonnych wskazuje na potrzebę
różnicowania stanów patologicznych węzłów chłonnych. Proces chorobowy obejmujący węzły
chłonne może przebiegać bezobjawowo lub z objawami przypominającymi chorobę posurowiczą,
takimi jak: gorączka, wysypka, zaburzenia czynności wątroby.
We wszystkich przypadkach, w których istnieje podejrzenie wywołania przez fenytoinę powiększenia
węzłów chłonnych, należy pacjenta obserwować oraz zastosować inny lek przeciwdrgawkowy.
Podczas stosowania fenytoiny konieczna jest okresowa kontrola obrazu krwi.
Częstość nieznana: aplazja czysto czerwonokrwinkowa.
Zaburzenia układu immunologicznego
Zespół nadwrażliwości, w rzadkich przypadkach śmiertelny, charakteryzujący się: bólem stawów,
eozynofilią, gorączką, zaburzeniami czynności wątroby, powiększeniem węzłów chłonnych lub
wysypką; toczeń rumieniowaty układowy, guzkowe zapalenie tętnic, zaburzenia dotyczące
immunoglobulin. Odnotowane przypadki sugerują, że reakcje nadwrażliwości, w tym wysypki skórne
i działanie toksyczne na wątrobę występują częściej u pacjentów rasy czarnej.
Zaburzenia układu nerwowego
Działania niepożądane występujące podczas stosowania fenytoiny zazwyczaj dotyczą układu
nerwowego i są przeważnie zależne od dawki.
Zalicza się do nich oczopląs, niewyraźną mowę, zaburzenia koordynacji ruchów, ataksję,
dezorientację, parestezje, senność; mogą wystąpić również: zawroty głowy, bezsenność,
rozdrażnienie, fascykulacje, ból głowy; w rzadkich przypadkach mogą wystąpić dyskinezy, w tym
pląsawica, dystonia, drżenie, grubofaliste trzepoczące drżenie rąk (asterixis) podobnie jak po
zastosowaniu pochodnych fenotiazyny i innych leków neuroleptycznych.
Sporadycznie po ciężkim przedawkowaniu fenytoiny odnotowywano nieodwracalne zaburzenia
czynności móżdżku. U pacjentów stosujących długotrwale fenytoinę stwierdzano polineuropatie
obwodowe czuciowe.
Fenytoina może wpływać również negatywnie na psychikę wywołując agresję lub uspokojenie,
osłabienie pamięci oraz depresję.
Zaburzenia żołądka i jelit
Nudności, wymioty, zaparcia; w rzadkich przypadkach może dojść do toksycznego zapalenia wątroby,
uszkodzenia wątroby.
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Różne postacie wysypki skórnej (typu odrowego lub płoniczego, czasami z towarzyszącą gorączką) -
najczęściej występuje wysypka typu odrowego; zapalenie skóry pęcherzowe, złuszczające, plamicowe,
toczeń rumieniowaty układowy (patrz punkt 4.4).
Bardzo rzadko: stwierdzono występowanie ciężkich skórnych reakcji niepożądanych - zespołu
Stevensa-Johnsona (SJS) i toksycznej rozpływnej martwicy naskórka (TEN) (patrz punkt 4.4).
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
Donoszono o przypadkach zmniejszenia gęstości mineralnej kości, osteopenii, osteoporozy oraz
złamań u pacjentów przyjmujących długotrwale fenytoinę. Mechanizm wpływu fenytoiny na
przemiany kości nie został określony.
Pogrubienie rysów twarzy, przerost dziąseł, powiększenie warg, hirsutyzm; rzadko choroba
Peyroniego, przykurcz Dupuytrena.
Inne
Poliartropatia, śródmiąższowe zapalenie nerek, zapalenie płuc.
Dzieci i młodzież
Zasadniczo profil działań niepożądanych związanych ze stosowaniem fenytoiny u dzieci i młodzieży
oraz u pacjentów dorosłych jest podobny. Przerost dziąseł wstępuje częściej u dzieci i młodzieży oraz
u pacjentów, którzy nie zachowują odpowiedniej higieny jamy ustnej.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dane rejestrowe
| Substancja | Postać | Numer pozwolenia | Numer w rejestrze | Dokumenty |
|---|---|---|---|---|
| Phenytoinum 100 mg | Tabletki | 00935 | 100052904 | ChPL: 2023-08-04, Ulotka: 2025-05-08 |