Dane pochodzą z oficjalnych ulotek i ChPL. Zostały wyodrębnione automatycznie (częściowo z użyciem AI), więc treści mogą być niepełne, przybliżone lub błędne. Wiążący jest zawsze oryginalny dokument. Brak informacji w serwisie nie oznacza, że jej nie ma. To nie jest porada medyczna, ranking ani polecenie leku: o wyborze i dawkowaniu decyduje lekarz lub farmaceuta. Nie odstawiaj leków na własną rękę. W razie nagłego, ciężkiego objawu dzwoń pod 112.
Phenytoinum natricum 250 mg (roztwór do wstrzykiwań)
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- brak specjalnych zaleceń (wg dokumentu)
źródło: ChPL, pkt 6.4
- Termin ważności
- 2 lata (opakowanie nieotwarte)
źródło: ChPL, pkt 6.3
- Substancje pomocnicze
- glikol propylenowy; etanol (96%); sodu wodorotlenek (do korekty pH) woda do wstrzykiwań źródło: ChPL, pkt 6.1
- Substancje wymienione w dokumencie (m.in. alergeny, cukry, alkohol, sód)
- etanol (alkohol): wymieniona w ChPL pkt 4.4; w składzie
- glikol propylenowy: wymieniona w ChPL pkt 4.4; w składzie
źródło: ChPL, pkt 4.4, ChPL, pkt 6.1
Pokazane są tylko substancje wymienione w dokumencie; brak wzmianki nie oznacza, że substancji nie ma w leku.
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: ampułka
źródło: ChPL, pkt 6.5
- Wygląd
- bezbarwny
Lek Phenytoin Hikma jest dostarczany w przezroczystych szklanych fiolkach nazywanych ampułkami. Lek Phenytoin Hikma to przezroczysty roztwór. 1 ampułka zawiera 5 ml roztworu do wstrzykiwań. źródło: Ulotka, pkt 6, ChPL, pkt 3
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument: możliwy wpływ lub zalecana ostrożność źródło: „Produkt leczniczy Phenytoin Hikma wywiera znaczny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Po rozpoczęciu leczenia fenytoiną w dużych dawkach i (lub) w połączeniu z produktami leczniczymi oddziałującymi na ośrodkowy układ nerwowy, zdolność reakcji może być zmieniona w takim stopniu, że niezależnie od wpływu schorzenia podstawowego, które się leczy, zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn jest upośledzona. Ma to szczególne znaczenie w przypadku przyjmowania fenytoiny łącznie z alkoholem.” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
84 pozycji wyodrębnione przez model AI
- bardzo często: oczopląs; zaburzenia koordynacji ruchów (ataksja); parestezje; uczucie splątania; zawroty głowy pochodzenia mózgowego lub błędnikowego; bezsenność; ból głowy; narastająca drażliwość; drżenia o wysokiej częstotliwości w spoczynku; opuszkowe zaburzenia mowy; wyczerpanie; zaburzenia zapamiętywania; zaburzenia sprawności intelektualnej; podwójne widzenie (diplopia)
- często: ospałość; uspokojenie; zaburzenia percepcji; przymglenie świadomości; zawroty głowy; wymioty; suchość w ustach; utrata apetytu; nudności; utrata masy ciała; zaparcie; wysypka odropodobna
- niezbyt często: polineuropatia; nieodwracalna atrofia móżdżku; ciężkie uogólnione zmiany w zapisie EKG
- rzadko: zmiany morfologii krwi; leukopenia; reakcje rzekomoanafilaktyczne; anafilaksja; artralgie; eozynofilia; gorączka; zaburzenia czynności wątroby; limfadenopatia; wysypka; upośledzenie czynności tarczycy; dyskinezja; pląsawica; dystonia; drżenie; asteriksje; polineuropatia obwodowa; blokada przewodnictwa; zahamowanie rytmu komorowego zastępczego; działanie proarytmiczne; obniżone ciśnienie krwi; niewydolność serca; niewydolność oddechowa; migotanie przedsionków; trzepotanie przedsionków; wysypki alergiczne (wyprysk); ciężkie reakcje alergiczne, np. zapalenie skóry ze złuszczającym zapaleniem skóry; osteomalacja; gorączka (wraz z wysypką)
- bardzo rzadko: toczeń rumieniowaty układowy; guzkowe zapalenie okołotętnicze; nieprawidłowości dotyczące immunoglobulin; nadmierny wzrost tkanki dziąseł (przerost dziąseł); zmiany skórne, np. nadmierna pigmentacja (ostuda); porost włosów (nadmierne owłosienie); osłabienie mięśni (zespół miasteniczny)
- częstość nieznana: obrzęk; przebarwienie; ból z pojawiającymi się pęcherzami umiejscowione dystalnie do miejsca wstrzyknięcia (ang. Purple Glove Syndrome)
- częstość niepodana w tekście: obrzęk węzłów chłonnych; upośledzenie czynności narządów hematopoetycznych; zaburzenia szpiku kostnego; niedokrwistość megaloblastyczna; ataki porfirii; przykurcz Dupuytrena; zespół Stevens-Johnsona; zespół Lyella; toksyczna nekroliza naskórka; zmniejszona gęstość mineralna kości; osteopenia; osteoporoza; miejscowe podrażnienie; stan zapalny; złuszczanie; podrażnienie tkanek miękkich
Ten układ ChPL nie dał się odczytać regułami, więc listę wyodrębnił model językowy (AI) z punktu 4.8; może być niepełna lub błędna, a częstość podano tylko tam, gdzie tekst ją zawiera. Sprawdź w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Maksymalna dawka wg dokumentu
-
- 17 mg/kg mc. na dobę · młodzież, dorośli · pod nagłówkiem „Instrukcja dawkowania”
„Maksymalna dawka dobowa wynosi 17 mg/kg mc. (lub 6 ampułek – co odpowiada 1380 mg fenytoiny) w celu uzyskania szybkiego nasycenia lekiem.”
- 30 mg/kg mc. na dobę · dzieci · pod nagłówkiem „Masa ciała Liczba ampułek Dawka fenytoiny”
„W pierwszej dobie maksymalna dawka dobowa wynosi 30 mg/kg mc., w drugiej dobie 20 mg/kg mc., w trzeciej dobie 10 mg/kg mc.”
- 20 mg/kg mc. na dobę · dzieci · pod nagłówkiem „Maksymalna dawka dobowa 20 mg/kg masy ciała odpowiada:”
„Maksymalna dawka dobowa 20 mg/kg masy ciała odpowiada:”
- 10 mg/kg mc. na dobę · dzieci · pod nagłówkiem „Maksymalna dawka dobowa 10 mg/kg masy ciała odpowiada:”
„Maksymalna dawka dobowa 10 mg/kg masy ciała odpowiada:”
- 23 mg na dobę · młodzież, dorośli · pod nagłówkiem „Zapobieganie napadom padaczkowym”
„Hikma (co odpowiada 230 do 460 mg fenytoiny) na dobę z maksymalną szybkością wstrzykiwania wynoszącą 0,5 ml/min (co odpowiada 23 mg fenytoiny na minutę).”
źródło: ChPL, pkt 4.2
- Dawkowanie wg grup (cytat)
-
Dorośli i młodzież w wieku powyżej 12 lat
„Dorośli i młodzież w wieku powyżej 12 lat Dawka początkowa to 1 ampułka produktu leczniczego Phenytoin Hikma (co odpowiada 230 mg fenytoiny). Podaje się ją z maksymalną szybkością 0,5 ml/min (co odpowiada 23 mg fenytoiny na minutę). Jeżeli napad nie ustępuje po upływie 20–30 minut, dawkę można powtórzyć. Po ustąpieniu drgawek można podawać dożylnie 1 ampułkę produktu leczniczego Phenytoin Hikma (co odpowiada 230 mg fenytoiny) co 1,5 do 6 godzin. Maksymalna dawka dobowa wynosi 17 mg/kg mc. (lub 6 ampułek – co odpowiada 1380 mg fenytoiny) w celu uzyskania szybkiego nasycenia lekiem.”
- Dzieci w wieku do 12 lat: „Dzieci w wieku do 12 lat W pierwszej dobie maksymalna dawka dobowa wynosi 30 mg/kg mc., w drugiej dobie 20 mg/kg mc., w trzeciej dobie 10 mg/kg mc. Maksymalna szybkość wstrzykiwania dożylnego wynosi 1 mg/kg mc. na minutę.”
Dorośli i młodzież w wieku powyżej 12 lat otrzymują 1 do 2 ampułek produktu leczniczego Phenytoin
„Dorośli i młodzież w wieku powyżej 12 lat otrzymują 1 do 2 ampułek produktu leczniczego Phenytoin Hikma (co odpowiada 230 do 460 mg fenytoiny) na dobę z maksymalną szybkością wstrzykiwania wynoszącą 0,5 ml/min (co odpowiada 23 mg fenytoiny na minutę). Dzieci w wieku do 12 lat otrzymują 5 do 6 mg/kg masy ciała. Szybkość wstrzyknięcia jest zmniejszona odpowiednio do masy ciała i wieku dziecka.”
- Noworodki: „Noworodki: Wykazano, że wchłanianie fenytoiny po podaniu doustnym jest niepewne. Produkt leczniczy”
- Niemowlęta i dzieci: „Niemowlęta i dzieci: Jak u osób dorosłych. Metabolizm fenytoiny u dzieci jest często szybszy niż u dorosłych. Należy to wziąć pod uwagę przy ustalaniu schematu dawkowania. W takich przypadkach monitorowanie stężeń w surowicy jest więc szczególnie korzystne.”
- dawkowanie: „Dawka dobowa 5 mg/kg masy ciała odpowiada:”
- dawkowanie: „Dawka dobowa 6 mg/kg masy ciała odpowiada:”
źródło: ChPL, pkt 4.2
- Grupy szczególne (cytat)
-
Pacjenci z niewydolnością nerek/wątroby
„Pacjenci z niewydolnością nerek/wątroby: Brak jest odniesień do korekty dawki w tej grupie pacjentów, należy jednak zachować ostrożność w przypadku pacjentów z chorobami nerek i wątroby (patrz punkt 4.4). Niewydolność nerek i wątroby wymaga uważnego monitorowania.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- Osoby w podeszłym wieku (powyżej 65 lat): „Osoby w podeszłym wieku (powyżej 65 lat): Jak u osób dorosłych. U osób w podeszłym wieku powikłania mogą występować częściej.” źródło: ChPL, pkt 4.2
Ciąża
„Ciąża Ryzyko związane z padaczką i lekami przeciwdrgawkowymi ogólnie: - Kobiety mogące zajść w ciążę lub w wieku rozrodczym powinny otrzymać specjalistyczną poradę. - W przypadku kobiet planujących zajście w ciążę, należy przeanalizować konieczność leczenia środkiem przeciwpadaczkowym. - U potomstwa matek leczonych środkiem przeciwdrgawkowym, ryzyko powstania wad wrodzonych wzrasta 2-3-krotnie.” (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: ChPL, pkt 4.6
Karmienie piersią
„Karmienie piersią: Nie zaleca się karmienia piersią podczas przyjmowania fenytoiny, ponieważ niewielkie ilości substancji czynnej przenikają do mleka matki. Stężenie fenytoiny w mleku matki wynosi około jednej trzeciej stężenia w osoczu matki. Niemniej jednak, jeśli matka zechce karmić dziecko piersią, noworodka należy monitorować w kierunku obniżonego przyrostu masy ciała lub zwiększonej senności.” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Jedzenie, napoje i alkohol (cytat)
-
- alkohol: „Lek Phenytoin Hikma zawiera glikol propylenowy, który może spowodować występowanie objawów podobnych do występujących po spożyciu alkoholu.” źródło: ChPL, pkt 4.4
alkohol
„Substancje, które mogą zwiększać stężenia fenytoiny: alkohol spożywany w dużych ilościach, doustne leki przeciwzakrzepowe (np. dikumarol), benzodiazepiny (np. chlorodiazepoksyd, diazepam, trazodon), środki znieczulające (np. halotan), leki przeciwdrgawkowe (np. sultiam, kwas walproinowy, etosuksymid, mesuksymid, felbamat, okskarbazepina, octan eslikarbazepiny), niesteroidowe leki przeciwreumatyczne (np. salicylan, azapropazon, fenylobutazon), antybiotyki (np. chloramfenikol, erytromycyna, izoniazyd, sulfonamid), leki przeciwgrzybicze (np. amfoterycyna B, flukonazol, ketokonazol, mykonazol, itrakonazol), antagoniści wapnia (amiodaron, diltiazem, nifedypina), hormony (np. estrogen), disulfiram, metylfenidat, omeprazol, tyklopidyna, wiloksazyn, cymetydyna, ranitydyna, cykloseryna, PAS, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, fluoksetyna, tolbutamid.” źródło: ChPL, pkt 4.5
alkohol
„Substancje, które mogą zmniejszać stężenia fenytoiny: antybiotyki (np. cyprofloksacyna, ryfampicyna); leki przeciwdrgawkowe (np. karbamazepina, wigabatryna, fenobarbital, prymidon), rezerpina, sukralfat, diazoksyd, teofilina, długotrwale nadużywany alkohol, nelfinawir (doustne jednoczesne stosowanie może prowadzić do zmniejszenia stężenia fenytoiny; z tego powodu w razie jednoczesnego stosowania należy monitorować stężenia fenytoiny w osoczu).” źródło: ChPL, pkt 4.5
Z ulotkiOficjalna informacja dla pacjenta dołączana do opakowania leku. i ChPLOficjalny dokument dla lekarzy i farmaceutów z pełnymi informacjami o leku. wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed zastosowaniem leku Phenytoin Hikma
Kiedy nie stosować leku Phenytoin Hikma
- jeśli pacjent ma uczulenie na fenytoinę lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku
(wymienione w punkcie 6.),
- jeśli pacjent ma uczulenie (nadwrażliwość) na inne leki o podobnej strukturze chemicznej do
fenytoiny (np. pochodne hydantoiny),
- jeśli komórki krwi i szpik kostny pacjenta są poważnie uszkodzone,
- jeśli pacjent ma blok przedsionkowo-komorowy stopnia II lub stopnia III (zaburzenia pracy
serca),
- jeśli pacjent cierpi na zaburzenia serca (zespół Stokes-Adamsa), które powodują omdlenia, a
czasem drgawki;
- jeśli pacjent cierpi na bradykardię zatokową (wolna czynność serca - poniżej 50 uderzeń na
minutę), zespół chorego węzła zatokowego lub blok zatokowo-przedsionkowy (zaburzenia
pracy serca),
- jeśli u pacjenta w ciągu ostatnich trzech miesięcy wystąpił zawał serca,
- jeśli pacjent ma niewielką objętość wyrzutową serca (należy zapytać o to lekarza),
- nie należy stosować leku Phenytoin Hikma podskórnie, pozanaczyniowo przy podaniu
dożylnym ani dotętniczo ze względu na jego wysokie pH.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Niewielka liczba osób leczonych lekami przeciwdrgawkowymi, takimi jak fenytoina, miała myśli o
zranieniu lub zabiciu się. W razie wystąpienia w którymkolwiek momencie takich myśli pacjent
powinien natychmiast skontaktować się z opiekującym się nim lekarzem.
Leku Phenytoin Hikma nie należy podawać w przypadkach
- niewydolności serca (niezdolności serca do prawidłowego pompowania krwi),
- upośledzenia oddychania,
- ciężkiego niedociśnienia tętniczego (skurczowe ciśnienie krwi poniżej 90 mmHg),
- następujących zaburzeń rytmu serca:
- bloku przedsionkowo-komorowego stopnia I,
- migotania przedsionków,
- trzepotania przedsionków.
Lek Phenytoin Hikma należy podawać z zachowaniem szczególnych środków ostrożności, jeśli
pacjent cierpi na:
- upośledzenie czynności nerek,
- upośledzenie czynności wątroby.
Lekarz zleci pobranie próbek krwi i moczu w celu monitorowania czynności wątroby i nerek.
U osób chorych na cukrzycę bardziej prawdopodobne jest wystąpienie hiperglikemii (wysokiego
poziomu cukru we krwi).
Przy stosowaniu leku Phenytoin Hikma zgłaszano występowanie potencjalnie zagrażających życiu
zmian skórnych (zespół Stevens-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka). W początkowym okresie
występują one na tułowiu w postaci czerwonawej, pierścieniowej wysypki lub kolistych plam, często z
centralnie położonymi pęcherzami.
Dodatkowe objawy, na które należy zwrócić uwagę, to owrzodzenia jamy ustnej, gardła, nosa,
narządów płciowych oraz zapalenie spojówek (czerwone i spuchnięte oczy).
Tym potencjalnie zagrażającym życiu wysypkom skórnym często towarzyszą objawy grypopodobne.
Wysypka może postępować do uogólnionych pęcherzy lub złuszczania się skóry.
Największe ryzyko pojawienia się poważnych reakcji skórnych występuje w pierwszych tygodniach
leczenia.
Jeśli u pacjenta podczas stosowania leku Phenytoin Hikma wystąpił zespół Stevens-Johnsona lub
toksyczna nekroliza naskórka, nie może on nigdy ponownie zacząć przyjmować leku Phenytoin
Hikma.
Poważne działania niepożądane dotyczące skóry występują rzadko podczas stosowania leku Phenytoin
Hikma. Zagrożenie to może być związane z pewną mutacją genu w przypadku pacjentów pochodzenia
chińskiego lub tajskiego. Pacjenci takiego pochodzenia, u których wcześniej stwierdzono
występowanie tego wariantu genu (HLA-B*1502), przed przyjęciem leku Phenytoin Hikma powinni
omówić to ze swoim lekarzem.
W razie wystąpienia wysypki lub tych objawów skórnych należy zaprzestać stosowania leku
Phenytoin Hikma, pilnie zgłosić się do lekarza i powiedzieć mu, że się stosuje ten lek.
Istotne informacje dotyczące leczenia
Pacjenci, u których występuje powolna hydroksylacja
Powolna hydroksylacja to schorzenie dziedziczne. Wpływa ono na wykorzystywanie leku w
organizmie i reakcje organizmu na lek.
Dlatego też pacjenci cierpiący na powolną hydroksylację powinni zachować ostrożność. Objawy
przedawkowania mogą u nich występować nawet przy umiarkowanych dawkach (patrz „Zastosowanie
większej niż zalecana dawki leku Phenytoin Hikma”). W takim przypadku dawkę leku należy
zmniejszyć. Lekarz zleci badanie krwi w celu sprawdzenia, czy stężenia fenytoiny nie są zbyt
wysokie.
Zmiana inny lek zawierający fenytoinę
Po stosowaniu innych leków zawierających fenytoinę, stężenia fenytoiny mogą być inne niż po leku
Phenytoin Hikma. W razie zmiany leku zawierającego fenytoinę lekarz będzie monitorował stan
pacjenta aż do wyrównania stężeń fenytoiny. Może to trwać do dwóch tygodni.
Nagłe przerwanie przyjmowania leku Phenytoin Hikma
- możliwe jest częstsze występowanie napadów padaczkowych,
- możliwe jest wystąpienie stanu padaczkowego (stanu uporczywego napadu padaczkowego).
Aby uniknąć tych problemów lekarz może:
- powoli zmniejszać dawkę leku Phenytoin Hikma,
- rozpocząć stosowanie nowego leku przeciwdrgawkowego w małej dawce i stopniowo ją
zwiększać.
Zmiana leczenia na doustną postać fenytoiny (np. tabletki lub syrop):
Lekarz będzie monitorował stan pacjenta i regularnie zlecał badanie krwi.
W przypadku dzieci lekarz będzie również monitorował czynność tarczycy.
Lekarz zdecyduje, czy którekolwiek z wyników badań będą oznaczały konieczność zmiany lub
przerwania leczenia.
W przypadku pacjentów z niskimi stężeniami białek w osoczu (hipoproteinemia) bardziej
prawdopodobne jest występowanie niepożądanego wpływu na układ nerwowy.
Inne leki i Phenytoin Hikma
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych obecnie lub
ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje przyjmować.
Wiele leków może zwiększać lub zmniejszać stężenia fenytoiny we krwi. Fenytoina może zmieniać
stężenia innych leków we krwi. Te działania nazywa się interakcjami. W razie podejrzenia, że u
pacjenta występują interakcje lekowe lekarz sprawdzi stężenia fenytoiny we krwi pacjenta.
Następujące substancje mogą zwiększać stężenia fenytoiny:
- alkohol (szybkie spożycie),
- doustne leki przeciwzakrzepowe (leki rozrzedzające krew, np. dikumarol),
- benzodiazepiny (leki uspokajające, np. chlorodiazepoksyd, diazepam, trazodon),
- leki znieczulające (np. halotan),
- inne leki przeciwdrgawkowe (np. sultiam, kwas walproinowy, etosuksymid, mesuksymid,
felbamat),
- niesteroidowe leki przeciwreumatyczne (NLPZ, np. kwas salicylowy, azapropazon,
fenylobutazon),
- antybiotyki (np. chloramfenikol, erytromycyna, izoniazyd, sulfonamid),
- leki przeciwgrzybiczne (np. amfoterycyna B, flukonazol, ketokonazol, mykonazol, itrakonazol),
- inhibitory kanału wapniowego (leki nasercowe, np. amiodaron, diltiazem, nifedypina),
- hormony (np. estrogen),
- disulfiram (stosowany w leczeniu uzależnienia od alkoholu),
- metylfenidat (stosowany w leczeniu zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem
uwagi [ADHD]),
- cymetydyna, omeprazol, ranitydyna (stosowane w leczeniu wrzodów żołądka),
- tyklopidyna (stosowana w zapobieganiu zakrzepicy),
- wiloksazyna, fluoksetyna (leki przeciwdepresyjne),
- kwas paraaminosalicylowy (PAS), cykloseryna (stosowane w leczeniu gruźlicy),
- trójcykliczne leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylina, klomipramina),
- tolbutamid (stosowane w leczeniu cukrzycy),
- inne leki przeciwdrgawkowe (np. okskarbazepina, octan eslikarbazepiny i – u niektórych
pacjentów – topiramat).
Substancje, które mogą zmniejszać stężenia fenytoiny:
- antybiotyki (np. cyprofloksacyna, ryfampicyna),
- inne leki przeciwdrgawkowe (np. karbamazepina, wigabatryna, fenobarbital, prymidon),
- rezerpina (stosowana w leczeniu wysokiego ciśnienia krwi),
- sukralfat (stosowany w leczeniu wrzodów dwunastnicy),
- diazoksyd (stosowany w leczeniu wysokiego ciśnienia krwi),
- teofilina (stosowana w leczeniu trudności z oddychaniem),
- długotrwale nadużywany alkohol (uporczywe, długoterminowe nadużywanie alkoholu),
- nelfinawir (stosowany w leczeniu zakażeń wirusowych spowodowanych zakażeniem wirusem
HIV [AIDS]).
Substancje, które mogą zwiększać lub zmniejszać stężenia fenytoiny:
- leki przeciwdrgawkowe (np. karbamazepina, walproinian sodu, kwas walproinowy,
fenobarbital),
- chlordiazepoksyd (lek uspokajający),
- diazepam (środek uspokajający).
Kwas walproinowy (lek przeciwdrgawkowy): u pacjentów otrzymujących kwas walproinowy i
fenytoinę lub przy zwiększaniu dawki kwasu walproinowego może występować więcej działań
niepożądanych. W szczególności większe jest prawdopodobieństwo wystąpienia uszkodzenia mózgu
(patrz punkt 4 „Możliwe działania niepożądane”).
Fenytoina może zmieniać stężenia następujących leków we krwi pacjenta oraz ich działanie:
- klozapina (stosowana w leczeniu schizofrenii);
- kortykosteroidy (np. deksametazon, prednizon, fludrokortyzon);
- doustne leki przeciwzakrzepowe (leki rozrzedzające krew, np. dikumarol);
- doksycyklina, tetracyklina (antybiotyki);
- prazykwantel (stosowany w leczeniu zakażeń robakami);
- ryfampicyna (stosowana w leczeniu gruźlicy);
- itrakonazol (lek przeciwgrzybiczy);
- leki przeciwdrgawkowe (np. lamotrygina, karbamazepina, kwas walproinowy, felbamat,
topiramat, zonisamid lub tiagabina oraz aktywny metabolit okskarbazepiny (tzn. MHD) i octan
eslikarbazepiny (tzn. eslikarbazepina));
- estrogen (stosowany w hormonalnej terapii zastępczej [HRT]);
- alkuronium, pankuronium, wekuronium (środki rozluźniające mięśnie);
- cyklosporyna (stosowana do zapobiegania odrzuceniu przeszczepionego narządu);
- diazoksyd (stosowany w leczeniu wysokiego ciśnienia krwi);
- furosemid (lek moczopędny stosowany w leczeniu niewydolności serca);
- paroksetyna, sertralina (leki przeciwdepresyjne);
- teofilina (stosowana w leczeniu trudności z oddychaniem);
- digotoksyna (lek nasercowy);
- nikardypina, werapamil (stosowane w leczeniu wysokiego ciśnienia krwi);
- nimodypina (stosowana w zapobieganiu skurczowi naczyń krwionośnych w mózgu);
- chinidyna (lek nasercowy);
- trójcykliczne leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylina, klomipramina);
- metadon (stosowany w leczeniu uzależnienia od heroiny);
- chloropropamid, glibenklamid (stosowane w leczeniu cukrzycy);
- tolbutamid (stosowany w leczeniu cukrzycy);
- witamina D;
- tenipozyd (lek przeciwnowotworowy);
- doustne środki antykoncepcyjne: w razie przyjmowania pigułek antykoncepcyjnych ich
działanie może być niepewne;
- leki rozrzedzające krew (przeciwzakrzepowe): u pacjentów przyjmujących takie leki powinno
się regularnie sprawdzać czas krzepnięcia krwi (wartość INR);
- metotreksat (lek przeciwnowotworowy): u pacjenta mogą występować:
- większa liczba działań niepożądanych leczenia metotreksatem lub
- nasilenie działań niepożądanych leczenia metotreksatem.
- kwas foliowy: fenytoina może nie działać skutecznie przy jednoczesnym przyjmowaniu kwasu
foliowego.
Fenytoina może, przy jednoczesnym podawaniu z produktami zawierającymi paracetamol, nasilać
metabolizm paracetamolu, co może doprowadzić do uszkodzenia wątroby.
Ciąża i karmienie piersią
Ciąża
Należy pamiętać, że pigułki antykoncepcyjne mogą nie działać przy jednoczesnym przyjmowaniu leku
Phenytoin Hikma.
Jeśli pacjentka planuje zajść w ciążę lub już jest w ciąży, powinna przyjmować lek Phenytoin Hikma
wyłącznie wtedy, gdy zaleci to lekarz, po starannej ocenie zagrożeń i korzyści.
W przypadku kobiet w ciąży leczonych jakimkolwiek lekiem przeciwdrgawkowym
prawdopodobieństwo wystąpienia wad u płodu jest większe (dane sugerują, że to
prawdopodobieństwo jest 2–3 razy większe). Do możliwych wad należą:
- zajęcza warga,
- wady serca,
- niedorozwój paznokci albo palców dłoni lub stóp, twarzy,
- wady cewy nerwowej (cewa nerwowa to część ciała, z której rozwija się układ nerwowy),
- opóźnienie wzrostu.
Pacjentki planujące ciążę lub już będące w ciąży powinny natychmiast omówić to z lekarzem. Lekarz
sprawdzi, czy stosowanie leku Phenytoin Hikma jest konieczne.
W razie pilnej potrzeby podania leku Phenytoin Hikma w okresie ciąży:
- Pacjentka nie powinna, w miarę możliwości, przyjmować innych leków przeciwdrgawkowych.
Przyjmowanie większej liczby leków przeciwdrgawkowych zwiększa ryzyko wystąpienia wad u
płodu.
- W szczególności podczas pierwszych trzech miesięcy ciąży pacjentka powinna otrzymywać
najniższą skuteczną dawkę. Jest to najniższa możliwa dawka, przy której napady padaczkowe są
dobrze kontrolowane. Lekarz zdecyduje, jaka ma być ta dawka.
- Stan pacjentki i płodu będzie monitorowany:
- Stężenia fenytoiny w surowicy krwi zmieniają się w okresie ciąży i po jej zakończeniu.
Lekarz może monitorować stężenia fenytoiny w surowicy, aby upewnić się, że pacjentka
otrzymuje właściwą dawkę.
- Należy wykonać badanie ultrasonograficzne (usg). Takie badanie pozwala na uzyskanie
szczegółowego obrazu płodu. Pacjentka powinna zostać poinformowana o wszelkich
problemach dotyczących stanu jej dziecka.
W okresie ciąży nie należy nagle przerywać przyjmowania leku Phenytoin Hikma. Nagłe przerwanie
leczenia może spowodować występowanie napadów padaczkowych. Może być to szkodliwe zarówno
dla matki, jak i dla płodu.
Opieka nad noworodkiem
U noworodka podczas pierwszych 24 godzin po porodzie mogą wystąpić krwawienia. Aby im
zapobiec:
- W ostatnim tygodniu ciąży lekarz powinien podać pacjentce dawkę witaminy K1;
- Lekarz powinien podać noworodkowi dawkę witaminy K1.
Zapobieganie niedoborowi kwasu foliowego
Aby zapobiegać możliwemu niedoborowi kwasu foliowego, pacjentka powinna w okresie ciąży
przyjmować kwas foliowy. Można go przyjmować w postaci tabletek lub suplementów diety. Lekarz
poinformuje pacjentkę, jaką dawkę powinna przyjmować. Przy przyjmowaniu kwasu foliowego
działanie fenytoiny może być słabsze (patrz również „Inne leki i Phenytoin Hikma”).
Karmienie piersią
Niewielkie ilości substancji czynnej (soli sodowej fenytoiny) przechodzą do mleka ludzkiego. Zaleca
się, aby pacjentka nie karmiła piersią podczas przyjmowania leku Phenytoin Hikma. Jeżeli jednak
pacjentka chce karmić dziecko piersią, powinno być ono monitorowane w celu upewnienia się, że:
- prawidłowo przybiera na wadze,
- jego potrzeba snu nie jest zwiększona.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, ponieważ zdolność do prowadzenia
pojazdów i obsługiwania maszyn jest zmniejszona.
Przed prowadzeniem pojazdów lub obsługiwaniem maszyn należy poradzić się lekarza.
Zdolność do prowadzenia maszyn lub obsługi maszyn może być upośledzona:
- na początku stosowania leku Phenytoin Hikma,
- jeśli stosowane są wysokie dawki leku,
- przy łącznym stosowaniu tego leku z substancjami, które wpływają na ośrodkowy układ
nerwowy (szczególnie z alkoholem).
Ważne informacje o niektórych składnikach leku Phenytoin Hikma
Lek Phenytoin Hikma zawiera sód w ilości mniejszej niż 23 mg na każdą szklaną fiolkę (ampułkę).
Jest niemal „pozbawiony sodu”.
Lek Phenytoin Hikma zawiera glikol propylenowy, który może spowodować występowanie objawów
podobnych do występujących po spożyciu alkoholu.
Ten produkt leczniczy zawiera 10% vol. etanolu (alkoholu), tzn. do 394 mg na dawkę, co odpowiada
10 ml piwa, 4,17 ml wina na dawkę.
Może to być szkodliwe dla osób cierpiących na alkoholizm.
Należy to brać pod uwagę w przypadku kobiet w ciąży lub karmiących piersią, dzieci oraz grup
pacjentów wysokiego ryzyka, takich jak pacjenci z chorobą wątroby lub padaczką.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Bardzo częste działania niepożądane (dotyczące więcej niż jednego na dziesięciu pacjentów):
- oczopląs (gwałtowne ruchy oczu), zaburzenia koordynacji ruchów (ataksja), parestezje (uczucie
kłucia i mrowienia), uczucie splątania, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego lub
błędnikowego, bezsenność, ból głowy, narastająca drażliwość, drżenia o wysokiej częstotliwości
w spoczynku, opuszkowe zaburzenia mowy, wyczerpanie, zaburzenia zapamiętywania i
zaburzenia sprawności intelektualnej;
- podwójne widzenie (diplopia).
Częste działania niepożądane (dotyczące maksymalnie jednego na dziesięciu pacjentów):
- w przypadku pacjentów leczonych przez dłuższy czas zgłaszano ospałość i uspokojenie,
zaburzenia percepcji i przymglenie świadomości lub nawet śpiączkę;
- przy zbyt szybkim dożylnym podawaniu leku mogą wystąpić przejściowe objawy, takie jak
zawroty głowy, wymioty i suchość w ustach, które na ogół ustępują w ciągu 60 minut, o ile
pacjent nie otrzymał wcześniej leku zawierającego fenytoinę; w przypadku pacjentów leczonych
przez dłuższy czas zgłaszano również utratę apetytu, nudności, wymioty, utratę masy ciała,
zaparcie;
- wysypka odropodobna;
Niezbyt częste działania niepożądane (dotyczące maksymalnie jednego na stu pacjentów):
- u pacjentów leczonych długotrwale może wystąpić polineuropatia (z ryzykiem wystąpienia
nieodwracalnej atrofii móżdżku);
- w przypadku pacjentów poddawanych długotrwałemu leczeniu fenytoiną zgłaszano poważne
zmiany w zapisie EKG.
Rzadkie działania niepożądane (dotyczące maksymalnie jednego na tysiąc pacjentów):
- możliwe jest wystąpienie zmian liczby krwinek, np. leukopenii (zmniejszenia liczby białych
krwinek), niedokrwistości megaloblastycznej (tworzenia się bardzo dużych krwinek
czerwonych), porfirii (zaburzeń dotyczących pewnych enzymów, które w normalnych
warunkach uczestniczą w wytwarzaniu porfiryn i hemu). W razie ich wystąpienia zalecane jest
zaprzestanie podawania fenytoiny. Objawy te mogą również stopniowo ustąpić, jeżeli dawka
zostanie zmniejszona;
- zgłaszano występowanie anafilaksji oraz reakcji rzekomoanafilaktycznych. W rzadkich
przypadkach mogą one prowadzić do śmierci (zespół ten może obejmować m.in. objawy takie
jak artralgie, eozynofilię, gorączkę, zaburzenia czynności wątroby, limfadenopatię lub
wysypkę);
- badania laboratoryjne należy wykonywać co sześć miesięcy, zwłaszcza u dzieci, ze względu na
możliwość upośledzenia czynności tarczycy;
- dyskinezja (zmniejszenie ruchów dowolnych oraz występowanie ruchów mimowolnych),
pląsawica (schorzenie obejmujące występowanie ruchów mimowolnych), dystonia (skurcze i
powtarzające się ruchy lub nieprawidłowe postawy), drżenie i asteriksje (trzepoczące drżenie),
asystolia (płaska linia zapisu EKG), blokada przewodnictwa i stłumienie komorowego rytmu
zastępczego w przypadku pacjentów z całkowitym blokiem przedsionkowo-komorowym,
szczególnie przy dożylnym podawaniu fenytoiny. Możliwe jest występowanie działania
proarytmicznego w postaci zmian lub nasilenia zaburzeń rytmu serca, które mogą prowadzić do
ciężkiego upośledzenia czynności serca lub nawet zatrzymania krążenia; możliwe jest
wystąpienie obniżonego ciśnienia krwi, nasilenia istniejącej niewydolności serca i
niewydolności oddechowej, szczególnie w przypadku podawania dożylnego. W pojedynczych
przypadkach pojawiało się migotanie przedsionków. Migotanie i trzepotanie przedsionków nie
ustępują po podaniu fenytoiny. Możliwe jest jednak przyspieszenie rytmu komorowego ze
względu na skrócenie czasu refrakcji węzła przedsionkowo-komorowego;
- w razie wystąpienia zaburzeń czynności wątroby z możliwym zajęciem innych narządów zaleca
się przerwanie leczenia fenytoiną. Objawy te mogą również stopniowo ustąpić, jeżeli dawka
zostanie zmniejszona. Z tego powodu przy długotrwałym przyjmowaniu fenytoiny należy
regularnie (co kilka tygodni) sprawdzać aktywność enzymów wątrobowych;
- wysypki alergiczne (wyprysk); ciężkie reakcje alergiczne, np. zapalenie skóry lub złuszczające
zapalenie skóry;
- u pacjentów podatnych lub pacjentów z zaburzeniami metabolizmu wapnia (zwiększenie
aktywności fosfatazy zasadowej) może wystąpić rozmiękanie kości spowodowane
nieprawidłową mineralizacją kości (osteomalacja). Pacjenci z tą chorobą na ogół dobrze reagują
na podawanie witaminy D. Z tego powodu stężenie fosfatazy zasadowej powinno być regularnie
sprawdzane;
- gorączka (wraz z wysypką). Zgłaszano występowanie miejscowego podrażnienia, stanu
zapalnego i tkliwości. Zgłaszano występowanie martwicy i złuszczania po wstrzyknięciu
podskórnym lub okołonaczyniowym, które nie są zalecanymi drogami podawania leku.
Podrażnienie tkanek miękkich i stan zapalny występowały w miejscu wstrzyknięcia przy
wynaczynieniu fenytoiny podawanej dożylnie oraz bez wynaczynienia.
Bardzo rzadkie działania niepożądane (dotyczące maksymalnie jednego na dziesięć tysięcy
pacjentów):
- możliwe jest wystąpienie Purple Glove Syndrome, guzkowego zapalenia okołotętniczego
(zapalenia średnich i małych tętnic) oraz nieprawidłowości dotyczących immunoglobulin;
- zgłaszano występowanie nadmiernego wzrostu tkanki dziąseł (przerost dziąseł), zmian
skórnych, np. nadmiernej pigmentacji (ostuda) i porostu włosów (nadmierne owłosienie).
Zgłaszano również występowanie przykurczu Dupuytrena oraz zespołu Stevens-Johnsona i
zespołu Lyella. Zgłaszano występowanie ciężkich skórnych reakcji niepożądanych: zespołu
Stevens-Johnsona i toksycznej nekrolizy naskórka (patrz punkt 4.4).
- osłabienie mięśni (zespół miasteniczny), który ustępuje po zaprzestaniu przyjmowania
fenytoiny.
Działania niepożądane, których częstość jest nieznana (częstość nie może być określona na podstawie
dostępnych danych):
- zgłaszano występowanie Purple Glove Syndrome (choroby skóry, w której kończyny są
obrzęknięte, przebarwione i bolesne). W razie wystąpienia przebarwienia skóry, obrzęku i bólu
w miejscu wstrzyknięcia, które następnie zaczyna rozprzestrzeniać się w kierunku dłoni i
palców, należy natychmiast powiedzieć o tym lekarzowi. Może to oznaczać, że u pacjenta
występuje choroba znana jako Purple Glove Syndrome. W większości przypadków ulega on
samoistnej poprawie, ale w niektórych przypadkach może być poważny i wymaga pilnego
leczenia.
Działania niepożądane podczas długotrwałego leczenia
Częstość nieznana: (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
- obwodowa polineuropatia czuciowa (zaburzenia czynności nerwów) i napady toniczne,
- nieodwracalna atrofia móżdżku (trwały zanik móżdżku).
Przy długotrwałym przyjmowaniu fenytoiny (szczególnie przy przyjmowaniu doustnym) mogą
wystąpić objawy uszkodzenia mózgu (encefalopatii). Jest to szczególnie prawdopodobne przy
jednoczesnym stosowaniu innych leków przeciwdrgawkowych, szczególnie kwasu walproinowego.
Objawy uszkodzenia mózgu obejmują:
Częstość nieznana: (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
- częstsze napady padaczkowe,
- utrata napędu (osłupienie),
- osłabienie mięśni (niedostateczne napięcie mięśni),
- dyskineza pląsawicza (zaburzenia ruchów),
- ciężkie uogólnione zmiany w badaniu mózgu (EEG),
- Zgłaszano zaburzenia kości, w tym osteopenię i osteoporozę (ścieńczenie kości) oraz złamania.
W razie długotrwałego przyjmowania leku przeciwdrgawkowego, osteoporozy w wywiadzie lub
przyjmowania sterydów, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie możliwe objawy niepożądane
niewymienione w ulotce, należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
Produktu leczniczego Phenytoin Hikma nie należy podawać:
- jeśli u pacjenta występuje alergia na fenytoinę, inne hydantoiny lub którykolwiek ze składników
preparatu
- jeśli u pacjenta już występuje poważne uszkodzenie krwinek lub szpiku kostnego,
- w przypadku bloku przedsionkowo-komorowego II. i III. stopnia lub zespołu Stokesa-Adamsa,
ze względu na wpływ na automatyzm komór
- jeśli u pacjenta występuje zespół chorego węzła zatokowego, bradykardia zatokowa, blok
zatokowo-przedsionkowy
- w ciągu pierwszych trzech miesięcy po zawale mięśnia sercowego oraz w przypadku zaburzenia
pojemności minutowej serca (frakcja wyrzutowa lewej komory < 35 %)
- podskórnie lub dotętniczo ze względu na wysokie pH produktu leczniczego.
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
W przypadku pacjentów leczonych środkami przeciwpadaczkowymi w kilku wskazaniach, zgłaszano
pojawianie się myśli i zachowań samobójczych. Metaanaliza zrandomizowanych badań klinicznych
kontrolowanych placebo, oceniających leki przeciwdrgawkowe również wykazała niewielkie
zwiększenie ryzyka myśli i zachowań samobójczych. Mechanizm tego ryzyka nie jest znany, a
dostępne dane nie wykluczają możliwości zwiększonego ryzyka związanego z fenytoiną.
Z tego powodu pacjentów należy monitorować pod kątem występowania myśli i zachowań
samobójczych oraz rozważyć stosowne leczenie. Pacjentom (i ich opiekunom) należy doradzić
zgłaszanie się do lekarza w razie wystąpienia objawów myśli lub zachowań samobójczych.
Produktu Phenytoin Hikma nie należy stosować w przypadku:
- niewydolności serca,
- ciężkiego upośledzenia czynności płuc,
- ciężkiego niedociśnienia tętniczego (skurczowe ciśnienie krwi poniżej 90 mmHg),
- bloku przedsionkowo-komorowego stopnia I,
- migotania i trzepotania przedsionków.
U pacjentów z cukrzycą może dojść do pogorszenia hiperglikemii.
- Przy stosowaniu produktu leczniczego Phenytoin Hikma zgłaszano występowanie
zagrażających życiu reakcji skórnych: zespołu Stevens-Johnsona (SJS) oraz toksycznej
nekrolizy naskórka (TEN).
- Pacjentom należy udzielić porady zależnie od objawów podmiotowych i przedmiotowych oraz
uważnie monitorować ich pod kątem reakcji skórnych. Największe ryzyko pojawienia się SJS
lub TEN występuje w pierwszych tygodniach leczenia. (Adaptacja do danego leku, jeśli takie
dane są dostępne)
- W razie wystąpienia objawów SJS lub TEN (tzn. postępującej wysypki skórnej często z
pęcherzami lub zmianami dotyczącymi błony śluzowej), należy przerwać leczenie produktem
leczniczym Phenytoin Hikma.
- Najlepsze wyniki postępowania w SJS i TEN uzyskuje się przy wczesnym rozpoznaniu i
natychmiastowym przerwaniu stosowania każdego podejrzanego leku. Wczesne zaprzestanie
podawania leku wiąże się z lepszym rokowaniem.
- Jeśli u pacjenta podczas stosowania produktu leczniczego Phenytoin Hikma wystąpił SJS lub
TEN, nie wolno już nigdy u tego pacjenta ponownie rozpoczynać leczenia produktem Phenytoin
Hikma.
Miejscowe działanie toksyczne (w tym Purple Glove Syndrome)
Podrażnienie tkanek miękkich i stan zapalny występowały w miejscu wstrzyknięcia przy
wynaczynieniu fenytoiny podawanej dożylnie oraz bez wynaczynienia.
Obrzęk, przebarwienie i ból umiejscowione dystalnie do miejsca wstrzyknięcia (ang. Purple Glove
Syndrome) zgłaszano po wstrzyknięciu fenytoiny do żył obwodowych. Podrażnienie tkanek miękkich
może wahać się od niewielkiej tkliwości do rozległej martwicy.
Obecność allelu HLA-B*1502 może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia zespołu
Stevens-Johnsona (SJS) podczas leczenia fenytoiną u osób pochodzenia tajskiego i chińskiego. Jeśli u
tych pacjentów stwierdzono występowanie allelu HLA-B*1502, stosowanie fenytoiny należy
rozważyć tylko wówczas, gdy korzyści przewyższają ryzyko.
W populacji pochodzenia kaukaskiego i japońskiego częstość występowania allelu HLA-B*1502 jest
niezwykle niska i dlatego w chwili obecnej nie ma możliwości formułowania wniosków dotyczących
ryzyka. Nie ma obecnie odpowiednich informacji dotyczących związku z ryzykiem w innych grupach
etnicznych.
Ważne informacje dotyczące leczenia
U pacjentów z genetycznie uwarunkowanym obniżeniem hydroksylacji objawy przedawkowania
mogą pojawić się nawet po podaniu umiarkowanych dawek leku. Należy wówczas obniżyć dawkę
leku i sprawdzić stężenie fenytoiny w osoczu.
Po zmianie podawanego preparatu na postać doustną, należy co miesiąc monitorować stężenie leku
przez pierwsze trzy miesiące, a następnie co pół roku. Należy monitorować stężenie fenytoiny w
osoczu, morfologię krwi, stężenie enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT, GGT), fosfatazy
zasadowej, a u dzieci dodatkowo czynność tarczycy (patrz punkt 4.2).
Wynik morfologii wskazujący na umiarkowaną, stabilną leukopenię lub izolowany wzrost GGT nie
wymaga zazwyczaj zaprzestania leczenia.
Podawanie leku pacjentom ze schorzeniami nerek lub wątroby
U pacjentów z chorobami nerek lub wątroby fenytoinę należy stosować ze szczególną ostrożnością.
Należy prowadzić systematyczną obserwację kontrolną pacjenta.
Fenytoinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z hipoproteinemią, gdyż obniżenie wiązania się leku
z białkami osocza może prowadzić do wzrostu frakcji wolnej fenytoiny (bez wzrostu stężenia
całkowitego fenytoiny w surowicy). Wzrost frakcji wolnej fenytoiny może zwiększać ryzyko zaburzeń
układu nerwowego.
W razie nagłego przerwania stosowania produktu leczniczego Phenytoin Hikma może dość do
nasilenia częstości napadów padaczkowych lub stanu padaczkowego.
Produkt Phenytoin Hikma zawiera poniżej 1 mmol sodu (23 mg) na ampułkę tzn. jest zasadniczo
„pozbawiony sodu”.
Lek Phenytoin Hikma zawiera glikol propylenowy, który może spowodować występowanie objawów
podobnych do występujących po spożyciu alkoholu.
Ten produkt leczniczy zawiera 10% obj. etanolu (alkoholu), tzn. do 394 mg na dawkę, co odpowiada
10 ml piwa, 4,17 ml wina na dawkę.
Może to być szkodliwe dla osób cierpiących na alkoholizm.
Należy to brać pod uwagę w przypadku kobiet w ciąży lub karmiących piersią, dzieci oraz grup
pacjentów wysokiego ryzyka, takich jak pacjenci z chorobą wątroby lub padaczką.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Wiele produktów leczniczych może podwyższać lub obniżać stężenie fenytoiny w surowicy, a
fenytoina może wpływać na stężenie w osoczu innych produktów leczniczych. W przypadku
podejrzenia interakcji, uzasadnione jest oznaczenie stężenia fenytoiny w surowicy. Najczęściej
występujące interakcje to:
Substancje, które mogą zwiększać stężenia fenytoiny:
alkohol spożywany w dużych ilościach, doustne leki przeciwzakrzepowe (np. dikumarol),
benzodiazepiny (np. chlorodiazepoksyd, diazepam, trazodon), środki znieczulające (np. halotan), leki
przeciwdrgawkowe (np. sultiam, kwas walproinowy, etosuksymid, mesuksymid, felbamat,
okskarbazepina, octan eslikarbazepiny), niesteroidowe leki przeciwreumatyczne (np. salicylan,
azapropazon, fenylobutazon), antybiotyki (np. chloramfenikol, erytromycyna, izoniazyd, sulfonamid),
leki przeciwgrzybicze (np. amfoterycyna B, flukonazol, ketokonazol, mykonazol, itrakonazol),
antagoniści wapnia (amiodaron, diltiazem, nifedypina), hormony (np. estrogen), disulfiram,
metylfenidat, omeprazol, tyklopidyna, wiloksazyn, cymetydyna, ranitydyna, cykloseryna, PAS,
trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, fluoksetyna, tolbutamid.
Topiramat może zwiększać stężenie fenytoiny w osoczu u pojedynczych pacjentów.
Substancje, które mogą zmniejszać stężenia fenytoiny:
antybiotyki (np. cyprofloksacyna, ryfampicyna); leki przeciwdrgawkowe (np. karbamazepina,
wigabatryna, fenobarbital, prymidon), rezerpina, sukralfat, diazoksyd, teofilina, długotrwale
nadużywany alkohol, nelfinawir (doustne jednoczesne stosowanie może prowadzić do zmniejszenia
stężenia fenytoiny; z tego powodu w razie jednoczesnego stosowania należy monitorować stężenia
fenytoiny w osoczu).
Substancje, które mogą zwiększać lub zmniejszać stężenia fenytoiny:
leki przeciwdrgawkowe (np. karbamazepina, walproinian sodu, kwas walproinowy, fenobarbital),
chlorodiazepoksyd, diazepam.
Dodatkowe podawanie kwasu walproinowego lub zwiększenie dawki kwasu walproinowego może
zwiększyć ilość wolnej fenytoiny (stężenie części niezwiązanej z białkami) bez zwiększania ogólnego
stężenia fenytoiny w surowicy. Może to zwiększyć ryzyko działań niepożądanych, szczególnie
uszkodzenia mózgu (patrz punkt 4.8).
Fenytoina może wpływać na stężenie substancji czynnej lub działanie następujących produktów
leczniczych:
klozapiny, kortykosteroidów, przyjmowanych doustnie antykoagulantów (np. dikumarol),
doksycykliny, prazykwantelu, ryfampicyny, tetracykliny, pochodnych azolu (np. itrakonazolu), leków
przeciwdrgawkowych (np. lamotryginy, karbamazepiny, kwasu walproinowego, felbamatu),
doustnych środków antykoncepcyjnych (działanie antykoncepcyjne może być niepewne), estrogenu,
alkuronium, pankuronium, wekuronium, cyklosporyny, diazoksydu, furosemidu, paroksetyny,
sertraliny, teofiliny, digitoksyny, nikardypiny, nimodypiny, chinidyny, werapamilu, trójcyklicznych
leków przeciwdepresyjnych, metadonu, chloropropamidu, gliburydu, tolbutamidu, witaminy D,
tenipozydu.
Fenytoina może odpowiednio zmniejszać stężenie topiramatu, zonisamidu i tiagabiny w osoczu oraz
stężenie w osoczu aktywnego metabolitu okskarbazepiny (tzn. MHD) i octanu eslikarbazepiny (tzn.
eslikarbazepiny).
Pacjentom przyjmującym leki przeciwzakrzepowe zaleca się systematyczne badania czasu krzepnięcia
(wskaźnika INR). Może nasilić się toksyczność metotreksatu. Działanie fenytoiny można zmniejszyć
poprzez jednoczesne przyjmowanie kwasu foliowego.
Fenytoina (hydantoina) może zwiększać potencjalne działanie hepatotoksyczne paracetamolu i
zmniejszać jego działanie farmakologiczne. Mechanizm ten może być związany z indukcją
metabolizmu paracetamolu i zwiększeniem stężenia jest hepatotoksycznych metabolitów. Ta
interakcja stanowi największe zagrożenie w przypadkach przedawkowania paracetamolu.
Przy stosowaniu fenytoiny nie należy stosować preparatów ziołowych zawierających dziurawiec
(Hypericum perforatum) ze względu na ryzyko zmniejszenia stężenia w osoczu i osłabienia działania
klinicznego fenytoiny.
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Ocenę działań niepożądanych oparto na następujących danych dotyczących częstości ich
występowania:
Bardzo często (>1/10)
Często (>1/100 do <1/10)
Niezbyt często (>1/1000 do <1/100)
Rzadko (>1/10 000 do <1/1 000)
Bardzo rzadko (<1/10 000)
Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Rzadko – mogą występować zmiany morfologii krwi (np. leukopenia). W razie ich wystąpienia zaleca
się zaprzestanie podawania fenytoiny. Objawy te mogą również stopniowo ustąpić, jeżeli dawka
zostanie zmniejszona.
Z tego powodu przy długotrwałym przyjmowaniu fenytoiny należy regularnie (co kilka tygodni)
sprawdzać morfologię. Wynik morfologii wskazujący na umiarkowaną, stabilną leukopenię lub
izolowany wzrost GGT nie wymaga zazwyczaj zaprzestania leczenia; zgłaszano również
występowanie obrzęku węzłów chłonnych, upośledzenie czynności narządów hematopoetycznych
oraz zaburzenia szpiku kostnego. Opisywano również niedokrwistość megaloblastyczną, zazwyczaj
spowodowaną niedoborem kwasu foliowego. Istnieją w literaturze dowody na wywoływanie ataków
porfirii przez fenytoinę.
Zaburzenia układu immunologicznego
Rzadko – zgłaszano występowanie reakcji rzekomoanafilaktycznych oraz anafilaksji. W rzadkich
przypadkach mogą one być śmiertelne (zespół ten może obejmować m.in. objawy takie jak artralgie,
eozynofilię, gorączkę, zaburzenia czynności wątroby, limfadenopatię lub wysypkę);
Bardzo rzadko - toczeń rumieniowaty układowy, guzkowe zapalenie okołotętnicze oraz
nieprawidłowości dotyczące immunoglobulin.
Zaburzenia endokrynologiczne
Rzadko – badania laboratoryjne należy wykonywać co sześć miesięcy, szczególnie u dzieci, ze
względu na możliwość upośledzenia czynności tarczycy.
Zaburzenia układu nerwowego
Bardzo często – oczopląs, zaburzenia koordynacji ruchów (ataksja), parestezje, uczucie splątania,
zawroty głowy pochodzenia mózgowego lub błędnikowego, bezsenność, ból głowy, narastająca
drażliwość, drżenia o wysokiej częstotliwości w spoczynku, opuszkowe zaburzenia mowy,
wyczerpanie, zaburzenia zapamiętywania i zaburzenia sprawności intelektualnej;
Często – u pacjentów leczonych przez dłuższy czas zgłaszano ospałość i uspokojenie, zaburzenia
percepcji i przymglenie świadomości lub nawet śpiączkę;
Niezbyt często – podczas długotrwałego leczenia może wystąpić polineuropatia. Istnieją dane, że
podczas długotrwałego leczenia, przy stężeniach w osoczu powyżej 25 µg/ml i klinicznych objawach
zatrucia – nawet w przypadku podawania zalecanych standardowo dawek – może wystąpić
nieodwracalna atrofia móżdżku.
Rzadko – dyskinezja, pląsawica, dystonia, drżenie i asteriksje podobne do wywoływanych
podawaniem fenotiazyny i innych leków neuroleptycznych. U pacjentów otrzymujących długotrwale
fenytoinę zgłaszano występowanie polineuropatii obwodowej, głównie czuciowej, jak również
napadów tonicznych.
Zaburzenia oka
Bardzo częste – podwójne widzenie (diplopia)
Zaburzenia serca
Niezbyt częste – w przypadku pacjentów poddawanych długotrwałemu leczeniu fenytoiną zgłaszano
ciężkie uogólnione zmiany w zapisie EKG.
Rzadko – przypadki asystolii spowodowanej zahamowaniem węzła zatokowego, blokady
przewodnictwa i zahamowania rytmu komorowego zastępczego u pacjentów z całkowitym blokiem
przedsionkowo-komorowym, zwłaszcza podczas dożylnego podawania fenytoiny. Możliwe jest
występowanie działania proarytmicznego w postaci zmian lub nasilenia zaburzeń rytmu serca, które
mogą prowadzić do ciężkiego upośledzenia czynności serca lub nawet zatrzymania krążenia. Możliwe
jest wystąpienie obniżonego ciśnienia krwi, nasilenia istniejącej niewydolności serca i niewydolności
oddechowej, szczególnie w przypadku podawania dożylnego. W pojedynczych przypadkach
pojawiało się migotanie przedsionków. Migotanie i trzepotanie przedsionków nie ustępują po podaniu
fenytoiny. Możliwe jest jednak przyspieszenie rytmu komorowego ze względu na skrócenie czasu
refrakcji węzła przedsionkowo-komorowego;
Zaburzenia żołądka i jelit
Często – przy zbyt szybkim dożylnym podawaniu leku mogą wystąpić przejściowe objawy, takie jak
zawroty głowy, wymioty i suchość w ustach, które na ogół ustępują w ciągu 60 minut, o ile pacjent nie
otrzymał wcześniej leku zawierającego fenytoinę. W przypadku pacjentów leczonych przez dłuższy
czas zgłaszano również utratę apetytu, nudności, wymioty, utratę masy ciała, zaparcie.
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Rzadko – w razie wystąpienia zaburzeń czynności wątroby z możliwym zajęciem innych narządów
zaleca się przerwanie leczenia fenytoiną. Objawy te mogą również stopniowo ustąpić, jeżeli dawka
zostanie zmniejszona. Z tego powodu przy długotrwałym przyjmowaniu fenytoiny należy regularnie
(co kilka tygodni) sprawdzać aktywność enzymów wątrobowych;
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Często – wysypka odropodobna;
Rzadko – wysypki alergiczne (wyprysk); ciężkie reakcje alergiczne, np. zapalenie skóry ze
złuszczającym zapaleniem skóry;
Bardzo rzadko – zgłaszano występowanie nadmiernego wzrostu tkanki dziąseł (przerostu dziąseł),
zmian skórnych, np. nadmiernej pigmentacji (ostuda) i porostu włosów (nadmierne owłosienie);
Zgłaszano również występowanie przykurczu Dupuytrena oraz zespołu Stevens-Johnsona i zespołu
Lyella.
Zgłaszano występowanie ciężkich skórnych reakcji niepożądanych: zespołu Stevens-Johnsona i
toksycznej nekrolizy naskórka (patrz punkt 4.4).
Nieznana – obrzęk, przebarwienie i ból z pojawiającymi się pęcherzami umiejscowione dystalnie do
miejsca wstrzyknięcia (ang. Purple Glove Syndrome).
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
Rzadko – u pacjentów podatnych lub pacjentów z zaburzeniami metabolizmu wapnia (zwiększenie
aktywności fosfatazy zasadowej) może wystąpić osteomalacja. Pacjenci z tą chorobą na ogół dobrze
reagują na podawanie witaminy D. Z tego powodu należy regularnie sprawdzać stężenie fosfatazy
zasadowej.
Bardzo rzadko – osłabienie mięśni (zespół miasteniczny), który ustępuje po zaprzestaniu
przyjmowania fenytoiny.
Zgłaszano przypadki zmniejszonej gęstości mineralnej kości, osteopenii, osteoporozy i złamań u
pacjentów otrzymujących długotrwale produkt leczniczy Phenytoin Hikma. Nie jest znany mechanizm
wpływu produktu leczniczego Phenytoin Hikma na metabolizm kości.
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
Rzadko – gorączka (wraz z wysypką). Zgłaszano występowanie miejscowego podrażnienia, stanu
zapalnego i tkliwości. Zgłaszano występowanie martwicy i złuszczania po wstrzyknięciu podskórnym
lub okołonaczyniowym, które nie są zalecanymi drogami podawania leku. Podrażnienie tkanek
miękkich i stan zapalny występowały w miejscu wstrzyknięcia przy wynaczynieniu fenytoiny
podawanej dożylnie oraz bez wynaczynienia.