Dane pochodzą z oficjalnych ulotek i ChPL. Zostały wyodrębnione automatycznie (częściowo z użyciem AI), więc treści mogą być niepełne, przybliżone lub błędne. Wiążący jest zawsze oryginalny dokument. Brak informacji w serwisie nie oznacza, że jej nie ma. To nie jest porada medyczna, ranking ani polecenie leku: o wyborze i dawkowaniu decyduje lekarz lub farmaceuta. Nie odstawiaj leków na własną rękę. W razie nagłego, ciężkiego objawu dzwoń pod 112.
Morphini hemisulfas 2,5- hydricus 1 mg/ml (roztwór do wstrzykiwań)
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- chronić przed światłem
- nie zamrażać
źródło: ChPL, pkt 6.4
- Termin ważności
- 2 lata (opakowanie nieotwarte)
źródło: ChPL, pkt 6.3
- Substancje pomocnicze
- Sodu chlorek; Woda do wstrzykiwań źródło: ChPL, pkt 6.1
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: ampułka
źródło: ChPL, pkt 6.5
- Wygląd
- bezbarwny
Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal to bezbarwny lub prawie bezbarwny przezroczysty płyn. źródło: Ulotka, pkt 6, ChPL, pkt 3
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument: możliwy wpływ lub zalecana ostrożność źródło: „Morfina zaburza sprawność psychofizyczną. Podczas stosowania produktu nie należy prowadzić pojazdów i obsługiwać maszyn.” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
38 pozycji wyodrębnione przez model AI
- częstość nieznana: Reakcje anafilaktoidalne; Nastrój dysforyczny; niepokój; psychozy; Euforia; stany lękowe; Uzależnienie - psychiczne i fizyczne; Drgawki; Bóle głowy; zawroty głowy; Allodynia; hiperalgezja; nadmierna potliwość; Zahamowanie ośrodka oddechowego; wczesne lub późne (do 24 godzin) zahamowanie ośrodka oddechowego; Zniesienie odruchu kaszlu; Zespół ośrodkowego bezdechu sennego; Suchość w ustach; Nudności; wymioty; zaparcia; Zapalenie trzustki; skurcz zwieracza Oddiego; ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP); Świąd; Pokrzywka; bąbel pokrzywkowy; miejscowe podrażnienia tkanek; Zatrzymanie moczu; Skąpomocz; Zespół odstawienny (abstynencyjny); bóle ciała; zespół niespokojnych nóg; biegunka; kolka brzuszna; objawy grypopodobne; tachykardia; rozszerzenie źrenic
Ten układ ChPL nie dał się odczytać regułami, więc listę wyodrębnił model językowy (AI) z punktu 4.8; może być niepełna lub błędna, a częstość podano tylko tam, gdzie tekst ją zawiera. Sprawdź w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Maksymalna dawka wg dokumentu
-
- 10 mg na dobę · dorośli
źródło: „Nie należy stosować dawki większej niż 10 mg na dobę.” · ChPL, pkt 4.2
- Dawkowanie wg grup (cytat)
-
Dorośli
„Dorośli Dawkowanie ustala się indywidualnie, uwzględniając wskazania kliniczne, rodzaj bólu (ostry czy przewlekły), stosowane dotychczas leki przeciwbólowe, stan pacjenta. Podanie dożylne – dawka początkowa u dorosłych wynosi od 2 mg do 10 mg/70 kg mc. Podanie zewnątrzoponowe – u dorosłych dawka początkowa 5 mg, podana we wstrzyknięciu w odcinku lędźwiowym kręgosłupa, może zapewnić działanie przeciwbólowe przez 24 godziny. Jeżeli działanie przeciwbólowe nie zostanie osiągnięte w ciągu 1 godziny, można z zachowaniem ostrożności podać dawkę uzupełniającą 1 mg do 2 mg.”
- Dzieci i młodzież: „Dzieci i młodzież Brak danych dotyczących stosowania produktu u pacjentów w wieku poniżej 18 lat. Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania morfiny zewnątrzoponowo i podpajęczynówkowo u dzieci.”
źródło: ChPL, pkt 4.2
- Grupy szczególne (cytat)
-
- Pacjenci w podeszłym wieku: „Pacjenci w podeszłym wieku U osób w wieku podeszłym oraz wyniszczonych produkt należy stosować szczególnie ostrożnie. Zazwyczaj wystarczające jest zmniejszenie dawki.” źródło: ChPL, pkt 4.2
Ciąża
„Ciąża Nie wykazano teratogennego działania siarczanu morfiny po podaniu szczurom 35 mg/kg mc. na dobę (dawka 35 razy większa od dawki zwykle stosowanej u ludzi), natomiast odnotowano zwiększenie śmiertelności i zahamowanie wzrostu młodych osobników po zastosowaniu dawki większej niż 10 mg/kg mc. na dobę (dawka 10 razy większa od dawki zwykle stosowanej u ludzi). Nie wiadomo, czy morfina stosowana u kobiet w ciąży może wpływać na zdolność do rozrodu i powodować uszkodzenia płodu. Stosowanie produktu u kobiet ciężarnych wymaga zachowania szczególnej ostrożności. Morfina może być stosowana u kobiet w ciąży wyłącznie w przypadku zdecydowanej konieczności.” (początek fragmentu; dalszy ciąg w dokumencie) źródło: ChPL, pkt 4.6
- Karmienie piersią: „Karmienie piersią Morfina przenika do mleka kobiet karmiących piersią. Nie ustalono, jaki wpływ wywiera morfina zawarta w mleku kobiecym na karmione przez nią niemowlę.” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Płodność: „Płodność W badaniach na zwierzętach wykazano, że morfina może powodować zmniejszenie płodności (patrz punkt 5.3 Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania).” źródło: ChPL, pkt 4.6
- Jedzenie, napoje i alkohol (cytat)
-
alkohol
„Ryzyko OUD jest zwiększone u pacjentów, u których w wywiadzie osobistym lub rodzinnym (rodzice lub rodzeństwo) stwierdzono zaburzenia spowodowane nadużywaniem substancji psychoaktywnych (w tym alkoholu), u osób używających obecnie wyrobów tytoniowych lub u pacjentów z innymi zaburzeniami psychicznymi w wywiadzie (np. z ciężką depresją, zaburzeniami lękowymi lub zaburzeniami osobowości).” źródło: ChPL, pkt 4.4
- alkohol: „Potencjał nadużycia morfiny jest podobny jak w przypadku innych silnych leków opioidowych, dlatego morfinę należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów, którzy w przeszłości nadużywali alkoholu lub leków.” źródło: ChPL, pkt 4.4
alkohol
„Działanie morfiny mogą nasilać leki działające hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, tj. leki uspokajające, przeciwhistaminowe, psychotropowe (np. inhibitory monoaminooksydazy, pochodne fenotiazyny, butyrofenonu oraz trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) oraz alkohol.” źródło: ChPL, pkt 4.5
alkohol
„Należy zachować ostrożność podczas stosowania morfiny u pacjentów przyjmujących jednocześnie inne środki hamujące czynność ośrodkowego układu nerwowego, w tym leki uspokajające lub nasenne, leki do znieczulenia ogólnego, fenotiazyny, inne leki uspokajające, leki rozluźniające mięśnie, przeciwnadciśnieniowe, gabapentynę lub pregabalinę lub alkohol.” źródło: ChPL, pkt 4.5
Z ulotkiOficjalna informacja dla pacjenta dołączana do opakowania leku. i ChPLOficjalny dokument dla lekarzy i farmaceutów z pełnymi informacjami o leku. wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed zastosowaniem leku Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal
Kiedy nie stosować leku Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal:
- jeśli pacjent ma uczulenie na substancję czynną, inne opioidowe leki przeciwbólowe lub
którykolwiek z pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6.);
- jeśli u pacjenta występują trudności z oddychaniem lub choroba, która powoduje utrudnienie
oddychania lub duszność (zwana chorobą obturacyjną górnych dróg oddechowych);
- jeśli u pacjenta występują ogólne przeciwwskazania do stosowania leku podpajęczynówkowo
i zewnątrzoponowo, np. stan zapalny w miejscu wkłucia, stosowanie przez pacjenta leków
przeciwzakrzepowych, skaza krwotoczna.
Tolerancja, uzależnienie i nałogowe przyjmowanie
Ten lek zawiera morfinę, która jest lekiem opioidowym. Wielokrotne stosowanie opioidów może
spowodować zmniejszenie skuteczności leku (pacjent przyzwyczaja się do niego, co jest znane jako
zjawisko tolerancji na lek). Wielokrotne stosowanie leku Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal może
również prowadzić do uzależnienia, nadużywania i nałogowego przyjmowania, co może skutkować
zagrażającym życiu przedawkowaniem. Ryzyko tych działań niepożądanych może wzrastać w miarę
zwiększania dawki i wydłużania czasu stosowania.
Uzależnienie lub nałogowe przyjmowanie mogą wywołać u pacjenta uczucie utraty kontroli nad tym,
ile leku należy przyjmować lub jak często należy przyjmować lek.
Ryzyko uzależnienia lub nałogowego przyjmowania różni się u poszczególnych osób. Ryzyko
uzależnienia się od leku Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal lub jego nałogowego przyjmowania może
być większe, jeśli:
- pacjent lub jakikolwiek jego krewny kiedykolwiek nadużywał lub był uzależniony od alkoholu,
leków wydawanych na receptę lub narkotyków („uzależnienie”);
- pacjent pali papierosy;
- u pacjenta występowały kiedykolwiek zaburzenia nastroju (depresja, zaburzenia lękowe lub
zaburzenia osobowości) lub pacjent był leczony przez psychiatrę z powodu innych chorób
psychicznych.
Jeśli podczas przyjmowania leku Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal u pacjenta wystąpi którykolwiek
z poniższych objawów, może to wskazywać na uzależnienie lub nałogowe przyjmowanie:
- pacjent musi przyjmować ten lek przez czas dłuższy niż zalecony przez lekarza;
- pacjent musi przyjmować dawkę większą niż zalecana;
- pacjent stosuje ten lek z powodów innych niż te, z których lekarz mu go przepisał, na przykład
„aby się uspokoić” lub „żeby móc zasnąć”;
- pacjent podejmował kilkakrotnie nieudane próby zaprzestania lub kontrolowania stosowania
tego leku;
- po zaprzestaniu przyjmowania tego leku pacjent czuje się źle, a odczuwa poprawę
samopoczucia, gdy ponownie przyjmuje lek („efekt odstawienia”).
Jeśli zauważy się którykolwiek z tych objawów, należy omówić z lekarzem najlepszą dla pacjenta
strategię leczenia, w tym kiedy właściwe jest przerwanie leczenia i jak można je bezpiecznie
zakończyć (patrz punkt 3 „Przerwanie stosowania leku Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal”).
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem stosowania leku Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal należy zwrócić się do lekarza
lub farmaceuty, lub pielęgniarki.
W związku z leczeniem lekiem Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal notowano występowanie ostrej
uogólnionej osutki krostkowej (AGEP). Objawy zwykle występują w ciągu pierwszych 10 dni
leczenia. Należy powiedzieć lekarzowi, jeśli po przyjęciu leku Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal lub
innych opioidów u pacjenta kiedykolwiek występowała ciężka wysypka skórna lub łuszczenie się
skóry, pojawiały się pęcherze i (lub) owrzodzenia w jamie ustnej. Należy przerwać stosowanie leku
Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal i niezwłocznie zgłosić się do lekarza, jeżeli pacjent zauważy
którykolwiek z następujących objawów: pojawienie się pęcherzy, rozległe łuszczenie się skóry lub
ropne wykwity z jednoczesną gorączką.
Zaburzenia oddychania podczas snu
Lek Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal może powodować zaburzenia oddychania podczas snu, takie
jak bezdech senny (przerwy w oddychaniu podczas snu) i hipoksemię (niski poziom tlenu we krwi).
Objawy mogą obejmować przerwy w oddychaniu podczas snu, nocne przebudzenia z powodu
duszności, trudności w utrzymaniu snu lub nadmierną senność w ciągu dnia. Jeśli pacjent lub inna
osoba zauważy te objawy, należy skontaktować się z lekarzem. Lekarz może rozważyć zmniejszenie
dawki.
Należy zwrócić się do lekarza, jeśli u pacjenta wystąpią silne bóle w nadbrzuszu, które mogą
promieniować do pleców, nudności, wymioty lub gorączka, ponieważ mogą to być objawy związane
z zapaleniem trzustki i dróg żółciowych.
W razie wystąpienia któregokolwiek z poniżej wymienionych objawów w okresie stosowania leku
Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal, należy skonsultować się z lekarzem:
- Zwiększona wrażliwość na ból, pomimo zwiększenia dawki leku (hiperalgezja). Lekarz
zadecyduje, czy konieczna jest zmiana dawkowania lub zastosowanie silnego leku
przeciwbólowego (patrz punkt 2).
- Osłabienie, zmęczenie, brak apetytu, nudności, wymioty lub niskie ciśnienie krwi. Mogą to być
objawy tego, że nadnercza wydzielają za mało kortyzolu i może być konieczne podawanie
suplementów hormonów.
- Utrata popędu seksualnego, impotencja, zanik miesiączki. Może to być spowodowane
zmniejszonym wydzielaniem hormonów płciowych.
- Jeśli w przeszłości pacjent był uzależniony od leków lub alkoholu. Należy również powiedzieć
lekarzowi, jeśli pacjent zauważy, że uzależnia się od leku Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal
w miarę jego stosowania. Na przykład, kiedy zaczyna często myśleć o możliwości zażycia
kolejnej dawki, nawet jeśli jej nie potrzebuje do złagodzenia bólu.
- Objawy odstawienia lub uzależnienia. Najczęstsze objawy odstawienia wskazano w punkcie 3.
W takim przypadku lekarz może zmienić lek lub czas między kolejnymi dawkami.
Lekarz zachowa szczególną ostrożność podczas stosowania morfiny oraz podejmie właściwe
postępowanie u pacjentów:
• z obniżoną czynnością tarczycy (niedoczynnością tarczycy);
• z astmą lub innymi problemami z oddychaniem, np. z rozedmą płuc;
• z przerostem gruczołu krokowego lub utrudnionym oddawaniem moczu;
• z niskim ciśnieniem krwi oraz zaburzeniami czynności serca;
• ze zmniejszeniem przepływu krwi przez tkanki organizmu;
• w podeszłym wieku, osłabionych lub wyniszczonych chorobami;
• z zaburzeniami dróg żółciowych (morfina może nasilić dolegliwości bólowe);
• z zaburzeniami czynności wątroby;
• z zaburzeniami czynności nerek;
• po urazach głowy, w przypadku podwyższonego ciśnienia wewnątrz czaszki i w oczach;
• ze skrzywieniem kręgosłupa piersiowego (zwane kifoskoliozą);
• ze znaczną otyłością;
• z padaczką lub u osób, u których w przeszłości występowały drgawki;
• z zaburzeniami metabolicznymi.
Dzieci i młodzież
Brak danych dotyczących stosowania leku u pacjentów w wieku poniżej 18 lat.
Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania morfiny zewnątrzoponowo i podpajęczynówkowo u dzieci.
W razie jakichkolwiek wątpliwości, należy zwrócić się do lekarza.
Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach stosowanych obecnie lub ostatnio,
a także o lekach, które pacjent planuje stosować, jeśli jest to możliwe i stan pacjenta na to pozwala.
Jest to szczególnie ważne w przypadku stosowania poniżej wskazanych leków:
- Ryfampicyna, stosowana w leczeniu np. gruźlicy.
- Jednoczesne stosowanie leku Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal i leków uspokajających,
np. benzodiazepin lub leków pochodnych, zwiększa ryzyko senności, trudności w oddychaniu
(depresji oddechowej) lub śpiączki, mogących zagrażać życiu. Dlatego leczenie skojarzone
należy brać pod uwagę jedynie wtedy, gdy nie są dostępne inne metody leczenia. Jeśli jednak
lek Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal stosuje się razem z lekami uspokajającymi, lekarz
powinien ograniczyć dawkę leku i okres jednoczesnego stosowania. Pacjent powinien
powiedzieć lekarzowi o wszystkich przyjmowanych lekach uspokajających oraz ściśle
przestrzegać dawki przepisanej przez lekarza. Pomocne może okazać się powiadomienie
krewnego lub bliskiego przyjaciela pacjenta o możliwości wystąpienia powyżej wymienionych
objawów. Jeśli wystąpią opisane wyżej objawy, należy skonsultować się z lekarzem.
- Niektóre leki stosowane w leczeniu zakrzepów krwi (np. klopidogrel, prasugrel, tikagrelor)
mogą mieć opóźnione i zmniejszone działanie, gdy są przyjmowane razem z morfiną.
- Gabapentyna lub pregabalina stosowane w leczeniu padaczki i bólu spowodowanego
zaburzeniami układu nerwowego (ból neuropatyczny) mogą wchodzić w interakcje
z siarczanem morfiny do wstrzykiwań, co może istotnie zmienić ich działanie.
Na działanie morfiny wpływają:
• inhibitory monoaminooksydazy (leki przeciwdepresyjne), np. moklobemid, zwłaszcza jeśli
pacjent przyjmował te leki przez ostatnie 2 tygodnie;
• trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, np. amitryptylina;
• leki nasenne, np. fenobarbital;
• leki uspokajające, przeciwlękowe, np. diazepam;
• leki z grupy pochodnych fenotiazyny, np. promazyna, chloropromazyna;
• leki z grupy pochodnych butyrofenonu, np. haloperydol, droperydol;
• leki zwane neuroleptykami stosowane w celu uspokojenia pacjenta przed operacją (tzw.
premedykacja) oraz podawane w trakcie operacji, nasilają trudności z oddychaniem.
Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal z alkoholem
Należy unikać picia alkoholu podczas stosowania morfiny.
Ciąża i karmienie piersią
Jeżeli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć
dziecko powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.
• O zastosowaniu morfiny w ciąży oraz podczas karmienia piersią zdecyduje lekarz.
• Jeśli lek Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal przyjmowano w okresie ciąży przez dłuższy czas,
zachodzi ryzyko wystąpienia u noworodka objawów zespołu odstawiennego (abstynencyjnego), co
powinno być leczone przez lekarza.
• Nie zaleca się dożylnego stosowania Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal podczas porodu.
U noworodków urodzonych przez matki przyjmujące długotrwale morfinę mogą wystąpić objawy
zespołu odstawiennego - patrz punkt 3., podpunkt: „Przerwanie stosowania leku Morphini sulfas
WZF 0,1% Spinal”.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Morfina może spowodować senność oraz zaburza sprawność psychofizyczną. Podczas stosowania
leku nie należy prowadzić pojazdów i obsługiwać maszyn.
Lek Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal zawiera sód
Lek zawiera 7,08 mg sodu (głównego składnika soli kuchennej) w każdej ampułce (2 ml). Odpowiada
to 0,354% maksymalnej zalecanej dobowej dawki sodu w diecie u osób dorosłych.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Należy zaprzestać stosowania leku i natychmiast skontaktować się z lekarzem, jeśli u pacjenta
wystąpią:
- ciężkie reakcje alergiczne powodujące trudności w oddychaniu lub zawroty głowy;
- objawy uczulenia np. pokrzywka, swędzenie skóry lub podrażnienie skóry - takie objawy
występują często (rzadziej niż u 1 na 10 osób) po podaniu zewnątrzoponowym lub
podpajęczynówkowym morfiny;
- ciężka reakcja skórna z pojawieniem się pęcherzy, rozległe łuszczenie się skóry, ropne wykwity
z jednoczesną gorączką. Może to być stan nazywany ostrą uogólnioną osutką krostkową (AGEP);
- trudności w oddychaniu prowadzące do utraty przytomności, zwykle po zastosowaniu większej niż
zalecana dawki leku (patrz powyżej podpunkt „Zastosowanie większej niż zalecana dawki leku
Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal”);
- objawy abstynencyjne lub uzależnienie (objawy są opisane w punkcie 3, podpunkcie: „Przerwanie
stosowania leku Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal”).
Należy skonsultować się z lekarzem w przypadku działań niepożądanych, występujących często
(rzadziej niż u 1 na 10 osób):
- świąd - występuje po podaniu zewnątrzoponowym lub podpajęczynówkowym pojedynczej dawki
morfiny, nie tylko w miejscu wstrzyknięcia;
- zatrzymanie moczu - może utrzymywać się przez 10 do 20 godzin po pojedynczym
zewnątrzoponowym i podpajęczynówkowym podaniu leku i jest działaniem niepożądanym,
którego można się spodziewać przede wszystkim u mężczyzn (u kobiet występuje rzadziej).
Należy skonsultować się z lekarzem w przypadku działań niepożądanych występujących
z częstością nieznaną (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych):
- zwiększona wrażliwość na ból;
- potliwość;
- suchość w ustach;
- nudności, wymioty;
- zaparcia;
- rozwój tolerancji na lek (polega na coraz słabszym działaniu leku wraz z przedłużającym się jego
stosowaniem, co powoduje konieczność zwiększania dawki leku);
- trudności w oddawaniu moczu, zmniejszenie objętości wydalanego moczu;
- zawroty głowy;
- przyspieszenie lub zwolnienie akcji serca, kołatanie serca, podwyższenie ciśnienia lub nagłe spadki
ciśnienia podczas zmiany pozycji z leżącej na stojącą;
- obniżenie lub podwyższenie temperatury ciała;
- niepokój, stany lękowe, zaburzenia nastroju, euforia, psychozy;
- zwężenie źrenic;
- ból głowy;
- pokrzywka;
- bąbel pokrzywkowy i (lub) miejscowe podrażnienia tkanek (rodzaj uczulenia);
- zniesienie odruchu kaszlu, trudności w oddychaniu do zatrzymania oddychania;
- bezdech senny (momenty zatrzymania oddechu podczas snu);
- objawy związane z zapaleniem trzustki i dróg żółciowych, np. silne bóle w nadbrzuszu, które mogą
promieniować do pleców, nudności, wymioty lub gorączka.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie, lub pielęgniarce. Działania
niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań
Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych
i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną lub inne opioidowe leki przeciwbólowe, lub na którąkolwiek
substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1.
Ostry napad astmy oskrzelowej lub choroba obturacyjna górnych dróg oddechowych.
Ogólne przeciwwskazania do stosowania produktu podpajęczynówkowo i zewnątrzoponowo, np. stan
zapalny w miejscu wkłucia, jednoczesne leczenie lekami przeciwzakrzepowymi, skaza krwotoczna
i inne stany kliniczne, które mogą stanowić przeciwwskazanie do zastosowania zewnątrzoponowej lub
podpajęczynówkowej drogi podawania morfiny.
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Ostrzeżenia dotyczące podania podpajęczynówkowego i zewnątrzoponowego morfiny
Produkt może być stosowany zewnątrzoponowo i podpajęczynówkowo wyłącznie przez lekarza
posiadającego doświadczenie w podawaniu zewnątrzoponowym i podpajęczynówkowym leków oraz
znającego metody postępowania w przypadku wystąpienia działań niepożądanych, np. zahamowania
ośrodka oddechowego. Podczas stosowania produktu Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal należy
zapewnić dostęp do sprzętu do resuscytacji krążeniowo-oddechowej oraz do tlenu i naloksonu.
Pacjenci, którym podano morfinę zewnątrzoponowo lub podpajęczynówkowo, muszą przez
24 godziny pozostawać pod ścisłym nadzorem wyszkolonego personelu medycznego ze względu na
możliwość wystąpienia objawów zahamowania ośrodka oddechowego. Podanie podpajęczynówkowe
obarczone jest większym ryzykiem wystąpienia zahamowania oddychania niż podanie
zewnątrzoponowe. Zaleca się ograniczenie stosowania produktu do odcinka lędźwiowego kręgosłupa.
Wzmożone napięcie mięśni gładkich, które występuje po przeniknięciu do krążenia ogólnego
znaczących ilości morfiny podanej zewnątrzoponowo lub podpajęczynówkowo pacjentom poddanym
zabiegom chirurgicznym w obrębie dróg żółciowych lub osobom z zaburzeniami czynności dróg
żółciowych może wywołać kolkę żółciową.
Ostrzeżenia dotyczące podania dożylnego morfiny
Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal należy stosować z zachowaniem szczególnej ostrożności
u pacjentów w podeszłym wieku, wyniszczonych, po urazach głowy, w przypadku zwiększonego
ciśnienia śródczaszkowego lub śródgałkowego. Zwężenie źrenic wywołane podaniem morfiny może
utrudniać diagnostykę pacjentów z patologicznymi zmianami w obrębie śródczaszki.
Bardzo starannej obserwacji wymagają pacjenci ze zmniejszoną rezerwą oddechową (np. rozedmą
płuc, kifoskoliozą, znaczną otyłością).
Zastosowanie dużych dawek morfiny może wywołać drgawki. Z tego powodu produkt należy
stosować ostrożnie u pacjentów z padaczką lub drgawkami w wywiadzie.
Zwiększone napięcie mięśni gładkich występujące po zastosowaniu morfiny, może spowodować
wystąpienie kolki wątrobowej lub nerkowej oraz trudności w oddawaniu moczu. U chorych
z przerostem gruczołu krokowego morfina może spowodować zatrzymanie moczu, wymagające
stałego cewnikowania.
U pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi, zaburzoną czynnością wątroby lub nerek oraz
niedoczynnością tarczycy eliminacja morfiny jest opóźniona. Podawanie morfiny w tej grupie
pacjentów wymaga zachowania szczególnej ostrożności.
Zaburzenia czynności wątroby i dróg żółciowych
Morfina może powodować zaburzenia czynności wątroby i skurcz zwieracza Oddiego, co prowadzi do
zwiększenia ciśnienia w drogach żółciowych i ryzyka objawów dotyczących dróg żółciowych oraz
zapalenia trzustki.
U pacjentów ze zmniejszoną objętością krwi krążącej, zaburzeniami czynności serca oraz leczonych
lekami adrenolitycznymi istnieje ryzyko wystąpienia hipotonii ortostatycznej.
U pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc oraz u pacjentów w ostrym napadzie astmy
oskrzelowej podanie morfiny może spowodować ostrą niewydolność oddechową.
Ostry zespół klatki piersiowej (ACS, ang. acute chest syndrome) u pacjentów z niedokrwistością
sierpowatokrwinkową
Ze względu na możliwe powiązanie między ostrym zespołem klatki piersiowej a podawaniem morfiny
pacjentom z niedokrwistością sierpowatokrwinkową otrzymującym morfinę w czasie kryzysu
naczyniowo-okluzyjnego, należy uważnie obserwować, czy nie występują u nich objawy ostrego
zespołu klatki piersiowej.
Niewydolność nadnerczy
Opioidowe leki przeciwbólowe mogą spowodować nieodwracalną niewydolność nadnerczy
i konieczność obserwowania pacjenta oraz zastosowania terapii zastępczej glikokortykosteroidami.
Objawy niewydolności nadnerczy mogą obejmować np. nudności, wymioty, utratę apetytu,
zmęczenie, osłabienie, zawroty głowy lub niskie ciśnienie krwi.
Zmniejszone wydzielanie hormonów płciowych i zwiększone wydzielanie prolaktyny
Długotrwałe stosowanie opioidowych leków przeciwbólowych może wiązać się ze zmniejszeniem
wydzielania hormonów płciowych i zwiększeniem wydzielania prolaktyny. Objawy obejmują
zmniejszenie popędu seksualnego, impotencję lub brak miesiączki.
W trakcie leczenia, zwłaszcza podczas stosowania w dużych dawkach, może wystąpić hiperalgezja,
która nie reaguje na dalsze zwiększenie dawki morfiny. Może być konieczne zmniejszenie dawki
morfiny lub zmiana leku opioidowego.
Ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem leków uspokajających, np. benzodiazepin lub leków
pochodnych:
Jednoczesne stosowanie leku Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal i leków uspokajających,
np. benzodiazepin lub leków pochodnych, może prowadzić do wystąpienia nadmiernego uspokojenia,
depresji oddechowej, śpiączki lub śmierci. Z tego względu leczenie skojarzone z takimi lekami
uspokajającymi należy stosować wyłącznie u pacjentów, u których nie są dostępne alternatywne
metody leczenia. Jeśli zostanie podjęta decyzja o stosowaniu leku Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal
w skojarzeniu z lekami uspokajającymi, należy podać najmniejszą skuteczną dawkę, a czas leczenia
powinien być możliwie jak najkrótszy.
Depresja oddechowa
Należy uważnie obserwować, czy u pacjenta nie występują objawy związane z depresją oddechową
i nadmierne uspokojenie. W tym kontekście zdecydowanie zaleca się poinformowanie pacjentów i ich
opiekunów o możliwości wystąpienia takich objawów (patrz punkt 4.5).
Zaburzenia oddychania podczas snu
Opioidy mogą powodować zaburzenia oddychania podczas snu, w tym centralny bezdech senny (CBS
(CSA, ang. central sleep apnoea) i hipoksemię. Stosowanie opioidów zwiększa ryzyko wystąpienia
CBS w sposób zależny od dawki. U pacjentów, u których występuje CBS, należy rozważyć
zmniejszenie całkowitej dawki opioidów.
Ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR, ang. severe cutaneous adverse reactions)
W związku z leczeniem morfiną notowano występowanie ostrej uogólnionej osutki krostkowej
(AGEP), która może stanowić zagrożenie życia lub prowadzić do zgonu. Większość tych reakcji
występowała w ciągu pierwszych 10 dni leczenia. Pacjenta należy poinformować o objawach
podmiotowych i przedmiotowych AGEP i doradzić, aby zgłosił się do lekarza, jeśli wystąpią u niego
takie objawy.
Jeśli wystąpią przedmiotowe i podmiotowe objawy wskazujące na AGEP, należy natychmiast
przerwać stosowanie morfiny i rozważyć inne leczenie.
Uzależnienie i zespół odstawienny (abstynencyjny)
Stosowanie opioidowych leków przeciwbólowych może prowadzić do rozwoju fizycznego i (lub)
psychicznego uzależnienia bądź tolerancji. Związane z tym ryzyko wzrasta w miarę stosowania leku
oraz podczas stosowania w większych dawkach. Objawy można ograniczyć poprzez dostosowanie
dawki lub postaci leku oraz stopniowe odstawianie morfiny. Informacje na temat poszczególnych
objawów - patrz punkt 4.8.
Zaburzenia związane z używaniem opioidów (nadużywanie i uzależnienie)
W wyniku wielokrotnego podawania opioidów, takich jak Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal, może
rozwinąć się tolerancja oraz uzależnienie fizyczne i (lub) psychiczne.
Wielokrotne stosowanie produktu Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal może prowadzić do wystąpienia
zaburzeń związanych z używaniem opioidów (OUD, ang. Opioid Use Disorder). Większa dawka
i dłuższy czas leczenia opioidami mogą zwiększyć ryzyko wystąpienia OUD. Nadużywanie lub
celowe niewłaściwe stosowanie produktu Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal może prowadzić do
przedawkowania i (lub) zgonu. Ryzyko OUD jest zwiększone u pacjentów, u których w wywiadzie
osobistym lub rodzinnym (rodzice lub rodzeństwo) stwierdzono zaburzenia spowodowane
nadużywaniem substancji psychoaktywnych (w tym alkoholu), u osób używających obecnie wyrobów
tytoniowych lub u pacjentów z innymi zaburzeniami psychicznymi w wywiadzie (np. z ciężką
depresją, zaburzeniami lękowymi lub zaburzeniami osobowości).
Przed rozpoczęciem oraz w trakcie leczenia produktem Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal należy
uzgodnić z pacjentem cele leczenia i plan przerwania leczenia (patrz punkt 4.2). Przed rozpoczęciem
i w trakcie leczenia należy również informować pacjenta o ryzyku i objawach OUD. Pacjentowi
należy doradzić, aby zgłosił się do lekarza prowadzącego, jeśli takie objawy u niego wystąpią.
Konieczna jest obserwacja, czy u pacjenta nie występują objawy zachowań związanych z aktywnym
poszukiwaniem leku (np. zbyt wczesne prośby o uzupełnianie zapasu leku). Postępowanie to obejmuje
przegląd stosowanych równocześnie opioidów i leków psychoaktywnych (takich jak benzodiazepiny).
U pacjentów z przedmiotowymi i podmiotowymi objawami OUD należy rozważyć konsultację ze
specjalistą od uzależnień.
Potencjał nadużycia morfiny jest podobny jak w przypadku innych silnych leków opioidowych,
dlatego morfinę należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów, którzy w przeszłości
nadużywali alkoholu lub leków.
Ryfampicyna może zmniejszać stężenie morfiny w osoczu. Należy obserwować działanie
przeciwbólowe morfiny oraz odpowiednio dostosować dawkowanie morfiny w trakcie i po
zakończeniu leczenia ryfampicyną.
Doustna terapia przeciwpłytkowa inhibitorem P2Y12
W pierwszym dniu leczenia skojarzonego inhibitorem P2Y12 i morfiną obserwowano zmniejszenie
skuteczności leczenia inhibitorem P2Y12 (patrz punkt 4.5).
Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczej
Produkt leczniczy zawiera 7,08 mg sodu na amp./2 ml co odpowiada 0,354% zalecanej przez WHO
maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Leki uspokajające, np. benzodiazepiny lub leki pochodne:
Jednoczesne stosowanie leków opioidowych i leków uspokajających, np. benzodiazepin lub leków
pochodnych, zwiększa ryzyko wystąpienia nadmiernego uspokojenia, depresji oddechowej, śpiączki
lub śmierci na skutek addytywnego działania depresyjnego na OUN. Należy ograniczyć dawkę leku
i czas trwania leczenia skojarzonego (patrz punkt 4.4).
Działanie morfiny mogą nasilać leki działające hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, tj. leki
uspokajające, przeciwhistaminowe, psychotropowe (np. inhibitory monoaminooksydazy, pochodne
fenotiazyny, butyrofenonu oraz trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) oraz alkohol.
Neuroleptyki stosowane w premedykacji i w okresie śródoperacyjnym mogą nasilać hamujące
działanie morfiny na ośrodek oddechowy.
Należy zachować ostrożność podczas stosowania morfiny u pacjentów przyjmujących jednocześnie
inne środki hamujące czynność ośrodkowego układu nerwowego, w tym leki uspokajające lub
nasenne, leki do znieczulenia ogólnego, fenotiazyny, inne leki uspokajające, leki rozluźniające
mięśnie, przeciwnadciśnieniowe, gabapentynę lub pregabalinę lub alkohol. Jeśli leki te są
przyjmowane w połączeniu ze zwykłymi dawkami morfiny, mogą wystąpić interakcje powodujące
depresję czynności układu oddechowego, hipotensję, głęboką sedację lub śpiączkę.
U pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym leczonych morfiną obserwowano opóźnioną
i zmniejszoną ekspozycję na doustną terapię przeciwpłytkową inhibitorem P2Y12. Interakcja ta, może
być związana ze zmniejszoną ruchliwością przewodu pokarmowego i dotyczyć innych opioidów.
Znaczenie kliniczne nie jest znane, jednak dane wskazują na możliwość zmniejszenia skuteczności
inhibitora P2Y12 u pacjentów otrzymujących jednocześnie morfinę i inhibitor P2Y12 (patrz punkt
4.4). U pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym, u których nie można wstrzymać podawania
morfiny, a szybkie hamowanie P2Y12 uznaje się za kluczowe, można rozważyć zastosowanie
pozajelitowego inhibitora P2Y12.
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Działania niepożądane podano według klasyfikacji układ/narząd i częstości: często (≥1/100 do <1/10),
nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).
Zaburzenia układu immunologicznego
Częstość nieznana:
Reakcje anafilaktoidalne.
Zaburzenia psychiczne
Częstość nieznana:
Nastrój dysforyczny, niepokój, psychozy (po zastosowaniu dużych dawek morfiny).
Euforia, stany lękowe.
Uzależnienie - psychiczne i fizyczne (po długotrwałym stosowaniu morfiny, niezależnie od drogi
podania) - po nagłym odstawieniu może prowadzić do wystąpienia objawów zespołu odstawiennego.
Jednak u chorych, otrzymujących morfinę ze wskazań medycznych uzależnienie jest rzadkością.
Zaburzenia układu nerwowego
Częstość nieznana:
Drgawki.
Bóle głowy, zawroty głowy.
Allodynia, hiperalgezja (patrz punkt 4.4), nadmierna potliwość.
Duże dawki morfiny mogą powodować pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego.
Zaburzenia serca i zaburzenia naczyniowe
Małe dawki morfiny nie mają dużego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, duże natomiast mogą
działać pobudzająco. Jest to związane z pobudzeniem aktywności układu współczulnego
i zwiększeniem stężenia katecholamin we krwi.
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia:
Częstość nieznana:
Zahamowanie ośrodka oddechowego - najpoważniejsze działanie niepożądane, które może wystąpić
po podaniu morfiny dożylnie, zewnątrzoponowo albo podpajęczynówkowo.
Po jednorazowym podaniu morfiny zewnątrzoponowo lub podpajęczynówkowo może wystąpić
wczesne lub późne (do 24 godzin) zahamowanie ośrodka oddechowego. Objawy takie obserwowano
częściej po podaniu podpajęczynówkowym niż zewnątrzoponowym i podczas stosowania dawek
większych niż zwykle zalecane. Zahamowanie czynności oddechowej może wymagać interwencji
lekarza. W związku z opóźnionym działaniem morfiny na ośrodkowy układ nerwowy, zbyt szybkie
podanie dożylne może spowodować wystąpienie objawów przedawkowania.
Zniesienie odruchu kaszlu.
Zespół ośrodkowego bezdechu sennego.
Zaburzenia żołądka i jelit
Częstość nieznana:
Suchość w ustach.
Nudności, wymioty, zaparcia.
Zapalenie trzustki.
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Częstość nieznana: skurcz zwieracza Oddiego.
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Częstość nieznana: ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP)
Świąd – może wystąpić często po podaniu zewnątrzoponowym lub podpajęczynówkowym
pojedynczej dawki morfiny, nie tylko w miejscu wstrzyknięcia. Występowanie świądu po podaniu
morfiny zewnątrzoponowo lub podpajęczynówkowo we wlewie ciągłym jest sporadycznie
odnotowywane w literaturze; nie wyjaśniono przyczyn występowania tych reakcji. Świąd może zostać
zniesiony przez dożylne podawanie małej dawki naloksonu (0,2 mg).
Pokrzywka, bąbel pokrzywkowy i (lub) miejscowe podrażnienia tkanek - reakcje związane
z wydzielaniem histaminy.
Zaburzenia nerek i dróg moczowych
Zatrzymanie moczu – występuje często i może utrzymywać się przez 10 do 20 godzin po
pojedynczym zewnątrzoponowym i podpajęczynówkowym podaniu produktu i jest działaniem
niepożądanym, którego można się spodziewać przede wszystkim u mężczyzn (u kobiet występuje
rzadziej). Również często odnotowywano w literaturze występowanie zatrzymania moczu podczas
kilku dni hospitalizacji z powodu rozpoczęcia ciągłego podawania morfiny podpajęczynówkowo lub
zewnątrzoponowo. U pacjentów, u których wystąpi zatrzymanie moczu należy zastosować leczenie
z użyciem leków cholinomimetycznych i (lub) cewnikowanie pęcherza moczowego.
Zatrzymanie moczu może zostać zniesione przez dożylne podawanie małej dawki naloksonu (0,2 mg).
Skąpomocz.
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
Częstość nieznana:
Zespół odstawienny (abstynencyjny).
Opis wybranych działań niepożądanych
Uzależnienie od leku i zespół odstawienny (abstynencyjny)
Stosowanie opioidowych leków przeciwbólowych może prowadzić do rozwoju fizycznego i (lub)
psychicznego uzależnienia bądź tolerancji. Wystąpienie zespołu abstynencyjnego może zostać
przyspieszone, jeśli nagle zaprzestanie się podawania leku opioidowego lub antagonistów receptorów
opioidowych, a czasami może do niego dojść między kolejnymi dawkami. Informacje dotyczące
postępowania - patrz punkt 4.4.
Fizjologiczne objawy odstawienia obejmują: bóle ciała, drgawki, zespół niespokojnych nóg, biegunka,
kolka brzuszna, nudności, objawy grypopodobne, tachykardia i rozszerzenie źrenic. Do objawów
psychicznych należą: nastrój dysforyczny, niepokój i drażliwość. U osób uzależnionych od leków
często występuje „głód lekowy”.
U niektórych pacjentów podczas leczenia może rozwinąć się tolerancja na morfinę, dlatego może być
konieczne podawanie coraz większych dawek dla uzyskania tego samego działania przeciwbólowego.
Zaburzenia ośrodka termoregulacji.
Wielokrotne stosowanie produktu Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal może prowadzić do uzależnienia
od leku, nawet stosowanego w dawkach terapeutycznych. Ryzyko uzależnienia od leku może się
różnić w zależności od czynników ryzyka występujących u danego pacjenta, dawki i czasu trwania
leczenia opioidami (patrz punkt 4.4).
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.