Fluorouracil medac
Dane pochodzą z oficjalnych ulotek i ChPL. Zostały wyodrębnione automatycznie (częściowo z użyciem AI), więc treści mogą być niepełne, przybliżone lub błędne. Wiążący jest zawsze oryginalny dokument. Brak informacji w serwisie nie oznacza, że jej nie ma. To nie jest porada medyczna, ranking ani polecenie leku: o wyborze i dawkowaniu decyduje lekarz lub farmaceuta. Nie odstawiaj leków na własną rękę. W razie nagłego, ciężkiego objawu dzwoń pod 112.
- Podmiot odpowiedzialny
- medac Gesellschaft fuer klinische Spezialpraeparate mbH
- Substancje czynne
- 5-fluorouracilum: 500 mg/10 ml
- Stan bazy na dzień
- 2026-10-22
Dostępne moce i opakowania · 1 pozycja
| Nazwa | Postać | Opakowania | Dostępność |
|---|---|---|---|
| Fluorouracil medac 500 mg/10 ml | Roztwór do wstrzykiwań | 1 fiol. 10 ml, 1 fiol. 20 ml, 1 fiol. 100 ml, 10 fiol. 10 ml | na receptę (Rx) |
Wskazania (wg ChPL 4.1)
-
Rak jelita grubego wskazanie z ChPL
źródło: „Produkt leczniczy Fluorouracil medac jest wskazany w leczeniu wspomagającym i paliatywnym raka piersi i raka okrężnicy, samodzielnie lub w leczeniu skojarzonym.” · ChPL, pkt 4.1 -
Rak piersi wskazanie z ChPL
źródło: „Produkt leczniczy Fluorouracil medac jest wskazany w leczeniu wspomagającym i paliatywnym raka piersi i raka okrężnicy, samodzielnie lub w leczeniu skojarzonym.” · ChPL, pkt 4.1
Kiedy nie stosować (wg ChPL 4.3) wyodrębnione automatycznie
- Fluorouracyl jest przeciwwskazany do stosowania w następujących przypadkach: ● nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1
- ● zahamowanie czynności szpiku po radioterapii lub stosowanie innych leków przeciwnowotworowych
- ● leczenie chorób niezłośliwych
- ● ciężkie zaburzenia czynności wątroby
- ● ciężkie zakażenia (np. półpasiec, ospa wietrzna)
- ● pacjenci w ciężkim stanie ogólnym
- ● kobiety karmiące piersią (patrz punkt 4.6)
- ● rozpoznany całkowity niedobór dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD) (patrz punkt 4.4)
- ● niedawne lub jednoczesne leczenie brywudyną (patrz punkty 4.4 i 4.5 interakcje z innymi lekami).
5-fluorouracilum 500 mg/10 ml (roztwór do wstrzykiwań)
Dane z dokumentów wyodrębnione automatycznie
- Przechowywanie
- po sporządzeniu: poniżej 25 °C
- nie powyżej 25 °C
- nie przechowywać w lodówce
- nie zamrażać
- w oryginalnym lub zewnętrznym opakowaniu
- do 40 °C
- Termin ważności
- 2 lata (opakowanie nieotwarte)
- 24 godziny (po sporządzeniu)
- Substancje pomocnicze
- Sodu wodorotlenek (do ustalenia pH); Woda do wstrzykiwań źródło: ChPL, pkt 6.1
- Opakowanie i akcesoria
- opakowanie bezpośrednie: fiolka
- Wygląd
- bezbarwny
Fluorouracil medac, roztwór do wstrzykiwań jest klarownym, bezbarwnym lub prawie bezbarwnym roztworem, przechowywanym w bezbarwnej szklanej fiolce z gumowym korkiem powlekanym polimerem fluorowym (z gumy chlorobutylowej) i aluminiowym kapslem. Każda fiolka zawiera 10 ml (20 ml lub 100 ml) roztworu do wstrzykiwań. 1 lub 10 fiolek w tekturowym pudełku. źródło: Ulotka, pkt 6, ChPL, pkt 3
- bezbarwny
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- dokument: możliwy wpływ lub zalecana ostrożność źródło: „Nie przeprowadzono badań nad wpływem produktu leczniczego na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Fluorouracyl może powodować objawy niepożądane, takie jak nudności i wymioty. Może również mieć działanie niepożądane na układ nerwowy i prowadzić do zmian widzenia, które mogłyby wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwania ciężkich maszyn.” · ChPL, pkt 4.7
- Działania niepożądane
120 pozycji wyodrębnione przez model AI
- bardzo często: biegunka; nudności; zapalenie błony śluzowej; Leukopenia; zakażenia; zahamowanie czynności szpiku kostnego; neutropenia; granulocytopenia; trombocytopenia; agranulocytoza; anemia; pancytopenia; immunosupresja; hiperurykemia; nieprawidłowe EKG z objawami niedokrwienia; skurcze oskrzeli; krwawienie z nosa; zapalenie błony śluzowej (zapalenie jamy ustnej, zapalenie przełyku, gardła i odbytnicy); jadłowstręt; wodnista biegunka; wymioty; łysienie; erytrodyzestezję dłoniowopodeszwową (zespół ręka-stopa); opóźnione gojenie się ran; zmęczenie; złe samopoczucie; osłabienie
- często: gorączka neutropeniczna; zapalenie spojówek; ból w klatce piersiowej podobny do dławicy piersiowej; tachykardia; gorączka
- niezbyt często: posocznica; odwodnienie; euforia; oczopląs; bóle głowy; zawroty głowy; objawy przypominające chorobę Parkinsona; objawy piramidowe; senność; zapalenie nerwów wzrokowych; nadmierne łzawienie; niewyraźne widzenie; zaburzenia ruchu gałek ocznych; podwójne widzenie; zmniejszenie ostrości widzenia; światłowstręt; zapalenie powiek; wywinięcie powiek; zwężenie dróg łzowych; arytmia; zapalenie mięśnia sercowego; niedokrwienie mięśnia sercowego; niewydolność serca; zawał mięśnia sercowego; kardiomiopatia rozstrzeniowa; wstrząs pochodzenia sercowego; niedociśnienie; duszność; owrzodzenie układu pokarmowego; krwawienia z układu pokarmowego; uszkodzenie komórek wątroby; zapalenie skóry; zmiany skórne (np. suchość skóry, obecność nadżerek i szczelin, rumień, swędząca wysypka grudkowo-plamista); wysypka; pokrzywka; wrażliwość skóry na światło; przebarwienie skóry; nierówne; przebarwienia lub odbarwienia w okolicy żył; zmiany w płytkach paznokciowych; oddzielanie się płytki paznokciowej; zaburzenia spermatogenezy i owulacji
- rzadko: uogólnione reakcje alergiczne; reakcje anafilaktyczne; wstrząs anafilaktyczny; zwiększenie T4 (tyroksyna); zwiększenie T3 (trójjodotyronina); splątanie; zaburzenia motoryki pozapiramidowej; zaburzenia pracy móżdżku; zaburzenia korowe; neuropatia obwodowa; zapalenie naczyń; niedokrwienie mózgowe; niedokrwienie jelit; niedokrwienie obwodowe; Raynauda; zakrzep z zatorami; zakrzepowe zapalenie żył
- bardzo rzadko: dezorientacja; leukoencefalopatia; ataksja; ostry zespół móżdżkowy; dyzartria; miastenia; afazja; drgawki; śpiączka; nagłe zatrzymanie krążenia; nagły zgon sercowy; martwica wątroby (zgłoszono przypadki zgonu); twardniejące zapalenie dróg żółciowych; zapalenie pęcherzyka żółciowego; niewydolność nerek
- częstość nieznana: kwasica mleczanowa; zespół rozpadu guza; hipertriglicerydemia; niedobór witaminy B1; encefalopatia hiperamonemiczna; zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES); encefalopatia Wernickego; zapalenie osierdzia; kardiomiopatia stresowa (zespół takotsubo); podśluzówkowe pęcherze gazu; zapalenie jelit; zapalenie jelita grubego (w tym martwicze zapalenie jelita grubego); skórna postać tocznia rumieniowatego; reakcja miejscowa spowodowana wynaczynieniem
Ten układ ChPL nie dał się odczytać regułami, więc listę wyodrębnił model językowy (AI) z punktu 4.8; może być niepełna lub błędna, a częstość podano tylko tam, gdzie tekst ją zawiera. Sprawdź w ChPL.
źródło: ChPL, pkt 4.8
Dawkowanie wg dokumentu wyodrębnione automatycznie
- Maksymalna dawka wg dokumentu
-
- 0,8–1 g na dobę · dorośli
„Leczenie należy rozpoczynać w szpitalu i nie należy przekraczać dobowej dawki wynoszącej 0,8 – 1 g.” - 1 g na dobę · dorośli · pod nagłówkiem „Terapia podtrzymująca”
„Niektórzy pacjenci otrzymywali do 30 g leku, z maksymalną dawką 1 g na dobę.”
- 0,8–1 g na dobę · dorośli
- Dawkowanie wg grup (cytat)
-
- źródło: ChPL, pkt 4.2
Dorośli
„Dorośli Wybór odpowiedniej dawki i sposobu leczenia zależy od stanu pacjenta, rodzaju guza oraz od tego czy fluorouracyl będzie stosowany sam czy w skojarzeniu z innymi lekami. Leczenie należy rozpoczynać w szpitalu i nie należy przekraczać dobowej dawki wynoszącej 0,8 – 1 g. Dawkowanie należy dostosować do masy ciała pacjenta, chyba że pacjent jest otyły, ma obrzęki lub inne formy nieprawidłowego zatrzymywania płynów, np. wodobrzusze. Wówczas do obliczenia wymaganych dawek należy brać pod uwagę prawidłową masę ciała.” - Dorośli: „Dorośli Zalecany plan leczenia dla fluorouracylu podawanego w monoterapii:” źródło: ChPL, pkt 4.2
- Dzieci: „Dzieci Brak danych dotyczących stosowania fluorouracylu u dzieci.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie: „12 mg/kg masy ciała może być podawane przez 3 dni, a następnie, jeśli nie ma objawów toksyczności można podać 3 następne dawki po 6 mg/kg masy ciała co drugi dzień.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie: „Alternatywny sposób dawkowania to 15 mg/kg masy ciała jako pojedyncze wstrzyknięcie dożylne raz w tygodniu przez cały cykl.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie: „Wstępny cykl fluorouracylem może być powtórzony po 4 do 6 tygodniach od ostatniej dawki lub alternatywnie, leczenie może być kontynuowane we wstrzyknięciach dożylnych 5 – 15 mg/kg masy ciała z tygodniowymi przerwami.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- dawkowanie (zdanie bez nagłówka grupy): „Stosuje się dawki do 15 mg/kg masy ciała, ale nie więcej niż1 g (1 000 mg) na dobę.” źródło: Ulotka, pkt 3
- Grupy szczególne (cytat)
-
- Osoby w podeszłym wieku: „Osoby w podeszłym wieku Fluorouracyl należy podawać u osób w podeszłym wieku z uwzględnieniem tych samych czynników co u innych dorosłych pacjentów.” źródło: ChPL, pkt 4.2
- źródło: ChPL, pkt 4.6
Ciąża
„Ciąża Brak wystarczających i dobrze kontrolowanych badań klinicznych u kobiet w ciąży, jednakże zgłaszano wady płodu i poronienia. Kobietom w wieku rozrodczym należy zalecić, aby unikały zajścia w ciążę i stosowały skuteczne metody zapobiegania ciąży podczas leczenia fluorouracylem i przez co najmniej 6 miesięcy po jego zakończeniu. Pacjentki w ciąży lub które zachodzą w ciążę podczas przyjmowania leku, powinno się w pełni poinformować o potencjalnym szkodliwym wpływie leku na płód i zalecić konsultacje genetyczne. Fluorouracyl może być stosowany w okresie ciąży tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają potencjalne zagrożenie dla płodu.” - Karmienie piersią: „Karmienie piersią Nie wiadomo czy fluorouracyl przenika do mleka ludzkiego, dlatego w przypadku rozpoczęcia terapii fluorouracylem należy przerwać karmienie piersią.” źródło: ChPL, pkt 4.6
- źródło: ChPL, pkt 4.6
Płodność
„Płodność Zaleca się, aby mężczyźni nie planowali mieć dzieci podczas i do 3 miesięcy po zakończeniu leczenia fluorouracylem. Powinni oni zasięgnąć porady dotyczącej przechowywania nasienia zebranego przed leczeniem, z uwagi na możliwość wystąpienia nieodwracalnej niepłodności w wyniku leczenia fluorouracylem.”
Z ulotki i ChPL wyodrębnione automatycznie
Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed zastosowaniem leku Fluorouracil medac
Kiedy nie stosować leku Fluorouracil medac
● jeśli u pacjenta stwierdzono uczulenie (nadwrażliwość) na fluorouracyl lub
którykolwiek składnik leku (wymieniony w punkcie 6);
● jeśli szpik kostny został uszkodzony przez stosowanie innych rodzajów leczenia (w tym
radioterapii);
● jeśli guz jest niezłośliwy;
● jeśli pacjent ma ciężkie zaburzenia czynności wątroby;
● jeśli u pacjenta występuje ciężkie zakażenie (np. półpasiec, ospa wietrzna);
● jeśli pacjent jest poważnie osłabiony poprzez długotrwałe leczenie lub inne terapie
przeciwnowotworowe (np. radioterapia);
● jeśli pacjentka jest karmi piersią;
● jeśli u pacjenta nie stwierdzono aktywności enzymu dehydrogenazy dihydropirymidyny
(DPD) (całkowity niedobór DPD);
● jeśli pacjent jest aktualnie leczony lub w ciągu ostatnich 4 tygodni był leczony
brywudyną w ramach terapii ospy wietrznej lub półpaśca.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem stosowania leku Fluorouracil medac należy omówić to z lekarzem lub
farmaceutą:
● jeśli liczba komórek we krwi stała się za mała (u pacjenta zostaną wykonane badania
krwi w celu kontroli);
● jeśli u pacjenta występują działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego
(zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, biegunka, krwawienie z przewodu
pokarmowego) lub krwotok z dowolnego miejsca ciała;
● jeśli u pacjenta występuje dławica piersiowa (pogorszony stan serca przez nagłe ataki
bólu w klatce piersiowej);
● jeśli u pacjenta wystąpiły w przeszłości choroby serca;
● jeśli u pacjenta występują zaburzenia serca. Należy poinformować lekarza, jeśli w
trakcie leczenia u pacjenta wystąpi ból w klatce piersiowej;
● jeśli u pacjenta rozpoznano częściowe zmniejszenie aktywności enzymu dehydrogenazy
dihydropirymidynowej (DPD);
● jeśli u członka rodziny pacjenta występuje częściowy lub całkowity niedobór enzymu
dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD);
● jeśli pacjent jest leczony brywudyną lub jeśli stosował takie leczenie w ciągu ostatnich
4 tygodni;
● jeśli pacjent przyjmuje fenytoinę, aby zapobiegać napadom drgawkowym;
● jeśli pacjent ma chorobę nerek;
● jeśli pacjent ma chorobę wątroby, w tym żółtaczkę (żółte zabarwienie skóry);
● jeśli pacjent był narażony na działanie światła słonecznego przez dłuższy czas. Światło
słoneczne nie jest zalecane ze względu na ryzyko wystąpienia wrażliwości na światło;
● jeśli u pacjenta zastosowano napromienianie miednicy dużymi dawkami;
● jeśli pacjent przyjmował szczepionki zawierające żywe drobnoustroje;
● jeśli pacjent stosuje leczenie kwasem folinowym lub przyjmuje kwas folinowy. Kwas
folinowy może zwiększać ryzyko wystąpienia toksyczności związanej ze stosowaniem
fluorouracylu, szczególnie u pacjentów starszych i osłabionych.
Niedobór dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD): niedobór DPD jest chorobą
genetyczną, która zazwyczaj nie powoduje żadnych problemów zdrowotnych, dopóki pacjent
nie otrzyma niektórych leków. Jeśli pacjent ma niedobór DPD i przyjmuje lek Fluorouracil
medac, zwiększa się ryzyko wystąpienia ciężkich działań niepożądanych (wymienionych w
punkcie 4 – “Możliwe działania niepożądane”). Zaleca się, aby przed rozpoczęciem leczenia
wykonać u pacjenta badanie w celu sprawdzenia, czy nie występuje niedobór DPD. Jeśli u
pacjenta stwierdzono brak aktywności tego enzymu, nie powinien on być leczony lekiem
Fluorouracil medac. Jeśli aktywność tego enzymu jest zmniejszona (częściowy niedobór
enzymu), lekarz może przepisać zmniejszoną dawkę leku. Nawet jeśli wynik badania
niedoboru DPD jest negatywny, nadal mogą wystąpić ciężkie i zagrażające życiu pacjenta
działania niepożądane.
Należy natychmiast skontaktować się z lekarzem, jeśli wystąpią następujące objawy:
występujące po raz pierwszy splątanie, dezorientacja lub inne zaburzenia psychiczne,
zaburzenia równowagi lub koordynacji ruchów, zaburzenia widzenia. Mogą to być objawy
encefalopatii, która może prowadzić do śpiączki i śmierci, jeśli nie jest leczona.
Leczenie należy rozpoczynać w szpitalu. Przed pierwszym podaniem należy poddać pacjenta
badaniom krwi i innym niezbędnym badaniom, aby upewnić się, czy może być leczony
fluorouracylem.
Należy natychmiast powiadomić lekarza, jeśli w trakcie leczenia wystąpią bóle w klatce
piersiowej.
Lek Fluorouracil medac a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta obecnie lub
ostatnio, nawet tych, które wydawane są bez recepty, a także o lekach, które pacjent planuje
przyjmować. Jest to szczególnie ważne, gdyż przyjmowanie więcej niż jednego leku w tym
samym czasie może wzmocnić lub osłabić ich działanie.
Nie wolno przyjmować brywudyny (lek przeciwwirusowy stosowany w leczeniu półpaśca
lub ospy wietrznej) w tym samym czasie co przyjmowanie leku Fluorouracil medac (w
tym w okresach przerw bez przyjmowania leku Fluorouracil medac).
Jeżeli pacjent przyjmował brywudynę, musi zaczekać przynajmniej 4 tygodnie po
zakończeniu przyjmowania brywudyny, zanim zacznie przyjmować lek Fluorouracil
medac. Patrz punkt „Kiedy nie stosować leku Fluorouracil medac”.
Znane są interakcje fluorouracylu z następującymi lekami:
● allopurinol (stosowany w leczeniu dny)
● niektóre leki stosowane w leczeniu chorób złośliwych
● radioterapia
● leukoworyna (zwana kwasem folinowym – stosowana w terapiach
przeciwnowotworowych i leczeniu niedoboru kwasu foliowego)
● fenytoina (stosowana w leczeniu padaczki)
● cymetydyna (stosowana w leczeniu zgagi i owrzodzeń przewodu pokarmowego)
● metronidazol (stosowany w leczeniu zakażeń)
● interferon alfa 2a (stosowany w leczeniu nowotworów lub zapalenia wątroby)
● tiazydy (np. hydrochlorotiazyd)
● cyklofosfamid (lek przeciwnowotworowy)
● metotreksat (stosowany w leczeniu nowotworów lub chorób autoimmunologicznych)
● warfaryna (stosowana w zapobieganiu powstawania zakrzepów)
● lewamizol (lek stosowany w leczeniu zakażeń pasożytniczych)
● klozapina (stosowana w leczeniu schizofrenii)
● antracykliny (lek przeciwnowotworowy, np. epirubicyna, doksorubicyna,
daunorubicyna)
● tamoksyfen (lek przeciwnowotworowy)
● winorelbina (lek przeciwnowotworowy)
● należy unikać szczepionek zawierających żywe drobnoustroje
● cisplatyna (lek przeciwnowotworowy).
Należy poinformować lekarza o przyjmowaniu obecnie lub w przeszłości powyższych leków,
aby lekarz mógł podjąć decyzję o rozpoczęciu terapii fluorouracylem.
Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność
Ciąża
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza, że może być w ciąży lub gdy
planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza przed zastosowaniem tego leku.
Fluorouracyl należy stosować w okresie ciąży tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści
uzasadniają potencjalne ryzyko dla płodu. Kobietom w wieku rozrodczym nie wolno zajść
w ciążę w trakcie leczenia. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną metodę
antykoncepcji podczas przyjmowania tego leku i przez co najmniej 6 miesięcy po
zakończeniu leczenia.
Jeśli w trakcie leczenia pacjentka zajdzie w ciążę, musi poinformać o tym lekarza i zwrócić
się do poradni genetycznej.
Karmienie piersią
Ponieważ nie wiadomo, czy fluorouracyl przenika do mleka ludzkiego, należy przerwać
karmienie piersią przed rozpoczęciem leczenia lekiem Fluorouracil medac.
Płodność
Mężczyźni powinni unikać spłodzenia dziecka podczas leczenia i do 3 miesięcy po
zakończeniu leczenia lekiem Fluorouracil medac. Przed rozpoczęciem leczenia należy
zwrócić się o poradę dotyczącą przechowywania nasienia, z uwagi na możliwość wystąpienia
nieodwracalnej niepłodności w wyniku leczenia lekiem Fluorouracil medac.
Przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku należy poradzić się lekarza lub farmaceuty.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Nie prowadzić pojazdów mechanicznych ani nie obsługiwać maszyn, ponieważ fluorouracyl
może powodować objawy niepożądane, takie jak nudności i wymioty. Może on również
wywoływać działania niepożądane ze strony układu nerwowego i prowadzić do zmian
widzenia. Jeśli pacjent doświadcza jakichkolwiek spośród wymienionych objawów, nie
powinien prowadzić pojazdów, obsługiwać żadnych urządzeń mechanicznych ani posługiwać
się narzędziami, gdyż objawy te mogą niekorzystnie wpływać na zdolność prowadzenia
pojazdów i obsługiwania maszyn.
Fluorouracil medac zawiera sód
Fiolka 10 ml
Lek zawiera 82,37 mg sodu (głównego składnika soli kuchennej) w każdej 10 ml fiolce.
Odpowiada to 4,12% maksymalnej zalecanej dobowej dawki sodu w diecie u osób dorosłych.
Fiolka 20 ml
Lek zawiera 164,75 mg sodu (głównego składnika soli kuchennej) w każdej 20 ml fiolce.
Odpowiada to 8,24% maksymalnej zalecanej dobowej dawki sodu w diecie u osób dorosłych.
Fiolka 100 ml
Lek zawiera 823,75 mg sodu (głównego składnika soli kuchennej) w każdej 100 ml fiolce.
Odpowiada to 41,19% maksymalnej zalecanej dobowej dawki sodu w diecie u osób
dorosłych.
Lek może być rozcieńczany. Zawartość sodu pochodzącego z rozcieńczalnika, powinna być
brana pod uwagę w obliczeniu całkowitej zawartości sodu w przygotowanym rozcieńczeniu
leku. W celu uzyskania dokładnej informacji dotyczącej zawartości sodu w roztworze
wykorzystanym do rozcieńczenia leku, należy zapoznać się z ulotką stosowanego
rozcieńczalnika.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, jednak nie u każdego one
wystąpią.
Przed rozpoczęciem leczenia lekarz poinformuje pacjenta o oczekiwanych skutkach i
ewentualnym ryzyku związanym ze stosowaniem fluorouracylu.
Należy natychmiast powiedzieć lekarzowi, jeśli wystąpi jedno z poniższych:
● jeśli pojawi się krew w stolcu
● jeśli w jamie ustnej wystąpi ból lub pojawią się owrzodzenia
● jeśli wystąpią bóle w klatce piersiowej
● jeśli wystąpi duszność.
Jeśli podczas pierwszego cyklu leczenia wystąpi ciężkie zapalenie jamy ustnej (owrzodzenia
w jamie ustnej i (lub) gardle), zapalenie błon śluzowych, biegunka, neutropenia (zwiększone
ryzyko zakażeń) lub neurotoksyczność, może to być związane z niedoborem DPD (patrz
punkt 2: „Ostrzeżenia i środki ostrożności”).
Bardzo częste działania niepożądane (mogą wystąpić częściej niż u 1 na 10 pacjentów):
● zakażenia
● zmiana w składzie krwi (zmniejszenie liczby białych krwinek, neutrocytów,
granulocytów, krwinek czerwonych i (lub) płytek krwi [w wynikach badań])
● gwałtowne zmniejszenie się liczby białych krwinek w krwi krążącej
● zahamowanie układu odpornościowego
● wzrost stężenia kwasu moczowego we krwi
● nieprawidłowe EKG z objawami niedokrwienia (niewystarczający dopływ krwi do
narządu, zwykle na skutek zablokowanej tętnicy)
● trudności w oddychaniu z powodu zwężenia dróg oddechowych
● krwawienie z nosa
● zapalenie przewodu pokarmowego (zapalenie przełyku, zapalenie gardła, zapalenie
odbytnicy)
● utrata apetytu
● wodnista biegunka
● nudności
● wymioty
● utrata włosów
● zaczerwienienia na dłoniach i stopach (zespół dłoniowo-podeszwowy)
● gorączka
● opóźnione gojenie się ran
● zmęczenie
● złe samopoczucie
● osłabienie
Biegunka i zakażenia występują dość często, ale lekarz może przepisać leki zmniejszające te
objawy.
Włosy zwykle odrastają po zakończeniu terapii fluorouracylem.
Fluorouracyl wpływa na składniki krwi, dlatego pacjent musi być poddawany badaniom krwi
zarówno w trakcie jak i po zakończeniu leczenia.
Częste działania niepożądane (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 na 10 pacjentów):
● mała liczba krwinek białych z jednoczesną gorączką
● zapalenie oczu
● wzrost tętna (częstoskurcz)
Należy poinformować lekarza lub pielęgniarkę, jeśli pojawi się chwiejność w pozycji stojącej,
przyspieszony puls lub duszność.
Niezbyt częste działania niepożądane (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 na 100 pacjentów):
● ciężkie zakażenia (posocznica)
● odwodnienie
● euforia
● niekontrolowane i rytmiczne ruchy gałek ocznych
● bóle głowy
● zawroty głowy
● objawy choroby Parkinsona (np. chwiejność w pozycji stojącej, nieprawidłowe ruchy)
● objawy neurologiczne (objawy piramidowe)
● senność
● zapalenie nerwu wzrokowego (zaburzenia widzenia spowodowane zapaleniem nerwu
wzrokowego)
● nadmierne łzawienie
● zmiany w widzeniu (np. niewyraźne widzenie, zaburzenia ruchu gałek ocznych,
podwójne widzenie, spadek ostrości widzenia, wrażliwość na światło)
● zapalenie powiek
● wywijanie dolnej powieki na zewnątrz
● zwężenie lub zablokowanie kanałów łzowych
● niemiarowe bicie serca, zapalenie mięśnia sercowego, niedokrwienie mięśnia
sercowego (ograniczenie ilości tlenu dostarczanego do mięśnia sercowego),
niewydolność serca, zawał serca, choroba rozstrzeniowa mięśnia sercowego, wstrząs
serca
● niskie ciśnienie krwi
● uszkodzenie komórek wątroby
● zapalenie skóry, zaczerwienienie skóry i wysypka
● zmiany skórne (np. suchość skóry, obecność nadżerek i szczelin, zaczerwienienie,
swędząca wysypka grudkowo-plamista (wysypka zaczyna się w kończynach dolnych,
postępuje w kierunku ramion, po czym pojawia się na klatce piersiowej))
● wrażliwość skóry na słońce
● hiperpigmentacja lub hipopigmentacja skóry
● nierówne przebarwienia lub odbarwienia w okolicy żył
● zmiany w płytkach paznokciowych (np. nietypowo powiększająca się zmiana
zabarwienia płytki paznokcia na niebieską, przebarwienie, brak wzrostu, ból i
pogrubianie się macierzy paznokcia, zapalenie tkanki otaczającej paznokieć
(zanokcica), oddzielanie się płytki paznokciowej)
● zaburzenia produkcji nasienia lub komórek jajowych
Rzadkie działania niepożądane (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 na 1 000 pacjentów):
● uogólniona reakcja alergiczna
● ciężka reakcja alergiczna (anafilaktyczna) lub wstrząs
● wzrost stężenia hormonów tarczycy (T3 i T4)
● splątanie
● zaburzenia mózgu i uszkodzenie nerwów obwodowych
● zapalenie żył (zapalenie naczyń)
● zaburzenia krążenia krwi (zmniejszenie dopływu krwi do mózgu, kończyn lub jelit
[niedokrwienie mózgu, niedokrwienie obwodowe, niedokrwienie jelit], zespół
Raynauda)
● skrzepy w naczyniach krwionośnych, mogą pojawić się w tętnicach lub żyłach (choroba
zakrzepowo-zatorowa)
● zapalenie żył (zakrzepowe zapalenie żył)
● ból lub przebarwienie wzdłuż żyły, do której podano fluorouracyl
Bardzo rzadkie działania niepożądane (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 na
10 000 pacjentów):
● dezorientacja
● objawy choroby mózgu (leukoencefalopatia), np. niepewność ruchów, zaburzenia
mowy, splątanie, dezorientacja, osłabienie mięśni, utrata zdolności mowy, drgawki
(napady drgawek), utrata przytomności
● nagłe zatrzymanie krążenia (nagłe zatrzymanie rytmu i pracy serca)
● nagły zgon sercowy (niespodziewana śmierć z powodu schorzeń serca)
● uszkodzenie komórek wątroby (przypadki prowadzące do zgonu)
● wolno postępujący rozpad małych przewodów żółciowych
● zapalenie pęcherzyka żółciowego
● niewydolność nerek
Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych):
● encefalopatia hiperamonemiczna (zaburzenia mózgu wywołane zwiększonym stężeniem
amoniaku)
● zapalenie worka włóknistego otaczającego serce (zapalenie osierdzia).
● zapalenie skóry powodujące powstawanie czerwonych, łuszczących się plam,
z mogącym jednocześnie występować bólem stawów i gorączką (skórna postać tocznia
rumieniowatego [CLE, ang. cutaneous lupus erythematosus])
● choroba serca objawiająca się bólem w klatce piersiowej, dusznościami, zawrotami
głowy, omdleniami, zaburzeniami rytmu serca (kardiomiopatia stresowa)
● gromadzenie się powietrza w ścianie jelita
● poważny stan objawiający się trudnościami z oddychaniem, wymiotami i bólem
brzucha ze skurczami mięśni (kwasica mleczanowa)
● choroba charakteryzująca się bólem głowy, dezorientacją, drgawkami i zmianami
widzenia (zespół tylnej odwracalnej encefalopatii [PRES, ang. posterior reversible
encephalopathy syndrome])
● poważne powikłanie prowadzące do szybkiego rozpadu komórek nowotworowych,
powodujące znaczne zwiększenie we krwi stężenia kwasu moczowego, potasu i
fosforanów (zespół rozpadu guza)
● duże stężenie we krwi triglicerydów (rodzaju tłuszczu)
● ból, zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu podania wlewu, występujące podczas
wstrzykiwania lub podawania wlewu albo wkrótce po (mogą być spowodowane
nieprawidłowym podaniem zastrzyku do żyły)
● niedobór witaminy B1 i encefalopatia Wernickego (uszkodzenie mózgu spowodowane
niedoborem witaminy B1)
● zapalenie jelita cienkiego i grubego powodujące ból i biegunkę, co może prowadzić do
obumarcia tkanki jelita (zapalenie okrężnicy, zapalenie jelit)
Fluorouracyl może powodować splątanie, mija ono jednak po zakończeniu leczenia. Należy
powiadomić lekarza, jeśli wystąpi taki objaw.
Zaburzenia układu krążenia mogą prowadzić np. do drętwienia lub bladości (kończyny), bólu
(przewód pokarmowy), paraliżu lub problemów w mówieniu (mózg).
Zarówno podczas leczenia fluorouracylem, jak i po zakończeniu terapii, może wystąpić jedno
lub kilka działań niepożądanych. O wystąpieniu działania niepożądanego należy
poinformować lekarza.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane
niewymienione w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi, farmaceucie lub
pielęgniarce. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu
Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji
Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al.
Jerozolimskie 181C, PL-02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49-21-301, faks: +48 22 49-21-309,
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na
temat bezpieczeństwa stosowania leku.
ChPL, pkt 4.3: Przeciwwskazania
Fluorouracyl jest przeciwwskazany do stosowania w następujących przypadkach:
● nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
wymienioną w punkcie 6.1;
● zahamowanie czynności szpiku po radioterapii lub stosowanie innych leków
przeciwnowotworowych;
● leczenie chorób niezłośliwych;
● ciężkie zaburzenia czynności wątroby;
● ciężkie zakażenia (np. półpasiec, ospa wietrzna);
● pacjenci w ciężkim stanie ogólnym;
● kobiety karmiące piersią (patrz punkt 4.6);
● rozpoznany całkowity niedobór dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD) (patrz
punkt 4.4);
● niedawne lub jednoczesne leczenie brywudyną (patrz punkty 4.4 i 4.5 interakcje z innymi
lekami).
ChPL, pkt 4.4: Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Zaleca się podawanie fluorouracylu wyłącznie przez lub pod ścisłym nadzorem lekarza
specjalisty posiadającego doświadczenie w stosowaniu silnie działających leków
przeciwmetabolicznych i mającego sprzęt, który pozwoli na regularne kontrolowanie
parametrów klinicznych, biochemicznych i hematologicznych w trakcie i po podaniu produktu
leczniczego.
We wstępnym okresie leczenia wszyscy pacjenci powinni być przyjęci do szpitala.
Ze względu na małą różnicę między dawką skuteczną a toksyczną, reakcja terapeutyczna jest
mało prawdopodobna bez wystąpienia pewnych objawów toksyczności. Dlatego należy
zachować ostrożność w doborze pacjentów i ustalaniu dawkowania. Leczenie należy przerwać w
przypadku wystąpienia toksyczności ostrej.
Toksyczność hematologiczna
Właściwe leczenie fluorouracylem jest zwykle związane z występowaniem leukopenii.
Najniższe wartości liczby białych krwinek we krwi (WBC) zwykle obserwuje się między 7. a
14. dniem pierwszego cyklu, ale sporadycznie może być opóźnione i pojawić się dopiero po
20 dniach. Liczba krwinek powraca do normy zwykle około 30. dnia.
Zaleca się codzienne monitorowanie liczy płytek krwi oraz WBC, a leczenie należy przerwać
gdy liczba płytek krwi ulegnie obniżeniu poniżej 100 000 na mm³ lub gdy WBC ulegnie
obniżeniu poniżej 3 500/mm³. Jeśli liczba komórek krwi jest mniejsza niż 2 000 na mm³, a
zwłaszcza gdy występuje granulocytopenia, zaleca się umieszczenie pacjenta w izolowanych
warunkach w szpitalu i zastosowanie odpowiedniego leczenia profilaktycznego przeciw
zakażeniom układowym.
Toksyczność żołądkowo-jelitowa
Należy przerwać stosowanie leku w przypadku wystąpienia pierwszych objawów owrzodzeń
jamy ustnej lub działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego, takich jak: zapalenie
jamy ustnej, biegunka, krwawienie z przewodu pokarmowego lub jakiegokolwiek innego
miejsca.
Kardiotoksyczność
Z leczeniem fluoropirymidyną wiązano występowanie działań kardiotoksycznych, w tym zawału
mięśnia sercowego, dławicy piersiowej, arytmii, zapalenia mięśnia sercowego, wstrząsu
kardiogennego, nagłego zgonu, kardiomiopatii stresowej (zespół takotsubo) oraz zmian w
wynikach badań EKG (w tym bardzo rzadkich przypadkach wydłużenia odstępu QT). Te
działania niepożądane występują częściej u pacjentów otrzymujących 5-FU w ciągłej infuzji
dożylnej niż w szybkim wstrzyknięciu (bolus). Dodatni wywiad w kierunku choroby
niedokrwiennej serca może być czynnikiem ryzyka wystąpienia niektórych działań
niepożądanych związanych z sercem. Należy zatem zachować ostrożność w leczeniu pacjentów,
u których w trakcie leczenia występuje ból w klatce piersiowej, lub pacjentów z chorobą serca w
wywiadzie. W trakcie leczenia 5-FU należy regularnie kontrolować czynność serca. W
przypadku wystąpienia ciężkiej kardiotoksyczności należy przerwać leczenie.
Encefalopatia
W okresie po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano przypadki encefalopatii (w tym encefalopatii
hiperamonemicznej, leukoencefalopatii, zespołu tylnej odwracalnej encefalopatii [PRES, ang.
posterior reversible encephalopathy syndrome], encefalopatii Wernickego) związanych z
leczeniem 5-fluorouracylem. Objawy przedmiotowe lub podmiotowe encefalopatii to zmiana
stanu psychicznego, splątanie, dezorientacja, śpiączka lub ataksja. Jeśli u pacjenta wystąpi
którykolwiek z tych objawów, należy natychmiast wstrzymać leczenie i oznaczyć stężenie
amoniaku i witaminy B1 w surowicy. W przypadku podwyższonego stężenia amoniaku w
surowicy lub niedobór witaminy B1, należy rozpocząć odpowiednie leczenie. Encefalopatia
hiperamonemiczna często występuje wraz z kwasicą mleczanową.
Należy zachować ostrożność podając fluorouracyl pacjentom z zaburzeniami czynności nerek i
(lub) wątroby. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i (lub) wątroby ryzyko
hiperamonemii i encefalopatii hiperamonemicznej może być zwiększone.
Zespół rozpadu guza
W okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu notowano przypadki zespołu rozpadu guza,
związanego z leczeniem fluorouracylem. Należy ściśle obserwować pacjentów z podwyższonym
ryzykiem wystąpienia zespołu rozpadu guza (np. pacjenci z zaburzeniami czynności nerek,
hiperkaliemią, dużym obciążeniem nowotworowym, szybko postępującą chorobą). Należy
rozważyć zastosowanie środków zapobiegawczych (np. nawodnienie, korekta wysokiego
stężenia kwasu moczowego).
Niedobór dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD)
Aktywność DPD jest czynnikiem ograniczającym rozkładanie 5-fluorouracylu (patrz punkt 5.2).
W związku z tym, pacjenci z niedoborem DPD są narażeni na zwiększone ryzyko toksyczności
zależnej od fluoropirymidyn, w tym na przykład zapalenia jamy ustnej, biegunki, zapalenia
błony śluzowej, neutropenii i neurotoksyczności.
Toksyczność związana z niedoborem DPD występuje zazwyczaj podczas pierwszego cyklu
leczenia lub po zwiększeniu dawki.
Całkowity niedobór DPD
Całkowity niedobór DPD występuje rzadko (od 0,01% do 0,5% u osób rasy białej). Pacjenci z
całkowitym niedoborem DPD są narażeni na duże ryzyko wystąpienia zagrażającej życiu lub
śmiertelnej toksyczności i nie wolno u nich stosować produktu leczniczego Fluorouracil medac
(patrz punkt 4.3).
Częściowy niedobór DPD
Ocenia się, iż częściowy niedobór DPD występuje u od 3% do 9% populacji rasy białej. Pacjenci
z częściowym niedoborem DPD są narażeni na zwiększone ryzyko wystąpienia ciężkiej i
potencjalnie zagrażającej życiu toksyczności. W celu ograniczenia tej toksyczności należy
rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej. Należy rozważyć uwzględnienie
niedoboru DPD jako parametru, który, wraz z innymi rutynowymi działaniami wskazuje na
konieczność zmniejszenia dawki. Zmniejszenie dawki początkowej może mieć wpływ na
skuteczność leczenia. Jeśli nie wystąpią objawy ciężkiej toksyczności, można zwiększać kolejne
dawki, uważnie monitorując stan pacjenta.
Badanie niedoboru DPD
Pomimo braku pewności co do optymalnych metod testowania, przed rozpoczęciem leczenia
produktem leczniczym Fluorouracil medac zaleca się przeprowadzenie badania fenotypu i (lub)
genotypu pacjenta. Należy wziąć pod uwagę dostępne wytyczne kliniczne.
Zaburzona czynność nerek może prowadzić do zwiększenia stężenia uracylu we krwi, co
zwiększa ryzyko błędu w rozpoznaniu niedoboru DPD u pacjentów z umiarkowanymi lub
ciężkimi zaburzeniami czynności nerek.
Charakterystyka genotypowa niedoboru DPD
Przed rozpoczęciem leczenia pacjentów z niedoborem DPD, za pomocą testu można
zidentyfikować rzadko występującą mutację genu DPYD.
Całkowity niedobór lub zmniejszenie aktywności enzymatycznej DPD mogą powodować cztery
warianty: DPYD c.1905+1G>A [określany także jako DPYD*2A], c.1679T>G [DPYD*13],
c.2846A>T oraz c.1236G>A/HapB3. Inne, rzadziej występujące warianty, mogą być także
związane z występowaniem zwiększonego ryzyka ciężkiej lub zagrażającej życiu toksyczności.
Wiadomo, że niektóre homozygotyczne lub złożone heterozygotyczne mutacje w locus genu
DPYD (np. połączenie czterech wariantów z co najmniej jednym allelem c.1905+1G>A lub
c.1679T>G) powodują całkowity lub niemal całkowity brak aktywności enzymatycznej DPD.
U niektórych pacjentów z heterozygotycznymi wariantami genu DPYD (w tym warianty
c.1905+1G>A, c.1679T>G, c.2846A>T oraz c.1236G>A/HapB3) podczas leczenia
fluoropirymidynami występuje zwiększone ryzyko ciężkiej toksyczności.
Częstość występowania heterozygotycznego genotypu c.1905+1G>A w genie DPYD u rasy
białej wynosi około 1%, 1,1% dla wariantów c.2846A>T, 2,6-6,3% dla c.1236G>A/HapB3 i od
0,07 do 0,1% dla c.1679T>G.
Dane dotyczące częstości występowania czterech wariantów DPYD w innych populacjach niż
rasa biała są ograniczone. Obecnie uważa się, że cztery warianty DPYD (c.1905+1G>A,
c.1679T>G, c.2846A>T oraz c.1236G>A/HapB3) są praktycznie nieobecne w populacji
afrykańskiej (amerykańskiej) lub azjatyckiej.
Charakterystyka fenotypowa niedoboru DPD
W celu określenia charakterystyki fenotypowej niedoboru DPD, przed rozpoczęciem leczenia
zaleca się oznaczenie stężenia endogennego substratu DPD, uracylu w osoczu krwi.
Zwiększone stężenie uracylu, stwierdzone przed rozpoczęciem leczenia, jest związane ze
zwiększonym ryzykiem wystąpienia toksyczności. Pomimo braku pewności co do progów
stężenia uracylu określających całkowity lub częściowy niedobór DPD, należy uznać, że stężenia
uracylu we krwi ≥ 16 ng/ml oraz < 150 ng/ml wskazują na częściowy niedobór DPD oraz
związane z nim zwiększenie ryzyka wystąpienia toksyczności fluoropirymidyn. Należy uznać, że
stężenia uracylu we krwi ≥ 150 ng/ml wskazują na całkowity niedobór DPD, związny z
ryzykiem wystąpienia zagrażającej życiu lub śmiertelnej toksyczności fluoropirymidyn. Należy
zachować ostrożność podczas interpretacji wyniku stężenia uracylu we krwi u pacjentów z
zaburzeniami czynności nerek (patrz „Badanie niedoboru DPD” powyżej).
Monitorowanie stężeń terapeutycznych 5–fluorouracylu
Monitorowanie stężeń terapeutycznych 5–fluorouracylu może poprawić wyniki kliniczne
u pacjentów otrzymujących 5–fluorouracyl w infuzjach ciągłych w skutek zmniejszenia
toksyczności i poprawy skuteczności. Wartość AUC powinna znajdować się w zakresie od 20 do
30 mg x h/l.
Brywudyna
Brywudyny nie wolno podawać jednocześnie z 5-fluorouracylem. Po wystąpieniu tej interakcji
lekowej zgłaszano przypadki śmiertelne. Konieczne jest zachowanie przynajmniej
4-tygodniowego odstępu między zakończeniem leczenia brywudyną a rozpoczęciem terapii
5-fluorouracylem. Leczenie brywudyną można rozpocząć po 24 godzinach od przyjęcia ostatniej
dawki 5-fluorouracylu (patrz punkty 4.3 i 4.5).
W razie przypadkowego podania brywudyny pacjentom leczonym 5-fluorouracylem należy
podjąć skuteczne działania zmniejszające toksyczność 5-fluorouracylu. Zaleca się
natychmiastowe przyjęcie pacjenta do szpitala. Należy rozpocząć wszelkie działania
zapobiegające wystąpieniu zakażeń ogólnoustrojowych i odwodnienia.
Fenytoina
Podczas leczenia fluorouracylem pacjenci przyjmujący fenytoinę powinni mieć regularnie
kontrolowane stężenia fenytoiny w osoczu (ze względu na możliwe większe stężenia fenytoiny
podczas jednoczesnego podawania fluorouracylu).
Zaburzenia czynności nerek lub wątroby
Należy zachować ostrożność podczas podawania fluorouracylu pacjentom z zaburzeniami
czynności nerek lub wątroby, a także z żółtaczką.
Wrażliwość na światło
Nie zaleca się długotrwałej ekspozycji na światło słoneczne ze względu na ryzyko wystąpienia
wrażliwości na światło.
Napromienianie miednicy
Należy postępować ostrożnie z pacjentami, u których zastosowano napromienianie miednicy
dużymi dawkami.
Szczepionki zawierające żywe drobnoustroje
Należy unikać szczepień szczepionkami zawierającymi żywe drobnoustroje u pacjentów
leczonych fluorouracylem ze względu na możliwość wystąpienia ciężkich zakażeń lub zakażeń,
które mogą prowadzić do zgonu. Należy unikać kontaktu z osobami, którym ostatnio podano
szczepionkę przeciw wirusowi polio.
Połączenie 5-fluorouracylu i kwasu folinowego
Profil toksyczności 5-fluorouracylu może być wzmocniony lub zmieniony przez kwas folinowy.
Najczęstszymi objawami toksyczności są: leukopenia, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej,
zapalenie jamy ustnej i (lub) biegunka, które mogą ograniczać dawkę. W przypadku
jednoczesnego stosowania 5-fluorouracylu i kwasu folinowego, dawka fluorouracylu musi być
bardziej zredukowana, jeśli wystąpią objawy toksyczności niż w przypadku monoterapii
fluorouracylem. Objawy toksyczności u pacjentów leczonych fluorouracylem w skojarzeniu z
kwasem folinowym są podobne jak u tych leczonych tylko 5-fluorouracylem.
Objawy toksyczności ze strony układu pokarmowego obserwuje się częściej, mogą one być
cięższe, a nawet zagrażające życiu (zwłaszcza zapalenie jamy ustnej i biegunka). W ciężkich
przypadkach należy przerwać podawanie 5-fluorouracylu i kwasu folinowego i włączyć dożylne
leczenie podtrzymujące. Pacjentów należy poinformować, aby natychmiast zgłosili się do
lekarza prowadzącego leczenie, jeśli wystąpi u nich zapalenie jamy ustnej (owrzodzenia łagodne
do umiarkowanych) i (lub) biegunka (wodniste stolce lub wypróżnienia) dwa razy na dobę.
Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku leczenia pacjentów w podeszłym wieku
lub osłabionych, gdyż pacjenci ci mogą być bardziej narażeni na wystąpienie ciężkiej
toksyczności.
Sód
Fiolka 10 ml
Produkt zawiera 82,37 mg sodu w każdej 10 ml fiolce, co odpowiada 4,12% zalecanej przez
WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych.
Fiolka 20 ml
Produkt zawiera 164,75 mg sodu w każdej 20 ml fiolce, co odpowiada 8,24% zalecanej przez
WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych.
Fiolka 100 ml
Produkt zawiera 823,75 mg sodu w każdej 100 ml fiolce, co odpowiada 41,19% zalecanej przez
WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych.
Produkt może być rozcieńczany w 0,9% roztworze NaCl. Zawartość sodu pochodzącego
z rozcieńczalnika powinna być brana pod uwagę w obliczeniu całkowitej zawartości sodu
w przygotowanym rozcieńczeniu produktu. W celu uzyskania dokładnej informacji dotyczącej
zawartości sodu w roztworze wykorzystanym do rozcieńczenia produktu, należy zapoznać się
z charakterystyką produktu leczniczego stosowanego rozcieńczalnika.
ChPL, pkt 4.5: Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Brywudyna
Opisano istotną klinicznie interakcję między brywudyną a fluoropirymidynami (np.
kapecytabiną, 5-fluorouracylem, tegafurem), wynikającą z hamowania dehydrogenazy
pirymidynowej przez brywudynę.
Interakcja ta prowadząca do zwiększonej toksyczności fluoropirymidyn może spowodować
zgon. Dlatego też brywudyny nie wolno stosować jednocześnie z 5-fluorouracylem
(patrz punkty 4.3 i 4.4). Należy zachować odstęp co najmniej 4 tygodni między zakończeniem
leczenia brywudyną a rozpoczęciem leczenia 5-fluorouracylem. Leczenie brywudyną można
rozpocząć po 24 godzinach od przyjęcia ostatniej dawki 5-fluorouracylu.
Istnieją różne produkty lecznicze mogące modulować biochemiczną skuteczność
przeciwnowotworową lub toksyczne działanie fluorouracylu. Do często stosowanych produktów
leczniczych, które mogą wpływać na dostępność substancji czynnej należą: metotreksat,
metronidazol, leukoworyna, interferon alfa, allopurinol i cymetydyna.
Cytotoksyczne produkty lecznicze
Fluorouracyl nasila działanie innych leków cytostatycznych oraz leczenia napromienianiem
(patrz punkt 4.2). W skojarzeniu z innymi substancjami mielosupresyjnymi dostosowanie dawki
nie jest konieczne.
Radioterapia
Jednoczesna lub uprzednio zastosowana radioterapia może wymagać zmniejszenia dawki.
Kwas folinowy
Zarówno skuteczność jak i toksyczność 5-fluorouracylu może być zwiększona w przypadku
stosowania 5-fluorouracylu w skojarzeniu z kwasem folinowym. Działania niepożądane mogą
być bardziej widoczne; może wystąpić ciężka biegunka. Obserwowano występowanie
zagrażających życiu biegunek w przypadku podawania fluorouracylu w dawce 600 mg/m²
powierzchni ciała (podanie dożylne (bolus) raz w tygodniu) w skojarzeniu z kwasem folinowym.
Fenytoina
U pacjentów jednocześnie przyjmujących fenytoinę i fluorouracyl zgłoszono zwiększenie
stężenia fenytoiny w osoczu, co prowadziło do objawów toksyczności fenytoiny.
Cymetydyna, metronidazol lub interferon
Cymetydyna, metronidazol i interferon mogą zwiększać stężenie 5-fluorouracylu w osoczu
i w konsekwencji nasilać jego toksyczność.
Tiazydowe leki moczopędne, cyklofosfamid i metotreksat
U pacjentów otrzymujących cyklofosfamid, metotreksat i 5-fluorouracyl jednoczesne podawanie
tiazydowych leków moczopędnych powodowało bardziej wyraźny spadek liczby granulocytów
w porównaniu z pacjentami, którzy nie otrzymywali tiazydów.
Warfaryna
U kilku pacjentów z ustabilizowanym leczeniem warfaryną po rozpoczęciu leczenia
fluorouracylem zgłoszono znaczne wydłużenie czasu protrombinowego i zwiększenie
Międzynarodowego Wskaźnika Znormalizowanego (ang. International Normalized Ratio, INR).
Lewamizol
U pacjentów otrzymujących 5-fluorouracyl w połączeniu z lewamizolem często obserwowano
wystąpienie objawów hepatotoksyczności (zwiększona aktywność fosfatazy alkalicznej,
aminotransferaz lub stężenia bilirubiny).
Klozapina
Należy unikać leczenia fluorouracylem w skojarzeniu z klozapiną, gdyż powoduje to zwiększone
ryzyko agranulocytozy.
Antracykliny
Kardiotoksyczność antracyklin może wzrosnąć.
Tamoksyfen
U pacjentów z rakiem piersi zastosowanie skojarzonej terapii cyklofosfamidu, metotreksatu,
5-fluorouracylu i tamoksyfenu zwiększało ryzyko wystąpienia zdarzeń zakrzepowo-zatorowych.
Winorelbina
Podczas jednoczesnego podawania winorelbiny i 5-fluorouracylu/kwasu folinowego może
wystąpić poważne, potencjalnie zagrażające życiu zapalenie błony śluzowej jamy ustnej.
Szczepionki zawierające żywe drobnoustroje
Należy unikać szczepień szczepionkami zawierającymi żywe drobnoustroje u pacjentów z
obniżoną odpornością.
Cisplatyna
Zgłoszono zwiększoną częstość występowania zawału mózgu u pacjentów z rakiem jamy ustnej
i gardła leczonych fluorouracylem i cisplatyną.
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Do najczęstszych objawów niepożądanych należą objawy żołądkowo-jelitowe, w tym biegunka,
nudności i zapalenie błony śluzowej. Leukopenia jest również bardzo częstym objawem
niepożądanymi dlatego należy zachowywać środki ostrożności omówione powyżej.
Działania niepożądane są podzielone na grupy na podstawie częstości występowania wg
MedDRA:
Bardzo często (≥ 1/10)
Często (≥ 1/100 do < 1/10)
Niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100)
Rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000)
Bardzo rzadko (< 1/10 000), nieznana (częstość nie może być określona na podstawie
dostępnych danych).
Zakażenia i zarażenia
pasożytnicze
Bardzo często: zakażenia
Niezbyt często: posocznica
Zaburzenia krwi i układu
chłonnego
Bardzo często: zahamowanie czynności szpiku kostnego
(początek: 7-10 dni, nadir: 9-14 dni, powrót do zdrowia:
21-28 dni), neutropenia, leukopenia, granulocytopenia,
trombocytopenia, agranulocytoza, anemia, pancytopenia
Często: gorączka neutropeniczna
Zaburzenia układu
immunologicznego
Bardzo często: immunosupresja
Rzadko: uogólnione reakcje alergiczne, reakcje
anafilaktyczne, wstrząs anafilaktyczny
Zaburzenia endokrynologiczne Rzadko: zwiększenie T4 (tyroksyna), zwiększenie T3
(trójjodotyronina)
Zaburzenia metabolizmu i
odżywiania
Bardzo często: hiperurykemia
Niezbyt często: odwodnienie
Nieznana: kwasica mleczanowa, zespół rozpadu guza,
hipertriglicerydemia, niedobór witaminy B1
Zaburzenia psychiczne Niezbyt często: euforia
Rzadko: splątanie
Bardzo rzadko: dezorientacja
Zaburzenia układu nerwowego Niezbyt często: oczopląs, bóle głowy, zawroty głowy,
objawy przypominające chorobę Parkinsona, objawy
piramidowe, senność, zapalenie nerwów wzrokowych
Rzadko: zaburzenia motoryki pozapiramidowej, zaburzenia
pracy móżdżku, zaburzenia korowe, neuropatia obwodowa
Bardzo rzadko: leukoencefalopatia, w tym ataksja, ostry
zespół móżdżkowy, dyzartria, splątanie, dezorientacja,
miastenia, afazja, drgawki lub śpiączka
Nieznana: encefalopatia hiperamonemiczna, zespół tylnej
odwracalnej encefalopatii (PRES), encefalopatia Wernickego
Zaburzenia oka Często: zapalenie spojówek
Niezbyt często: nadmierne łzawienie, niewyraźne widzenie,
zaburzenia ruchu gałek ocznych, podwójne widzenie,
zmniejszenie ostrości widzenia, światłowstręt, zapalenie
powiek, wywinięcie powiek, zwężenie dróg łzowych
Zaburzenia serca Bardzo często: nieprawidłowe EKG z objawami
niedokrwienia
Często: ból w klatce piersiowej podobny do dławicy
piersiowej, tachykardia
Niezbyt często: arytmia, zapalenie mięśnia sercowego,
niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca,
zawał mięśnia sercowego, kardiomiopatia rozstrzeniowa,
wstrząs pochodzenia sercowego
Bardzo rzadko: nagłe zatrzymanie krążenia, nagły zgon
sercowy
Nieznana: zapalenie osierdzia, kardiomiopatia stresowa
(zespół takotsubo)
Zaburzenia naczyniowe Niezbyt często: niedociśnienie
Rzadko: zapalenie naczyń, niedokrwienie mózgowe,
niedokrwienie jelit, niedokrwienie obwodowe, zespół
Raynauda, zakrzep z zatorami, zakrzepowe zapalenie żył
Zaburzenia układu
oddechowego, klatki
piersiowej i śródpiersia
Bardzo często: skurcze oskrzeli, krwawienie z nosa
Niezbyt często: duszność
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często: objawy niepożądane ze strony żołądka i jelit
są bardzo częste i mogą stanowić zagrożenie dla życia.
Zapalenie błony śluzowej (zapalenie jamy ustnej, zapalenie
przełyku, gardła i odbytnicy), jadłowstręt, wodnista
biegunka, nudności, wymioty
Niezbyt często: owrzodzenie układu pokarmowego,
krwawienia z układu pokarmowego
Nieznana: podśluzówkowe pęcherze gazu, zapalenie jelit,
zapalenie jelita grubego (w tym martwicze zapalenie jelita
grubego)
Zaburzenia wątroby i dróg
żółciowych
Niezbyt często: uszkodzenie komórek wątroby
Bardzo rzadko: martwica wątroby (zgłoszono przypadki
zgonu), twardniejące zapalenie dróg żółciowych, zapalenie
pęcherzyka żółciowego
Zaburzenia skóry i tkanki
podskórnej
Bardzo często: łysienie, erytrodyzestezję dłoniowo-
podeszwową (zespół ręka-stopa) obserwowano po
długotrwałych wlewach ciągłych z dużymi dawkami.
Zespół rozpoczyna się upośledzeniem czucia bodźców w
dłoniach i podeszwach, które przekształca się w ból i
tkliwość. Objawom towarzyszą symetryczne obrzęki i
rumień dłoni i stóp.
Niezbyt często: zapalenie skóry, zmiany skórne (np. suchość
skóry, obecność nadżerek i szczelin, rumień, swędząca
wysypka grudkowo-plamista), wysypka, pokrzywka,
wrażliwość skóry na światło, przebarwienie skóry, nierówne
przebarwienia lub odbarwienia w okolicy żył, zmiany w
płytkach paznokciowych (np. nietypowo powiększająca się
zmiana zabarwienia płytki paznokcia na niebieską,
przebarwienie, dystrofia paznokcia, ból i pogrubianie się
macierzy paznokcia, zanokcica) i oddzielanie się płytki
paznokciowej
Nieznana: skórna postać tocznia rumieniowatego
Zaburzenia nerek i dróg
moczowych
Bardzo rzadko: niewydolność nerek
Zaburzenia układu rozrodczego
i piersi
Niezbyt często: zaburzenia spermatogenezy i owulacji
Zaburzenia ogólne i stany w
miejscu podania
Bardzo często: gorączka, opóźnione gojenie się ran,
zmęczenie, złe samopoczucie, osłabienie
Nieznana: reakcja miejscowa spowodowana
wynaczynieniem (ból, obrzęk, rumień)
Opis wybranych działań niepożądanych
Kardiotoksyczne działania niepożądane zazwyczaj występują podczas lub w ciągu kilku godzin
po pierwszym cyklu leczenia. U pacjentów z uprzednią chorobą wieńcową serca lub
kardiomiopatią istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia kardiotoksyczności.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka
stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego
powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem
Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu
Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
Al. Jerozolimskie 181C, PL-02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49-21-301, faks: +48 22 49-21-309,
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dane rejestrowe
| Substancja | Postać | Numer pozwolenia | Numer w rejestrze | Dokumenty |
|---|---|---|---|---|
| 5-fluorouracilum 500 mg/10 ml | Roztwór do wstrzykiwań | 04778 | 100093211 | ChPL: 2024-11-21, Ulotka: 2024-11-21 |