Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed zastosowaniem leku Femoston
Wywiad medyczny i regularna kontrola
Stosowanie HTZ niesie ryzyko, które należy rozważyć przy podejmowaniu decyzji o rozpoczęciu lub
kontynuacji leczenia.
Doświadczenie w leczeniu kobiet z przedwczesną menopauzą (z powodu zaburzeń czynności jajników
lub po operacji jajników) jest ograniczone. W przypadku przedwczesnej menopauzy ryzyko
stosowania HTZ może być inne. Należy skonsultować się z lekarzem.
Przed rozpoczęciem (lub ponownym wprowadzeniem) HTZ lekarz powinien przeprowadzić z
pacjentką wywiad medyczny, w tym wywiad dotyczący jej rodziny. Lekarz może zdecydować o
przeprowadzeniu badań dodatkowych, w tym badania piersi i/lub badania ginekologicznego, jeśli uzna
to za konieczne.
Po rozpoczęciu przyjmowania leku Femoston należy zgłaszać się do lekarza na regularne kontrole
(przynajmniej raz w roku). W trakcie tych kontroli należy omówić wspólnie z lekarzem korzyści i
ryzyko związane z kontynuacją stosowania leku Femoston.
Należy przeprowadzać regularne badania przesiewowe piersi zgodnie z zaleceniami lekarza.
NIE NALEŻY przyjmować leku Femoston jeśli występuje lub wystąpił którykolwiek z poniższych
objawów bądź stanów chorobowych. W przypadku wątpliwości dotyczących niżej wymienionych
objawów i stanów chorobowych przed przyjęciem leku Femoston należy skontaktować się z
lekarzem.
Kiedy nie przyjmować leku Femoston
- jeśli rozpoznano, występował w przeszłości, lub lekarz podejrzewa występowanie raka piersi
- jeśli występuje lub lekarz podejrzewa występowanie guza, którego wzrost jest zależny od
estrogenów np. rak błony śluzowej macicy (rak endometrium)
- jeśli występuje lub lekarz podejrzewa występowanie guza, którego wzrost jest zależny od
progestagenów np. guz umiejscowiony w mózgu (oponiak)
- jeśli występuje krwawienie z dróg rodnych o nieznanej przyczynie
- jeśli występuje nieleczone nieprawidłowe pogrubienie błony śluzowej macicy (rozrost
endometrium)
- jeśli występują lub występowały zakrzepy krwi w żyłach (zakrzepica), np. nóg (zakrzepica żył
głębokich) lub płuc (zatorowość płucna)
- jeśli występuje zaburzenie krzepliwości krwi (takie jak niedobór białka C, białka S lub
antytrombiny)
- jeśli występuje lub ostatnio występowała choroba spowodowana zakrzepami krwi w tętnicach
np. zawał serca, udar mózgu lub choroba wieńcowa
- jeśli występuje lub występowała choroba wątroby, a wyniki badań wątrobowych nie powróciły
do normy
- jeśli występuje rzadka, dziedziczna choroba krwi o nazwie porfiria
- jeśli pacjentka ma uczulenie (nadwrażliwość) na estradiol, dydrogesteron lub którykolwiek z
pozostałych składników leku Femoston (wymienionych w punkcie 6).
Jeśli którykolwiek z powyższych stanów wystąpił po raz pierwszy w czasie stosowania leku
Femoston, należy natychmiast przerwać jego przyjmowanie i skonsultować się z lekarzem.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem leczenia należy poinformować lekarza, jeśli kiedykolwiek występował
którykolwiek z poniższych problemów, gdyż może nastąpić ich nawrót lub pogorszenie podczas
stosowania leku Femoston. Jeżeli kiedykolwiek wystąpił którykolwiek z poniżej wymienionych
problemów, należy częściej odbywać kontrole lekarskie:
- mięśniaki macicy
- występowanie błony śluzowej macicy na zewnątrz macicy (endometrioza) lub występowanie w
przeszłości nieprawidłowego pogrubienia błony śluzowej macicy (rozrost endometrium)
- występowanie czynników ryzyka powstawania zakrzepów krwi (patrz „Zakrzepy krwi w żyłach
(zakrzepica)”)
- zwiększone ryzyko wystąpienia raka zależnego od estrogenów (występowanie raka piersi w
bliskiej rodzinie u matki, siostry, babci)
- wysokie ciśnienie krwi
- choroby wątroby, takie jak łagodne guzy wątroby
- cukrzyca
- kamienie żółciowe
- migrena lub ciężkie bóle głowy
- choroba układu immunologicznego, która obejmuje wiele narządów (toczeń rumieniowaty
układowy)
- padaczka
- astma
- choroba uszkadzająca błonę bębenkową ucha i upośledzająca słuch (otoskleroza)
- bardzo duże stężenie tłuszczów we krwi (trójglicerydy)
- zatrzymanie płynów w organizmie z powodu zaburzeń serca lub nerek.
Należy przerwać przyjmowanie leku Femoston i skontaktować się natychmiast z lekarzem jeśli
pacjentka zauważy którykolwiek z poniższych objawów w czasie stosowania HTZ:
- którykolwiek ze stanów wymienionych w punkcie „Kiedy nie przyjmować leku Femoston”
- zażółcenie skóry lub białkówek oczu (żółtaczka) - mogą to być objawy choroby wątroby
- znaczne zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi (objawami mogą być: bóle głowy, zmęczenie,
zawroty głowy)
- migrenowe bóle głowy, które wystąpiły po raz pierwszy
- ciąża
- wystąpienie objawów zakrzepów krwi, takich jak:
bolesny obrzęki zaczerwienienie nóg
nagły ból w klatce piersiowej
trudności w oddychaniu
Więcej informacji patrz „Zakrzepy krwi w żyłach (zakrzepica)”.
Uwaga: Lek Femoston nie ma działania antykoncepcyjnego. Jeśli upłynęło mniej niż 12 miesięcy od
ostatniej miesiączki i pacjentka jest w wieku poniżej 50 lat może być konieczne stosowanie
dodatkowej antykoncepcji w celu zapobiegania ciąży. Należy zasięgnąć porady lekarza.
HTZ a rak
Nadmierne pogrubienie błony śluzowej macicy (rozrost endometrium) i rak błony śluzowej
macicy (rak endometrium)
Stosowanie HTZ z użyciem samych estrogenów zwiększa ryzyko nieprawidłowego pogrubienia błony
śluzowej macicy (przerost endometrium) i raka błony śluzowej macicy (rak endometrium).
Progestagen zawarty w składzie leku Femoston chroni przed tym dodatkowym ryzykiem.
Niespodziewane krwawienia
W czasie stosowania leku Femoston raz w miesiącu wystąpi krwawienie (tzw. krwawienie z
odstawienia). Jednak, jeśli oprócz comiesięcznych krwawień wystąpią niespodziewane krwawienia lub
pojawią się krople krwi (plamienia), które:
• utrzymują się dłużej niż przez pierwsze 6 miesięcy stosowania
• rozpoczęły się po upływie 6 miesięcy od rozpoczęcia przyjmowania leku Femoston
• utrzymują się po zaprzestaniu przyjmowania leku Femoston należy jak najszybciej
skon taktować się z lekarzem.
Rak piersi
Dane potwierdzają, że przyjmowanie hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) w postaci skojarzenia
estrogenu i progestagenu, lub samego estrogenu zwiększa ryzyko wystąpienia raka piersi. Dodatkowe
ryzyko zależy od tego, jak długo pacjentka stosuje HTZ. To dodatkowe ryzyko ujawnia się po 3 latach
stosowania HTZ. Po zakończeniu HTZ dodatkowe ryzyko będzie się z czasem zmniejszać, ale ryzyko
może się utrzymywać przez 10 lat lub dłużej, jeśli HTZ trwała ponad 5 lat.
Porównanie
W przypadku kobiet w wieku od 50 do 54 lat, które nie stosują HTZ, rak piersi zostanie rozpoznany u
średnio 13 do 17 na 1000 kobiet w okresie 5 lat.
W przypadku kobiet w wieku 50 lat, które rozpoczną pięcioletnią estrogenową HTZ, liczba
zachorowań w yniesie 16–17 na 1000 pacjentek (tj. dodatkowe 0 do 3 przypadków).
W przypadku kobiet w wieku od 50 lat, które rozpoczną pięcioletnią estrogenowo-progestagenową
HTZ, liczba zachorowań wyniesie 21 na 1000 pacjentek (tj. dodatkowe 4 do 8 przypadków).
W przypadku kobiet w wieku od 50 do 59 lat, które nie stosują HTZ, rak piersi zostanie rozpoznany u
średnio 27 na 1000 kobiet w okresie 10 lat.
W przypadku kobiet w wieku 50 lat, które rozpoczną 10-letnią estrogenową HTZ, liczba zachorowań
wyniesie 34 na 1000 pacjentek (tj. dodatkowe 7 przypadków).
W przypadku kobiet w wieku 50 lat, które rozpoczną 10-letnią estrogenowo-progestagenową HTZ,
liczba zachorowań wyniesie 48 na 1000 pacjentek (tj. dodatkowe 21 przypadków).
- Należy regularnie badać piersi. Należy skontaktować się z lekarzem, jeśli zauważone
zostaną zmiany, takie jak:
• zapadanie się skóry piersi
• zmiany w okolicy brodawek
• jakiekolwiek widoczne lub wyczuwalne grudki
Nowotwór jajnika
Nowotwór jajnika występuje rzadko – znacznie rzadziej niż nowotwór piersi. Stosowanie HTZ
obejmującej tylko estrogeny lub skojarzenie estrogenów i progestagenów wiąże się z nieznacznie
zwiększonym ryzykiem nowotworu jajnika.
Ryzyko nowotworu jajnika zależy od wieku. Na przykład u kobiet w wieku od 50 do 54 lat, które nie
stosują HTZ, nowotwór jajnika zostanie rozpoznany w okresie 5 lat u około 2 na 2000 kobiet.
U kobiet, które przyjmowały HTZ przez 5 lat, wystąpi u około 3 kobiet na 2000 stosujących (tj. około
1 dodatkowy przypadek).
Wpływ HTZ na serce i układ krążenia
Zakrzepy krwi w żyłach (zakrzepica)
Ryzyko wystąpienia zakrzepów krwi w żyłach jest 1,3-3-krotnie większe u kobiet stosujących HTZ
niż u niestosujących, zwłaszcza w czasie pierwszego roku stosowania.
Powstanie zakrzepów może mieć poważne konsekwencje. Jeśli przemieszczą się do płuc mogą
spowodować bóle w klatce piersiowej, utratę oddechu, omdlenia lub nawet śmierć.
Ryzyko wystąpienia zakrzepów krwi w żyłach zwiększa się wraz z wiekiem oraz jeśli dotyczy
pacjentki którykolwiek z wymienionych poniżej przypadków. Należy poinformować lekarza, jeśli u
pacjentki występuje którakolwiek z poniższych sytuacji:
• niemożność chodzenia przez dłuższy okres czasu z powodu poważnej operacji, urazu lub
choroby (patrz także punkt 3 „Planowana operacja”)
• pacjentka ma znaczną nadwagę (BMI>30 kg/m2)
• występują jakiekolwiek problemy związane z krzepnięciem krwi, które wymagają
długotrwałego leczenia lekami przeciwzakrzepowymi
• u któregokolwiek z bliskich krewnych pacjentki wystąpiły kiedykolwiek zakrzepy krwi w
żyłach nóg, płuc lub innych narządów
• u pacjentki stwierdzono toczeń rumieniowaty układowy
• u pacjentki stwierdzono raka.
Objawy wystąpienia zakrzepów krwi, patrz „Należy przerwać przyjmowanie leku Femoston i
skontaktować się natychmiast z lekarzem”.
Dane porównawcze
U kobiet w wieku 50-60 lat, które nie stosują HTZ, w ciągu 5 lat średnio u 4 do 7 na 1000
spodziewane jest wystąpienie zakrzepów krwi w żyłach.
U kobiet w wieku 50-60 lat, które przez ponad 5 lat stosują HTZ złożoną z estrogenu z progestagenem
wystąpi 9 do 12 przypadków na 1000 kobiet (tj. dodatkowo 5 przypadków).
Choroba serca (zawał serca)
Brak dowodów, że HTZ zapobiega zawałowi serca.
U kobiet w wieku powyżej 60 lat stosujących złożoną estrogenowo-progestagenową HTZ występuje
nieznacznie większa skłonność do rozwoju choroby serca niż u kobiet niestosujących HTZ.
Udar mózgu
Ryzyko udaru mózgu jest około 1,5-krotnie większe u kobiet stosujących HTZ niż u niestosujących.
Liczba dodatkowych przypadków wystąpienia udaru mózgu z powodu stosowania HTZ zwiększa się
wraz z wiekiem.
Porównanie
U kobiet w wieku od 50 do 60 lat, które nie stosują HTZ, w ciągu 5 lat spodziewane jest wystąpienie
udaru mózgu średnio u 8 na 1000 kobiet. U kobiet w wieku od 50 do 60 lat, które stosują HTZ przez
ponad 5 lat wystąpi 11 przypadków na 1000 kobiet (tj. 3 dodatkowe przypadki).
Inne stany
HTZ nie zapobiega utracie pamięci. Istnieją dowody zwiększenia ryzyka utraty pamięci u kobiet, które
rozpoczynają HTZ w wieku powyżej 65 lat. Należy zasięgnąć porady lekarza.
Dzieci
Lek Femoston jest wskazany tylko dla kobiet z objawami niedoboru żeńskich hormonów płciowych
(estrogenów), u których od ostatniej miesiączki upłynęło co najmniej 6 miesięcy.
Lek Femoston a inne leki
Niektóre leki mogą wpływać na działanie leku Femoston. Może to powodować nieregularne
krwawienia. Dotyczy to następujących leków:
Następujące leki mogą hamować działanie leku Femoston co może powodować krwawienia lub
plamienia:
- leki na padaczkę (takie jak: fenobarbital, karbamazepina, fenytoina)
- leki na gruźlicę (takie jak: ryfampicyna, ryfabutyna)
- leki stosowane w zakażeniu HIV (AIDS) (takie jak: newirapina, efawirenz, rytonawir i
nelfinawir)
- leki ziołowe zawierające dziurawiec (Hypericum perforatum).
W trakcie stosowania leku Femoston może wystąpić niebezpiecznie wysokie stężenie we krwi
następujących leków:
- takrolimus, cyklosporyna - stosowane np. po przeszczepie organów
- fentanyl - lek przeciwbólowy
- teofilina - stosowana w astmie i innych problemach z oddychaniem.
Z tego powodu może być konieczne przez pewien czas staranne monitorowanie poziomu leku i może
być konieczne zmniejszenie dawki danego leku.
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich innych lekach przyjmowanych obecnie
lub ostatnio, w tym lekach dostępnych bez recepty, lekach ziołowych lub innych naturalnych
produktach leczniczych (np. suplementach diety).
Badania krwi
Przed planowanym badaniem krwi należy poinformować lekarza lub pracowników laboratorium o
przyjmowaniu leku Femoston, ponieważ lek ten może wpływać na wyniki niektórych badań
laboratoryjnych.
Lek Femoston z jedzeniem i piciem
Lek Femoston może być przyjmowany z jedzeniem lub bez jedzenia.
Ciąża i karmienie piersią
Lek Femoston jest wskazany tylko dla kobiet z objawami niedoboru żeńskich hormonów płciowych
(estrogenów), u których od ostatniej miesiączki upłynęło co najmniej 6 miesięcy.
• W przypadku stwierdzenia ciąży należy przerwać stosowanie leku Femoston i skontaktować
się z lekarzem.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Nie prowadzono badań dotyczących wpływu leku Femoston na prowadzenie pojazdów i obsługiwanie
maszyn. Taki wpływ jest mało prawdopodobny.
Lek Femoston zawiera laktozę jednowodną
Jeżeli stwierdzono wcześniej u pacjentki nietolerancję niektórych cukrów, pacjentka powinna
skontaktować się z lekarzem przed przyjęciem leku.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Odnotowano częstsze występowanie następujących chorób u kobiet stosujących HTZ w porównaniu z
grupą kobiet niestosujących HTZ:
• rak piersi
• nieprawidłowy rozrost lub rak błony śluzowej macicy (rozrost lub rak endometrium)
• rak jajnika
• zakrzepy krwi w żyłach nóg lub płuc (żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, zatorowość
płucna)
• choroby serca
• udar mózgu
• prawdopodobna utrata pamięci, jeśli HTZ jest rozpoczynana w wieku powyżej 65 lat.
Więcej informacji o ww. działaniach niepożądanych patrz punkt 2.
W czasie stosowania leku Femoston mogą wystąpić następujące działania niepożądane:
Bardzo często (mogą wystąpić u więcej niż 1 pacjentki na 10):
- bóle głowy
- bóle brzucha
- bóle pleców
- tkliwość lub bolesność piersi.
Często (mogą wystąpić u do 1 na 10 pacjentek):
- drożdżyca pochwy (infekcja pochwy grzybami nazywanymi Candida albicans)
- depresja, nerwowość
- migrena. Jeśli po raz pierwszy wystąpią migrenowe bóle głowy, należy przerwać przyjmowanie
leku Femoston i natychmiast skontaktować się z lekarzem
- zawroty głowy
- nudności (mdłości), wymioty, wiatry (wzdęcia)
- skórne reakcje alergiczne (takie jak wysypka, ciężki świąd, pokrzywka)
- zaburzenia krwawienia, takie jak nieregularne krwawienia lub plamienia, bolesne miesiączki,
nadmierne lub skąpe krwawienia
- bóle w obrębie miednicy
- upławy
- poczucie osłabienia, zmęczenia i ogólne złe samopoczucie
- obrzęk kostek, stóp lub palców (obrzęk obwodowy)
- zwiększenie masy ciała.
Niezbyt często (mogą wystąpić u do 1 na 100 pacjentek):
- zmiany rozrostowe w miednicy (mięśniaki) mogą się zwiększać
- reakcje nadwrażliwości, takie jak duszności (astma alergiczna) lub inne reakcje dotyczące całego
ciała, takie jak nudności, wymioty, biegunka lub niedociśnienie
- zmiana libido
- zakrzepy krwi powodujące zatory w naczyniach nóg lub płuc (żylna choroba zakrzepowo-
zatorowa lub zatorowość płucna)
- zaburzenia czynności wątroby, niekiedy z żółtaczką, poczuciem osłabienia lub ogólnym złym
samopoczuciem oraz bólami brzucha. W przypadku wystąpienia zażółcenia skóry lub białkówek
oczu należy przerwać przyjmowanie leku Femoston i natychmiast skontaktować się z lekarzem
- choroby pęcherzyka żółciowego
- obrzmienie (obrzęk) piersi
- zespół napięcia przedmiesiączkowego
- zmniejszenie masy ciała.
Rzadko (mogą wystąpić u do 1 na 1000 pacjentek):
- zawał serca
- obrzęk tkanek w okolicach twarzy i szyi utrudniający oddychanie (obrzęk naczynioruchowy)
- purpurowe wykwity i plamy na skórze (plamica naczyniowa).
Inne działania niepożądane zgłaszane w trakcie stosowania HTZ, w tym leku Femoston, o nieznanej
częstości występowania:
- łagodne lub złośliwe guzy, które mogą być zależne od stężenia estrogenów, takie jak rak błony
śluzowej macicy (rak endometrium), rak jajnika (więcej informacji patrz punkt 2)
- zwiększenie wielkości guzów, które mogą być zależne od stężenia progestagenów (takich jak
oponiak)
- choroba, w czasie której dochodzi do rozpadu krwinek czerwonych (niedokrwistość hemolityczna)
- choroba układu odpornościowego (immunologiczna), która może atakować wiele organów (toczeń
rumieniowaty układowy)
- nasilenie napadów padaczkowych (epilepsji)
- niezależne od woli skurcze mięśni (pląsawica)
- zakrzepy krwi w naczyniach tętniczych (zakrzepica tętnic)
- zapalenie trzustki, u kobiet z wcześniej występującym zwiększonym stężeniem pewnych
tłuszczów we krwi (hipertriglicerydemia)
- różne zaburzenia skóry: przebarwienia skóry, zwłaszcza twarzy i szyi znane jako „plamy ciążowe”
(ostuda), bolesne czerwonawe guzki skórne (rumień guzowaty), wysypka w kształcie
zaczerwienionych pierścieni lub pęcherzy (rumień wielopostaciowy)
- kurcze kończyn dolnych
- nietrzymanie moczu
- bolesne/guzowate piersi, (zmiany włóknisto-torbielowate piersi)
- nadżerki szyjki macicy
- nasilenie objawów rzadkiej choroby dotyczącej barwnika krwi (porfiria)
- duże stężenie niektórych tłuszczów we krwi (hipertriglicerydemia)
- zmiany w rogówce oka (maceracja rogówki), niemożność używania szkieł kontaktowych
(nietolerancja soczewek kontaktowych)
- zwiększenie całkowitego stężenia hormonów tarczycy.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można zgłaszać
bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych
Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301; Faks: + 48 22 49 21 309, strona
internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.