Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed zastosowaniem leku Combigan
Kiedy nie stosować leku Combigan
• jeśli pacjent ma uczulenie (nadwrażliwość) na winian brymonidiny, tymolol, beta-adrenolityki
lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6).
Oznakami reakcji alergicznej mogą być obrzęk twarzy, warg i gardła, świszczący oddech, uczucie
osłabienia, zadyszka, swędzenie lub zaczerwienienie wokół oka
• jeśli pacjent ma lub miał w przeszłości zaburzenia oddechowe, takie jak astma albo ciężkie
przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli (ciężka choroba płuc przebiegająca z objawami
takimi, jak: świszczący oddech, trudności w oddychaniu i/lub długo utrzymujący się kaszel)
• jeśli u pacjenta występują zaburzenia ze strony serca, takie jak niskie tętno, niewydolność serca,
zaburzenia rytmu serca (niewyrównane zastosowaniem sztucznego stymulatora serca)
• jeśli pacjent przyjmuje inhibitory oksydazy monoaminowej (tzw. inhibitory MAO) albo
niektóre inne leki przeciwdepresyjne
Pacjent, do którego może się odnosić którykolwiek z powyższych punktów nie powinien stosować
leku Combigan, zanim nie skonsultuje się ponownie z lekarzem.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem stosowania leku Combigan należy omówić to z lekarzem:
• jeśli u pacjenta występuje aktualnie lub występował w przeszłości którykolwiek
z wymienionych niżej stanów:
- choroba niedokrwienna serca (jej objawy mogą obejmować: ból lub uczucie duszności
w klatce piersiowej, dławienie się), niewydolność serca, niskie ciśnienie krwi
- zaburzenia rytmu serca, w tym zwolnienie akcji serca
- zaburzenia oddechowe, astma, ciężka przewlekła obturacyjna choroba płuc
- choroby przebiegające z zaburzeniami krążenia obwodowego (takie, jak choroba Raynauda
lub zaspół Raynauda)
- cukrzyca, ponieważ tymolol może maskować objawy przedmiotowe i podmiotowe
obniżonego poziomu glukozy we krwi
- nadczynność tarczycy, ponieważ tymolol może maskować jej objawy przedmiotowe
i podmiotowe
- choroby nerek lub wątroby
- guz nadnerczy
- zabiegi chirurgiczne dotyczące oka w celu zmniejszenia ciśnienia w gałce ocznej
• jeśli u pacjenta występuje aktualnie lub występowała w przeszłości alergia (np. katar sienny,
wyprysk) albo ciężka reakcja alergiczna; należy pamiętać, że w takim przypadku może być
konieczne zwiększenie dawki adrenaliny w leczeniu ewentualnej ciężkiej reakcji alergicznej
• przed operacją należy poinformować lekarza o przyjmowaniu leku Combigan, ponieważ
tymolol może zmieniać działanie pewnych leków w przebiegu znieczulenia ogólnego.
Dzieci i młodzież
Leku Combigan nie należy podawać dzieciom w wieku poniżej 2 lat, a także nie zaleca się stosowania
tego leku u dzieci w wieku od 2 do 17 lat.
Lek Combigan a inne leki
Combigan może wpływać na działanie innych przyjmowanych jednocześnie leków, w tym innych
kropli stosowanych w leczeniu jaskry.
Należy powiedzieć lekarzowi o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta obecnie lub
ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje stosować, włącznie z lekami stosowanymi w różnych
schorzeniach, również tych niezwiązanych ze stanem oka oraz o lekach które wydawane są bez
recepty. Istnieje wiele leków, które mogą wchodzić w interakcje z lekiem Combigan, dlatego jest
szczególnie ważne poinformowanie lekarza, jeżeli pacjent przyjmuje:
• leki przeciwbólowe
• leki nasenne lub uspokajające
• leki na nadciśnienie krwi
• leki nasercowe (np. na zaburzenia rytmu serca) takie jak leki beta adrenolityczne, digoksyna,
chinidyna (używana w leczeniu zaburzeń serca oraz niektórych rodzajów malarii)
• leki stosowane w cukrzycy lub chorobach przebiegających z podwyższonym poziomem cukru
we krwi
• leki przeciwdepresyjne, jak fluoksetyna lub paroksetyna
• inne krople do oczu stosowane do obniżenia podwyższonego ciśnienia krwi w obrębie oka
(jaskra)
• leki stosowane w leczeniu ciężkich reakcji alergicznych
• leki wpływające na poziom niektórych hormonów w organizmie, takie jak adrenalina, dopamina
• leki oddziałujące na mięśnie w naczyniach krwionośnych
• leki na zgagę lub wrzody żołądka
• należy poinformować lekarza, jeśli dawka jakiegokolwiek ostatnio przyjmowanego leku uległa
zmianie lub jeśli pacjent regularnie spożywa alkohol
• jeśli jest planowane znieczulenie, należy poinformować lekarza lub dentystę o przyjmowaniu
leku Combigan
Ciąża i karmienie piersią
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza, że może być w ciąży lub gdy planuje mieć
dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku. Leku
Combigan nie należy stosować u kobiet w okresie ciąży, z wyjątkiem przypadków, gdy lekarz uzna to
za konieczne.
Leku Combigan nie należy stosować w okresie karmienia piersią. Tymolol może przenikać do mleka
ludzkiego. W okresie karmienia piersią, przed zastosowaniem każdego leku należy poradzić się
lekarza.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Combigan może powodować senność, uczucie zmęczenia lub zamazane widzenie. Nie należy
prowadzić pojazdów mechanicznych ani obsługiwać maszyn, dopóki powyższe objawy nie ustąpią.
W razie dalszych problemów, należy zwrócić się do lekarza.
Combigan zawiera benzalkoniowy chlorek
Ten lek zawiera 0,25 mg benzalkoniowego chlorku w każdym 5 ml roztworu, co odpowiada
0,05 mg/ml.
• Benzalkoniowy chlorek może być wchłaniany przez miękkie soczewki kontaktowe i może
zmieniać ich kolor. Przed użyciem tego leku należy usunąć soczewki kontaktowe i odczekać
15 minut przed ponownym założeniem.
• Benzalkoniowy chlorek może również powodować podrażnienie oczu, zwłaszcza u osób
z zespołem suchego oka lub zaburzeniami dotyczącymi rogówki (przezroczystej warstwy
z przodu oka) Jeżeli po zastosowaniu tego leku pojawi się uczucie dyskomfortu w oku, kłucie
lub ból, należy skontaktować się z lekarzem.
Combigan zawiera fosforany
Ten lek zawiera 52,9 mg fosforanów w każdym 5 ml roztworu, co odpowiada 10,58 mg/ml.
Jeśli doszło do poważnego uszkodzenia przezroczystej warstwy z przodu oka (rogówki), fosforany
mogą w bardzo rzadkich przypadkach podczas leczenia powodować matowe plamki na rogówce
z powodu gromadzenia się wapnia.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
W przypadku wystąpienia jakiegokolwiek z niżej wymienionych działań niepożądanych, należy
natychmiast skontaktować się z lekarzem:
• Niewydolność serca (np. ból w klatce piersiowej) lub nieregularna częstość akcji serca
• Przyśpieszenie lub spowolnienie częstości akcji serca lub obniżone ciśnienie krwi
Prawdopodobieństwo wystąpienia działania niepożądanego jest opisane następującymi kategoriami:
Podczas leczenia lekiem Combigan mogą wystąpić następujące działania niepożądane:
Działania niepożądane dotyczące oka:
Bardzo często (mogą dotyczyć więcej niż 1 na 10 pacjentów)
• zaczerwienienie oka lub uczucie pieczenia w oku
Często (mogą dotyczyć do 1 na 10 pacjentów)
• kłucie lub ból w oku
• reakcje alergiczne ze strony oka lub skóry wokół oka
• małe pęknięcia na powierzchni oka (ze współistniejącym zapaleniem lub bez)
• obrzęk, zaczerwienienie lub zapalenie powiek
• podrażnienie lub uczucie obecności ciała obcego w oku
• świąd oka i powiek
• grudki lub białe plamy na przezroczystej warstwie pokrywającej powierzchnię oka
• zaburzenie widzenia
• łzawienie
• suchość oka
• lepka wydzielina w oku
Niezbyt często (mogą dotyczyć do 1 na 100 pacjentów)
• niewyraźne widzenie
• opuchnięcie lub zapalenie przezroczystej warstwy pokrywającej powierzchnię oka
• uczucie zmęczenia oczu
• nadwrażliwość na światło
• ból powiek
• zblednięcie spojówek
• opuchnięcie lub zmiany zapalne przezroczystej warstwy pokrywającej powierzchnię oka
• mroczki przed oczami
Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
• zamazane widzenie
Działania niepożądane dotyczące całego ciała
Często (mogą dotyczyć do 1 na 10 pacjentów):
• podwyższone ciśnienie krwi
• depresja
• senność
• ból głowy
• suchość w ustach
• ogólne osłabienie
Niezbyt często (mogą dotyczyć do 1 na 100 pacjentów)
• niewydolność serca
• nieregularna częstość akcji serca
• zawroty głowy
• omdlenie
• suchość nosa
• zaburzenia smaku
• nudności
• biegunka
Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
• przyspieszone lub zmniejszone tętno
• niskie ciśnienie krwi
• zaczerwienienie twarzy
Niektóre z tych działań niepożądanych mogą być spowodowane reakcją alergiczną na którykolwiek ze
składników leku. Dodatkowe działania niepożądane obserwowano w przypadku brymonidyny lub
tymololu dlatego mogą one wystąpić także podczas stosowania leku Combigan.
Poniżej wymienione działania niepożądane występowały przy stosowaniu brymonidyny:
˗ zapalenie oka, zwężenie źrenic, zaburzenia snu, objawy przypominające przeziębienie,
zadyszka, objawy ze strony żołądka i niestrawność, ogólne reakcje alergiczne, reakcje skórne
w tym: zaczerwienienie, obrzęk twarzy, swędzenie, wysypka, objawy rozszerzenia naczyń
krwionośnych.
Podobnie jak w przypadku innych leków podawanych do oczu, lek Combigan (brymonidyna +
tymolol) jest wchłaniany układowo. Wchłanianie tymololu, czyli składnika leku Combigan, który jest
beta-adrenolitykiem, może spowodować podobne działania niepożądane jak te obserwowane
w przypadku dożylnych i (lub) doustnych beta-adrenolityków. Przypadki występowania działań
niepożądanych po zastosowaniu miejscowym do oka, są rzadsze niż w przypadku podania doustnego
lub we wstrzyknięciach. Poniżej wymienione działania niepożądane obejmują reakcje obserwowane
po zastosowaniu leków beta-adrenolitycznych podawanych miejscowo do oka:
˗ Uogólnione reakcje alergiczne, w tym obrzęk (występujący w okolicach twarzy i na
kończynach, który może zmniejszać drożność dróg oddechowych prowadząc do zaburzeń
połykania lub oddychania), pokrzywka (lub swędząca wysypka), wyspka miejscowa lub
uogólniona, świąd, ciężkie, zagrażające życiu reakcje alergiczne o nagłym przebiegu.
˗ Niski poziom glukozy we krwi.
˗ Zaburzenia snu (bezsenność), koszmary senne, zaniki pamięci, halucynacje.
˗ Udar mózgu, zmniejszenie dopływu krwi do mózgu, nasilenie objawów podmiotowych
i przedmiotowych miastenii (choroba z osłabieniem siły mięśniowej), zaburzenia czucia
(uczucie kłucia lub mrowienia).
- Zapalenie rogówki, odwarstwienie błony leżącej pod siatkówką, zawierającej naczynia
krwionośne po zabiegach filtracyjnych, co może prowadzić do zaburzeń widzenia, zmniejszenie
wrażliwości rogówki, tworzenie się kieszonek wypełnionych płynem w tylnej części oka,
powodujących niewyraźne widzenie, erozja rogówki (uszkodzenie przedniej warstwy gałki
ocznej), opadanie górnej powieki (oko pozostaje półprzymknięte), podwójne widzenie.
Przewlekłe zapalenie spojówek (obrzęk lub stan zapalny przezroczystej warstwy pokrywającej
powierzchnię oka) z bliznowaceniem spojówki (przezroczystej, zewnętrznej warstwy oka);
pogorszenie widzenia.
˗ Ból w klatce piersiowej, obrzęk (nagromadzenie płynu), zmiany rytmu lub prędkości bicia
serca, zaburzenia rytmu serca, zawał serca, niewydolność mięśnia sercowego.
˗ Objaw Raynauda, zimne dłonie i stopy.
˗ Zwężenie światła dróg oddechowych w obrębie płuc (szczególnie u pacjentów z wcześniej
istniejącą chorobą płuc), trudności w oddychaniu, kaszel.
˗ Objawy niestrawności, ból brzucha, wymioty.
˗ Wypadanie włosów, wysypka skórna o biało-srebrnym zabarwieniu (wysypka przypominająca
łuszczycę) lub nasilenie łuszczycy, wysypka.
˗ Bóle mięśni nie wywołane ćwiczeniami.
˗ Zaburzenia sprawności seksualnej, obniżenie libido.
˗ Osłabienie/nużliwość mięśni.
Inne działania niepożądane zgłoszone w związku ze stosowaniem kropli do oczu zawierających
fosforany:
Bardzo rzadko u niektórych pacjentów z poważnym uszkodzeniem rogówki zgłaszano przypadki
zwapnienia rogówki w trakcie stosowania kropli do oczu zawierających fosforany.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie, lub pielęgniarce. Działania
niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań
Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych
i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
PL-02 222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.
ChPL, pkt 4.8: Działania niepożądane i punkt 4.9 Przedawkowanie).
Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności produktu leczniczego Combigan u dzieci
i młodzieży (w wieku od 2 do 17 lat). Dlatego nie zaleca się stosowania tego leku u dzieci i młodzieży
(patrz także punkt 4.4, punkt 4.8 i punkt 4.9).
Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby
Nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania leku Combigan u pacjentów z zaburzeniami
czynności wątroby lub nerek. Dlatego należy zachować ostrożność przy leczeniu tych pacjentów.
Sposób podawania
Podobnie jak w przypadku innych kropli do oczu, w celu zmniejszenia ewentualnego wchłaniania
układowego zaleca się ucisnąć woreczek łzowy w okolicy przyśrodkowego kąta szpary powiekowej
(ucisk punktowy) lub zamknąć powieki na dwie minuty. Należy to zrobić bezpośrednio po wkropleniu
każdej kropli. Takie działanie pozwala zmniejszyć ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań
niepożądanych i zwiększyć miejscową aktywność leku.
Aby zapobiec zakażeniu oka lub zanieczyszczeniu kropli do oczu, nie wolno dopuścić do kontaktu
końcówki zakraplacza z jakąkolwiek powierzchnią.
Jeśli stosowany jest więcej niż jeden miejscowy produkt okulistyczny, poszczególne produkty należy
zakraplać w odstępach co najmniej 5 minut.
4.3 Przeciwwskazania
– Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną
w punkcie 6.1.
– Choroba dróg oddechowych z nadreaktywnością, w tym astma oskrzelowa występująca
aktualnie lub w wywiadzie, ciężka przewlekła obturacyjna choroba płuc.
– Bradykardia zatokowa, zespół chorego węzła zatokowego z blokiem zatokowo-
przedsionkowym, blok przedsionkowo-komorowy drugiego lub trzeciego stopnia
niewyrównany przez zastosowanie stymulatora serca, jawna niewydolność serca, wstrząs
kardiogenny.
– Stosowanie u noworodków i niemowląt (w wieku poniżej 2 lat) (patrz punkt 4.8).
– Stosowanie u pacjentów przyjmujących inhibitory oksydazy monoaminowej (IMAO).
– Stosowanie u pacjentów przyjmujących leki przeciwdepresyjne, które wpływają na
przewodnictwo noradrenergiczne (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne i mianseryna).
4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Dzieci i młodzież
Dzieciom w wieku 2 lat i starszym, zwłaszcza w wieku 2–7 lat i (lub) o masie ciała ≤ 20 kg, należy
podawać lek ostrożnie przy dokładnej obserwacji, ze względu na wysoką częstość oraz nasilenie
występowania senności. Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności produktu
leczniczego Combigan u dzieci i młodzieży (w wieku od 2 do 17 lat) (patrz punkt 4.2 i punkt 4.8).
Zaburzenia oka
U niektórych pacjentów podczas badań klinicznych dotyczących produktu leczniczego Combigan
występowały reakcje typu alergicznego ze strony oka (alergiczne zapalenie spojówek i alergiczne
zapalenie powiek). Alergiczne zapalenie spojówek występowało u 5,2% pacjentów. Początek
objawów występował zazwyczaj pomiędzy 3 a 9 miesiącem. Ogólny wskaźnik przerwania leczenia
z powodu reakcji alergicznej wynosił 3,1%. Alergiczne zapalenie powiek było zgłaszane niezbyt
często (<1%). W razie wystąpienia reakcji alergicznych, należy przerwać leczenie produktem
leczniczym Combigan.
Po zastosowaniu winianu brymonidyny w postaci 0,2% roztworu do oczu były zgłaszane opóźnione
reakcje nadwrażliwości ocznej. Niektóre zgłoszenia określono jako powiązane ze wzrostem ciśnienia
wewnątrz oka.
Produktu leczniczego Combigan nie badano u pacjentów z jaskrą zamkniętego kąta
Działania ogólnoustrojowe
Podobnie jak w przypadku innych leków do stosowania miejscowego do oka, substancje czynne
produktu leczniczego Combigan mogą być wchłaniane układowo. Nie obserwowano nasilenia
wchłaniania układowego poszczególnych substancji czynnych przy ich stosowaniu w skojarzeniu.
Ze względu na zawartość leku beta-adrenolitycznego, tymololu, mogą wystąpić takie same rodzaje
działań niepożądanych ze strony układu krążenia oraz płuc, jakie obserwuje się przy stosowaniu
ogólnym beta-adrenolityków. Przypadki występowania ogólnoustrojowych działań niepożądanych
po zastosowaniu miejscowym do oka, są rzadsze niż w przypadku podania ogólnoustrojowego. W celu
ograniczenia występowania ogólnoustrojowych działań niepożądanych patrz punkt 4.2.
Zaburzenia serca
Zgłaszano przypadki działań niepożądanych ze strony serca, w tym rzadkie przypadki zgonów
wskutek niewydolności serca po podaniu tymololu. U pacjentów z chorobami układu krążenia
(np. choroba niedokrwienna serca, dławica Prinzmetala i niewydolność serca) oraz niedociśnieniem,
leczenie z użyciem beta-adrenolityków powinno zostać poddane krytycznej ocenie, należy brać pod
uwagę zastosowanie alternatywnych metod leczenia. Pacjenci z chorobami sercowo-naczyniowymi
powinni być obserwowani pod kątem objawów pogorszenia tych chorób oraz wystąpienia działań
niepożądanych.
Z uwagi na negatywny wpływ na czas przewodzenia, należy zachować ostrożność podczas podawania
beta-adrenolityków pacjentom z blokiem serca I stopnia.
Podobnie jak w przypadku beta-adrenolityków stosowanych układowo, jeżeli istnieje konieczność
przerwania stosowania leku u pacjentów z chorobą wieńcową, należy stopniowo zmniejszać dawkę
w celu uniknięcia zaburzeń rytmu serca, zawału mięśnia sercowego lub nagłego zgonu.
Zaburzenia naczyniowe
Należy zachować ostrożność podczas stosowania produktu leczniczego Combigan u pacjentów
z ciężkimi zaburzeniami/chorobami krążenia obwodowego (ciężka postać choroby Raynauda lub
zespołu Raynauda).
Zaburzenia układu oddechowego
Po podaniu niektórych beta-adrenolityków stosowanych do oka zgłaszano reakcje ze strony układu
oddechowego, w tym zgon z powodu skurczu oskrzeli u pacjentów z astmą.
U pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP, ang. chronic obstructive pulmonary
disease, COPD) o nasileniu łagodnym lub umiarkowanym, produkt leczniczy Combigan powinien być
podawany z zachowaniem szczególnej ostrożności i jedynie wówczas, gdy w opinii lekarza korzyści
z jego stosowania przeważają nad potencjalnym zagrożeniem.
Hipoglikemia/Cukrzyca
Leki beta-adrenolityczne należy podawać ostrożnie pacjentom zagrożonym wystąpieniem samoistnej
hipoglikemii albo z niewyrównaną cukrzycą (zwłaszcza cukrzycą chwiejną), ponieważ mogą one
maskować objawy podmiotowe i przedmiotowe ostrej hipoglikemii.
Nadczynność tarczycy
Beta-adrenolityki mogą maskować objawy podmiotowe nadczynności tarczycy.
Produkt Combigan należy stosować ostrożnie u pacjentów z kwasicą metaboliczną i nieleczonym
guzem chromochłonnym nadnerczy (pheochromocytoma).
Choroby rogówki
Beta-adrenolityki okulistyczne mogą wywoływać suchość oka. Należy zachować ostrożność podając
lek pacjentom z chorobami rogówki.
Inne leki beta-adrenolityczne
Wpływ na ciśnienie wewnątrzgałkowe oraz ogólnoustrojowe działanie związane z zablokowaniem
receptorów beta-adrenergicznych może ulegać nasileniu, jeśli tymolol jest podawany pacjentom
otrzymującym beta-adrenolityki podawane ogólnie. U takich pacjentów działanie leku powinno być
uważnie monitorowane. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania dwóch beta-adrenolityków
podawanych miejscowo do oka (patrz punkt 4.5).
Reakcje anafilaktyczne
Podczas przyjmowania beta-adrenolityków u pacjentów z atopią w wywiadzie albo z ciężką reakcją
anafilaktyczną na różne alergeny w wywiadzie reakcja na ponowny kontakt z tymi alergenami może
być nasilona, może także występować brak reakcji na zwykłą dawkę adrenaliny, stosowaną w leczeniu
reakcji anafilaktycznych.
Odwarstwienie naczyniówki
U pacjentów przyjmujących leki hamujące wydzielanie cieczy wodnistej (np. tymolol, acetazolamid)
zgłaszano odwarstwienie naczyniówki po zabiegach filtracyjnych.
Znieczulenie ogólne
Beta-adrenolityki okulistyczne mogą hamować efekt działania beta-agonistów np. adrenaliny. Lekarz
anestezjolog musi być poinformowany o tym, że pacjent stosuje tymolol.
Benzalkoniowy chlorek
Środek konserwujący zawarty w produkcie leczniczym Combigan, benzalkoniowy chlorek, może
powodować podrażnienie oczu, objawy suchości oczu i może wpływać na film łzowy i powierzchnię
rogówki przy długotrwałym stosowaniu. Przed zastosowaniem leku należy zdjąć soczewki kontaktowe
i nie zakładać ich przez 15 minut po zakropleniu. Wiadomo, że benzalkoniowy chlorek może zmienić
kolor soczewek kontaktowych. Należy unikać kontaktu z miękkimi soczewkami kontaktowymi.
Combigan należy stosować ostrożnie u pacjentów z suchym okiem oraz u pacjentów z upośledzeniem
rogówki. Pacjentów należy monitorować w przypadku przedłużonego stosowania.
Fosforany
Combigan zawiera fosforany, które w rzadkich przypadkach mogą powodować zmętnienie rogówki
z powodu gromadzenia się wapnia podczas leczenia.
4.5 Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji
Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji produktu leczniczego zawierającego tymolol
i brymonidynę z innymi lekami. Pomimo braku swoistych badań nad interakcjami między produktem
leczniczym Combigan a innymi lekami, należy brać pod uwagę możliwość wystąpienia działania
addycyjnego lub nasilenia działania leków hamujących czynność ośrodkowego układu nerwowego
(alkohol, barbiturany, opioidowe leki przeciwbólowe, leki uspokajające i znieczulające ogólnie).
Przy jednoczesnym stosowaniu beta-adrenolityków w postaci roztworu do oczu oraz doustnych leków
blokujących kanał wapniowy, beta-adrenolityków, leków przeciwarytmicznych (w tym amiodaronu),
glikozydów naparstnicy, leków parasympatykomimetycznych oraz guanetydyny istnieje możliwość
działania addytywnego, prowadzącego do niedociśnienia i/lub znacznej bradykardii. Zgłaszano bardzo
rzadkie (<1 na 10 000) przypadki hipotonii po podaniu brymonidyny. Należy zachować ostrożność
przy jednoczesnym stosowaniu produktu leczniczego Combigan i leków przeciwnadciśnieniowych
o działaniu ogólnym.
Podczas jednoczesnego stosowania do oka beta-adrenolityków i środków rozszerzających źrenicę,
takich jak adrenalina (epinefryna), sporadycznie zgłaszano rozszerzenie źrenicy. Beta-adrenolityki
mogą nasilać działanie hipoglikemizujące leków przeciwcukrzycowych. Beta-adrenolityki mogą także
maskować objawy podmiotowe i przedmiotowe hipoglikemii (patrz punkt 4.4 Specjalne ostrzeżenia
i środki ostrożności dotyczące stosowania).
Jednoczesne przyjmowanie beta-adrenolityków może nasilać reakcję nadciśnieniową po nagłym
przerwaniu stosowania klonidyny.
Zgłaszano nasilenie układowego działania beta-adrenolitycznego (np. zmniejszenie częstości akcji
serca, depresja) podczas jednoczesnego przyjmowania tymololu i inhibitorów izoenzymu CYP2D6
(np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna).
Jednoczesne stosowanie beta-adrenolityku ze środkami znieczulającymi ogólnie może osłabić
tachykardię wyrównawczą i zwiększyć ryzyko niedociśnienia (patrz punkt 4.4). Lekarz anestezjolog
musi być poinformowany o tym, że pacjent przyjmuje produkt leczniczy Combigan.
Należy zachować ostrożność, jeżeli produkt leczniczy Combigan jest stosowany jednocześnie ze
środkami kontrastowymi, zawierającymi jod albo z lidokainą podawaną dożylnie.
Cymetydyna, hydralazyna i alkohol mogą zwiększać stężenie tymololu w osoczu krwi.
Brak danych dotyczących stężenia katecholamin krążących we krwi po stosowaniu produktu
leczniczego Combigan. Zaleca się zachowanie ostrożności u pacjentów stosujących leki, które mogą
wpływać na metabolizm i wychwyt amin z krążenia, np. chlorpromazyny, metylfenidatu, rezerpiny.
Zaleca się ostrożność na początku leczenia lub w przypadku zmiany dawki leków działających ogólnie
(bez względu na postać farmaceutyczną), które mogą wchodzić w interakcje z agonistami receptorów
alfa-adrenergicznych lub zmieniać ich aktywność, np. agoniści lub antagoniści receptorów
adrenergicznych (np. izoprenalina, prazosyna).
Mimo, że nie przeprowadzono swoistych badań nad interakcjami pomiędzy produktem leczniczym
Combigan a innymi lekami, należy brać pod uwagę teoretyczną możliwość nasilenia działania
zmniejszającego ciśnienie śródgałkowe przy jednoczesnym podawaniu prostamidów, prostaglandyn,
inhibitorów anhydrazy węglanowej lub pilokarpiny.
Stosowanie brymonidyny jest przeciwwskazane u pacjentów otrzymujących jednocześnie inhibitory
oksydazy monoaminowej (IMAO) lub leki przeciwdepresyjne wpływające na przekaźnictwo
noradrenaliny (np. trójcykliczne leki przeciwdepresyjne i mianseryna), (patrz punkt 4.3). Pacjenci,
którzy przyjmowali inhibitor MAO, powinni odczekać 14 dni po zakończeniu jego stosowania, zanim
rozpoczną leczenie produktem leczniczym Combigan.
4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ciąża
Brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania produktu leczniczego zawierającego
tymolol i brymonidynę u kobiet w okresie ciąży. Produktu leczniczego Combigan nie należy stosować
u kobiet w okresie ciąży, chyba, że jest to bezwzględnie konieczne. W celu ograniczenia wchłaniania
ogólnoustrojowego, patrz punkt 4.2.
Winian brymonidyny
Brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania winianu brymonidyny u kobiet w okresie
ciąży. Badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na rozród przy podawaniu leku w dużych
dawkach, działających toksycznie na organizm matki (patrz punkt 5.3 Przedkliniczne dane
o bezpieczeństwie). Potencjalne ryzyko dla ludzi nie jest znane.
Tymolol
Badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na rozród przy dawkach znacznie większych od
stosowanych w praktyce klinicznej (patrz punkt 5.3).
Badania epidemiologiczne nie wykazały działania w postaci powstawania wad rozwojowych,
wykazały jednak ryzyko opóźnienia wzrostu wewnątrzmacicznego przy doustnym podawaniu beta-
adrenolityków. Ponadto, u noworodków obserwowano objawy podmiotowe i przedmiotowe działania
beta-adrenolitycznego (np. bradykardia, hipotonia, zaburzenia oddychania i hipoglikemia),
w przypadkach, gdy beta-adrenolityki podawano do czasu porodu. Jeżeli produkt leczniczy Combigan
jest podawany w ciąży aż do czasu porodu, należy starannie obserwować noworodka w pierwszych
dniach życia.
Karmienie piersią
Winian brymonidyny
Nie wiadomo, czy brymonidyna przenika do mleka ludzkiego, ale przenika do mleka karmiących
samic szczura.
Tymolol
Beta-adrenolityki przenikają do mleka ludzkiego. Jest jednak mało prawdopodobne, by tymolol
stosowany miejscowo do oka w zalecanej dawce, był wydzielany z mlekiem matki w stężeniu
wystarczającym do wywołania objawów klinicznych u niemowlęcia.
W celu ograniczenia wchłaniania ogólnoustrojowego, patrz punkt 4.2.
Produktu leczniczego Combigan nie należy stosować w okresie karmienia piersią.
4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
Combigan wywiera niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Combigan może wywoływać przemijające niewyraźne widzenie, zaburzenie widzenia, uczucie
zmęczenia i/lub senność, które mogą upośledzać zdolność do prowadzenia pojazdów lub obsługiwania
maszyn. Pacjent powinien poczekać do ustąpienia tych objawów, zanim będzie prowadził pojazd lub
obsługiwał maszyny.
4.8 Działania niepożądane
Na podstawie danych z badań klinicznych z okresem obserwacji, wynoszącym 12 miesięcy
stwierdzono, że do najczęstszych działań niepożądanych należały przekrwienie spojówek (około 15%
pacjentów) oraz uczucie pieczenia w oku (około 11% pacjentów). W większości przypadków nasilenie
objawów było łagodne. Wskaźniki przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosiły
odpowiednio jedynie 3,4% oraz 0,5%.
Podczas badań klinicznych i po wprowadzeniu do obrotu produktu leczniczego Combigan zgłaszano
następujące działania niepożądane produktu leczniczego Combigan:
W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania, objawy niepożądane są wymienione
zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem. Częstość definiowana jest następująco:
Bardzo często (≥1/10);
Często (≥1/100 do <1/10);
Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100);
Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000);
Bardzo rzadko (<1/10 000),
Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).
Tabela 1. Lista działań niepożądanych produktu leczniczego Combigan zgłoszonych podczas
badań klinicznych oraz po wprowadzeniu do obrotu produktu leczniczego Combigan
Klasyfikacja układów
i narządów
Częstość Działanie niepożądane
Zaburzenia oka Bardzo często Przekrwienie spojówek
Uczucie pieczenia
Często Uczucie kłucia w oku
Alergiczne zapalenie spojówek
Nadżerka rogówki
Powierzchniowe punkcikowate
zapalenie rogówki
Świąd oka
Przerost grudek chłonnych spojówek
Zaburzenia widzenia
Zapalenie powiek
Nadmierne łzawienie
Suchość oka
Wydzielina z oka
Ból oka
Podrażnienie oka
Uczucie obecności ciała obcego w oku
Niezbyt często Pogorszenie ostrości wzroku
Obrzęk spojówki
Grudkowe zapalenie spojówek
Alergiczne zapalenie powiek
Zapalenie spojówek
Ogniskowe zmętnienia ciała szklistego
Astenopia (osłabienie ostrości
widzenia)
Światłowstręt
Przerost brodawkowaty
Ból powieki
Zblednięcie spojówki
Obrzęk rogówki
Nacieki na rogówce
Oddzielenie ciała szklistego
Nieznana Niewyraźne widzenie
Zaburzenia psychiczne Często Depresja
Zaburzenia układu nerwowego Często Senność
Ból głowy
Niezbyt często Zawroty głowy
Omdlenia
Zaburzenia serca Niezbyt często Zastoinowa niewydolność serca
Kołatanie serca
Nieznana Arytmia
Bradykardia
Tachykardia
Zaburzenia naczyniowe Często Nadciśnienie tętnicze
Nieznana Niedociśnienie
Zaburzenia oddechowe, klatki
piersiowej i śródpiersia
Niezbyt często Zapalenie błony śluzowej nosa
Suchość nosa
Zaburzenia żołądka i jelit Często Suchość w jamie ustnej
Niezbyt często Zaburzenia smaku
Nudności
Biegunka
Zaburzenia skóry i tkanki
podskórnej
Często Obrzęk powiek
Świąd powiek
Rumień powiek
Niezbyt często Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry
Nieznana Rumień twarzy
Zaburzenia ogólne i stany
w miejscu podania
Często Stany osłabienia
Dodatkowe działania niepożądane, które były obserwowane podczas stosowania jednego ze
składników i mogą wystąpić także w przypadku stosowania produktu leczniczego Combigan:
Tabela 2. Lista dodatkowych działań niepożądanych obserwowanych podczas stosowania
brymonidyny, które potencjalnie mogą wystąpić podczas stosowania produktu leczniczego
Combigan:
Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane
Zaburzenia oka Zapalenie tęczówki
Zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego
(zapalenie przedniego błony naczyniowej oka)
Zwężenie źrenicy oka
Zaburzenia psychiczne Bezsenność/zaburzenia snu
Zaburzenia oddechowe, klatki piersiowej
i śródpiersia
Objawy ze strony górnych dróg oddechowych
Duszność
Zaburzenia żołądka i jelit Objawy żołądkowo-jelitowe
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Układowe reakcje alergiczne
Zaburzenia układu immunologicznego Nadwrażliwość
Reakcja skórna obejmująca rumień, obrzęk
twarzy, świąd i wysypkę
Rozszerzenie naczyń krwionośnych
U noworodków i niemowląt (w wieku poniżej 2 lat), które przyjmowały brymonidynę w leczeniu
jaskry wrodzonej, zgłaszano objawy przedawkowania brymonidyny, takie jak utrata świadomości,
letarg, senność, obniżenie ciśnienia krwi, obniżenie napięcia mięśni, bradykardia, hipotermia, sinica,
bladość, depresja oddechowa i bezdech (patrz punkt 4.3).
Zgłaszano częste przypadki występowania senności o dużym nasileniu u dzieci w wieku 2 lat
i starszych, zwłaszcza w wieku 2–7 lat i (lub) o masie ciała ≤ 20 kg (patrz punkt 4.4).
Tymolol
Podobnie jak w przypadku innych leków do stosowania miejscowego do oka, substancje czynne
produktu leczniczego Combigan (Brimonidini tartras i Timololum) mogą być wchłaniane układowo.
Z uwagi na wchłanianie tymololu, mogą wystąpić takie same rodzaje działań niepożądanych, jakie
obserwuje się przy stosowaniu ogólnym beta-adrenolityków.
Przypadki występowania ogólnoustrojowych działań niepożądanych po zastosowaniu miejscowym
do oka, są rzadsze niż w przypadku podania ogólnoustrojowego. W celu ograniczenia występowania
ogólnoustrojowych działań niepożądanych patrz punkt 4.2.
Tabla 3. Lista dodatkowych działań niepożądanych obserwowanych podczas stosowania beta-
adrenolityków okulistycznych, które potencjalnie mogą wystąpić podczas stosowania produktu
leczniczego Combigan:
System Organ Class Adverse reaction
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje alergiczne o charakterze ogólnoustrojowym,
w tym obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, wysypka
miejscowa i uogólniona, świąd, reakcja anafilaktyczna
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Hipoglikemia
Zaburzenia psychiczne Bezsenność
Koszmary senne
Utrata pamięci
Halucynacje
Zaburzenia układu nerwowego Udar naczyniowy mózgu
Niedokrwienie mózgu
Nasilenie objawów miastenii gravis
Parestezje
Zaburzenia oka Zapalenie rogówki
Odwarstwienie naczyniówki po zabiegu filtracji (patrz
punkt 4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
dotyczące stosowania)
Zapalenie spojówek
Torbielowaty obrzęk plamki
Zmniejszona wrażliwość rogówki
Erozja rogówki
Opadanie górnej powieki
Podwójne widzenie
Pseudopemfigoid
Zmiany refrakcji
Zaburzenia serca Ból w klatce piersiowej
Obrzęk
Blok przedsionkowo-komorowy serca
Zatrzymanie akcji serca
Niewydolność serca
Zaburzenia naczyniowe Objaw Raynauda, zimne dłonie i stopy
Zaburzenia oddechowe, klatki
piersiowej i śródpiersia
Skurcz oskrzeli (głównie u pacjentów z wcześniej
istniejącą chorobą oskrzelową)
Duszność
Kaszel
Zaburzenia żołądka i jelit Niestrawność
Ból brzucha
Wymioty
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Łysienie
Wysypka łuszczycopodobna lub zaostrzenie łuszczycy
Wysypka skórna
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
i tkanki łącznej
Mialgia
Zaburzenia układu rozrodczego
i piersi
Zaburzenia sprawności seksualnej
Obniżenie libido.
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu
podania
Uczucie zmęczenia
Działania niepożądane zgłaszane w związku ze stosowaniem kropli do oczu zawierających
fosforany:
U niektórych pacjentów z poważnym uszkodzeniem rogówki, stosujących krople do oczu zawierające
fosforany, zgłaszano bardzo rzadko przypadki zwapnienia rogówki.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
Al. Jerozolimskie 181C
PL-02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.