BCG - medac

Kiedy nie stosować leku BCG-medac • jeśli pacjent ma uczulenie na żywe bakterie BCG (Bacillus Calmette-Guérin) lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6). • jeśli pacjent ma obniżoną odporność z powodu choroby współistniejącej (np. zakażenie wirusem HIV, białaczka, chłoniak), terapii przeciwnowotworowej (np. leki cytostatyczne, radioterapia) lub terapii immunosupresyjnej (np. kortykosteroidy), • jeśli u pacjenta występuje czynna gruźlica, • jeśli pacjent był w przeszłości leczony radioterapią w obrębie pęcherza moczowego lub przylegających obszarów ciała, • jeśli pacjentka karmi piersią, • jeśli w ciągu ostatnich 2 - 3 tygodni pacjent przeszedł zabieg chirurgiczny wykonywany przez cewkę moczową (TUR; resekcja przezcewkowa), pobrano próbkę tkanek z pęcherza moczowego (biopsja pęcherza moczowego) lub doznał urazu podczas cewnikowania, • jeśli wystąpiła perforacja pęcherza moczowego • jeśli w moczu widoczna jest krew, • jeśli u pacjenta występuje ostre zakażenie układu moczowego Leku BCG-medac nigdy nie należy podawać podskórnie, doskórnie, domięśniowo, dożylnie ani w formie szczepionki. Lek ten musi zostać podany bezpośrednio do pęcherza w postaci wlewu. Ostrzeżenia i środki ostrożności Lekarz przekaże pacjentowi kartę ostrzegawczą dla pacjenta, którą należy zawsze mieć przy sobie (patrz także punkt 4). Przed rozpoczęciem stosowania leku BCG-medac należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą • jeśli pacjent ma gorączkę lub krew w moczu. W takim przypadku należy tymczasowo wstrzymać leczenie lekiem BCG-medac, • jeśli pacjent ma małą pojemność pęcherza moczowego, ponieważ może ona się zmniejszyć jeszcze bardziej po leczeniu, • jeśli pacjent jest nosicielem antygenu HLA-B27 (ludzki antygen leukocytarny B27), ponieważ może u niego częściej występować stan zapalny stawów (reaktywne zapalenie stawów), • jeśli u pacjenta występuje zapalenie stawów połączone ze stanem zapalnym skóry, oczu i układu moczowego (zespół Reitera), • jeśli u pacjenta występuje miejscowe poszerzenie naczynia krwionośnego (tętniak) lub ma protezę. Mogą wystąpić zakażenia implantów i wszczepów. • jeśli pacjent ma problemy z wątrobą lub przyjmuje leki, które mogą wpływać na wątrobę. Jest to szczególnie ważne w przypadku stosowania potrójnej terapii antybiotykowej wraz z lekami przeciwgruźliczymi. Ogólne zalecenia dotyczące higieny osobistej Po wlewie należy przed oddaniem moczu usiąść, aby zapobiec rozpryskiwaniu moczu i nie dopuścić do zanieczyszczenia obszaru bakteriami BCG. Po oddaniu moczu zaleca się umycie rąk oraz okolic genitaliów. Ma to szczególne znaczenie po pierwszym oddaniu moczu po podaniu wlewu BCG. Jeżeli dojdzie do zanieczyszczenia zmian skórnych, zaleca się stosowanie odpowiedniego środka dezynfekującego (należy poradzić się lekarza lub farmaceuty). Testy na obecność prątków Bacillus Calmette Guérin Wykrywanie bakterii BCG jest na ogół trudne. Ujemny wynik testu nie wyklucza zakażenia BCG poza pęcherzem moczowym. Zakażenie układu moczowego Przed każdym dopęcherzowym podaniem leku BCG lekarz powinien się upewnić, że u pacjenta nie występuje ostre zakażenie układu moczowego. Jeśli podczas stosowania terapii BCG rozpoznano u pacjenta ostre zakażenie układu moczowego, leczenie należy przerwać do czasu normalizacji wyników badań moczu i zakończenia leczenia antybiotykami. Pacjenci mający kontakt z osobami z obniżoną odpornością Pacjenci leczeni produktem BCG-medac powinni stosować odpowiednie zasady higieny jak opisano powyżej. Ma to ogromne znaczenie w przypadku kontaktu z osobami z obniżoną odpornością, ponieważ bakterie BCG mogą być szkodliwe dla pacjentów z osłabionym układem odpornościowym. Jak dotąd nie zgłoszono jednak żadnego przypadku transmisji bakterii pomiędzy ludźmi. Przenoszenie zakażenia drogą płciową Zaleca się stosowanie prezerwatyw podczas stosunków płciowych przez tydzień od podania bakterii BCG. Lek BCG-medac a inne leki Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje przyjmować. Jest to istotne zwłaszcza podczas stosowania następujących leków, które oddziaływają na bakterie BCG: • Leki przeciwgruźlicze (np. etambutol, streptomycyna, kwas p-aminosalicylowy (PAS), izoniazyd (INH) i ryfampicyna) • Antybiotyki (fluorochinolony, doksycyklina, gentamycyna) • Środki antyseptyczne • Środki nawilżające (lubrykanty) Bakterie BCG są odporne na pyrazynamid i cykloserynę. Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność Ciąża Jeśli pacjentka jest w ciąży lub przypuszcza, że może być w ciąży, nie powinna stosować leku BCG-medac. Karmienie piersią Lek BCG-medac nie powinien być stosowany w okresie karmienia piersią. Płodność Stwierdzono, że bakterie BCG wpływają na produkcję plemników i podawanie ich może powodować zmniejszenie liczby lub brak plemników w nasieniu. Objaw ten był odwracalny u zwierząt. Przed rozpoczęciem leczenia mężczyźni powinni jednak zasięgnąć porady na temat możliwości przechowywania nasienia. Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn Lek może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, dopóki nie pozna wpływu leku BCG-medac na swój organizm. W razie wątpliwości związanych ze stosowaniem tego leku należy zwrócić się do lekarza, pielęgniarki lub farmaceuty.

Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Objawy niepożądane leczenia BCG występują często, ale są zwykle łagodne i przejściowe. Liczba reakcji niepożądanych zazwyczaj rośnie wraz z liczbą podawanych dawek BCG. Najpoważniejszym działaniem niepożądanym jest ciężkie zakażenie ogólnoustrojowe. Należy natychmiast poinformować lekarza, jeśli wystąpią wymienione niżej, które mogą wystąpić w dowolnym momencie, a niekiedy występują z opóźnieniem i mogą pojawić się po upływie tygodni, miesięcy lub nawet lat po przyjęciu ostatniej dawki. Kartę ostrzegawczą dla pacjenta należy pokazywać lekarzom prowadzącym leczenie. • gorączka powyżej 39,5 °C przez co najmniej 12 godzin lub gorączka powyżej 38 °C trwająca tygodnie • utrata masy ciała nieznanego pochodzenia • pogarszające się samopoczucie • objawy zapalenia mogą się różnić i występować jako: o trudności w oddychaniu lub kaszel, które nie przypominają zwykłego przeziębienia (prosówkowe zapalenie płuc) o problemy z wątrobą: uczucie ucisku w prawej górnej części brzucha lub nieprawidłowości w testach czynnościowych wątroby (szczególnie enzym zwany fosfatazą alkaliczną) lub o ból i zaczerwienienie oka, problemy ze wzrokiem lub niewyraźne widzenie; zapalenie spojówek (tzw. „różowe oko”) • zapalenie ziarniniakowe, które wykazała biopsja. Ogólnoustrojowe zakażenie/reakcja na BCG Jeśli pęcherz zostanie przypadkowo uszkodzony podczas leczenia produktem leczniczym BCG-medac lub BCG-medac zostanie podany do mięśnia lub żyły, może to spowodować ciężkie ogólnoustrojowe zakażenie BCG. Ciężkie ogólnoustrojowe zakażenie BCG może prowadzić do posocznicy wywołanej bakteriami BCG. Posocznica BCG jest stanem zagrażającym życiu. Jeśli wystąpią niepokojące objawy lub oznaki, należy natychmiast zwrócić się do lekarza prowadzącego leczenie lub skontaktować się z lekarzem specjalizującym się w chorobach zakaźnych! Zakażenie to nie jest wywołane przez bakterie zjadliwe. Lekarz przepisze pacjentowi leki w związku z działaniami niepożądanymi, a leczenie BCG może zostać przerwane. W przeciwieństwie do zakażenia bakteriami BCG, reakcja na BCG często objawia się lekką gorączką, objawami grypopodobnymi i ogólnym złym samopoczuciem 24–48 godzin jako początkowa reakcja immunologiczna. Lekarz może przepisać niektóre leki w celu leczenia objawów. Jeśli objawy się nasilą, należy zwrócić się do lekarza. Opóźnione zakażenie BCG W pojedynczych przypadkach bakterie BCG mogą pozostawać w organizmie przez lata. Zakażenie może pojawić się w dowolnym momencie, a niekiedy objawy i oznaki zakażenia występują późno, nawet lata po podaniu ostatniej dawki leku BCG-medac. Objawy zapalenia mogą być podobne do ciężkiego zakażenia/reakcji na BCG, jak wspomniano powyżej. Problemy z implantem lub przeszczepem mogą również stanowić działania niepożądane leczenia BCG i wymagają natychmiastowego leczenia. Dlatego niezwykle ważne jest, aby zabierać ze sobą kartę ostrzegawczą dla pacjenta i pokazywać ją każdemu lekarzowi prowadzącemu leczenie, aby zapewnić odpowiednie leczenie w przypadku wystąpienia opóźnionego zakażenia BCG. Lekarz będzie również mógł ocenić, czy objawy są działaniem niepożądanym leczenia BCG, czy nie. Poniżej znajduje się pełna lista działań niepożądanych, które mogą wystąpić: Bardzo często (mogą wystąpić częściej niż u 1 na 10 osób) • Nudności (mdłości) • Zapalenie pęcherza moczowego i inne stany zapalne pęcherza (ziarniniaki). Te działania niepożądane mogą być istotnym elementem działania przeciwnowotworowego. • Częste oddawanie moczu, któremu towarzyszy dyskomfort i ból. Objawy te mogą występować nawet u 90% pacjentów. • Stany zapalne gruczołu krokowego (bezobjawowe ziarniniakowe zapalenie prostaty) • Przemijające, ogólnoustrojowe reakcje organizmu na bakterie BCG, takie jak gorączka poniżej 38,5°C, objawy grypopodobne (złe samopoczucie, gorączka, dreszcze) oraz ogólny dyskomfort. • Zmęczenie Często (mogą wystąpić nie częściej niż u 1 na 10 osób) • Gorączka powyżej 38,5°C • Ból mięśni • Biegunka • Ból brzucha • Nietrzymanie moczu Niezbyt często (mogą wystąpić nie częściej niż u 1 na 100 osób) • Ciężkie zakażenia/reakcje ogólnoustrojowe na bakterie BCG, posocznica BCG (bardziej szczegółowe informacje podano poniżej) • Niedobór krwinek (cytopenia) • Anemia (spadek poziomu hemoglobiny we krwi) • Zespół Reitera (zapalenie stawów połączone ze stanem zapalnym skóry, oczu i układu moczowego) • Stan zapalny płuc (prosówkowe zapalenie płuc) • Reakcje zapalne w płucach (ziarniniak płuc) • Zapalenie wątroby • Ropień skórny • Wysypka, zapalenie stawów (artretyzm), ból stawów (artralgia). W większości przypadków objawy te są wynikiem reakcji alergicznej (nadwrażliwości) na BCG. W niektórych przypadkach może być konieczne przerwanie leczenia. • Zakażenie dróg moczowych, obecność krwi w moczu (krwiomocz makroskopowy) • Nieprawidłowe rozmiary pęcherza (skurczenie), nieprawidłowy odpływ moczu (niedrożność dróg moczowych), przykurcz pęcherza • Zapalenie jąder • Zapalenie najądrza • Stan zapalny gruczołu krokowego (objawowe ziarniniakowe zapalenie prostaty) • Niskie ciśnienie krwi (niedociśnienie) • Nieprawidłowy wynik badania czynności wątroby Rzadko (mogą wystąpić nie częściej niż u 1 na 1000 osób) • Zakażenie naczyniowe (np. zakażenie w miejscu rozszerzenia naczynia krwionośnego) • Ropień nerki Bardzo rzadko (mogą wystąpić nie częściej niż u 1 na 10000 osób) • Zakażenie implantu i sąsiadującej z nim tkanki bakterią BCG (np. zakażenie wszczepu aortalnego, defibrylatora serca, alloplastyki stawu biodrowego lub kolanowego) • Zapalenie węzłów chłonnych szyi, zakażenie regionalnych węzłów chłonnych • Reakcje alergiczne (nadwrażliwość), np. opuchlizna powiek, kaszel • Stany zapalne oczu (zapalenie siatkówki i naczyniówki) • Zapalenie spojówki oka, zapalenie błony naczyniowej oka • Przetoka naczyniowa • Wymioty, przetoka jelitowa, zapalenie otrzewnej • Bakteryjne zakażenie tkanki kostnej i szpiku kostnego • Zakażenie szpiku kostnego • Ropień mięśnia lędźwiowego • Zapalenie jąder lub najądrza oporne na leki przeciwgruźlicze • Zakażenie żołędzia prącia • Obrzęk ramion lub nóg Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych) • Zapalenie naczyń krwionośnych (ewentualnie w mózgu) • Zaburzenia narządów płciowych (np. ból pochwy) • Ból podczas odbywania stosunku płciowego (dyspareunia) • Ciężkie reakcje immunologiczne z gorączką, powiększeniem wątroby, śledziony i węzłów chłonnych, żółtaczką i wysypką (zespół hemofagocytarny) • Niewydolność nerek, zapalenie tkanki nerek, miedniczek nerkowych (odmiedniczkowe zapalenie nerek, zapalenie nerek [w tym cewkowo -śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek oraz kłębuszkowe zapalenie nerek]) • Brak lub mała liczba plemników w nasieniu (azoospermia, oligospermia) • Zwiększenie stężenia swoistego antygenu sterczowego (ang. prostate specific antigen, PSA, badanie laboratoryjne gruczołu krokowego/prostaty) Zgłaszanie działań niepożądanych Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi, farmaceucie lub pielęgniarce. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, PL-02-222 Warszawa, Tel.: +48 22 49-21-301, Faks: + 48 22 49-21- 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu. Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku.

Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Produktu BCG-medac nie należy stosować u pacjentów z obniżoną odpornością ani u osób z wrodzonym lub nabytym niedoborem odporności, niezależnie, czy powodem jest współistniejąca choroba (np. dodatni wynik testu na obecność wirusa HIV, białaczka, chłoniak) leczenie przeciwnowotworowe (np. produktami leczniczymi o działaniu cytostatycznym, radioterapią) albo leczenie lekami immunosupresyjnymi (np. kortykosteroidami). Produktu BCG-medac nie należy podawać pacjentom z czynną gruźlicą. Należy bezwzględnie wykluczyć ryzyko czynnej gruźlicy u pacjenta poprzez przeprowadzenie odpowiedniego wywiadu medycznego, a w razie wskazań zaleca się wykonanie badań diagnostycznych zgodnie z lokalnymi zasadami. Uprzednia radioterapia pęcherza moczowego Leczenie produktem leczniczym BCG-medac jest przeciwwskazane u kobiet karmiących piersią (patrz punkt 4.6). Produktu leczniczego BCG-medac nie można podawać we wlewie do pęcherza moczowego przed upływem 2 - 3 tygodni po resekcji przezcewkowej, biopsji pęcherza moczowego lub urazie podczas cewnikowania. Perforacja pęcherza moczowego, która może zwiększać ryzyko ciężkich zakażeń ogólnoustrojowych (patrz punkt 4.4) Ostre zakażenie dróg moczowych (patrz punkt 4.4). Bezobjawowa, sporadyczna leukocyturia i bezobjawowa bakteriuria nie są przeciwwskazaniami do podawania produktu leczniczego BCG-medac do pęcherza moczowego, a profilaktyka antybiotykowa nie jest konieczna.

Produktu leczniczego BCG-medac nie należy w żadnym wypadku stosować podskórnie, śródskórnie, domięśniowo, dożylnie ani jako szczepionki. Lek BCG-medac musi być podawany przez osoby należące do fachowego personelu medycznego doświadczone w stosowaniu tej terapii. Leczenie objawów, oznaki zespołów objawów Patrz punkt 4.8. Ostrzeżenia dotyczące przygotowywania Produkt nie powinien być przygotowywany do podania w tym samym pomieszczeniu i przez ten sam personel, który przygotowuje inne dożylne produkty lecznicze o działaniu cytotoksycznym. BCG- medac nie powinien być przygotowywany przez osobę ze stwierdzonymi objawami obniżonej odporności. Należy unikać kontaktu produktu BCG-medac ze skórą lub błonami śluzowymi. Kontakt może prowadzić do reakcji nadwrażliwości lub zakażenia danego miejsca. Rozlanie produktu BCG-medac Rozlany roztwór produktu BCG-medac należy zmyć środkiem dezynfekcyjnym o potwierdzonym działaniu przeciwko mykobakteriom. Skażoną skórę należy zdezynfekować odpowiednim środkiem odkażającym. Ogólne zalecenia dotyczące higieny osobistej Po oddaniu moczu zaleca się umycie rąk oraz okolic genitaliów. Ma to szczególne znaczenie po pierwszym oddaniu moczu po podaniu wlewu BCG. Jeżeli dojdzie do zanieczyszczenia zmian skórnych, zaleca się stosowanie odpowiedniego środka dezynfekującego. Próba tuberkulinowa Test skórny Podanie BCG-medac do pęcherza moczowego może wywoływać wrażliwość na tuberkulinę, co może skomplikować interpretację skórnych prób tuberkulinowych, stosowanych w celu diagnozowania zakażenia prątkami z rodzaju Mycobacterium. Dlatego reaktywność na tuberkulinę powinno się oznaczać przed podaniem produktu BCG-medac. Test na obecność prątków Bacillus Calmette Guérin Lekarze powinni zdawać sobie sprawę, że ujemny wynik biopsji na obecność prątków i ujemne wyniki testu nie wykluczają ogólnoustrojowego zakażenia BCG. W kilku przypadkach nie wykryto obecności prątków, mimo że u pacjenta wystąpiło ogólnoustrojowe zakażenie BCG. Dostępne metody (mikroskopia, badanie PCR i/lub posiewy i/lub badania histopatologiczne w kierunku gruźlicy) nie są wiarygodne. Ciężkie ogólnoustrojowe zakażenia/reakcje BCG W przypadku urazu podczas podawania wlewu BCG może wystąpić posocznica z możliwym wstrząsem septycznym oraz zagrożenie życia. Możliwości leczenia podano w punkcie 4.8. Przed każdym podaniem produktu BCG-medac do pęcherza moczowego należy wykluczyć zakażenia układu moczowego, ponieważ zapalenie błony pęcherza moczowego może zwiększać ryzyko rozprzestrzeniania się bakterii BCG przez krew. Jeśli zakażenie zostanie stwierdzone w trakcie leczenia, należy przerwać leczenie do czasu normalizacji wyników badania moczu i zakończenia leczenia antybiotykowego. Przed rozpoczęciem leczenia BCG należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia ciężkich ogólnoustrojowych zakażeń BCG z koniecznością leczenia przeciwgruźliczego, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku (patrz „Pacjenci w podeszłym wieku”) i pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Ciężkie ogólnoustrojowe zakażenia/reakcje na BCG zgłaszano u mniej niż 5% osób. Objawy przedmiotowe i podmiotowe opisano w punkcie 4.8. W przypadku podejrzenia ogólnoustrojowego zakażenia należy skonsultować się z lekarzem specjalizującym się w chorobach zakaźnych. Zakażenie BCG może zagrażać życiu. Więcej informacji podano w punkcie 4.8. W przeciwieństwie do zakażeń ogólnoustrojowych, zespół Reitera objawia się głównie w postaci reakcji immunologicznej, która niekoniecznie jest spowodowana rozsianiem BCG, ale może być również wywołana przez bakterie BCG zlokalizowane tylko w układzie moczowym. Gorączka lub krwiomocz o dużym nasileniu Leczenie należy przerwać do czasu unormowania się temperatury ciała i wyleczenia krwiomoczu. Mała pojemność pęcherza moczowego U pacjentów z pęcherzem o małej pojemności występuje zwiększone ryzyko wystąpienia przykurczu pęcherza moczowego. HLA-B27 U pacjentów z antygenem zgodności tkankowej HLA-B27 mogą nasilić się objawy choroby reumatycznej lub objawy zespołu Reitera. Uaktywnienie utajonego zakażenia BCG (w tym opóźnione rozpoznanie). Odnotowano pojedyncze przypadki, w których bakterie BCG utrzymywały się w organizmie przez kilka lat. Te utajone zakażenia BCG mogą uaktywnić się wiele lat po pierwotnym zakażeniu, szczególnie pod postacią ziarniniakowego zapalenia płuc, ropni, zakażonych tętniaków, zakażenia implantu, przeszczepu lub otaczającej tkanki. Należy poinformować pacjenta o możliwości późniejszego uaktywnienia utajonych zakażeń BCG i poinformować o właściwych działaniach w przypadku wystąpienia objawów takich jak gorączka i utrata masy ciała nieznanego pochodzenia. W przypadku podejrzenia uaktywnienia utajonego zakażenia BCG należy skonsultować się z lekarzem specjalizującym się w chorobach zakaźnych. Pacjenci w podeszłym wieku Nie ma przeciwskazań do podawania BCG pacjentom w podeszłym wieku. Przed pierwszym podaniem należy jednak wziąć pod uwagę ryzyko ogólnoustrojowego zakażenia/reakcji na BCG. U pacjentów w podeszłym wieku mogą występować czynnościowe zaburzenia nerek lub wątroby, co może wpływać na leczenie lekami przeciwgruźliczymi w przypadku ciężkiego ogólnoustrojowego zakażenia/reakcji na BCG. Szczególną ostrożność należy zachować także u pacjentów w podeszłym wieku z osłabionym ogólnym stanem zdrowia. Ciąża BCG-medac nie jest zalecany do stosowania w okresie ciąży (patrz punkt 4.6). Pacjenci mający kontakt z osobami z obniżoną odpornością Pacjenci leczeni produktem BCG-medac powinni stosować odpowiednie środki higieniczne w kontakcie z pacjentami z obniżoną odpornością. M. bovis jest mniej patogenny niż M. tuberculosis i nie zgłoszono dotąd przypadku transmisji bakterii pomiędzy ludźmi, ale nie można tego wykluczyć, szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością. Przenoszenie drogą płciową Zaleca się stosowanie prezerwatyw podczas stosunków płciowych przez tydzień od podania bakterii BCG, chociaż jak dotąd nie ma doniesień o przenoszeniu bakterii BCG drogą płciową. Identyfikowalność W celu poprawienia identyfikowalności biologicznych produktów leczniczych należy czytelnie zapisać nazwę i numer serii podawanego produktu.

Bakterie BCG są wrażliwe na działanie przeciwgruźliczych produktów leczniczych (np. etambutol, streptomycyna, kwas p-aminosalicylowy [PAS], izoniazyd [INH] i rifampicyna), antybiotyków i środków odkażających. Opisywano występowanie oporności na pyrazinamid i cykloserynę. W trakcie podawania wlewów BCG-medac do pęcherza moczowego należy unikać równoczesnego podawania produktów leczniczych przeciwgruźliczych i antybiotyków, takich jak fluorochinolony, doksacyklina lub gentamycyna z powodu wrażliwości prątków BCG na te produkty lecznicze.

Działania niepożądane uszeregowano zgodnie z klasyfikacją częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (1/1 000 do <1/100), rzadko (1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000), nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych). W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania objawy niepożądane są wymienione zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem. Klasyfikacja układów i narządów Częstość występowania i działania niepożądane Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Bardzo często: Zapalenie pęcherza moczowego i reakcje zapalne (ziarniniak), bezobjawowe ziarniniakowe zapalenie gruczołu krokowego Niezbyt często: Zakażenia w obrębie pęcherza moczowego, zapalenie jąder, zapalenie najądrza, objawowe ziarniniakowe zapalenie gruczołu krokowego, ciężkie reakcje ogólnoustrojowe lub zakażenia bakteriami BCG, posocznica BCG, prosówkowe zapalenie płuc, ropień skórny, zespół Reitera (zapalenie spojówek, asymetryczne zapalenie kilku stawów oraz zapalenie pęcherza moczowego) Rzadko: Zakażenia naczyniowe (np. zakażenie w obrębie tętniaka), ropień w obrębie nerki Bardzo rzadko: Zakażenia bakteriami BCG implantów oraz tkanki otaczającej (np. zakażenie wszczepu aorty, rozrusznika pracy serca, plastyka biodra lub kolana), lokalne zapalenia węzłów chłonnych, zapalenie kości i szpiku, zakażenie szpiku kostnego, zapalenie otrzewnej, ropień w obrębie mięśnia lędźwiowo-udowego, zakażenia w obrębie żołędzia prącia, oporne na leczenie przeciwgruźlicze zapalenie jąder lub najądrza Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niezbyt często Cytopenia, niedokrwistość Bardzo rzadko: Zapalenie szyjnych węzłów chłonnych Częstość nieznana: Zespół hemofagocytarny Zaburzenia układu immunologicznego Bardzo często: Przejściowa reakcja na bakterie BCG (gorączka < 38,5°C, objawy grypopodobne w tym złe samopoczucie, gorączka, dreszcze, ogólne poczucie dyskomfortu, ból mięśni) Bardzo rzadko : Reakcje nadwrażliwości (np. obrzęk powiek, kaszel) Klasyfikacja układów i narządów Częstość występowania i działania niepożądane Zaburzenia oka Bardzo rzadko: Zapalenie naczyniówki i siatkówki, zapalenie spojówek, zapalenie błony naczyniowej oka Zaburzenia naczyniowe Niezbyt często: Niedociśnienie Bardzo rzadko: Przetoka naczyniowa Częstość nieznana: Zapalenie naczyń (w tym zapalenie naczyń ośrodkowego układu nerwowego) Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Niezbyt często: Ziarniniak płuc Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często: Nudności Często: Biegunka, ból brzucha Bardzo rzadko: Wymioty, przetoka jelitowa Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Niezbyt często: Zapalenie wątroby Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Niezbyt często: Wysypka skórna Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Często: Ból mięśni Niezbyt często: Zapalenie stawów, ból stawów Zaburzenia nerek i dróg moczowych Bardzo często: Częste oddawanie moczu z uczuciem dyskomfortu i bólu Często: Nietrzymanie moczu Niezbyt często: Widoczny krwiomocz, zatrzymanie moczu w pęcherzu moczowym, niedrożność układu moczowego, przykurcz pęcherza moczowego Częstość nieznana: Niewydolność nerek, odmiedniczkowe zapalenie nerek, zapalenie nerek (w tym cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek oraz kłębuszkowe zapalenie nerek) Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Częstość nieznana: Zaburzenia narządów rozrodczych (np. ból w obrębie pochwy, dyspareunia), oligospermia, azoospermia Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Bardzo często: Zmęczenie Często: Gorączka > 38,5°C Bardzo rzadko: Obrzęk obwodowy Badania diagnostyczne Niezbyt często: Zwiększona aktywność enzymów wątrobowych Częstość nieznana: Zwiększenie stężenia swoistego antygenu sterczowego (ang. prostate specific antigen, PSA) Działania niepożądane w trakcie leczenia bakteriami BCG występują często, ale są na ogół łagodne i mają charakter przemijający. Działania niepożądane ulegają nasileniu wraz z liczbą podanych dawek. Ból mięśni może występować często, a w rzadkich przypadkach zapalenie stawów/ból stawów oraz wysypka skórna. W większości przypadków reakcje takie jak zapalenie stawów, bóle stawów i wysypka skórna można przypisać reakcji nadwrażliwości pacjenta na bakterie BCG. W niektórych przypadkach konieczne może być przerwanie podawania produktu BCG-medac. Miejscowe działania niepożądane Uczucie dyskomfortu i ból podczas oddawania moczu oraz częste oddawanie moczu występuje u 90% pacjentów. Zapalenie pęcherza i odczyny zapalne (ziarniniak) mogą być istotnym elementem działania przeciwnowotworowego. Niezbyt często obserwowano jeszcze inne miejscowe działania niepożądane: widoczny krwiomocz, zakażenie układu moczowego, retrakcja pęcherza moczowego, niedrożność dróg moczowych, przykurcz pęcherza moczowego, zapalenie jąder i zapalenie najądrzy. Ropnie w obrębie nerek obserwowano rzadko. Ponadto, z nieznaną częstością mogą występować zaburzenia narządów płciowych (np. ból w obrębie pochwy, dyspareunia). Przemijająca ogólnoustrojowa reakcja na BCG Mogą wystąpić objawy takie jak lekka gorączka, objawy grypopodobne i ogólne złe samopoczucie. Objawy te zwykle ustępują w ciągu 24 – 48 godzin i należy je leczyć stosując standardowe leczenie objawowe. Reakcje te są oznaką rozpoczynającej się reakcji immunologicznej. Wszystkich pacjentów otrzymujących ten produkt leczniczy należy uważnie monitorować i zalecić zgłaszanie wszystkich przypadków wystąpienia gorączki i innych zdarzeń występujących poza układem moczowym. Ciężkie ogólnoustrojowe działania niepożądane/zakażenia Rozróżnienie zakażenia BCG od przemijającej ogólnoustrojowej reakcji na BCG stanowi wyzwanie, ponieważ objawy na początku są bardzo podobne. W przeciwieństwie do zakażenia, przemijająca ogólnoustrojowa reakcja na BCG jest bardzo częstą reakcją niepożądaną, którą należy zróżnicować. Początkowe kliniczne objawy i oznaki zarówno zakażenia BCG jak i przemijającej ogólnoustrojowej reakcji na BCG to: gorączka >39,5 °C przez co najmniej 12 godzin, gorączka >38,5 °C przez co najmniej 48 godzin i pogorszenie stanu ogólnego. Typowe objawy zakażenia to prosówkowe zapalenie płuc, ziarniniakowe zapalenie wątroby, nieprawidłowości w testach czynnościowych wątroby (zwłaszcza zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej), zaburzenia czynności narządów (innych niż drogi moczowo-płciowe) z zapaleniem ziarniniakowym stwierdzonym kiedykolwiek w materiale biopsyjnym. W przypadku podejrzenia ogólnoustrojowego zakażenia należy skonsultować się z lekarzem specjalizującym się w chorobach zakaźnych. Zakażenie BCG może stanowić zagrożenie życia. Chociaż objawy ogólnoustrojowego zakażenia BCG nie różnią się od gruźlicy, pacjenta nie trzeba izolować, ponieważ M. bovis jest mniej patogenny dla ludzi niż M. tuberculosis. W przypadku uaktywnienia utajonego zakażenia u pacjentów zwykle występują objawy takie jak gorączka i utrata masy ciała nieznanego pochodzenia. Z kilku opisów przypadków wynika, że rozpoznanie jest trudne, ponieważ występują różne objawy, a lekarze nie podejrzewają związku przyczynowego z zakażeniem BCG. Prawidłowe i wczesne rozpoznanie, a następnie odpowiednie leczenie jest istotne, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku lub osłabionych, aby nie dopuścić do zgonu. Należy pamiętać, że dostępna jest karta ostrzegawcza dla pacjenta, podkreślająca wagę tych informacji, którą należy przekazać pacjentowi (patrz także punkt 4.4). W przypadku podejrzenia uaktywnienia utajonego zakażenia BCG należy skonsultować się z lekarzem specjalizującym się w chorobach zakaźnych. Dodatkowe stosowanie kortykosteroidów może być zalecane w przypadku posocznicy, reakcji ziarniniakowych (np. w płucach lub wątrobie) i innych reakcji immunologicznych. Zalecenia dotyczące leczenia patrz tabela poniżej. Leczenie objawów, oznaki zespołów objawów Objawy, oznaki i zespoły objawów Leczenie 1) Objawy podrażnienia pęcherza moczowego trwające krócej niż 48 godzin Leczenie objawowe 2) Objawy podrażnienia pęcherza moczowego trwające 48 godzin lub dłużej Należy przerwać leczenie produktem BCG-medac i rozpocząć leczenie chinolonami. Jeśli po 10 dniach nie nastąpi całkowite wyleczenie, należy podawać izoniazyd (INH)* przez 3 miesiące. W przypadku leczenia lekami przeciwgruźliczymi leczenie produktem BCG-medac należy bezwzględnie przerwać. 3) Równoczesne bakteryjne zakażenie układu moczowego Należy przełożyć leczenie produktem BCG-medac do czasu, aż wyniki badania moczu unormują się i leczenie antybiotykami zostanie zakończone. 4) Inne objawy niepożądane ze strony układu moczowo-płciowego: objawowe ziarniniakowe zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie najądrzy i jąder, niedrożność cewki moczowej, ropnie w obrębie nerek Przerwać leczenie produktem BCG-medac. Należy rozważyć konsultację ze specjalistą ds. chorób zakaźnych. Podawać izoniazyd (INH)* i rifampicynę* przez 3 do 6 miesięcy w zależności od nasilenia objawów. W przypadku stosowania leków przeciwgruźliczych leczenie produktem BCG-medac należy bezwzględnie przerwać. 5) Gorączka poniżej 38,5°C trwająca krócej niż 48 godzin Objawowe leczenie paracetamolem. 6) Wykwity skórne, zapalenie stawów, ból stawów, zespół Reitera Należy przerwać leczenie produktem BCG-medac. Należy rozważyć konsultację ze specjalistą ds. chorób zakaźnych. Podawać leki przeciwhistaminowe lub niesteroidowe leki przeciwzapalne. W przypadku reakcji immunologicznej należy rozważyć leczenie kortyzonem. W przypadku braku odpowiedzi podawać izoniazyd (INH)* przez 3 miesiące. W przypadku stosowania leków przeciwgruźliczych leczenie produktem BCG-medac należy bezwzględnie przerwać. 7) Ogólnoustrojowa reakcja/zakażenie BCG** bez objawów wstrząsu septycznego Należy przerwać leczenie produktem BCG-medac. Należy rozważyć konsultację ze specjalistą ds. chorób zakaźnych. Podawać trzy leki przeciwgruźlicze* przez 6 miesięcy i leczenie kortykosteroidami w niskiej dawce. Ogólnoustrojowa reakcja/zakażenie BCG z objawami wstrząsu septycznego Należy bezwzględnie przerwać leczenie produktem BCG-medac. Natychmiast podać trzy leki przeciwgruźlicze* w połączeniu z wysokimi dawkami szybko działających kortykosteroidów. Zasięgnąć porady specjalisty ds. chorób zakaźnych. *Uwaga: bakterie BCG są wrażliwe na obecnie stosowane przeciwgruźlicze produkty lecznicze z wyjątkiem pyrazinamidu. Jeśli jest konieczne leczenie trzema lekami przeciwgruźliczymi, zwykle zalecane leki to izoniazyd (INH) rifampicyna i etambutol. ** Definicja – patrz: Ciężkie ogólnoustrojowe działania niepożądane/zakażenia. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C, PL-02 222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49-21-301, Faks: + 48 22 49-21-309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.