Ulotka, pkt 2: Informacje ważne przed zastosowaniem leku Arthrotec Forte
Kiedy nie stosować leku Arthrotec Forte
– jeśli pacjent ma uczulenie na diklofenak, kwas acetylosalicylowy, leki z grupy niesteroidowych
leków przeciwzapalnych (NLPZ), mizoprostol, inne prostaglandyny lub którykolwiek z
pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6). Do objawów nadwrażliwości
zalicza się między innymi ból w klatce piersiowej;
– w przypadku czynnej choroby wrzodowej żołądka i (lub) dwunastnicy, perforacji lub krwawienia;
– w przypadku innego czynnego krwawienia, np. krwawienia naczyniowo-mózgowego;
– w ciąży lub u kobiet planujących ciążę;
– jeśli pacjentka jest w wieku rozrodczym i nie stosuje skutecznej metody antykoncepcji, aby nie
dopuścić do zajścia w ciążę (w celu uzyskania dodatkowych informacji patrz punkt „Ciąża”);
– u pacjentów, u których leki z grupy NLPZ wywołują napady astmy, pokrzywkę lub ostry nieżyt
nosa;
– w leczeniu bólu okołooperacyjnego w przypadku zabiegu pomostowania tętnic wieńcowych;
– jeśli u pacjenta stwierdzono chorobę serca i (lub) chorobę naczyń mózgowych np. umiarkowaną
lub ciężką zastoinową niewydolność serca, przebyty zawał serca, udar, mini-udar (przejściowe
niedokrwienia mózgu) lub zator naczyń krwionośnych serca, lub mózgu, albo po zabiegu
udrożnienia, lub pomostowania zamkniętych naczyń;
– jeśli u pacjenta występują lub występowały zaburzenia krążenia (choroba naczyń obwodowych);
– u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Arthrotec Forte należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą.
Jeśli pacjentka:
– jest w ciąży lub planuje zajść w ciążę (patrz punkt „Ciąża”); ze względu na ryzyko dla płodu
przyjmowanie leku Arthrotec Forte należy natychmiast przerwać.
– jest w wieku rozrodczym (patrz punkt „Ciąża”); ze względu na ryzyko dla płodu, ważne jest, aby
podczas przyjmowania leku stosować skuteczną metodę antykoncepcji.
Zachować szczególną ostrożność stosując lek Arthrotec Forte
– u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby lub poważnymi zaburzeniami serca, oraz u
osób w podeszłym wieku. W przypadku ciężkich zaburzeń czynności wątroby, znacznego
odwodnienia, lek Arthrotec Forte powinien być stosowany tylko w wyjątkowych sytuacjach i w
warunkach ścisłego monitorowania stanu pacjenta (patrz punkt „Kiedy nie stosować leku
Arthrotec Forte”);
– w przypadku stosowania diklofenaku w dużych dawkach (150 mg na dobę) oraz w leczeniu
długotrwałym, gdyż może to być związane ze zwiększonym ryzykiem ciężkich zdarzeń
zakrzepowych dotyczących tętnic (np. zawału serca lub udaru). Lekarz powinien poinformować
pacjenta o objawach i (lub) oznakach ciężkiej toksyczności dotyczącej układu sercowo-
naczyniowego oraz o działaniach, jakie należy podjąć w przypadku wystąpienia takich objawów;
– u pacjentów, u których w przeszłości występowały objawy toksycznego wpływu na przewód
pokarmowy lub choroba wrzodowa żołądka i (lub) dwunastnicy. W szczególności pacjenci
w podeszłym wieku powinni zgłaszać, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia, wszelkie
nietypowe objawy brzuszne (szczególnie krwawienie z przewodu pokarmowego). W przypadku
wystąpienia krwawienia lub owrzodzeń w przewodzie pokarmowym lekarz zadecyduje o
przerwaniu podawania leku złożonego zawierającego diklofenak i mizoprostol;
– u pacjentów z zaburzeniami układu krwiotwórczego lub o zaburzonej krzepliwości, oraz u
pacjentów z krwawieniem naczyniowo-mózgowym w wywiadzie, gdyż podobnie jak inne leki z
grupy NLPZ, lek Arthrotec Forte może zmniejszać agregację płytek i wydłużać czas krwawienia;
– u pacjentów stosujących leki przeciwzakrzepowe: warfarynę i (lub) pochodne kumaryny oraz
nowe doustne leki przeciwzakrzepowe (np. apiksaban, dabigatran, rywaroksaban) ze względu na
zwiększone ryzyko wystąpienia krwawień z przewodu pokarmowego i innych krwawień;
– u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego lub chorobą Leśniowskiego-Crohna,
ponieważ lek Arthrotec Forte może zaostrzać objawy tych chorób;
– u pacjentów z astmą oskrzelową lub chorobą alergiczną - aktualnie lub w przeszłości, gdyż leki z
grupy NLPZ mogą powodować skurcz oskrzeli u pacjentów z astmą oskrzelową lub chorobą
alergiczną;
– u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i (lub) łagodną zastoinową niewydolnością serca,
ponieważ obserwowano przypadki zatrzymywania płynów i obrzęków związanych ze
stosowaniem leków z grupy NLPZ w tej grupie pacjentów. Lekarz przekaże pacjentowi
informacje dotyczące badań kontrolnych i innych specjalnych zaleceń.
Należy unikać jednoczesnego stosowania leku Arthrotec Forte i innych podawanych ogólnoustrojowo
leków z grupy NLPZ innych niż kwas acetylosalicylowy, w tym selektywnych inhibitorów COX-2
(między innymi: rofekoksybu, celekoksybu) ze względu na zwiększoną częstość występowania
owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego.
Przed zastosowaniem leku Arthrotec Forte należy powiedzieć lekarzowi, jeśli u pacjenta niedawno
przeprowadzono lub zaplanowano operację żołądka albo przewodu pokarmowego, ponieważ lek
Arthrotec Forte czasami powoduje osłabienie procesu gojenia ran w jelitach po zabiegu
chirurgicznym.
Lek Arthrotec Forte może powodować ciężkie działania niepożądane dotyczące przewodu
pokarmowego, w tym stany zapalne, krwawienie, owrzodzenie oraz perforacje żołądka, jelita
cienkiego i jelita grubego, mogące kończyć się zgonem. W przypadku wystąpienia krwawienia lub
owrzodzeń w przewodzie pokarmowym należy przerwać stosowanie leku. Powyższe zdarzenia mogą
wystąpić w dowolnym momencie leczenia, z objawami zwiastującymi lub bez, lub u pacjentów z
ciężkimi zdarzeniami niepożądanymi dotyczącymi przewodu pokarmowego w wywiadzie.
Do grupy największego ryzyka występowania wymienionych powikłań dotyczących układu
pokarmowego związanych ze stosowaniem leku Arthrotec Forte, należą pacjenci otrzymujący duże
dawki leku, pacjenci w podeszłym wieku, pacjenci z zaburzeniami sercowo-naczyniowymi, pacjenci
przyjmujący jednocześnie kwas acetylosalicylowy, kortykosteroidy, selektywne inhibitory wychwytu
zwrotnego serotoniny, pacjenci spożywający alkohol lub pacjenci z chorobami przewodu
pokarmowego, czynnymi lub w wywiadzie, takimi jak owrzodzenie, krwawienie z przewodu
pokarmowego lub stan zapalny błony śluzowej przewodu pokarmowego.
Z tego względu lek Arthrotec Forte należy stosować u tych pacjentów ostrożnie, rozpoczynając
leczenie od możliwie najmniejszej skutecznej dawki.
Lek Arthrotec Forte nie powinien być stosowany u kobiet w wieku przedmenopauzalnym, chyba że
pacjentki stosują skuteczne metody zapobiegania ciąży oraz zostały poinformowane o zagrożeniach
związanych ze stosowaniem leku w czasie ciąży. Na opakowaniu znajduje się ostrzeżenie: „Nie
stosować u kobiet w wieku rozrodczym, chyba że stosują one skuteczne metody antykoncepcji”.
Przyjmowanie takich leków jak Arthrotec Forte, może być związane z niewielkim zwiększeniem
ryzyka ataku serca (zawał serca) lub udaru. Ryzyko to zwiększa długotrwałe przyjmowanie dużych
dawek leku. Nie należy stosować większych dawek i dłuższego czasu leczenia niż zalecane.
Podczas stosowania leków z grupy NLPZ, w tym leku złożonego zawierającego diklofenak i
mizoprostol, bardzo rzadko obserwowano ciężkie reakcje skórne. Pacjent powinien natychmiast
zgłaszać lekarzowi prowadzącemu wystąpienie jakichkolwiek zmian skórnych. Lekarz może podjąć
decyzję o konieczności przerwania leczenia lekiem Arthrotec Forte w przypadku pierwszego
wystąpienia wysypki skórnej, zmian w obrębie błon śluzowych lub jakichkolwiek innych objawów
nadwrażliwości.
U pacjentów z toczniem rumieniowatym układowymi chorobami tkanki łącznej, lek Arthrotec Forte
może zwiększać ryzyko wystąpienia jałowego zapalenia opon mózgowych.
Podczas leczenia długotrwałego z zastosowaniem dużych dawek leku przeciwbólowego i (lub)
przeciwzapalnego może wystąpić ból głowy, którego nie wolno leczyć poprzez podawanie kolejnych
dawek leku, ani innych leków z grupy NLPZ.
Lek Arthrotec Forte może maskować gorączkę, a tym samym chorobę zasadniczą.
Lek może utrudniać zajście w ciążę. Jeżeli pacjentka planuje zajście w ciążę lub ma problemy z
zajściem w ciążę, powinna poinformować o tym lekarza.
Lek Arthrotec Forte może powodować zaburzenia widzenia. W przypadku wystąpienia zaburzeń
widzenia należy skontaktować się z lekarzem okulistą.
Przed przyjęciem leku należy poinformować lekarza:
– jeśli pacjent pali tytoń
– jeśli pacjent choruje na cukrzycę
– jeśli u pacjenta występuje dusznica bolesna, zakrzepy, nadciśnienie tętnicze, zwiększone stężenie
cholesterolu lub zwiększone stężenie triglicerydów.
Występowanie działań niepożądanych można ograniczyć stosując lek w najmniejszej skutecznej
dawce i nie dłużej niż to konieczne.
Lek Arthrotec Forte a inne leki
Należy poinformować lekarza, jeżeli pacjent przyjmuje następujące leki:
– diuretyki (leki moczopędne): leki z grupy NLPZ mogą zmniejszać skuteczność działania
diuretyków. Podczas jednoczesnego stosowania leków moczopędnych oszczędzających potas
może wystąpić zwiększenie stężenia potasu w osoczu;
– cyklosporyny (leki immunosupresyjne stosowane m.in. w leczeniu pacjentów po przeszczepach):
diklofenak może zwiększać nefrotoksyczność cyklosporyny; ważne jest aby u pacjentów
stosujących cyklosporynę, podawanie leku Arthrotec Forte rozpocząć od najmniejszej dawki i
uważnie monitorować stan pacjenta pod kątem wystąpienia objawów działania toksycznego;
– takrolimus (lek immunosupresyjny stosowanym.in. w leczeniu atopowego zapalenia skóry):
w przypadku jednoczesnego stosowania leków z grupy NLPZ z takrolimusem możliwe jest
zwiększenie ryzyka działania nefrotoksycznego;
– preparaty litu, digoksyna, ketokonazol: lek Arthrotec Forte może powodować zwiększenie
stężenia litu i digoksyny w osoczu w stanie stacjonarnym, oraz zmniejszać stężenie ketokonazolu;
– leki przeciwcukrzycowe: leki z grupy NLPZ mogą nasilać działanie doustnych leków
przeciwcukrzycowych. Podczas jednoczesnego podawania z lekami przeciwcukrzycowymi może
wystąpić ryzyko hipoglikemii lub hiperglikemii;
– leki przeciwzakrzepowe, takie jak warfaryna, leki hamujące agregację płytek, takie jak kwas
acetylosalicylowy. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania leku Arthrotec Forte z kwasem
acetylosalicylowym;
– inhibitory selektywnego wychwytu zwrotnego serotoniny (niektóre leki stosowane w leczeniu
depresji): leki z grupy NLPZ mogą nasilać działanie tych leków, tym samym zwiększając ryzyko
krwawieniaz przewodu pokarmowego;
– metotreksat: leki z grupy NLPZ mogą nasilać toksyczność metotreksatu związaną z jego
zwiększonym stężeniem w osoczu, szczególnie u pacjentów otrzymujących duże dawki
metotreksatu;
– inne leki z grupy NLPZ i kortykosteroidy: jednoczesne stosowanie tych leków z lekiem Arthrotec
Forte może zwiększać częstość występowania owrzodzeń lub krwawień z przewodu
pokarmowego i innych działań niepożądanych;
– leki przeciwnadciśnieniowe, w tym leki moczopędne, inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE),
antagoniści receptora angiotensyny II (AIIA) i ß-adrenolityki: leki z grupy NLPZ mogą
zmniejszać ich skuteczność. U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek (np. pacjentów
odwodnionych lub w podeszłym wieku z zaburzoną czynnością nerek), jednoczesne podawanie
inhibitora ACE lub leków z grupy AIIA i (lub) leków moczopędnych z inhibitorem
cyklooksygenazy może prowadzić do zaburzenia czynności nerek, w tym do powstania ostrej
niewydolności nerek, która jest na ogół odwracalna;
– leki neutralizujące kwas solny: leki te mogą opóźniać wchłanianie diklofenaku. Leki
neutralizujące kwas solny w soku żołądkowym, zawierające magnez, mogą nasilać biegunkę
wywołaną przez mizoprostol;
– chinolony: u pacjentów przyjmujących leki z grupy NLPZ i chinolony może występować
zwiększone ryzyko drgawek;
– mifepryston (niedostępny w Polsce lek wczesnoporonny): leki z grupy NLPZ mogą zmniejszać
jego działanie. Leki z grupy NLPZ należy stosować po upływie 8 do 12 dni od podania
mifeprystonu;
– worykonazol (lek przeciwgrzybiczy);
– sulfinpirazon (lek stosowany w leczeniu dny moczanowej).
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach stosowanych przez pacjenta
obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje stosować.
Lek Arthrotec Forte z jedzeniem i piciem
Tabletki należy przyjmować w czasie posiłku.
Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność
Ciąża
Pacjentka nie powinna przyjmować leku Arthrotec Forte jeśli jest w ciąży, przypuszcza, że może być
w ciąży lub jeśli próbuje zajść w ciążę. Pacjentka powinna poinformować lekarza o planowanej ciąży.
Ze względu na możliwe ryzyko uszkodzenia płodu przed rozpoczęciem przyjmowania tego leku
pacjentka musi się upewnić, że nie jest w ciąży. Kobiety, u których nie wystąpiła jeszcze menopauza,
w okresie przyjmowania tego leku muszą stosować skuteczną metodę antykoncepcji.
Lekarz musi poinformować pacjentkę o zagrożeniach, jakie wiążą się z zajściem w ciążę w okresie
przyjmowania leku Arthrotec Forte, gdyż lek ten może wywoływać poronienie, przedwczesny poród
lub nieprawidłowy rozwój płodu (wady wrodzone). Jeśli pacjentka jest w ciąży, nie powinna NIGDY
przyjmować tego leku, gdyż może to mieć poważny wpływ na dziecko, szczególnie na jego serce,
płuca i (lub) nerki, aż do spowodowania śmierci. Jeśli pacjentka przyjęła ten lek w okresie ciąży,
powinna porozmawiać o tym z lekarzem. Jeśli pacjentka podejmie decyzję o kontynuowaniu ciąży,
należy ją uważnie monitorować za pomocą badania USG, ze szczególnym uwzględnieniem oceny
kończyn i głowy płodu.
Diklofenak może powodować przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego.
Leki z grupy NLPZ, stosowane w drugim lub trzecim trymestrze ciąży mogą powodować zaburzenia
czynności nerek u płodu, które mogą przyczyniać się do zmniejszenia ilości płynu owodniowego lub
w ciężkich przypadkach do małowodzia. Takie efekty mogą pojawić się wkrótce po rozpoczęciu
leczenia i zwykle są odwracalne. Należy ściśle monitorować ilość płynu owodniowego u kobiet w
ciąży przyjmujących leki z grupy NLPZ.
Karmienie piersią
Jeśli pacjentka karmi piersią, przed przyjęciem tego leku powinna zwrócić się o poradę do lekarza lub
farmaceuty. Nie stosować leku Arthrotec Forte w okresie karmienia piersią. Mizoprostol ulega
przekształceniu do kwasu mizoprostolowego, który przenika do mleka kobiecego i może wywołać u
niemowląt karmionych piersią działania niepożądane, takie jak biegunka.
Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Pacjenci, u których występują zawroty głowy lub inne zaburzenia ze strony ośrodkowego układu
nerwowego, podczas stosowania leków z grupy NLPZ nie powinni prowadzić pojazdów ani
obsługiwać maszyn.
Lek Arthrotec Forte zawiera laktozę jednowodną
Jeśli stwierdzono wcześniej u pacjenta nietolerancję niektórych cukrów, pacjent powinien
skontaktować się z lekarzem przed przyjęciem leku.
Lek Arthrotec Forte zawiera sód
Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, to znaczy lek uznaje się za „wolny od sodu”.
Lek Arthrotec Forte zawiera olej rycynowy uwodorniony
Lek zawiera olej rycynowy uwodorniony, który może powodować niestrawność i biegunkę.
Ulotka, pkt 4: Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Bardzo często (występujące u więcej niż 1 na 10 pacjentów)
– ból brzucha, biegunka, nudności, niestrawność.
Często (występujące u więcej niż 1 na 100 i mniej niż 1 na 10 pacjentów)
– bezsenność
– ból głowy, zawroty głowy
– owrzodzenie przewodu pokarmowego*, zapalenie dwunastnicy, zapalenie żołądka, zapalenie
przełyku, zapalenie przewodu pokarmowego*, wymioty, zaparcia, wzdęcia z oddawaniem gazów,
odbijanie się ze zwracaniem treści żołądkowej
– wysypka*, świąd
– zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej, obniżenie wartości hematokrytu,
zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej we krwi
– nieprawidłowy rozwój płodu*.
Niezbyt często (występujące u więcej niż 1 na 1000 i mniej niż 1 na 100 pacjentów)
– zapalenie pochwy
– trombocytopenia* (niedobór płytek krwi)
– udar*
– niewyraźne widzenie*
– zawał serca*, niewydolność serca*
– nadciśnienie tętnicze*
– duszność*
– krwotok z przewodu pokarmowego*, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej*
– pokrzywka*, plamica
– nieregularne lub śródcykliczne krwawienie menstruacyjne, nadmierne krwawienie miesiączkowe,
krwotok z pochwy (w tym krwawienia pomenopauzalne), zaburzenia miesiączkowania
– gorączka*, obrzęk*, dreszcze*
– zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej.
Rzadko (występujące u mniej niż 1 na 1000 pacjentów)
– reakcja anafilaktyczna*
– koszmary senne*
– zapalenie trzustki*
– zapalenie wątroby*
– pęcherzowe zapalenie skóry*, obrzęk naczynioruchowy*
– ból piersi, bolesne miesiączkowanie.
Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
– niedokrwistość hemolityczna*, agranulocytoza*, zahamowanie agregacji płytek krwi*
– retencja płynów*
– zmiany nastroju*
– aseptyczne zapalenie opon mózgowych* (charakteryzujące się objawami takimi jak: sztywność
karku, ból głowy, nudności, wymioty, gorączka lub zaburzenie świadomości)
– zapalenie naczyń*
– perforacje przewodu pokarmowego*
– niewydolność wątroby*, żółtaczka*
– toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka*, zespół Stevensa-Johnsona* (pęcherze błony
śluzowej jamy ustnej oraz narządów płciowych), rumień wielopostaciowy*, złuszczające
zapalenie skóry*, reakcje śluzówkowo-skórne*, osutka polekowa z eozynofilią i objawami
układowymi (zespół DRESS)
– niewydolność nerek*, zaburzenia czynności nerek*, martwica brodawek nerkowych*, zespół
nerczycowy*, śródmiąższowe zapalenie nerek*, zapalenie kłębuszków nerkowych błoniaste*,
zapalenie kłębuszków nerkowych submikroskopowe*, zapalenie kłębuszków nerkowych*
– obumarcie płodu*, zator płynem owodniowym*, poronienie niepełne*, poród przedwczesny*,
nieprawidłowe skurcze macicy*, zatrzymanie łożyska lub błon płodowych*
– krwotok z macicy*, skurcz macicy, niepłodność kobieca (obniżenie płodności u kobiet)*
– pęknięcie macicy*, perforacja macicy*.
*Działania niepożądane zgłoszone po dopuszczeniu leku do obrotu.
Należy niezwłocznie powiedzieć lekarzowi, jeśli u pacjenta wystąpi ból w klatce piersiowej, który
może być objawem potencjalnie ciężkiej reakcji alergicznej zwanej zespołem Kounisa.
Działania niepożądane z kontrolowanych badań klinicznych, trwających do 24 miesięcy, dotyczą
głównie układu pokarmowego. Biegunka i ból brzucha mają zwykle łagodne lub umiarkowane
nasilenie i są przemijające; objawy te występują na wczesnym etapie leczenia i mogą trwać przez
kilka dni. Biegunka i ból brzucha ustępują spontanicznie, w trakcie trwania terapii lekiem Arthrotec
Forte.
Podczas stosowania leków z grupy NLPZ, w bardzo rzadkich przypadkach obserwowano nasilenie
stanu zapalnego związanego z infekcją.
Po wprowadzeniu leku do obrotu najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były działania
niepożądane dotyczące układu pokarmowego (około 45% wszystkich zgłoszonych przypadków),
drugie w kolejności częstości zgłaszania były reakcje skórne oraz nadwrażliwości, co jest zgodne z
profilem działań niepożądanych leków z grupy NLPZ.
Stosowanie diklofenaku, szczególnie w dużych dawkach (150 mg na dobę) oraz w leczeniu
długotrwałym, może być związane z nieznacznie zwiększonym ryzykiem ciężkich epizodów
zakrzepicy tętniczej (np. zawału serca lub udaru).
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie możliwe objawy niepożądane
niewymienione w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane
można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów
Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301,
Faks: + 48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.