Ammorro

Kiedy nie przyjmować leku Ammorro • jeśli pacjent ma uczulenie na ramipryl, inny lek z grupy inhibitorów ACE, indapamid lub inne sulfonamidy lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6). • jeśli u pacjenta kiedykolwiek wystąpiła ciężka reakcja alergiczna zwana “obrzękiem naczynioruchowym”. Jej objawami są: swędzenie, pokrzywka, czerwone plamy na rękach, stopach i gardle, obrzęk gardła i języka, obrzęk wokół oczu i ust, trudności w oddychaniu i połykaniu. • jeśli pacjent przyjmował niedawno lub przyjmuje aktualnie sakubitryl+walsartan, lek stosowany w leczeniu pewnego rodzaju długotrwałej (przewlekłej) niewydolności serca u dorosłych, ponieważ zwiększa się ryzyko obrzęku naczynioruchowego (szybkiego obrzęku pod skórą w okolicy takiej jak gardło). • jeśli pacjent jest poddawany dializie lub filtracji krwi innego rodzaju. W zależności od stosowanego urządzenia lek Ammorro może być nieodpowiedni do stosowania u takiego pacjenta. • jeśli pacjent ma ciężką chorobę nerek, lub inne choroby nerek związane ze zmniejszonym dopływem krwi do nerek (zwężenie tętnicy nerkowej). • jeśli u pacjenta występuje ciężka choroba wątroby lub stan zwany encefalopatią wątrobową (dysfunkcja mózgu spowodowana chorobą wątroby). • jeśli u pacjenta występuje za małe stężenie potasu we krwi. • jeśli pacjentka jest od ponad 3 miesięcy w ciąży (również we wczesnej ciąży nie zaleca się przyjmowania leku Ammorro – patrz punkt ‘Ciąża i karmienie piersią’). • jeśli ciśnienie tętnicze u pacjenta jest nieprawidłowo niskie lub niestabilne. Lekarz będzie musiał dokonać odpowiedniej oceny. • jeśli pacjent ma cukrzycę lub zaburzenia czynności nerek i jest leczony lekiem obniżającym ciśnienie zawierającym aliskiren. Nie przyjmować leku Ammorro jeśli którakolwiek z powyższych sytuacji dotyczy pacjenta. W razie wątpliwości przed rozpoczęciem przyjmowania leku Ammorro należy skonsultować się z lekarzem. Ostrzeżenia i środki ostrożności Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Ammorro należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą. • jeśli u pacjenta występują choroby wątroby (np. marskość wątroby lub wodobrzusze); • jeśli pacjent ma cukrzycę; • jeśli u pacjenta występuje dna moczanowa; • jeśli u pacjenta występują problemy dotyczące serca, jakiekolwiek zaburzenia rytmu serca; • jeśli u pacjenta występują problemy dotyczące nerek (w tym przeszczep nerki) lub jest poddawany dializoterapii; • jeśli u pacjenta wystąpi osłabienie wzroku lub ból oka. Mogą być to objawy gromadzenia się płynu w unaczynionej błonie otaczającej oko (nadmiernego nagromadzenia płynu między naczyniówką a twardówką) lub zwiększenia ciśnienia we wnętrzu oka - mogą one wystąpić w przedziale od kilku godzin do tygodni od przyjęcia leku Ammorro. Bez rozpoczęcia leczenia objawy te mogą prowadzić do trwałej utraty wzroku. Jeśli pacjent wcześniej miał uczulenie na penicylinę lub sulfonamidy, może być w grupie zwiększonego ryzyka rozwoju tych objawów; • jeśli pacjent utracił znaczną ilość soli lub płynów (z powodu wymiotów, biegunki, nadmiernego pocenia się, stosowania diety z małą ilością soli, przyjmowania leków moczopędnych przez dłuższy czas lub dializoterapii); • jeśli pacjent planuje leczenie, które ma osłabić skutki alergii na jad pszczół lub os (leczenie odczulające); • jeśli pacjent ma otrzymać znieczulenie do operacji lub zabiegu stomatologicznego. Być może trzeba będzie przerwać podawanie leku na dzień przed znieczuleniem; należy poradzić się lekarza; • lekarz może zlecić badania krwi jeśli pacjent ma za duże lub za małe stężenie potasu i sodu albo za duże stężenie wapnia ( widoczne w wynikach badania krwi); • jeśli pacjent przyjmuje leki lub ma choroby, które mogą zmniejszać stężenia sodu we krwi. W takim przypadku lekarz może zalecić regularne badania krwi, szczególnie w celu kontroli stężeń sodu we krwi, zwłaszcza u osób w starszym wieku; • jeśli pacjent przyjmuje którykolwiek z poniższych leków, ryzyko obrzęku naczynioruchowego, ciężkiej reakcji uczuleniowej może być zwiększone: o inhibitory neprylizyny (NEP) (takie jak racekadotryl, lek stosowany w leczeniu biegunki); o leki stosowane w celu zapobiegania odrzuceniu przeszczepionych narządów lub w leczeniu nowotworów (np. temsyrolimus, syrolimus, ewerolimus i inne leki należące do klasy tak zwanych inhibitorów mTOR); o wildagliptyna, lek stosowany w leczeniu cukrzycy. Sakubitryl i walsartan, patrz punkt 2 „Kiedy nie przyjmować leku Ammorro”. • jeśli pacjent ma kolagenową chorobę naczyń (chorobę tkanki łącznej), taką jak toczeń rumieniowaty układowy lub twardzinę układową; • jeśli pacjent przyjmuje którykolwiek z poniższych leków stosowanych w leczeniu wysokiego ciśnienia tętniczego: o „antagoniści receptora angiotensyny II” (ARB) (nazywane również sartanami - na przykład walsartan, telmisartan, irbesartan), w szczególności, jeśli pacjent ma chorobę nerek związaną z cukrzycą; o aliskiren. Lekarz może zalecić regularną kontrolę czynności nerek, ciśnienia tętniczego i stężeń elektrolitów (np. potasu, sodu, wapnia) we krwi. Patrz również informacje pod nagłówkiem “Kiedy nie przyjmować leku Ammorro”; • jeśli pacjent ma zaburzenia mięśniowe, w tym bóle mięśni, tkliwość, osłabienie lub skurcze. • jeśli u pacjenta ma zostać przeprowadzone badanie oceniające czynność przytarczyc; • należy powiedzieć lekarzowi, jeśli pacjentka sądzi, że jest w ciąży (lub może zajść w ciążę). Nie zaleca się stosowania leku Ammorro w pierwszych 3 miesiącach ciąży i nie wolno go przyjmować po 3. miesiącu ciąży, ponieważ może poważnie zaszkodzić dziecku, jeśli będzie stosowany w tym okresie (patrz punkt "Ciąża i karmienie piersią”); • należy powiedzieć lekarzowi jeśli pacjent ma nadwrażliwość na światło słoneczne. Inhibitory ACE powodują częstsze występowanie obrzęku naczynioruchowego (reakcji alergicznej, która może obejmować wysypkę, problemy z połykaniem lub oddychaniem, obrzęk warg, twarzy, gardła lub języka) u pacjentów rasy czarnej niż u pacjentów innej rasy. Podobnie jak inne inhibitory ACE, ramipryl może być mniej skuteczny w obniżaniu ciśnienia krwi u pacjentów rasy czarnej niż u pacjentów innej rasy. Jeśli pacjent sądzi, że któraś z opisanych sytuacji może go dotyczyć, lub jeśli ma jakiekolwiek pytania czy wątpliwości dotyczące przyjmowania leku, powinien skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Dzieci i młodzież Nie zaleca się stosowania leku Ammorro u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat, ponieważ bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały ustalone w tej grupie pacjentów. Lek Ammorro a inne leki Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje przyjmować. Jest to ważne, ponieważ lek Ammorro może wpływać na działanie niektórych innych leków. Również inne leki mogą wpływać na działanie leku Ammorro. Lekarz może zalecić zmianę dawki lub podjąć inne środki ostrożności, a nawet zalecić całkowite odstawienie któregoś z poniższych leków. Nie należy stosować leku Ammorro jednocześnie z litem (stosowanym m.in. w leczeniu depresji) z powodu ryzyka zwiększenia stężenia litu we krwi. Jeśli pacjent przyjmuje antagonistę receptora angiotensyny II (AIIRA) lub aliskiren (patrz także podpunkty „Kiedy nie stosować leku Ammorro” oraz „Ostrzeżenia i środki ostrożności”). Należy upewnić się, że lekarz został poinformowany o stosowaniu przez pacjenta następujących leków: • Sakubitryl i walsartan, stosowany w leczeniu pewnego rodzaju długotrwałej (przewlekłej) niewydolności serca u dorosłych (patrz punkt 2 „Kiedy nie stosować leku Ammorro”; • inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (ACE) (stosowane w leczeniu podwyższonego ciśnienia tętniczego; • Leki stosowane w leczeniu zaburzeń rytmu serca (np. chinidyna, hydrochinidyna, dyzopiramid, amiodaron, sotalol, ibutylid, dofetylid, preparaty naparstnicy, bretylium, prokainamid); • Leki stosowane w leczeniu niskiego ciśnienia tętniczego, wstrząsu, niewydolności serca, astmy lub alergii, takie jak izoprenalina, dobutamina, noradenalina, adrenalina, efedryna, dopamina. Lekarz będzie musiał kontrolować ciśnienie tętnicze; • Leki stosowane w leczeniu dławicy piersiowej, choroby powodującej ból w klatce piersiowej (np. azotany, beprydyl); • Leki stosowane w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, (np. alfuzosyna, doksazosyna, prazosyna, tamsulosyna, terazosyna); • Leki stosowane w celu łagodzenia bólu i stanu zapalnego (na przykład niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak ibuprofen, indometacyna lub kwas acetylosalicylowy); • Leki stosowane w leczeniu zaburzeń psychicznych, takich jak depresja, lęk, schizofrenia (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, leki przeciwpsychotyczne, neuroleptyki, takie jak chlorpromazyna, lewomepromazyna, trifluoperazyna, amisulpryd, sulpiryd, sultopryd, tiapryd, haloperydol, droperidol, pimozyd) lub w leczeniu uzależnienia (metadon); • Winkamina podawana we wstrzyknięciu (stosowana w leczeniu objawowym zaburzeń procesów poznawczych u pacjentów w podeszłym wieku, w tym utraty pamięci); • Antybiotyki stosowane w leczeniu zakażeń bakteryjnych (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna podawana we wstrzyknięciach); • Pentamidyna (stosowana w leczeniu niektórych rodzajów zapalenia płuc); • Amfoterycyna B podawana we wstrzyknięciach (leki przeciwgrzybicze); • Halofantryna (lek przeciwpasożytniczy stosowany w leczeniu niektórych rodzajów malarii); • Leki przeciwhistaminowe stosowane w leczeniu reakcji alergicznych, takich jak katar sienny (np. mizolastyna, astemizol, terfenadyna); • Leki stosowane w leczeniu raka (chemioterapia), np. temsyrolimus; • Leki stosowane w zapobieganiu odrzuceniu przeszczepu (np. cyklosporyna, takrolimus, syrolimus, ewerolimus i inne leki należące do grupy inhibitorów mTOR) lub w leczeniu chorób autoimmunologicznych, ciężkich chorób reumatycznych lub dermatologicznych; • Diuretyki (leki moczopędne), takie jak furosemid; • Suplementy potasu (w tym substytuty soli kuchennej), leki moczopędne oszczędzające potas i inne leki, które mogą zwiększać ilość potasu we krwi (np. spironolakton, triamteren, amiloryd, trimetoprim w monoterapii lub w skojarzeniu z sulfametoksazolem (ko-trimoksazolem, stosowanym w leczeniu zakażeń bakteryjnych) oraz heparyna (rozrzedzająca krew); • Leki steroidowe stosowane w leczeniu różnych chorób, w tym ciężkiej astmy i stanów zapalnych, takie jak prednizolon; • Allopurynol (stosowany w celu obniżenia stężenia kwasu moczowego we krwi); • Racekadotryl (stosowany w leczeniu biegunki); • Jodowe środki kontrastowe (stosowane w badaniach z wykorzystaniem promieni rentgenowskich); • Tabletki wapnia lub inne suplementy wapnia; • Cyzapryd, difemanil (stosowane w leczeniu problemów żołądkowo-jelitowych); • Środki przeczyszczające o działaniu pobudzającym perystaltykę; • Tetrakozaktyd (w leczeniu choroby Leśniowskiego-Crohna); • Baklofen (w leczeniu sztywności mięśni występującej w chorobach, takich jak stwardnienie rozsiane); • Leki na cukrzycę, takie jak doustne leki obniżające stężenie glukozy (np. wildagliptyna stosowana w leczeniu cukrzycy typu 2 lub metformina) i insulina. Ammorro może obniżać stężenie cukru we krwi. Podczas stosowania leku Ammorro należy uważnie kontrolować stężenie cukru we krwi; Jeśli którakolwiek z powyższych sytuacji dotyczy pacjenta (lub jeśli pacjent nie ma pewności), przed przyjęciem leku Ammorro należy skonsultować się z lekarzem. Stosowanie leku Ammorro z jedzeniem, piciem i alkoholem Picie alkoholu w czasie leczenia lekiem Ammorro może powodować zawroty głowy. Jeśli pacjent ma wątpliwości, ile alkoholu może wypić w czasie przyjmowania tego leku, powinien porozmawiać z lekarzem, ponieważ leki stosowane do obniżania ciśnienia tętniczego i alkohol mogą nawzajem nasilać swoje działanie nasenne. Ciąża i karmienie piersią Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku. Ciąża Jeśli pacjentka sądzi, że jest w ciąży (lub może zajść w ciążę), musi powiedzieć o tym lekarzowi. Lekarz zaleci przerwanie leczenia lekiem Ammorro przed zajściem w ciążę lub natychmiast po potwierdzeniu ciąży i zamiast niego zaleci stosowanie innego leku. Leku Ammorro nie należy stosować w pierwszych 12 tygodniach ciąży, a całkowicie nie wolno go stosować po 13. tygodniu ciąży, ponieważ jego stosowanie w czasie ciąży może zaszkodzić dziecku. Jeśli pacjentka zajdzie w ciążę w czasie przyjmowania leku Ammorro, powinna natychmiast powiedzieć o tym lekarzowi. Przed planowaną ciążą należy zmienić leczenie na inny odpowiedni lek. Karmienie piersią Nie zaleca się stosowania leku Ammorro kobietom karmiącym piersią. Lekarz może zalecić inne leczenie, jeśli pacjentka chce karmić piersią, zwłaszcza jeśli dziecko jest noworodkiem lub urodziło się przedwcześnie. Płodność Brak danych dotyczących wpływu leku Ammorro na płodność u ludzi. Brak danych dotyczących ramiprylu lub indapamidu w monoterapii u ludzi. Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn Lek Ammorro może powodować działania niepożądane, związane z obniżaniem się ciśnienia krwi, takie jak zawroty głowy lub uczucie zmęczenia (patrz punkt 4). Te działania niepożądane częściej występują na początku leczenia oraz po zwiększeniu dawki. W takiej sytuacji należy zrezygnować z prowadzenia pojazdu lub wykonywania innych czynności wymagających koncentracji. Objawy te jednak występują rzadko, jeśli leczenie prowadzone jest pod dobrą kontrolą. Lek Ammorro zawiera laktozę i sód Jeśli stwierdzono wcześniej u pacjenta nietolerancję niektórych cukrów, pacjent powinien skontaktować się z lekarzem przed przyjęciem leku. Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na kapsułkę, to znaczy lek uznaje się za „wolny od sodu”.

Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Należy przerwać stosowanie leku Ammorro i natychmiast skontaktować się z lekarzem, jeśli wystąpią którekolwiek z poniższych działań niepożądanych – być może potrzebna będzie pilna pomoc lekarska: • Obrzęk twarzy, warg, jamy ustnej, języka lub gardła, obrzęk błon śluzowych gardła lub dróg oddechowych, powodujący duszność lub trudności w połykaniu. Może to być objawem ciężkiej reakcji alergicznej (obrzęk naczynioruchowy) na Ammorro. W takim przypadku należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. (Niezbyt często) (może dotyczyć nie więcej niż 1 na 100 osób). • Ciężkie reakcje skórne, w tym nasilona wysypka skórna, owrzodzenie jamy ustnej, nasilenie istniejącej wcześniej choroby skóry, zaczerwienienie, powstawanie pęcherzy lub oddzielanie się skóry (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczna rozpływna naskórka lub rumień wielopostaciowy) lub inna reakcja alergiczna (np. pokrzywka). Jeśli wystąpi taka sytuacja, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. (Bardzo rzadko) (może dotyczyć nie więcej niż 1 na 10 000 osób). Należy natychmiast powiedzieć lekarzowi jeśli wystąpią: • Szybsze bicie serca, nierówne lub silne bicie serca (w niektórych przypadkach zagrażające życiu), ból w klatce piersiowej, uczucie ucisku w klatce piersiowej lub poważniejsze problemy, jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu mogą wystąpić z („częstością nieznaną”). • Krótki oddech lub kaszel. Mogą to być objawy choroby płuc. • Łatwiejsze powstawanie siniaków, dłuższe niż zwykle krwawienie, krwawienia różnego rodzaju (np. krwawienie z dziąseł), fioletowe plamki, zmiany na skórze lub częstsze niż zwykle zakażenia, ból gardła i gorączka, uczucie zmęczenia, omdlenia, zawroty głowy lub bladość skóry. Mogą to być objawy choroby krwi lub szpiku kostnego. • Silny ból brzucha, który może promieniować do pleców. Może to być objaw zapalenia trzustki (Bardzo rzadko: może dotyczyć nie więcej niż 1 na 10 000 osób). • Gorączka, dreszcze, zmęczenie, utrata apetytu, ból brzucha, nudności, zażółcenie skóry lub oczu (żółtaczka). Mogą to być objawy choroby wątroby, na przykład zapalenia wątroby lub uszkodzenia wątroby (encefalopatia wątrobowa może występować z nieznaną częstością). • Zagęszczony mocz (w ciemnym kolorze), nudności lub wymioty, skurcze mięśni, splątanie i drgawki, które mogą wynikać z nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (hormonu antydiuretycznego). Jeśli u pacjenta wystąpią takie objawy, należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem (częstość występowania jest nieznana). • Osłabienie mięśni, skurcze, tkliwość lub ból, a w szczególności, jeśli jednocześnie pacjent czuje się źle lub ma wysoką temperaturę, może to być spowodowane nieprawidłowym rozpadem mięśni, zwanym rabdomiolizą (może występować z nieznaną częstością). Inne działania niepożądane: Częste (mogą wystąpić nie częściej niż u 1 na 10 osób) • Reakcje alergiczne (nadwrażliwości), głównie dotyczące skóry, u osób skłonnych do alergii i reakcji astmatycznych; • Wyniki badań krwi wskazujące na zwiększone lub zmniejszone stężenie potasu we krwi, • Zawroty głowy, ból głowy, których wystąpienie jest bardziej prawdopodobne na początku przyjmowania leku Ammorro lub na początku przyjmowania większej dawki; • Omdlenie, hipotonia (nieprawidłowo niskie ciśnienie tętnicze, szczególnie przy szybkim wstawaniu lub siadaniu z pozycji leżącej, nazywane niedociśnieniem ortostatycznym); • Suchy, drażniący kaszel, zapalenie zatok lub zapalenie oskrzeli (zapalenie dróg oddechowych), duszność (zadyszka); • Ból lub dyskomfort żołądka lub jelit (zapalenie), niestrawność (wzdęcia brzucha, zgaga), nudności lub wymioty, biegunka; • Wysypka skórna, zwłaszcza plamisto-grudkowa, z wypukłymi miejscami lub bez nich; • Ból w klatce piersiowej; • Skurcze lub bóle mięśni; • Uczucie zmęczenia. Niezbyt częste (mogą wystąpić nie częściej niż u 1 na 100 osób) • Zwiększenie liczby eozynofili (rodzaj białych krwinek) we krwi, wykazane w badaniu krwi; • utrata lub zmniejszenie apetytu (anoreksja); • Małe stężenie sodu we krwi, które może prowadzić do odwodnienia i niskiego ciśnienia tętniczego (hiponatremia); • Obniżony nastrój, uczucie przygnębienia, lęk, większa nerwowość niż zwykle lub niepokój ruchowy; • Problemy ze snem; • Uczucie wirowania (zawroty głowy pochodzenia błędnikowego); • Czerwone punkciki na skórze (plamica), swędzenie i nietypowe odczucia skórne, takie jak drętwienie, mrowienie, kłucie, pieczenie lub drętwienie na skórze (parestezje); • Utrata lub zmiana odczuwania smaków; • Problemy dotyczące oczu, w tym nieostre widzenie, zaburzenia widzenia; • Ucisk lub ból w klatce piersiowej, zwykle po lewej stronie ciała, co może być objawem zawału mięśnia sercowego (np. dławicy piersiowej lub zawału mięśnia sercowego), szybsze, nieregularne lub silne bicie serca, kołatanie serca (czucie bicia serca) oraz obrzęk rąk i nóg, co może być oznaką zatrzymywania przez organizm większej ilości wody niż zwykle (obrzęk obwodowy); • Uderzenia gorąca; • Trudności w oddychaniu lub zaostrzenie astmy, zatkany nos; • Ciężka reakcja alergiczna (obrzęk naczynioruchowy) objawiająca się obrzękiem skóry kończyn lub twarzy, obrzękiem warg lub języka, obrzękiem błon śluzowych gardła lub dróg oddechowych, powodująca duszność lub trudności w przełykaniu; • Opuchnięcie jelit, zwane “obrzękiem naczynioruchowym jelit”, objawiające się bólem w górnej części brzucha, zapaleniem jelit (zapaleniem błony śluzowej żołądka), zaparciami i suchością w jamie ustnej; • Badania krwi w celu wykazania nieprawidłowej czynności wątroby (zmiany aktywności enzymów wątrobowych, podwyższone stężenie bilirubiny); • Silny ból brzucha, który może promieniować do pleców wraz ze wzrostem aktywności enzymów trzustkowych. Może to być objaw zapalenia trzustki; • Zaburzenie czynności nerek (w tym niewydolność nerek), oddawanie większej ilości moczu niż zwykle w ciągu dnia, nasilenie istniejącego wcześniej białkomoczu, podwyższone stężenie mocznika i kreatyniny we krwi; • Silniejsze niż zwykle pocenie się; • Bóle stawów; • Impotencja u mężczyzn, osłabienie pożądania seksualnego u mężczyzn i kobiet; • Gorączka. Rzadkie (mogą wystąpić nie częściej niż u 1 na 1000 osób): • wyniki badań krwi wskazujące na zmniejszenie liczby czerwonych krwinek (anemia), białych krwinek (neutropenia lub agranulocytoza [która może powodować niewyjaśnioną gorączkę, ból gardła lub inne objawy grypopodobne] lub płytek krwi (co powoduje łatwe powstawanie siniaków i krwawienie z nosa), lub stężenia hemoglobiny. • Małe stężenie chlorków i magnezu we krwi. • Uczucie drżenia (drżenie) lub dezorientacji (stan splątania). • Zaburzenia równowagi. • Zaczerwienienie, swędzenie, opuchnięcie lub łzawienie oczu (zapalenie spojówek). • Zaburzenia słuchu lub dzwonienie w uszach. • Zwężenie naczyń, zmniejszenie przepływu krwi przez naczynia (hipoperfuzja), zapalenie naczyń. • Zaczerwienienie i opuchnięcie języka. • Ciężkie odwarstwianie lub łuszczenie się skóry, swędzące guzkowate zmiany skórne. • Pokrzywka. • Zaburzenia paznokci (np. rozluźnienie lub oddzielanie się płytki paznokciowej od łożyska paznokcia). • powstawanie plam na skórze i zimne kończyny. • Zmęczenie lub osłabienie. Bardzo rzadkie (mogą wystąpić nie częściej niż u 1 na 10 000 osób): • Wysokie stężenie wapnia we krwi. • Większa niż zwykle wrażliwość na światło (reakcja nadwrażliwości na światło). • Ciężkie reakcje skórne, w tym wysypka, owrzodzenia w jamie ustnej, pogorszenie wcześniej istniejącej choroby skóry, zaczerwienienie, powstawanie pęcherzy lub oddzielanie się naskórka, zapalenie błon śluzowych (np. zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna rozpływna martwica naskórka lub rumień wielopostaciowy), lub inne reakcje alergiczne (np. pokrzywka). O nieznanej częstości (nie może być określona na podstawie dostępnych danych): • Badania krwi wykazujące zbyt małą liczbę krwinek (szpik kostny nie funkcjonuje prawidłowo). • Reakcje anafilaktyczne lub anafilaktoidalne, wzrost miana przeciwciał przeciwjądrowych. • Trudności w koncentracji, zaburzenia uwagi. • Niedokrwienie mózgu, w tym udar niedokrwienny i przemijający napad niedokrwienny. • Zaburzenia funkcji psychomotorycznych, uczucie pieczenia, parosmia (zmiana odczuwania zapachów). • Krótkowzroczność. • Pogorszenie widzenia lub ból oczu spowodowany wysokim ciśnieniem (możliwe objawy gromadzenia się płynu w warstwie naczyniowej oka (wysięk naczyniówkowy) lub ostra jaskra z zamkniętym kątem przesączania). • Nieprawidłowy zapis EKG (wydłużenie odstępu QT), specyficzna postać arytmii zwana torsade de pointes (potencjalnie śmiertelna). • Zmiana koloru palców rąk i nóg pod wpływem zimna, a następnie mrowienie lub ból po rozgrzaniu (objaw Raynauda). • Owrzodzenia w jamie ustnej (aftowe zapalenie jamy ustnej). • Zaostrzenie łuszczycy, łuszczycopodobne zapalenie skóry, pęcherzowata lub liszajowata wysypka, wysypka na błonach śluzowych, pęcherzyca. • Wypadanie włosów (łysienie). • U pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym (rodzaj kolagenozy) objawy mogą się nasilić. • Powiększenie piersi u mężczyzn. • Wzrost stężenia glukozy we krwi. • Wzrost stężenia kwasu moczowego we krwi, który może powodować lub nasilać dnę moczanową (bóle stawów, szczególnie stóp). • Osłabienie mięśni, skurcze, tkliwość lub ból, a w szczególności, gdy jednocześnie pacjent czuje się źle lub ma wysoką temperaturę, może to być spowodowane nieprawidłowym rozpadem mięśni, zwanym rabdomiolizą. Zgłoszone działania niepożądane leku Ammorro były zgodne z profilem działań niepożądanych poszczególnych substancji czynnych leku Ammorro (rarmiprylu i indapamidu) podawanych w tej samej dawce. Zgłaszanie działań niepożądanych Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi, farmaceucie lub pielęgniarce. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa Tel.: + 48 22 49 21 301 Faks: + 48 22 49 21 309 Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu. Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku.

Nadwrażliwość na substancje czynne lub jakikolwiek inny inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę (ACE, ang. Angiotensin Converting Enzyme), lub inne sulfonamidy, lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Związane z ramiprylem − Obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie (wrodzony, idiopatyczny lub związany z przyjęciem inhibitora ACE lub antagonisty receptora angiotensyny II (AIIRA, ang. angiotensin II receptor antagonist). − Jednoczesne stosowanie z sakubitrylem + walsartanem (patrz punkty 4.4 i 4.5). − Zabiegi pozaustrojowe prowadzące do kontaktu krwi z powierzchniami o ujemnym ładunku (patrz punkt 4.5) − Istotne obustronne zwężenie tętnic nerkowych lub zwężenie tętnicy nerkowej zaopatrującej jedyną czynną nerkę. − Drugi i trzeci trymestr ciąży (patrz punkty 4.4 i 4.6). − Ramiprylu nie wolno stosować u pacjentów z niedociśnieniem tętniczym lub niestabilnością hemodynamiczną. − Stosowanie ramiprylu jednocześnie z produktami leczniczymi zawierającymi aliskiren jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek (GFR < 60 mL/minutę/1,73 m²) (patrz punkty 4.5 i 5.1). Związane z indapamidem − Ciężkie zaburzenia czynności nerek. − Encefalopatia wątrobowa lub ciężkie zaburzenia czynności wątroby. − Hipokaliemia.

Wszystkie ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania poszczególnych składników tego preparatu złożonego odnoszą się również do produktu leczniczego Ammorro. Ostrzeżenia dotyczące ramiprylu i indapamidu Dobrze znana interakcja między inhibitorami ACE a lekami moczopędnymi na początku leczenia (patrz punkty 4.5 i 5.1) Ryzyko nagłego niedociśnienia i (lub) ostrej niewydolności nerek w przypadku rozpoczęcia leczenia inhibitorem ACE w przypadku istniejącego niedoboru sodu (szczególnie u pacjentów ze zwężeniem tętnicy nerkowej) (patrz punkty 4.5 i 5.1). Przed zmianą leczenia na produkt Ammorro należy kontrolować stan pacjentów, stosując stabilne dawki poszczególnych składników przyjmowanych w tym samym czasie. Zaburzenia czynności nerek W przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 mL/minutę) oraz w przypadku znacznego obustronnego zwężenia tętnic nerkowych lub zwężenia tętnicy nerkowej w jednej czynnej nerce leczenie produktem Ammorro jest przeciwwskazane (patrz punkt 4.3). • Ramipryl w związku z czynnością nerek Czynność nerek należy oceniać przed leczeniem i w trakcie leczenia, a dawkowanie należy dostosowywać zwłaszcza w początkowych tygodniach leczenia. Szczególnie dokładna kontrola jest wymagana u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (patrz punkt 4.2). Istnieje ryzyko zaburzeń czynności nerek, zwłaszcza u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca lub po przeszczepie nerki. • Indapamid w związku z czynnością nerek Leki moczopędne tiazydowe i leki o podobnym działaniu są w pełni skuteczne u pacjentów z prawidłową lub tylko w niewielkim stopniu zaburzoną czynnością nerek (stężenie kreatyniny w osoczu poniżej 25 mg/L, tj. 220 μmol/L u osób dorosłych). U osób w podeszłym wieku podczas oceny czynności nerek na podstawie stężenia kreatyniny, należy wziąć pod uwagę wiek, płeć oraz masę ciała. Hipowolemia, wtórna do utraty wody i sodu, indukowana przez leki moczopędne, na początku leczenia powoduje zmniejszenie przesączania kłębuszkowego. Może to powodować zwiększenie stężenia mocznika we krwi i kreatyniny w osoczu. Ta przemijająca czynnościowa niewydolność nerek nie powoduje żadnych następstw u osób z prawidłową czynnością nerek, natomiast może nasilić już istniejącą niewydolność nerek. Stężenie potasu w surowicy Zaleca się regularną kontrolę stężenia potasu w osoczu. • Ramipryl i stężenie potasu w osoczu - hiperkaliemia U niektórych pacjentów leczonych inhibitorami ACE, w tym ramiprylem, obserwowano hiperkaliemię. Zwiększone ryzyko wystąpienia hiperkaliemii istnieje u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, w starszym wieku (• 70 lat), z niekontrolowaną cukrzycą oraz u pacjentów przyjmujących sole potasu, leki moczopędne oszczędzające potas i inne substancje czynne zwiększające stężenia potasu w osoczu, a także u pacjentów w takich stanach jak odwodnienie, ostra niewydolność serca, kwasica metaboliczna. Jeśli potrzebne jest stosowanie wyżej wymienionych leków, zaleca się regularną kontrolę stężenia potasu w surowicy (patrz punkt 4.5). • Indapamid i stężenie potasu w osoczu Utrata potasu z hipokaliemią stanowi duże ryzyko związane ze stosowaniem leków moczopędnych tiazydowych i leków o podobnym działaniu. Zgłaszano przypadki rabdomiolizy, głównie w kontekście ciężkiej hipokaliemii. Należy zapobiegać rozwojowi hipokaliemii (<3,4 mmol/L), szczególnie u pacjentów, u których ryzyko jej wystąpienia jest największe, np. u pacjentów w podeszłym wieku, niedożywionych, leczonych wieloma lekami, u pacjentów z marskością wątroby z obrzękami i wodobrzuszem, z chorobą wieńcową i niewydolnością serca. W takiej sytuacji hipokaliemia zwiększa kardiotoksyczność preparatów naparstnicy oraz ryzyko zaburzeń rytmu serca. W grupie ryzyka znajdują się także pacjenci z wydłużonym odstępem QT, bez względu na to, czy jest to zaburzenie wrodzone, czy jatrogenne. Hipokaliemia, podobnie jak i bradykardia, usposabia do rozwoju ciężkich zaburzeń rytmu serca, szczególnie do potencjalnie śmiertelnego częstoskurczu typu torsade de pointes. Częstsze kontrolowanie stężenia potasu w osoczu jest konieczne we wszystkich przedstawionych powyżej sytuacjach. Pierwsze oznaczenie stężenie potasu w osoczu należy wykonać w pierwszym tygodniu leczenia. W przypadku stwierdzenia hipokaliemii konieczne jest uzupełnienie potasu. Hipokaliemia występująca w powiązaniu z małym stężeniem magnezu w surowicy może powodować oporność na leczenie, chyba że stężenie magnezu w surowicy zostanie skorygowane. Stężenie sodu w osoczu Zaleca się regularną kontrolę stężenia sodu w surowicy. Należy to robić jeszcze częściej u pacjentów w podeszłym wieku i u innych pacjentów z ryzykiem hiponatremii. • Ramipryl i stężenie sodu w osoczu - hiponatremia U niektórych pacjentów leczonych ramiprylem obserwowano zespół nieadekwatnego wydzielania z wazopresyny (SIADH, ang. Syndrome of Inappropriate Anti-diuretic Hormone secretion) z następczą hiponatremią. Zaleca się, aby u osób w starszym wieku i u innych pacjentów zagrożonych ryzykiem hiponatremii regularnie kontrolować stężenie sodu w surowicy. • Indapamid i stężenie sodu w osoczu Przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić stężenie sodu, a następnie regularnie je kontrolować. Zmniejszenie stężenia sodu może być w początkowym okresie bezobjawowe, dlatego też konieczna jest jego regularna kontrola, częstsza u osób w podeszłym wieku lub pacjentów z marskością wątroby (patrz punkty 4.8 i 4.9). Każde leczenie moczopędne może powodować hiponatremię, czasem z poważnymi jej konsekwencjami. Hiponatremia i zmniejszenie objętości krwi krążącej mogą być odpowiedzialne za odwodnienie i niedociśnienie ortostatyczne. Jednoczesna utrata jonów chlorkowych może prowadzić do wtórnej kompensacyjnej zasadowicy metabolicznej: częstość występowania oraz nasilenie tego działania są niewielkie. Poniższe ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania pojedynczych składników odnoszą się również do produktu leczniczego Ammorro. Ostrzeżenia dotyczące ramiprylu Ciąża W czasie ciąży nie należy rozpoczynać leczenia inhibitorami ACE, takimi jak ramipryl, lub antagonistami receptora angiotensyny II (AIIRA). Jeśli kontynowanie terapii inhibitorem ACE/AIIRA nie jest bezwzględnie konieczne, u pacjentek planujących ciążę należy zmienić leczenie na inne leki hipotensyjne o ustalonym profilu bezpieczeństwa w czasie ciąży. W przypadku rozpoznania ciąży leczenie inhibitorami ACE/lekami z grupy AIIRA należy natychmiast przerwać i, jeśli to konieczne, rozpocząć leczenie innymi lekami (patrz punkty 4.3 i 4.6). Pacjenci zagrożeni szczególnym ryzykiem hipotonii • Pacjenci ze wzmożoną aktywacją układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) U pacjentów ze wzmożoną aktywacją układu renina-angiotensyna-aldosteron istnieje ryzyko nagłego silnego spadku ciśnienia tętniczego i pogorszenia czynności nerek z powodu zahamowania aktywności ACE, szczególnie w przypadku podania inhibitora ACE lub jednoczesnego podania leku moczopędnego po raz pierwszy lub w zwiększonej dawce. Istotnej aktywacji układu renina-angiotensyna-aldosteron, z koniecznością nadzoru medycznego, w tym monitorowania ciśnienia tętniczego, należy spodziewać się na przykład u: - pacjentów z ciężkim nadciśnieniem tętniczym. - pacjentów z niewyrównaną zastoinową niewydolnością serca - pacjentów z istotnym hemodynamicznie zmniejszeniem napływu lub odpływu z lewej komory (np. ze stenozą zastawki aortalnej lub mitralnej) - pacjentów z jednostronnym zwężeniem tętnicy nerkowej i czynną drugą nerką - pacjentów, u których istnieje lub może się rozwinąć niedobór płynów lub soli (w tym u pacjentów otrzymujących leki moczopędne) - pacjentów z marskością wątroby i (lub) wodobrzuszem - pacjentów poddawanych poważnym zabiegom chirurgicznym lub znieczuleniu środkami wywołującymi hipotonię. Generalnie zaleca się, aby przed włączeniem leczenia skorygować odwodnienie, hipowolemię lub niedobór soli (aczkolwiek u pacjentów z niewydolnością serca takie postępowanie należy starannie wyważyć biorąc pod uwagę ryzyko przeciążenia płynami). • Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) Istnieją dowody, że jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu zwiększa ryzyko hipotonii, hiperkaliemii i pogorszenia czynności nerek (łącznie z ostrą niewydolnością nerek). W związku z tym nie zaleca się podwójnej blokady RAA poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu (patrz punkty 4.5 i 5.1). Jeśli zastosowanie podwójnej blokady jest absolutnie konieczne, powinno być prowadzone pod nadzorem specjalisty, z częstą kontrolą czynności nerek, stężeń elektrolitów i ciśnienia tętniczego. U pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy stosować jednocześnie inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II. • Przejściowa lub utrzymująca się niewydolność serca po zawale mięśnia sercowego • Pacjenci zagrożeni ryzykiem niedokrwienia serca lub mózgu w przypadku ostrej hipotonii Początkowa faza leczenia wymaga szczególnego nadzoru lekarskiego. • Pacjenci w podeszłym wieku Patrz punkt 4.2. Leczenie chirurgiczne Zaleca się, aby o ile to możliwe na dzień przed operacją przerwać leczenie inhibitorami ACE, takimi jak ramipryl. Obrzęk naczynioruchowy U pacjentów leczonych inhibitorami ACE, w tym ramiprylem, opisywano występowanie obrzęku naczynioruchowego (patrz punkt 4.8). Ryzyko obrzęku naczynioruchowego (np. obrzęku dróg oddechowych lub języka, z zaburzeniami oddychania lub bez) może zwiększać się u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki mogące wywoływać obrzęk naczynioruchowy, takie jak inhibitory mTOR (ang. mammalian target of rapamycin) (np. temsirolimus, ewerolimus, sirolimus); wildagliptyna lub inhibitory neprylizyny (NEP) (np. racekadotryl). Łączenie ramiprylu z sakubitrylem/walsartanem jest przeciwwskazane z uwagi na zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego (patrz punkty 4.3 i 4.5). W przypadku obrzęku naczynioruchowego produkt leczniczy Ammorro należy odstawić. Należy natychmiast zastosować leczenie doraźne. Pacjent powinien pozostawać pod obserwacją przez co najmniej 12 do 24 godzin. Pacjent może zostać wypisany do domu dopiero po całkowitym ustąpieniu objawów. U pacjentów leczonych inhibitorami ACE, w tym ramiprylem, opisywano obrzęk naczynioruchowy jelit (patrz punkt 4.8). U tych pacjentów występowały bóle brzucha (z lub bez nudności lub wymiotów). Reakcje anafilaktyczne podczas terapii odczulającej W trakcie leczenia inhibitorami ACE zwiększa się prawdopodobieństwo wystąpienia i nasilenia reakcji anafilaktycznych i rzekomoanafilaktycznych na jad owadów i inne alergeny. Przed terapią odczulającą należy rozważyć tymczasowe odstawienie produktu leczniczego Ammorro. Neutropenia/agranulocytoza W rzadkich przypadkach obserwowano neutropenię/agranulocytozę oraz małopłytkowość i niedokrwistość, a także opisywano zahamowanie czynności szpiku. Zaleca się regularną kontrolę liczby leukocytów w celu wykrycia ewentualnej leukopenii. Częstsze kontrole zalecane są w pierwszym okresie leczenia oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, ze współistniejącą kolagenozą (np. toczeń rumieniowaty lub twardzina układowa) lub leczonych innymi produktami leczniczymi, które mogą powodować zmiany w obrazie krwi (patrz punkty 4.5 i 4.8). Różnice etniczne Inhibitory ACE częściej powodują obrzęk naczynioruchowy u pacjentów rasy czarnej niż u pacjentów innych ras. Ramipryl, podobnie jak inne inhibitory ACE, może być mniej skuteczny w obniżaniu ciśnienia tętniczego u pacjentów rasy czarnej niż u pacjentów innych ras, prawdopodobnie z powodu częstszego występowania nadciśnienia niskoreninowego w populacji osób z nadciśnieniem rasy czarnej. Kaszel W czasie stosowania inhibitorów ACE opisywano występowanie kaszlu. Kaszel ten jest suchy, uporczywy i ustępuje po przerwaniu leczenia. W diagnostyce różnicowej kaszlu należy uwzględniać kaszel indukowany inhibitorem ACE. Ostrzeżenia dotyczące indapamidu Zaburzenia czynności wątroby W przypadku zaburzeń czynności wątroby, leki moczopędne działające podobnie do leków tiazydowych mogą powodować, szczególnie w przypadku zaburzeń elektrolitowych, encefalopatię wątrobową, która może prowadzić do śpiączki wątrobowej. W przypadku wystąpienia objawów encefalopatii wątrobowej należy natychmiast przerwać podawanie diuretyku. Nadwrażliwość na światło: Opisywano przypadki reakcji uczuleniowych na światło, związanych ze stosowaniem tiazydowych leków moczopędnych oraz leków o podobnym działaniu (patrz punkt 4.8). Jeśli reakcja nadwrażliwości na światło wystąpi podczas leczenia, zaleca się odstawienie leku. Jeśli ponowne zastosowanie leku moczopędnego okaże się konieczne, zaleca się ochronę powierzchni skóry narażonej na działanie promieni słonecznych lub sztucznego promieniowania UVA. Równowaga wodno-elektrolitowa: (Patrz także ostrzeżenia dotyczące stężenia sodu i potasu w osoczu, zamieszczone powyżej w punkcie „Ostrzeżenia wspólne dla ramiprylu i indapamidu”). • Stężenie magnezu w osoczu Wykazano, że leki moczopędne z grupy tiazydów i inne leki o podobnym działaniu, w tym indapamid, zwiększają wydalanie magnezu z moczem, co może powodować hipomagnezemię (patrz punkty 4.5 i 4.8). • Stężenie wapnia w osoczu Tiazydowe leki moczopędne i inne leki o podobnym działaniu mogą zmniejszać wydalanie wapnia z moczem, powodując nieznaczne i przemijające zwiększenie stężenia wapnia w osoczu. Znaczna hiperkalcemia może być skutkiem nierozpoznanej nadczynności przytarczyc. W takim przypadku należy przerwać leczenie i wykonać badania oceniające czynność przytarczyc. Stężenie glukozy we krwi: U pacjentów z cukrzycą, szczególnie u tych, u których współistnieje hipokaliemia, należy kontrolować stężenie glukozy we krwi. Kwas moczowy: U pacjentów z hiperurykemią istnieje tendencja do zwiększania częstości napadów dny moczanowej. Nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką, ostra krótkowzroczność i jaskra wtórna zamkniętego kąta: Sulfonamidy i leki będące pochodnymi sulfonamidów mogą powodować reakcję idiosynkratyczną wywołującą nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką z ograniczeniem pola widzenia, przemijającą krótkowzroczność i ostrą jaskrę zamkniętego kąta. Do objawów należą: nagłe zmniejszenie ostrości widzenia lub ból który zazwyczaj występuje w ciągu kilku godzin do kilku tygodni od przyjęcia leku. Nieleczona ostra jaskra zamkniętego kąta może doprowadzić do trwałej utraty wzroku. Głównym sposobem leczenia jest zaprzestanie przyjmowania leku tak szybko jak to możliwe. W przypadku niekontrolowanego ciśnienia wewnątrzgałkowego, należy rozważyć niezwłoczną pomoc lekarską lub chirurgiczną. Wystąpienie w przeszłości alergii na sulfonamidy lub penicylinę może być związane z ryzykiem wystąpienia rozwijającej się ostrej jaskry z zamkniętego kąta. Substancje pomocnicze Produkt leczniczy Ammorro zawiera laktozę i sód. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na kapsułkę, to znaczy lek uznaje się za „wolny od sodu”.

Dobrze znana interakcja między inhibitorami ACE a lekami moczopędnymi na początku leczenia Przed zmianą leczenia na produkt Ammorro należy kontrolować stan pacjentów, stosując stabilne dawki poszczególnych składników przyjmowanych w tym samym czasie. Ryzyko nagłego niedociśnienia i (lub) ostrej niewydolności nerek w przypadku rozpoczęcia leczenia inhibitorem ACE w przypadku istniejącego niedoboru sodu (szczególnie u pacjentów ze zwężeniem tętnicy nerkowej). W przypadku nadciśnienia tętniczego, gdy wcześniejsze leczenie lekiem moczopędnym mogło spowodować niedobór sodu, konieczne jest: − przerwanie podawania leku moczopędnego na 3 dni przed rozpoczęciem leczenia inhibitorem ACE, i w razie konieczności, wznowienie leczenia diuretykiem hipokaliemicznym; − lub podanie inhibitora ACE w małych dawkach początkowych i stopniowe zwiększanie dawki. W przypadku zastoinowej niewydolności serca należy rozpocząć leczenie od bardzo małej dawki inhibitora ACE, ewentualnie po zmniejszeniu dawki jednocześnie stosowanego diuretyku hipokaliemicznego. W każdym przypadku należy kontrolować czynność nerek (stężenie kreatyniny w osoczu) w pierwszych tygodniach leczenia inhibitorem ACE. Przeciwwskazane połączenia (ze względu na składnik ramipryl) Aliskiren Jednoczesne stosowanie ramiprylu z produktami zawierającymi aliskiren jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek (GFR < 60 mL/minutę/1,73 m2) (patrz punkt 4.3). Sakubitryl + walsartan Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z sakubitrylem +walsartanem jest przeciwwskazane, ponieważ takie połączenie zwiększa ryzyko obrzęku naczynioruchowego (patrz punkty 4.3 i 4.4). Leczenie ramiprylem można rozpocząć dopiero po 36 godzinach od przyjęcia ostatniej dawki sakubitrylu + walsartanu. Leczenie sakubitrylem + walsartem można rozpocząć nie wcześniej niż po 36 godzinach od ostatniej dawki leku Ammorro. Błony wysoce przepuszczalne Zabiegi pozaustrojowe prowadzące do kontaktu krwi z powierzchniami o ujemnym ładunku elektrycznym, takie jak dializa lub hemofiltracja z użyciem błon o dużej przepuszczalności (np. błony poliakrylonitrylowe) i afereza lipoprotein o małej gęstości z użyciem siarczanu dekstranu z powodu zwiększonego ryzyka ciężkich reakcji rzekomoanafilaktycznych (patrz punkt 4.3). Jeśli takie leczenie jest konieczne, należy rozważyć użycie innej błony dializacyjnej lub leku hipotensyjnego z innej klasy terapeutycznej. Interakcje wspólne dla ramiprilu i indapamidu Lit Wydalanie litu może być zmniejszone przez inhibitory ACE, a zatem toksyczność litu może być zwiększona. Następuje zwiększenie stężenia litu w osoczu z objawami przedawkowania, tak jak w przypadku diety ubogosodowej (zmniejszone wydalanie litu z moczem). Nie zaleca się stosowania ramiprylu z indapamidem w skojarzeniu z litem. Jeśli jednak konieczne jest zastosowanie leków moczopędnych, należy uważnie kontrolować stężenie litu w osoczu i jeśli jest to konieczne, odpowiednio dostosować dawkę. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym selektywne inhibitory COX-2 i kwas acetylosalicylowy (ASA) Jednoczesne stosowanie produktu leczniczego Ammorro z NLPZ może pogorszyć czynność nerek, a działanie przeciwnadciśnieniowe może ulec osłabieniu. • W związku z ramiprylem: należy spodziewać się osłabienia działania przeciwnadciśnieniowego ramiprylu. Ponadto, jednoczesne leczenie inhibitorami ACE i NLPZ może prowadzić do zwiększonego ryzyka pogorszenia czynności nerek i wzrostu stężenia potasu we krwi. • W związku z indapamidem: możliwość zmniejszenia przeciwnadciśnieniowego działania indapamidu. Zwiększa się ryzyko ostrej niewydolności nerek u pacjentów odwodnionych (zmniejszone przesączanie kłębuszkowe). Na początku leczenia należy kontrolować czynność nerek oraz dbać o nawodnienie pacjenta. Leki przeciwnadciśnieniowe i inne substancje, które mogą obniżać ciśnienie tętnicze (np. inne leki moczopędne, azotany, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, środki znieczulające, nadużycie alkoholu, alfuzosyna, doksazosyna, prazosyna, tamsulosyna, terazosyna, neuroleptyki) należy stosować ostrożnie w skojarzeniu z produktem leczniczym Ammorro. Można oczekiwać zwiększonego ryzyka hipotonii. Baklofen Nasila działanie przeciwnadciśnieniowe indapamidu. Należy nawodnić pacjenta oraz na początku leczenia kontrolować czynność nerek. Inne interakcje dotyczące ramiprylu Środki ostrożności dotyczące stosowania: Sole potasu, heparyna, leki moczopędne oszczędzające potas i inne leki zwiększające stężenie potasu w osoczu (w tym antagoniści angiotensyny II, trimetoprim- w monoterapii i w skojarzeniu z sulfametoksazolem, takrolimus, cyklosporyna): Może wystąpić hiperkaliemia, dlatego konieczne jest staranne kontrolowanie stężeń potasu w surowicy. Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) Dane z badania klinicznego wykazały, że podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) w wyniku jednoczesnego zastosowania inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu jest związana z większą częstością występowania zdarzeń niepożądanych, takich jak: niedociśnienie tętnicze, hiperkaliemia oraz zaburzenia czynności nerek (w tym ostra niewydolność nerek) w porównaniu z zastosowaniem leku z grupy antagonistów układu RAA w monoterapii (patrz punkty 4.3, 4.4 i 5.1). Wazopresyjne sympatykomimetyki i inne substancje o działaniu wazopresyjnym (np. izoprenalina, dobutamina, dopamina, adrenalina), które mogą osłabiać przeciwnadciśnieniowe działanie ramiprylu: Zaleca się kontrolowanie ciśnienia tętniczego. Allopurynol, leki immunosupresyjne, kortykosteroidy, prokainamid, cytostatyki i inne substancje, które mogą wpływać na morfologię krwi: Większe prawdopodobieństwo reakcji hematologicznych (patrz punkt 4.4). Leki przeciwcukrzycowe łącznie z insuliną: Mogą wystąpić reakcje hipoglikemiczne. Zaleca się kontrolę stężeń glukozy we krwi. Inhibitory mTOR lub wildagliptyna: U pacjentów przyjmujących jednocześnie takie leki, jak inhibitory mTOR (np. temsyrolimus, ewerolimus, syrolimus) lub wildagliptyna) możliwe jest zwiększenie ryzyka obrzęku naczynioruchowego. Należy zachować ostrożność podczas rozpoczynania leczenia (patrz punkt 4.4). Inhibitory neprylizyny (NEP): Podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE i inhibitorów NEP (jak racekadotryl) opisywano zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego (patrz punkt 4.4). Inne interakcje dotyczące indapamidu Skojarzenia wymagające szczególnej ostrożności: Leki powodujące torsades de pointes, takie jak między innymi: − grupa Ia leków przeciwarytmicznych (np. chinidyna, hydrochinidyna, dyzopiramid), − grupa III leków przeciwarytmicznych (np. amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid, bretylium), − niektóre leki przeciwpsychotyczne: • pochodne fenotiazyny (np. chlorpromazyna, cyjamemazyna, lewomepromazyna, tiorydazyna, trifluoperazyna), • pochodne benzamidu (np. amisulpryd, sulpiryd, sultopryd, tiapryd), • pochodne butyrofenonu (np. droperydol, haloperydol), • inne leki przeciwpsychotyczne (np. pimozyd), − inne substancje: (np. beprydyl, cyzapryd, difemanil, erytromycyna podawana iv., halofantryna, mizolastyna, pentamidyna, sparfloksacyna, moksyfloksacyna, winkamina podawana iv., metadon, astemizol, terfenadyna). W tych przypadkach istnieje zwiększone ryzyko arytmii komorowych, szczególnie torsade de pointes (hipokaliemia jest czynnikiem predysponującym). Jeżeli jednoczesne zastosowanie tych leków jest konieczne, należy obserwować, czy u pacjenta nie rozwija się hipokaliemia i w razie konieczności korygować stężenie potasu. Należy kontrolować stężenie elektrolitów w osoczu oraz wykonywać badanie EKG. Jeśli występuje hipokaliemia, należy stosować leki nie powodujące ryzyka torsade de pointes. Inne leki powodujące hipokaliemię: amfoterycyna B (iv.), gliko- i mineralokortykosteroidy (stosowane ogólnie), tetrakozaktyd, leki przeczyszczające o działaniu pobudzającym perystaltykę: Zwiększenie ryzyka hipokaliemii (działanie addycyjne). Należy monitorować oraz korygować stężenie potasu w osoczu, zwłaszcza podczas równoczesnego leczenia glikozydami naparstnicy. Zalecane jest stosowanie leków przeczyszczających nie pobudzających perystaltyki. Glikozydy naparstnicy Hipokaliemia i (lub) hipomagnezemia nasila toksyczne działanie glikozydów naparstnicy. Należy kontrolować stężenie potasu i magnezu w osoczu oraz zapis EKG i ponownie rozważyć sposób leczenia, jeżeli jest to konieczne. Jednoczesne stosowanie leków wymagające szczególnej ostrożności: Allopurynol Jednoczesne leczenie indapamidem może zwiększyć częstość reakcji nadwrażliwości na allopurynol. Skojarzenia wymagające rozważenia: Leki moczopędne oszczędzające potas (amiloryd, spironolakton, triamteren) Racjonalne kojarzenie tych leków, korzystne dla niektórych pacjentów, nie eliminuje ryzyka hipokaliemii lub hiperkaliemii (zwłaszcza w przypadku pacjentów z cukrzycą lub z niewydolnością nerek). Należy kontrolować stężenie potasu w osoczu i EKG, a jeśli jest to konieczne, należy ponownie rozważyć sposób leczenia. Metformina Zwiększone ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej wywołanej przez metforminę ze względu na możliwą czynnościową niewydolność nerek wskutek stosowania leków moczopędnych, zwłaszcza pętlowych. Nie stosować metforminy, jeśli stężenie kreatyniny w surowicy będzie większe niż 15 mg/L (135 μmol/L) u mężczyzn oraz 12 mg/L (110 μmol/L) u kobiet. Środki kontrastowe zawierające jod W przypadku odwodnienia spowodowanego lekami moczopędnymi istnieje zwiększone ryzyko rozwoju ostrej niewydolności nerek, zwłaszcza jeśli zastosowano duże dawki jodowego środka kontrastowego. Przed zastosowaniem takiego środka należy dobrze nawodnić pacjenta. Wapń (sole wapnia) Istnieje ryzyko hiperkalcemii w wyniku zmniejszonego wydalania wapnia przez nerki. Cyklosporyna, takrolimus Istnieje ryzyko zwiększenia stężenia kreatyniny w osoczu, bez zmiany stężenia cyklosporyny, nawet jeśli nie występuje utrata wody i (lub) sodu. Kortykosteroidy, tetrakozaktyd (podawany ogólnoustrojowo) Zmniejszone działanie hipotensyjne (retencja sodu i wody w wyniku działania kortykosteroidów).

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa: W profilu bezpieczeństwa ramiprylu wymienić należy uporczywy suchy kaszel i reakcje spowodowane niedociśnieniem. Ciężkie działania niepożądane to: obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia, zaburzenia czynności nerek lub wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne i neutropenia/agranulocytoza. Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych związanych z indapamidem należą: hipokaliemia, reakcje nadwrażliwości, głównie dotyczące skóry, u osób ze skłonnością do alergii i reakcji astmatycznych oraz wysypki plamkowo-grudkowe. Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych: Wymienione poniżej działania niepożądane pogrupowano według częstości występowania i klasyfikacji układów i narządów. Częstość występowania działań niepożądanych określono w następujący sposób: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10000 do < 1/1000); bardzo rzadko (< 1/10000); częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Klasa układów i narządów wg MedDRA Częstość Ramipryl Indapamid Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niezbyt często eozynofilia - Rzadko zmniejszenie liczby białych krwinek (w tym neutropenia lub agranulocytoza), zmniejszenie liczby czerwonych krwinek, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, zmniejszenie liczby płytek krwi - Bardzo rzadko - agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, leukopenia, trombocytopenia Częstość nieznana niewydolność szpiku kostnego, - Klasa układów i narządów wg MedDRA Częstość Ramipryl Indapamid pancytopenia, niedokrwistość hemolityczna Zaburzenia układu immunologicznego Częstość nieznana reakcje anafilaktyczne lub rzekomoanafilaktyczne, zwiększenie miana przeciwciał przeciwjądrowych - Zaburzenia endokrynologiczne Częstość nieznana zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH) - Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Często zwiększenie stężenia potasu we krwi hipokaliemia (patrz punkt 4.4) Niezbyt często anoreksja, zmniejszenie apetytu hiponatremia (patrz punkt 4.4) Rzadko - hipochloremia, hipomagnezemia Bardzo rzadko - hiperkalcemia Częstość nieznana zmniejszenie stężenia sodu we krwi - Zaburzenia psychiczne Niezbyt często obniżenie nastroju, zaburzenia snu, w tym senność, lęk, nerwowość, niepokój, zwł. ruchowy - Rzadko stan splątania - Częstość nieznana zaburzenia uwagi - Zaburzenia układu nerwowego Często zawroty głowy, ból głowy - Niezbyt często zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, parestezje, utrata smaku, zaburzenia smaku - Rzadko drżenie, zaburzenia równowagi zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, uczucie zmęczenia, bóle głowy, parestezje Częstość nieznana niedokrwienie mózgu, w tym udar niedokrwienny i przejściowy napad niedokrwienny, pogorszenie sprawności psychomotorycznej, uczucie pieczenia, zaburzenia węchu omdlenie Klasa układów i narządów wg MedDRA Częstość Ramipryl Indapamid Zaburzenia oka Niezbyt często zaburzenia widzenia, w tym nieostre widzenie - Rzadko zapalenie spojówek - Częstość nieznana - krótkowzroczność, zamazane widzenie, zaburzenie widzenia, ostra jaskra z zamkniętym kątem przesączania, nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką Zaburzenia ucha i błędnika Rzadko pogorszenie słuchu, szum w uszach - Zaburzenia serca Niezbyt często niedokrwienie mięśnia serca, w tym dławica piersiowa lub zawał mięśnia sercowego, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, kołatanie serca, obrzęki obwodowe - Bardzo rzadko - Zaburzenia rytmu serca Częstość nieznana - zaburzenia torsade de pointes (potencjalnie śmiertelne, patrz punkty 4.4 i 4.5) Zaburzenia naczyniowe Często hipotonia, ortostatyczne spadki ciśnienia, omdlenie - Niezbyt często uderzenia gorąca - Rzadko zwężenie naczyń, hipoperfuzja, zapalenie naczyń - Bardzo rzadko - hipotonia Częstość nieznana objaw Raynauda - Zaburzenia układu oddechowego, Często suchy drażniący kaszel, zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok, duszność - Klasa układów i narządów wg MedDRA Częstość Ramipryl Indapamid klatki piersiowej i śródpiersia Niezbyt często skurcz oskrzeli, w tym zaostrzenie astmy, przekrwienie błony śluzowej nosa - Zaburzenia żołądka i jelit Często zapalenie żołądka i jelit, zaburzenia trawienia, dyskomfort brzucha, dyspepsja, nudności, wymioty, biegunka - Niezbyt często zapalenie trzustki (wyjątkowo opisywane były przypadki śmiertelne podczas stosowania inhibitorów ACE), zwiększenie aktywności enzymów trzustkowych, obrzęk naczynioruchowy jelita cienkiego, ból w nadbrzuszu, w tym zapalenie żołądka, zaparcia, suchość w jamie ustnej wymioty Rzadko zapalenie języka nudności, zaparcia, suchość w jamie ustnej Bardzo rzadko - zapalenie trzustki Częstość nieznana aftowe zapalenie jamy ustnej - Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Niezbyt często zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i (lub) bilirubiny sprzężonej - Rzadko żółtaczka cholestatyczna, uszkodzenie komórek wątrobowych - Bardzo rzadko - zaburzenia czynności wątroby Częstość nieznana ostra niewydolność wątroby, cholestatyczne lub cytolityczne zapalenie wątroby (w wyjątkowych przypadkach zakończone zgonem) możliwość rozwoju encefalopatii wątrobowej w przebiegu niewydolności wątroby (patrz punkty 4.3 i 4.4), zapalenie wątroby Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Często wysypka plamisto- grudkowa reakcje nadwrażliwości, wysypka plamisto- grudkowa Niezbyt często obrzęk naczynioruchowy; w wyjątkowych przypadkach obturacja dróg oddechowych plamica Klasa układów i narządów wg MedDRA Częstość Ramipryl Indapamid spowodowana obrzękiem naczynioruchowym może prowadzić do zgonu; świąd skóry, zwiększona potliwość Rzadko złuszczające zapalenie skóry, pokrzywka, onycholiza - Bardzo rzadko reakcje nadwrażliwości na światło obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, toksyczna rozpływna martwica naskórka, zespół Stevensa- Johnsona Częstość nieznana Toksyczna rozpływna martwica naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, pęcherzyca, zaostrzenie łuszczycy, łuszczycopodobne zapalenie skóry, pemfigoid lub wysypka liszajowata na skórze lub błonach śluzowych, łysienie możliwość nasilenia objawów współistniejącego ostrego, rozsianego tocznia rumieniowatego układowego, reakcje nadwrażliwości na światło (patrz punkt 4.4) Zaburzenia układu mięśniowo- szkieletowego i tkanki łącznej Często skurcze mięśni, bóle mięśni - Niezbyt często bóle stawów - Częstość nieznana - skurcze mięśni, osłabienie mięśni, bóle mięśni, rabdomioliza Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niezbyt często zaburzenia czynności nerek, łącznie z ostrą niewydolnością nerek, zwiększone wydalanie moczu, nasilenie obecnego wcześniej białkomoczu, zwiększenie stężenia mocznika we krwi, zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi - Bardzo rzadko - niewydolność nerek Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Niezbyt często przejściowa impotencja, zmniejszenie libido zaburzenia erekcji Rzadko - - Częstość nieznana ginekomastia - Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Często ból w klatce piersiowej, zmęczenie - Niezbyt często gorączka - Klasa układów i narządów wg MedDRA Częstość Ramipryl Indapamid Rzadko osłabienie - Badania diagnostyczne Częstość nieznana - wydłużony odstęp QT w elektrokardiogramie (patrz punkty 4.4 i 4.5), zwiększone stężenie glukozy we krwi (patrz punkt 4.4), zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi (patrz punkt 4.4), podwyższona aktywność enzymów wątrobowych Związane ze skojarzeniem ramiprylu i indapamidu Analiza zdarzeń niepożądanych podczas stosowania skojarzenia ramiprylu i indapamidu W celu zbadania skuteczności i bezpieczeństwa terapii skojarzonej indapamidem SR i ramiprylem w obniżaniu ciśnienia tętniczego u chorych z łagodnym lub umiarkowanym nadciśnieniem tętniczym, u których monoterapia ramiprylem 5 mg lub 10 mg, lub indapamidem SR 1,5 mg, nie zapewniały odpowiedniej kontroli ciśnienia tętniczego, przeprowadzono prospektywne, wieloośrodkowe, otwarte badanie IV fazy z udziałem pacjentów z pierwotnym nadciśnieniem tętniczym. Leczenie skojarzone prowadzono przez 10 tygodni. Populację oceny bezpieczeństwa utworzyło 194 pacjentów, którzy otrzymali co najmniej 1 dawkę produktu złożonego. W trakcie badania zgłoszono ogółem 102 zdarzenia niepożądane (AE ang. adverse event), które wystąpiły w populacji oceny bezpieczeństwa bez względu na związek z badanym leczeniem. W grupie 1. (ramipryl 5 mg) odnotowano 4 zdarzenia niepożądane u 1 pacjenta (1,1% z 89). W grupie 2. (ramipryl 10 mg) zgłoszono 5 zdarzeń niepożądanych u 3 pacjentów (3,5% z 83), zaś w grupie 3. (indapamid SR) zgłoszono 1 zdarzenie u 1 pacjenta (4,5% z 22). Całkowita częstość występowania zdarzeń niepożądanych we wszystkich ocenianych grupach (łącznie 194 pacjentów) wyniosła więc 10 zdarzeń niepożądanych na 5 pacjentów (2,6% z 194)). Konkretne zdarzenia niepożądane to: • Tachykardia, stanowiąca 1 zgłoszone AE (0,5% pacjentów), w kategorii ‘zaburzenia serca’ • Osłabienie i dyskomfort w klatce piersiowej, stanowiące po 1 zgłoszonym AE (0,5% pacjentów), razem 2 AE (1,0% pacjentów), w kategorii ‘zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania’ • Reakcja nadwrażliwości, stanowiąca 1 zgłoszone AE (0,5% pacjentów), w kategorii ‘zaburzenia układu immunologicznego’ • Zawroty głowy, stanowiące 1 zgłoszone AE (0,5% pacjentów), w kategorii ‘zaburzenia układu nerwowego’ • Senność, stanowiąca 1 zgłoszone AE (0,5% pacjentów), w kategorii ‘zaburzenia psychiczne’ • Kaszel i ból gardła, stanowiące po 1 zgłoszonym AE (0,5% pacjentów), razem 2 AE (1,0% pacjentów), w kategorii ‘zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia’ • Świąd skóry i wysypka, stanowiące po 1 zgłoszonym AE (0,5% pacjentów), razem 2 AE (1,0% pacjentów), w kategorii ‘zaburzenia skóry i tkanki podskórnej’. Odsetki obliczano w następujący sposób: pacjenci ze zdarzeniem niepożądanym / Grupa N (razem 194, [N=194=89+83+22] pacjentów). Zgłaszane reakcje niepożądane dla produktu leczniczego Ammorro były zgodne z profilem reakcji niepożądanych dla ramiprylu i indapamidu stosowanych w monoterapii. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.